آیا کیست کلیه خطرناک است؟

کیست کلیه می توانند در هر جایی از کلیه تشکیل شوند، هم چنین تشکیل کیست در کلیه می تواند بصورت ارثی و مادرزادی (بیماری کلیه پلی کیستیک) و یا غیر ارثی (کیست ساده) باشد. در مقاله زیر به بررسی انواع کیست های کلیوی می پردازیم.

کیست (Cyst) یک محوطه بسته با غشایی مجزا است، که عموما سلول های تشکیل دهنده آن با بافت اطراف خود متفاوت می باشند. کیست می تواند شامل مواد نیمه جامد، مایع و حتی گاز (هوا) باشد. در صورتی که مایع داخل کیست چرکی شود، آبسه تشکیل می شود. کلیه یکی از ارگان های بدن است که به طور شایع دچار کیست می شود. در واقع کیست کلیه حاصل ازدیاد سلولی سلول های پوششی (اپی تلیال) کلیه و تجمع مایع در آنها هستند.

اندازه کیست های کلیه متغیر بوده و می تواند از نیم سانت تا ٢٠ سانتیمتر متغیر باشد. معمولا کیست های بالای ١٠ سانتیمتر در کلیه ایجاد درد می کنند.

کیست ساده کلیوی (Simple Renal Cyst)

کیست ساده کلیه شایعترین بیماری کیستیک کلیه در انسان است. اگرچه فرایند آن اکتسابی و وابسته به سن است، اما امکان بروز آن در هر سنی از جمله در هنگام جنینی نیز وجود دارد.

طی بررسی ها شیوع کیست ساده کلیوی با افزایش سن افزایش می یابد. طوریکه در ٢٠٪؜ افراد ٤٠ ساله و در ٥٠٪؜ افراد ٦٠ ساله این کیست رویت می شود( در افراد بالای ٦٠ سال از هر ٢ نفر، یک نفر کیست کلیه دارد ). این کیست ارثی نبوده و شیوع آن در هر دو جنس مشابه است. کیست معمولا جدار نازکی داشته و حاوی مایع شفاف تا زرد کهربایی است.

میزان مایع داخل کیست در اثر ترشح از دیواره کیست زیاد شده و در اثر جذب از دیواره، از میزان آن کاسته می شود. بر این اساس اندازه کیست در طول زمان تغییر می کند، بطوریکه در یک سوم موارد اندازه آن با گذشت زمان افزایش یافته و در بقیه موارد عمدتا اندازه آن ثابت می ماند. به ندرت ممکن است اندازه کیست کاهش یابد.

علائم کیست ساده کلیوی

عمدتا کیست های کلیه بدون علامت هستند و به شکل تصادفی در طی بررسی کلیه به علل دیگر، کشف می شوند. کیست کلیه به ندرت علامت دار شده، که این علائم عبارتند از:

  • درد پهلو
  • احساس توده در پهلو
  • اثر فشاری و انسداد در سیستم ادراری
  • عفونت
  • فشار خون بالا
  • هماچوری

اگرچه کیست کلیه و فشار خون هر دو در سنین بالا شایعترند، اما کیست کلیه عامل نادری برای ایجاد فشار خون است. هم چنین کیست ساده کلیه در طول زمان به هیچ وجه تغییرات بدخیمی نداشته و از این نظر جای نگرانی وجود ندارد.

سونوگرافی

روش تشخیص کیست ساده کلیوی

بهترین ابزار تشخیصی برای کیست کلیه ، سونوگرافی است. سونوگرافی وسیله ای ارزان، در دسترس و بدون اشعه یونیزان بوده که حتی در خانم باردار نیز محدودیت استفاده ندارد. کیست ساده در سونوگرافی به صورت کیستی با شکل گرد یا بیضی با جدار نازک، صاف و بدون کلسیفیکاسیون (فاقدرسوب کلسیم در جدار کیست) است.

در صورت تایید ساده بودن کیست کلیه در سونوگرافی ‏(Simple Cyst)، به بررسی اضافه تری نیاز نمی باشد. در صورتیکه مشخصات فوق در سونوگرافی دیده نشود و یا هر گونه تردیدی راجع به ساده بودن کیست وجود داشته باشد، جهت تشخیص بهتر از سی تی اسکن با تزریق ماده حاجب بهره می گیریم.

هم چنین در بیمارانی که به علت نارسایی کلیه و بالا بودن کراتینین امکان تزریق ماده حاجب وجود ندارد، از MRI با تزریق گادالینیوم استفاده می شود.

انواع درجات کیست های ساده کلیوی

کیست های ساده کلیوی بر اساس نمای ظاهری خود در سی تی اسکن به ٤ درجه تقسیم می شوند:

# گروه ١

تماما مشخصات کیست ساده را داشته و نیاز به اقدام اضافه ای ندارند.

# گروه ٢

کیست خوش خیم کلیوی که در بعضی موارد (مانند ضخامت دیواره و یا رسوب کلسیم در دیواره کیست) با کیست ساده کلیه، متفاوت می باشد. این گروه نیاز به اقدام جراحی نداشته، اما بهتر است به دقت پیگیری شوند.

# گروه ٣

جدار کیست کاملا ضخیم و نامنظم به همراه رسوب فراوان کلسیم در دیواره کیست است. ٥٠٪؜ این کیست ها در طول زمان، شانس ایجاد بدخیمی داشته و بهتر است از طریق جراحی خارج شوند. تصویر سمت چپ کیست درجه ٣ را نشان می دهد، که همانگونه که مشاهده می کنید از طریق جراحی از بدن فرد خارج شده است (تصویر سمت راست)

# گروه ٤

سرطان کیستیک کلیه بوده و نیاز یه درمان جراحی و خارج ساختن کامل کیست همراه با حاشیه کیست دارد. بسته به وسعت و محل کیست جراحی فوق می تواند بصورت پارشیل نفرکتومی (خارج سازی قسمتی از کلیه) و یا توتال نفرکتومی (خارج سازی تمام کلیه) باشد.

درمان کیست ساده کلیوی

همانگونه که قبلا ذکر شد، غالب کیست های کلیوی نیازمند درمان نمی باشند. در صورت علامتدار شدن کیست کلیه ، درمان کیست از طریق اسپیراسیون (Aspiration: تخلیه مایع کیست از طریق پوست و توسط سوزن با کمک سونوگرافی) و یا جراحی کیست از طریق لاپاروسکوپی است.

به علت احتمال عود مجدد کیست پس از تخلیه مایع درون آن، تخلیه مایع کیست فقط در افراد مسن و یا در مواردی که بیمار توان انجام یک جراحی را ندارد، انجام می شود. در صورت اثبات احتمال بدخیمی در کیست، جراحی بصورت خارج سازی تمام و یا قسمتی از کلیه انجام می شود.

کیست اکتسابی کلیه (ARCD)

کیست های اکتسابی کلیه (Acquired Renal Cystic Disease) در بیماران با نارسایی کلیه و بیمارانی که به علت کراتینین بالا دیالیز می شوند، دیده می شود.

در واقع شروع این فرایند در زمانی است که کراتینین سرم به حدود ٣ می رسد. در بیماران با نارسایی کلیه، مصرف سیکلوسپورین نیز با خطر افزایش کیست های اکتسابی کلیه همراهی دارد. این کیست ها هر دو کلیه را درگیر کرده و بین ایجاد کیست با سن و جنس بیمار و یا بیماری زمینه ای ایجاد کننده نارسایی کلیه، ارتباطی وجود ندارد.

علائم کیست اکتسابی کلیه

این کیست ها غالبا بدون علامت بوده و به شکل تصادفی و طی بررسی کلیه به علل دیگر، تشخیص داده می شوند. در صورت ایجاد، علائم عمدتا به صورت درد و یا خونریزی است. خونریزی و پارگی کیست به خصوص در زمان دیالیز و به علت دادن داروهای ضد انعقاد رخ می دهد.

عوارض کیست اکتسابی کلیه

از عوارض کیست اکتسابی کلیه می توان به عفونت کیست و یا سنگ کلیه اشاره کرد. خطر اصلی کیست های اکتسابی کلیه افزایش شانس بدخیمی در کیست ها است (حدود ٥٠-٥ برابر افراد عادی جامعه).

در واقع ١٠٪؜ بیمارانی که به مدت طولانی دیالیز می شوند، دچار بدخیمی کلیه می شوند. شانس ایجاد بدخیمی در جنس مذکر بیشتر بوده و هرچه زمان دیالیز طولانی تر باشد، خطر فوق بیشتر است. قابل ذکر است که نوع دیالیز (خونی و یا صفاقی) نقشی در این قضیه ندارد.

پیوند کلیه موفق، حتی در صورت متوقف کردن روند ساخت کیست ها، در کاهش ریسک ایجاد تومور و یا بدخیمی نقشی نداشته و بیماران  نیازمند پیگیری دقیق می باشند.

بیماری پلی کیستیک کلیه (PCKD)

بیماری کلیه پلی کیستیک (Poly Cystic Kidney Disease) نوعی بیماری کیستیک کلیه بوده که به دو صورت اطفال و بالغین دیده می شود. در نوع اطفال شدت بیماری به زمان بروز آن بستگی داشته و هر چه بیماری زودتر بروز کند، شدیدتر بوده و همراه با طول عمر کمتر است.

در تمام موارد درجاتی از فیبروز کبد وجود داشته و از علائم شایع آن می توان به اختلال و بد شکلی (Deformity) اندام ها نیز اشاره کرد. ٥٠ الی٣٠ درصد نوزادان مبتلا، در مدت کوتاهی پس از تولد به علت اختلال کارکرد کلیه و نارسایی تنفسی فوت کرده و آنها که تا یک ماه زنده می مانند با درمان های حمایتی تا نوجوانی و یا بلوغ زندگی می کنند.

متاسفانه درمان کاملی برای این بیماری وجود نداشته و درمان های موجود درمان حمایتی (حمایت تغذیه ای و درمان فشار خون، حمایت تنفسی و شانت کبد) است. غالبا این بیماران نیازمند دیالیز و پیوند کلیه می شوند.

نوع بالغین این بیماری نسبتا شایع بوده و یکی از شایعترین علل نارسایی کلیه را تشکیل می دهد. بر خلاف نوع اطفال، نوع بالغین به شکل کلاسیک در سنین ٥٠-٣٠ سالگی بروز کرده و بروز نارسایی کلیوی قبل از ٤٠ سالگی نادر است.

درد ناشی از سنگ کلیه در کمر

علائم بیماری پلی کیستیک کلیه

شروع بیماری غالبا همراه با هماچوری (خون در ادرار) بوده و درد پهلو و فشار خون بالا نیز از دیگر علائم شایع این بیماری می باشند. شایعترین تظاهر خارج کلیوی کیست کلیه ، کیست های کبدی است که با افزایش سن میزان شیوع آنها بیشتر می شود (در بچه ها این کیست ها نادر هستند، اما پس از ٥٠ سالگی تقریبا در تمامی بیماران وجود دارند).

درمان بیماری پلی کیستیک کلیه

پس از تشخیص، درمان شامل پیگیری بیمار و کنترل عوارض بیماری است. کاهش فشار خون به بهبود عملکرد کلیه، کمک شایانی می کند. در موارد درد مقاوم به درمان دارویی کیست، از لاپاروسکوپی جهت تخلیه کیست استفاده می کنند. عفونت ادراری در جنس مونث شایعتر بوده و نیازمند درمان با آنتی بیوتیک می باشد.

توصیه پزشک

کیست کلیه شامل طیف وسیعی از بیماری های کیستیک کلیه بوده که در آن انواع خوش خیم و کاملا بی خطر (مانند کیست ساده کلیوی) تا انواع کشنده و مغایر با حیات (بیماری کیستیک اتوزومال مغلوب) وجود دارد.

وسیله تشخیصی اولیه در این موارد سونوگرافی و در صورت نیاز انجام CT SCAN و آزمایش های تکمیلی است. در تمامی موارد فوق حفظ سلامت کلیه توسط تغذیه سالم، جلوگیری از عفونت کلیه و درمان فشار خون بالا الزامی است. در صورت شک به بروز هر گونه مشکل با پزشک خود مشورت کنید.

 

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

برای گرفتن نوبت دکت شهریار ناطق با شماره ۰۹۱۲۹۷۲۷۷۸۰ ، ٨٨٣٦٧٣٥٣  تماس بگیرید یا از طریق صفحه نوبت دهی اینترنتی اقدام نمائید.


سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

پیگیری سوال قبل

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند. 

ثبت سوال جدید

امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیار سیستم

1
درد بیضه چپ

سلام اقای دکتر بیضه چپم چند وقت پیش یه ضربه ای وارد شد بهش الانم درد میکنه پای چپمم درد میکنه به نظر شما به دکتر مراجعه کنم؟ لطفا سوالمو جواب بدین مشاهده پاسخ دکتر
2
کیسه بیضه

سلام آقای دکتر خسته نباشید . من یه پسر پنج و نیم ساله دارم که بیضه هاش کمی بالاتر از کیسه قرار داره . لطفا راهنماییم کنید که آیا مشکلی داره یا نه ؟ مشاهده پاسخ دکتر
3
کیست کلیه

با سلام
در کلیه راستم یک کیست با ابعاد ۱۷*۱۹ در کورتکس تحتانی
و در کلیه چپ دو عددکیست با ابعاد ۱۲*۱۱ در قسمت میانی کلیه چپ وجود دارد. آیا خطرناکه
باید چکار کنم آقای دکتر خیلی نگرانم
مشاهده پاسخ دکتر
4
اندازه پروستات و تکرر ادرار

سلام خسته نباشید اگر اندازه پروستات یک فرد 30 ساله 33 سی سی باشد خوب است؟چون مشکلم اینه که یک ساعت بعد از تخلیه ادرار احساس ادرار خفیف دارم و برام ازاردهنده است لطفن بهم راهکار اراعه بدید مشاهده پاسخ دکتر
5
پروستات

.5 ماهه دچارتکررادرارواغلب خروج مایع سفیدهمراا ادرار شدم 6بارمتخصص رفتم دوبارسونوگرافی کردن .کلیه هامثانه پروستات سالم .باازمایش دست بیضه هاسالم.مجردم وتمتس جنسی هرگزنداشتم اما گاهی درناحیه مقعدیه حسی میادوبیضه هام مثل توپ میشن واونروزعلایمم شدیتره مشاهده پاسخ دکتر
6
پروستات

سلام مرد پنجاه ساله هستم ایادرد وکشاله ران پاه سمت و بیضه چپ از التهاب پروستااست یا بزرگی پروستات وپروستاتم با ابعاد 60میلی متر درسونوگرافی و آزمایش رویت گردید برایم روشن است که این درد ازعفونت است اگر انتی بیوتیک استفاده نمایم اشکالی دارد منتظر دستور جنابعالی هستم مشاهده پاسخ دکتر
7
پروستات

سلام
چند سال است که سنگ کلیه داشتم.دفع ناقصی داشتم چند ازمایش و سونو گرفتم.هر بار یک چیزی گفتند سنگ دفع شده بعد گفتند غده پروستات بزرگ شده.الان درحال حاضردر دو کلیه خصوصا کلیه سمت چپ احساس سوزش و درد دارم در ادرار چند ماهی است که در انتها با سوزش شدید و خون به صورت لخته دارم
مشاهده پاسخ دکتر
8
کراتینین

سلام جناب دکتر, خسته نباشید, منکارشناس علوم ازمایشگاهیم ......مادرم 86 سالش هست عفونت شدیدادراری همراه با تب داشتند اوره خونشان 48 و کراتینین 1.24 بود الان بعد از 10 روز عفونت بر طرف شده و اوره خون30 ولی کراتینین همچنان 1.24 هست خیلی نگرانشم یعنی نارسایی کلیه ایجاد شده مشاهده پاسخ دکتر
9
درد بیضه

سلام
همسر من بیضه ی سمت چپش درد می‌کنه.
و آزمایش پروستات هم داده اما دکترشون گفتن ازمایششون مشکلی نداشته.
میخواستم بدونم مشکلش چیه و به چه پزشکی مراجعه کنیم.
این نکته رو هم بگم که ایشون سمت چپ بدنش هنگام عصبانیت درد میگیره.آیا به این علت بیضه شون دچار درد میشه؟
مشاهده پاسخ دکتر
10
سونوگرافی بیضه

با عرض سلام وخسته نباشید خدمت اقای دکتر ناطق.
من چند تصویری را برای شما ارسال میکنم که در ان سونوگرافی بیضه انجام شده است.
ایا در این تصویر نشانه ای از غیر طبیعی بودن بیضه ها دیده میشود؟
مشاهده پاسخ دکتر
« قبلی 1 2 3 4 5 6 7 ... 29 بعدی »