علت بوجود آمدن کیست کلیه | انواع درمان کیست کلیه

کیست کلیه؛ می تواند در هر جایی از کلیه تشکیل شود، علت بوجود آمدن کیست کلیه می تواند بصورت ارثی و مادرزادی (بیماری کلیه پلی کیستیک) و یا غیر ارثی (کیست ساده) باشد. در مقاله زیر به بررسی انواع کیست کلیه می پردازیم.

کیست یک محوطه بسته با غشایی مجزا است، که عموما سلول های تشکیل دهنده آن با بافت اطراف خود متفاوت می باشند. کیست می تواند شامل مواد نیمه جامد، مایع و حتی گاز باشد. در صورتی که مایع داخل کیست چرکی شود، آبسه تشکیل می شود. کلیه یکی از ارگان های بدن است که به طور شایع دچار کیست می شود. در واقع کیست کلیه حاصل ازدیاد سلولی سلول های پوششی (اپی تلیال) کلیه و تجمع مایع در آنها هستند.

اندازه کیست کلیه متغیر بوده و می تواند از نیم سانت تا ٢٠ سانتیمتر متغیر باشد. معمولا کیست های بالای ١٠ سانتیمتر در کلیه ایجاد درد می کنند.

کیست ساده کلیه (Simple Renal Cyst)

کیست ساده کلیه شایعترین بیماری کیستیک کلیه در انسان است. اگرچه فرایند آن اکتسابی و وابسته به سن است، اما امکان بروز آن در هر سنی از جمله در هنگام جنینی نیز وجود دارد.

طی بررسی ها شیوع کیست ساده کلیوی با افزایش سن افزایش می یابد. طوریکه در ٢٠٪؜ افراد ٤٠ ساله و در ٥٠٪؜ افراد ٦٠ ساله این کیست رویت می شود. این کیست ارثی نبوده و شیوع آن در هر دو جنس مشابه است. کیست معمولا جدار نازکی داشته و حاوی مایع شفاف تا زرد کهربایی است.

میزان مایع داخل کیست در اثر ترشح از دیواره کیست زیاد شده و در اثر جذب از دیواره، از میزان آن کاسته می شود. بر این اساس اندازه کیست در طول زمان تغییر می کند، بطوریکه در یک سوم موارد اندازه آن با گذشت زمان افزایش یافته و در بقیه موارد عمدتا اندازه آن ثابت می ماند. به ندرت ممکن است اندازه کیست کاهش یابد.

علائم کیست ساده کلیوی

عمدتا کیست های کلیه بدون علامت هستند و به شکل تصادفی در طی بررسی کلیه به علل دیگر، کشف می شوند. کیست کلیه به ندرت علامت دار شده، که این علائم عبارتند از:

  • درد پهلو
  • احساس توده در پهلو
  • اثر فشاری و انسداد در سیستم ادراری
  • عفونت
  • فشار خون بالا
  • وجود خون در ادرار

اگرچه کیست کلیه و فشار خون هر دو در سنین بالا شایعترند، اما کیست کلیه عامل نادری برای ایجاد فشار خون است. هم چنین کیست ساده کلیه در طول زمان به هیچ وجه تغییرات بدخیمی نداشته و از این نظر جای نگرانی وجود ندارد.

سونوگرافی

تشخیص

بهترین ابزار تشخیصی برای کیست کلیه ، سونوگرافی است. سونوگرافی وسیله ای ارزان، در دسترس و بدون اشعه یونیزان بوده که حتی در خانم باردار نیز محدودیت استفاده ندارد. کیست ساده در سونوگرافی به صورت کیستی با شکل گرد یا بیضی با جدار نازک، صاف و بدون کلسیفیکاسیون (فاقدرسوب کلسیم در جدار کیست) است.

در صورت تایید ساده بودن کیست کلیه در سونوگرافی ‏(Simple Cyst)، به بررسی اضافه تری نیاز نمی باشد. در صورتیکه مشخصات فوق در سونوگرافی دیده نشود و یا هر گونه تردیدی راجع به ساده بودن کیست وجود داشته باشد، جهت تشخیص بهتر از سی تی اسکن با تزریق ماده حاجب بهره می گیریم.

هم چنین در بیمارانی که به علت نارسایی کلیه و بالا بودن کراتینین امکان تزریق ماده حاجب وجود ندارد، از MRI با تزریق گادالینیوم استفاده می شود.

انواع کیست کلیه ساده

کیست های ساده کلیوی بر اساس نمای ظاهری خود در سی تی اسکن به ٤ درجه تقسیم می شوند:

# کیست ساده

تماما مشخصات کیست ساده را داشته و نیاز به اقدام اضافه ای ندارند.

# کیست کورتیکال کلیه

کیست کورتیکال کلیه، در محلی به نام کورتکس کلیه مشاهده می شود. کورتکس کلیه در خارج از کلیه قرار دارد و وظیفه ی آن پاکسازی خون، حذف سموم و مواد زائد از بدن است. این نوع از کیست ها بصورت کیسه هایی پر از مایع مشاهده می شوند. در بیشتر افراد این کیست های کلیوی هیچ علامتی نداشته و طی آزمایشاتی همچون سونوگرافی، ام آر آی و سی تی مشخص می شوند.

# کیست خوش خیم

کیست خوش خیم کلیوی که در بعضی موارد (مانند ضخامت دیواره و یا رسوب کلسیم در دیواره کیست) با کیست ساده کلیه، متفاوت می باشد. این گروه نیاز به اقدام جراحی نداشته، اما بهتر است به دقت پیگیری شوند.

شایان به ذکر است که کیست کورتیکال کلیه یک حالت خوش خیم است که عوارضی را در پی ندارد. درمان کیست کورتیکال کلیه به اندازه آن بستگی دارد و ممکن است شامل تحت نظر پزشک بودن تا جراحی متفاوت باشد.

# کیست کلیه ضخیم

جدار کیست کاملا ضخیم و نامنظم به همراه رسوب فراوان کلسیم در دیواره کیست است. ٥٠٪؜ این کیست ها در طول زمان، شانس ایجاد بدخیمی داشته و بهتر است از طریق جراحی خارج شوند. تصویر سمت چپ کیست درجه ٣ را نشان می دهد، که همانگونه که مشاهده می کنید از طریق جراحی از بدن فرد خارج شده است (تصویر سمت راست)

# کیست بدخیم کلیه

سرطان کیستیک کلیه نیاز به درمان جراحی و خارج ساختن کامل کیست همراه با حاشیه کیست دارد. بسته به وسعت و محل کیست جراحی فوق می تواند بصورت پارشیل نفرکتومی (خارج سازی قسمتی از کلیه) و یا توتال نفرکتومی (خارج سازی تمام کلیه) باشد.

درمان کیست کلیه ساده

همانگونه که قبلا ذکر شد، غالب کیست های کلیوی نیازمند درمان نمی باشند. در صورت علامتدار شدن کیست کلیه ، درمان کیست از طریق اسپیراسیون (Aspiration: تخلیه مایع کیست از طریق پوست و توسط سوزن با کمک سونوگرافی) و یا جراحی کیست از طریق لاپاروسکوپی است.

به علت احتمال عود مجدد کیست پس از تخلیه مایع درون آن، تخلیه مایع کیست فقط در افراد مسن و یا در مواردی که بیمار توان انجام یک جراحی را ندارد، انجام می شود. در صورت اثبات احتمال بدخیمی در کیست، جراحی بصورت خارج سازی تمام و یا قسمتی از کلیه انجام می شود.

کیست اکتسابی کلیه (ARCD)

کیست های اکتسابی کلیه (Acquired Renal Cystic Disease) در بیماران با نارسایی کلیه و بیمارانی که به علت کراتینین بالا دیالیز می شوند، دیده می شود.

در واقع شروع این فرایند در زمانی است که کراتینین سرم به حدود ٣ می رسد. در بیماران با نارسایی کلیه، مصرف سیکلوسپورین نیز با خطر افزایش کیست های اکتسابی کلیه همراهی دارد. این کیست ها هر دو کلیه را درگیر کرده و بین ایجاد کیست با سن و جنس بیمار و یا بیماری زمینه ای ایجاد کننده نارسایی کلیه، ارتباطی وجود ندارد.

علائم کیست اکتسابی کلیه

این کیست ها غالبا بدون علامت بوده و به شکل تصادفی و طی بررسی کلیه به علل دیگر، تشخیص داده می شوند. در صورت ایجاد، علائم عمدتا به صورت درد و یا خونریزی است. خونریزی و پارگی کیست به خصوص در زمان دیالیز و به علت دادن داروهای ضد انعقاد رخ می دهد.

عوارض کیست اکتسابی کلیه

از عوارض کیست اکتسابی کلیه می توان به عفونت کیست و یا سنگ کلیه اشاره کرد. خطر اصلی کیست های اکتسابی کلیه افزایش شانس بدخیمی در کیست ها است (حدود ٥٠-٥ برابر افراد عادی جامعه).

در واقع ١٠٪؜ بیمارانی که به مدت طولانی دیالیز می شوند، دچار بدخیمی کلیه می شوند. شانس ایجاد بدخیمی در جنس مذکر بیشتر بوده و هرچه زمان دیالیز طولانی تر باشد، خطر فوق بیشتر است. قابل ذکر است که نوع دیالیز (خونی و یا صفاقی) نقشی در این قضیه ندارد.

پیوند کلیه موفق، حتی در صورت متوقف کردن روند ساخت کیست ها، در کاهش ریسک ایجاد تومور و یا بدخیمی نقشی نداشته و بیماران  نیازمند پیگیری دقیق می باشند.

بیماری پلی کیستیک کلیه (PCKD)

بیماری کلیه پلی کیستیک (Poly Cystic Kidney Disease) نوعی بیماری کیستیک کلیه بوده که به دو صورت اطفال و بالغین دیده می شود. در نوع اطفال شدت بیماری به زمان بروز آن بستگی داشته و هر چه بیماری زودتر بروز کند، شدیدتر بوده و همراه با طول عمر کمتر است.

در تمام موارد درجاتی از فیبروز کبد وجود داشته و از علائم شایع آن می توان به اختلال و بد شکلی (Deformity) اندام ها نیز اشاره کرد. ٥٠ الی٣٠ درصد نوزادان مبتلا، در مدت کوتاهی پس از تولد به علت اختلال کارکرد کلیه و نارسایی تنفسی فوت کرده و آنها که تا یک ماه زنده می مانند با درمان های حمایتی تا نوجوانی و یا بلوغ زندگی می کنند.

متاسفانه درمان کاملی برای این بیماری وجود نداشته و درمان های موجود درمان حمایتی (حمایت تغذیه ای و درمان فشار خون، حمایت تنفسی و شانت کبد) است. غالبا این بیماران نیازمند دیالیز و پیوند کلیه می شوند.

نوع بالغین این بیماری نسبتا شایع بوده و یکی از شایعترین علل نارسایی کلیه را تشکیل می دهد. بر خلاف نوع اطفال، نوع بالغین به شکل کلاسیک در سنین ٥٠-٣٠ سالگی بروز کرده و بروز نارسایی کلیوی قبل از ٤٠ سالگی نادر است.

درد ناشی از سنگ کلیه در کمر

علائم بیماری پلی کیستیک کلیه

شروع بیماری غالبا همراه با هماچوری (خون در ادرار) بوده و درد پهلو و فشار خون بالا نیز از دیگر علائم شایع این بیماری می باشند. شایعترین تظاهر خارج کلیوی کیست کلیه ، کیست های کبدی است که با افزایش سن میزان شیوع آنها بیشتر می شود.

درمان بیماری پلی کیستیک کلیه

پس از تشخیص، درمان شامل پیگیری بیمار و کنترل عوارض بیماری است. کاهش فشار خون به بهبود عملکرد کلیه، کمک شایانی می کند. در موارد درد مقاوم به درمان دارویی کیست، از لاپاروسکوپی جهت تخلیه کیست استفاده می کنند. عفونت ادراری در جنس مونث شایعتر بوده و نیازمند درمان با آنتی بیوتیک می باشد.

توصیه پزشک

کیست کلیه شامل طیف وسیعی از بیماری های کیستیک کلیه بوده که در آن انواع خوش خیم و کاملا بی خطر (مانند کیست ساده کلیوی) تا انواع کشنده و مغایر با حیات (بیماری کیستیک اتوزومال مغلوب) وجود دارد.

وسیله تشخیصی اولیه در این موارد سونوگرافی و در صورت نیاز انجام CT SCAN و آزمایش های تکمیلی است. در تمامی موارد فوق حفظ سلامت کلیه توسط تغذیه سالم، جلوگیری از عفونت کلیه و درمان فشار خون بالا الزامی است. در صورت شک به بروز هر گونه مشکل با پزشک خود مشورت کنید.

 

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

برای گرفتن نوبت دکتر شهریار ناطق با شماره ۰۹۱۲۹۷۲۷۷۸۰ ، ٨٨٣٦٧٣٥٣  تماس بگیرید یا از طریق صفحه نوبت دهی اینترنتی اقدام نمائید.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر رونا یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام.من یکی از دوستانم (خانم)20 ساله کیست کلیه داره . میخواست بدونه کیست کلیه باعث ناباروری میشه؟و تاخیر در قائدگی میتونه از کیست کلیه باشه؟درد شدید در ناحیه کمر داره و کستش کوچک هست .
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 3 هفته پیش)
      سلام پاسخ به هر دو سوال منفی است
  • تصویر کاربر Faeze شنبه ۲۵ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشيد .آقاي دكتر اگر كيست كليه ٢٣ سانتي متر باشه حتما بايد جراحي بشه؟ نزديك به يكسال بيشتره كه مادر همسرم در قسمت زير سينه و پهلو ها درد داشتن و همش فكر ميكردن عفونت باشه مترانيدازول ميخوردن تا اينكه جديدا اين درد ها هر روز شده و خيلي زياد جوري كه ديگه تحمل درد ندارن و چند روزه تب هم ميكنن ! چند وقتيه كه كم اشتها هم شدن . بنظرتون بايد حتما عمل بشن يا از طريق لاپاروسكوپي هم ميشه كيستشون درمان بشه؟ بخاطر شرايط كرونا ترس از عمل دارن .
    1. تصویر کاربر Faeze پنجشنبه ۲۳ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش)
      اطلاح ميكنم اندازه ي كيست ٢٣mm
    2. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۲۵ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش)
      سلام کیست ۲۳ میلی متری نیاز به جراحی ندارد مگر اینکه عفونت و یا خونریزی کند که آن هم بعید است
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر نسیم شنبه ۱۸ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید.چند روز پیش درد بسیار زیادی داشتم در قسمت راست کلیه و ادرار زیاد تند تند دسشویی رفتن.دو روز بیمارستان بستری شدم تشخیص دکتر کیست کلیه البته لندن زندگی میکنم .گفتن تا سه ماه از بین میره .خیلی درد دارم .نیازی هست تشریف بیارم ایران برای عمل؟؟؟ چی استفاده کنم اروم بشم.یا زود کیست از بین بره.ممنون از وقت ک میزارید.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۱۸ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش)
      سلام کیست غالبا باعث درد و یا تکرر ادرار نمی‌شود لطفا از طریق فرم مشاوره آنلاین موجود در سایت برای ویزیت اقدام کتید
  • تصویر کاربر e.gh یکشنبه ۲۴ فروردین ۹۹( 5 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام
    هنگام اخر ادرار در قسمت خروجی درد داشتم و مثانه کامل تخلیه نمیشه٬ ادرار تیره و خون ریزی هنگام ادرا ( نصف روز ) هنگام ادرار چیز سفید رنگی خارج شد و بعد از ان خون ریزی قطع ٬ ادرار سفید و درد خیلی کم شد اما همچنان حس تخلیه نشدن کامل مثانه و حالت تهوع ازار دهنده هست و عصر روز بعد پهلوی راست به طرف داخل درد گرفت و رفته رفته شدیدتر شد تا با مسکن ارام شد و مجدد عصر روز بعد پهلوی چپ به سمت داخل٬ مدفوع بعضا خاکستری هست
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۴ فروردین ۹۹( 5 ماه پیش)
      سلام،سونوگرافی و ازمایش ادرار بدهید
  • تصویر کاربر ehsn جمعه ۲ اسفند ۹۸( 7 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر،میخاستم جواب ازمایش سونوگرافی رو بیزحمت شرح بدین،البته مادرم علائم تکرر ادرار و درد در پهلوها رو هم گاهی اوقات دارن،،،

    کلیه ها سایز نرمال دارند
    ضخامت پارانشیم و اکوی کورتکس نرمال است
    در کلیه راست کیست به قطر 65 م م در پل تحتانی و به قطر 33 م م در پل میانی دیده میشود
    در کلیه چپ کیست کالیسیل به قطر 25 م م در پل میانی مشاهده میشود
    تصویری از سنگ و هیدرونفروز در کلیه ها دیده نمیشود
    مثانه حجم و ضخامت جدار طبیعی دارد
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲ اسفند ۹۸( 7 ماه پیش)
      سلام،کیست کلیه در این سایز نیاز به اقدام خاصی ندارد با سونوگرافی سالیانه پیگیری کنید
  • تصویر کاربر حنظله دوشنبه ۷ مرداد ۹۸( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام طبق آزمایش کلی انجام دادم لکه خون در ادرار مشاهده شد بعد سونوگرافی گرفتم کیست به قطر33میلیمتر در پل فوقانی کلیه دیده شد البته پزشک بنده گفتن مشکلی نداره برای راحتی خیال خودم گفتم با یک پزشک دیگر مشورت کنم که مشکل خاصی نباشه در ضمن سن بنده 36سال
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۷ مرداد ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،مساله ای نیست نگران نباشید
  • تصویر کاربر صباح پنجشنبه ۲۷ تیر ۹۸( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلاممرد ٣٦ساله هستمدر قسمت ميانى كليه راست يك كيست پرى پلويك ساده به سايز 16mmوجود دارد خيلى استرس دارم چكار كنم...
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۲۷ تیر ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،این کیست کاملا خوش خیم بوده و نیاز به هیچ کار خاصی ندارد مقاله مربوط به کیست کلیه را در سایت بنده مطالعه کنید
  • تصویر کاربر مهدی چهارشنبه ۲۶ تیر ۹۸( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید.
    در کلیه راست مادر من یک کیست کورتیکال به اندازه 90میلیمتر در سونوگرافی مشاهده گردیده ، یک دکتر نظر داده که فعلا قابل عمل نیست چرا که از نوع درجه 1 می باشد و یک دکتر دیگر نظر داده که کیست بزرگ بوده و باید عمل گردد. لطفا در این زمینه برای ما راهنمایی نمایید
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۲۶ تیر ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،کیست خوش خیم هست اما چون باعث‌فشار روی کبد شده،بهتر است جراحی شود
  • تصویر کاربر Sadegh پنجشنبه ۲۷ تیر ۹۸( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام
    مشکل من در کمبود ادرار بود دکتر برایم سونو نوشت در جواب سونو نوشته بود پروستات ب حجم 43ccدارای اکوی هتروژن بوده در قسمت خلفی پروستات تصویر یک کیست ساده ب دیامتر 9mmدیده میشود و دکتر داروهایی ب نامو ترازوسین . مایوکولین . قرص کدو ب نام پامپکین تجویز کرد نظر شما در این باره چیست
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۱ تیر ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،حجم باقیمانده ادرار در مثانه پس از تخلیه مثانه چقدر بوده است؟
    2. تصویر کاربر Sadegh شنبه ۲۲ تیر ۹۸( 1 سال پیش)
      ادرارتخلیه میشود ولی کم ودرد دربیضه سمت چپ کمی احساس میشوددوباره دکتر قرص افلوکساسین ۳۰۰ وقرص تامسولوسین تجویض کرددورش تکمیل کردم ولی هنوز ادرارم کم فشاره وتکرر ادرار
    3. تصویر کاربر Sadegh شنبه ۲۲ تیر ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام تکرر ادرارودردضعیفی دربیضه سمت چپ دکتر دوباره برام قرص افلوکساسین ۳۰۰وقرص تامسولوسین ۴/.تجویض کردن ودورش تموم کردم ولی همینطور ادرارم کم فشار ودچارتکرر ادرار هستم خواهش میکنم نظرتونوبگید خیلی ممنونم
    4. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۲۷ تیر ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،احتمالا دچار پروستاتیت(التهاب پروستات)هستید
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر زهرا سه شنبه ۱۷ اردیبهشت ۹۸( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام.درسونوگرافی ۲۹هفته خانمی نوشته fullnassملایم در هردوکلیه جنین وجود دارد.مایع آمنیوتیک؛نرمال.این خانم سابقه تولد فرزندی با کلیه پلی کیستیک دارد.آیااین جنین هم همان بیماری رو دارد؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۱۷ اردیبهشت ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،خیر
    2. تصویر کاربر زهرا سه شنبه ۱۷ اردیبهشت ۹۸( 1 سال پیش)
      ممنونم ازجوابتون.میشه بپرم مشکل این جنین چیه؟وراهکارش چیست؟
    3. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۱۷ اردیبهشت ۹۸( 1 سال پیش)
      مشکلی ندارد،Fullness یعنی تجمع بسیار خفیف مایع در کلیه که منجر به ورم کلیه نشده است
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر