آیا کیست کلیه خطرناک است؟

کیست کلیه می تواند در هر جایی از کلیه تشکیل شود، هم چنین تشکیل کیست در کلیه می تواند بصورت ارثی و مادرزادی (بیماری کلیه پلی کیستیک) و یا غیر ارثی (کیست ساده) باشد. در مقاله زیر به بررسی انواع کیست های کلیوی می پردازیم.

کیست یک محوطه بسته با غشایی مجزا است، که عموما سلول های تشکیل دهنده آن با بافت اطراف خود متفاوت می باشند. کیست می تواند شامل مواد نیمه جامد، مایع و حتی گاز باشد. در صورتی که مایع داخل کیست چرکی شود، آبسه تشکیل می شود. کلیه یکی از ارگان های بدن است که به طور شایع دچار کیست می شود. در واقع کیست کلیه حاصل ازدیاد سلولی سلول های پوششی (اپی تلیال) کلیه و تجمع مایع در آنها هستند.

اندازه کیست های کلیه متغیر بوده و می تواند از نیم سانت تا ٢٠ سانتیمتر متغیر باشد. معمولا کیست های بالای ١٠ سانتیمتر در کلیه ایجاد درد می کنند.

کیست ساده کلیوی (Simple Renal Cyst)

کیست ساده کلیه شایعترین بیماری کیستیک کلیه در انسان است. اگرچه فرایند آن اکتسابی و وابسته به سن است، اما امکان بروز آن در هر سنی از جمله در هنگام جنینی نیز وجود دارد.

طی بررسی ها شیوع کیست ساده کلیوی با افزایش سن افزایش می یابد. طوریکه در ٢٠٪؜ افراد ٤٠ ساله و در ٥٠٪؜ افراد ٦٠ ساله این کیست رویت می شود. این کیست ارثی نبوده و شیوع آن در هر دو جنس مشابه است. کیست معمولا جدار نازکی داشته و حاوی مایع شفاف تا زرد کهربایی است.

میزان مایع داخل کیست در اثر ترشح از دیواره کیست زیاد شده و در اثر جذب از دیواره، از میزان آن کاسته می شود. بر این اساس اندازه کیست در طول زمان تغییر می کند، بطوریکه در یک سوم موارد اندازه آن با گذشت زمان افزایش یافته و در بقیه موارد عمدتا اندازه آن ثابت می ماند. به ندرت ممکن است اندازه کیست کاهش یابد.

علائم کیست ساده کلیوی

عمدتا کیست های کلیه بدون علامت هستند و به شکل تصادفی در طی بررسی کلیه به علل دیگر، کشف می شوند. کیست کلیه به ندرت علامت دار شده، که این علائم عبارتند از:

  • درد پهلو
  • احساس توده در پهلو
  • اثر فشاری و انسداد در سیستم ادراری
  • عفونت
  • فشار خون بالا
  • هماچوری

اگرچه کیست کلیه و فشار خون هر دو در سنین بالا شایعترند، اما کیست کلیه عامل نادری برای ایجاد فشار خون است. هم چنین کیست ساده کلیه در طول زمان به هیچ وجه تغییرات بدخیمی نداشته و از این نظر جای نگرانی وجود ندارد.

سونوگرافی

روش تشخیص کیست ساده کلیوی

بهترین ابزار تشخیصی برای کیست کلیه ، سونوگرافی است. سونوگرافی وسیله ای ارزان، در دسترس و بدون اشعه یونیزان بوده که حتی در خانم باردار نیز محدودیت استفاده ندارد. کیست ساده در سونوگرافی به صورت کیستی با شکل گرد یا بیضی با جدار نازک، صاف و بدون کلسیفیکاسیون (فاقدرسوب کلسیم در جدار کیست) است.

در صورت تایید ساده بودن کیست کلیه در سونوگرافی ‏(Simple Cyst)، به بررسی اضافه تری نیاز نمی باشد. در صورتیکه مشخصات فوق در سونوگرافی دیده نشود و یا هر گونه تردیدی راجع به ساده بودن کیست وجود داشته باشد، جهت تشخیص بهتر از سی تی اسکن با تزریق ماده حاجب بهره می گیریم.

هم چنین در بیمارانی که به علت نارسایی کلیه و بالا بودن کراتینین امکان تزریق ماده حاجب وجود ندارد، از MRI با تزریق گادالینیوم استفاده می شود.

انواع درجات کیست های ساده کلیوی

کیست های ساده کلیوی بر اساس نمای ظاهری خود در سی تی اسکن به ٤ درجه تقسیم می شوند:

# گروه ١

تماما مشخصات کیست ساده را داشته و نیاز به اقدام اضافه ای ندارند.

# گروه ٢

کیست خوش خیم کلیوی که در بعضی موارد (مانند ضخامت دیواره و یا رسوب کلسیم در دیواره کیست) با کیست ساده کلیه، متفاوت می باشد. این گروه نیاز به اقدام جراحی نداشته، اما بهتر است به دقت پیگیری شوند.

# گروه ٣

جدار کیست کاملا ضخیم و نامنظم به همراه رسوب فراوان کلسیم در دیواره کیست است. ٥٠٪؜ این کیست ها در طول زمان، شانس ایجاد بدخیمی داشته و بهتر است از طریق جراحی خارج شوند. تصویر سمت چپ کیست درجه ٣ را نشان می دهد، که همانگونه که مشاهده می کنید از طریق جراحی از بدن فرد خارج شده است (تصویر سمت راست)

# گروه ٤

سرطان کیستیک کلیه بوده و نیاز یه درمان جراحی و خارج ساختن کامل کیست همراه با حاشیه کیست دارد. بسته به وسعت و محل کیست جراحی فوق می تواند بصورت پارشیل نفرکتومی (خارج سازی قسمتی از کلیه) و یا توتال نفرکتومی (خارج سازی تمام کلیه) باشد.

درمان کیست ساده کلیوی

همانگونه که قبلا ذکر شد، غالب کیست های کلیوی نیازمند درمان نمی باشند. در صورت علامتدار شدن کیست کلیه ، درمان کیست از طریق اسپیراسیون (Aspiration: تخلیه مایع کیست از طریق پوست و توسط سوزن با کمک سونوگرافی) و یا جراحی کیست از طریق لاپاروسکوپی است.

به علت احتمال عود مجدد کیست پس از تخلیه مایع درون آن، تخلیه مایع کیست فقط در افراد مسن و یا در مواردی که بیمار توان انجام یک جراحی را ندارد، انجام می شود. در صورت اثبات احتمال بدخیمی در کیست، جراحی بصورت خارج سازی تمام و یا قسمتی از کلیه انجام می شود.

کیست اکتسابی کلیه (ARCD)

کیست های اکتسابی کلیه (Acquired Renal Cystic Disease) در بیماران با نارسایی کلیه و بیمارانی که به علت کراتینین بالا دیالیز می شوند، دیده می شود.

در واقع شروع این فرایند در زمانی است که کراتینین سرم به حدود ٣ می رسد. در بیماران با نارسایی کلیه، مصرف سیکلوسپورین نیز با خطر افزایش کیست های اکتسابی کلیه همراهی دارد. این کیست ها هر دو کلیه را درگیر کرده و بین ایجاد کیست با سن و جنس بیمار و یا بیماری زمینه ای ایجاد کننده نارسایی کلیه، ارتباطی وجود ندارد.

علائم کیست اکتسابی کلیه

این کیست ها غالبا بدون علامت بوده و به شکل تصادفی و طی بررسی کلیه به علل دیگر، تشخیص داده می شوند. در صورت ایجاد، علائم عمدتا به صورت درد و یا خونریزی است. خونریزی و پارگی کیست به خصوص در زمان دیالیز و به علت دادن داروهای ضد انعقاد رخ می دهد.

عوارض کیست اکتسابی کلیه

از عوارض کیست اکتسابی کلیه می توان به عفونت کیست و یا سنگ کلیه اشاره کرد. خطر اصلی کیست های اکتسابی کلیه افزایش شانس بدخیمی در کیست ها است (حدود ٥٠-٥ برابر افراد عادی جامعه).

در واقع ١٠٪؜ بیمارانی که به مدت طولانی دیالیز می شوند، دچار بدخیمی کلیه می شوند. شانس ایجاد بدخیمی در جنس مذکر بیشتر بوده و هرچه زمان دیالیز طولانی تر باشد، خطر فوق بیشتر است. قابل ذکر است که نوع دیالیز (خونی و یا صفاقی) نقشی در این قضیه ندارد.

پیوند کلیه موفق، حتی در صورت متوقف کردن روند ساخت کیست ها، در کاهش ریسک ایجاد تومور و یا بدخیمی نقشی نداشته و بیماران  نیازمند پیگیری دقیق می باشند.

بیماری پلی کیستیک کلیه (PCKD)

بیماری کلیه پلی کیستیک (Poly Cystic Kidney Disease) نوعی بیماری کیستیک کلیه بوده که به دو صورت اطفال و بالغین دیده می شود. در نوع اطفال شدت بیماری به زمان بروز آن بستگی داشته و هر چه بیماری زودتر بروز کند، شدیدتر بوده و همراه با طول عمر کمتر است.

در تمام موارد درجاتی از فیبروز کبد وجود داشته و از علائم شایع آن می توان به اختلال و بد شکلی (Deformity) اندام ها نیز اشاره کرد. ٥٠ الی٣٠ درصد نوزادان مبتلا، در مدت کوتاهی پس از تولد به علت اختلال کارکرد کلیه و نارسایی تنفسی فوت کرده و آنها که تا یک ماه زنده می مانند با درمان های حمایتی تا نوجوانی و یا بلوغ زندگی می کنند.

متاسفانه درمان کاملی برای این بیماری وجود نداشته و درمان های موجود درمان حمایتی (حمایت تغذیه ای و درمان فشار خون، حمایت تنفسی و شانت کبد) است. غالبا این بیماران نیازمند دیالیز و پیوند کلیه می شوند.

نوع بالغین این بیماری نسبتا شایع بوده و یکی از شایعترین علل نارسایی کلیه را تشکیل می دهد. بر خلاف نوع اطفال، نوع بالغین به شکل کلاسیک در سنین ٥٠-٣٠ سالگی بروز کرده و بروز نارسایی کلیوی قبل از ٤٠ سالگی نادر است.

درد ناشی از سنگ کلیه در کمر

علائم بیماری پلی کیستیک کلیه

شروع بیماری غالبا همراه با هماچوری (خون در ادرار) بوده و درد پهلو و فشار خون بالا نیز از دیگر علائم شایع این بیماری می باشند. شایعترین تظاهر خارج کلیوی کیست کلیه ، کیست های کبدی است که با افزایش سن میزان شیوع آنها بیشتر می شود.

درمان بیماری پلی کیستیک کلیه

پس از تشخیص، درمان شامل پیگیری بیمار و کنترل عوارض بیماری است. کاهش فشار خون به بهبود عملکرد کلیه، کمک شایانی می کند. در موارد درد مقاوم به درمان دارویی کیست، از لاپاروسکوپی جهت تخلیه کیست استفاده می کنند. عفونت ادراری در جنس مونث شایعتر بوده و نیازمند درمان با آنتی بیوتیک می باشد.

توصیه پزشک

کیست کلیه شامل طیف وسیعی از بیماری های کیستیک کلیه بوده که در آن انواع خوش خیم و کاملا بی خطر (مانند کیست ساده کلیوی) تا انواع کشنده و مغایر با حیات (بیماری کیستیک اتوزومال مغلوب) وجود دارد.

وسیله تشخیصی اولیه در این موارد سونوگرافی و در صورت نیاز انجام CT SCAN و آزمایش های تکمیلی است. در تمامی موارد فوق حفظ سلامت کلیه توسط تغذیه سالم، جلوگیری از عفونت کلیه و درمان فشار خون بالا الزامی است. در صورت شک به بروز هر گونه مشکل با پزشک خود مشورت کنید.

برای گرفتن نوبت دکتر شهریار ناطق با شماره ۰۹۱۲۹۷۲۷۷۸۰ ، ٨٨٣٦٧٣٥٣  تماس بگیرید یا از طریق صفحه نوبت دهی اینترنتی اقدام نمائید.

سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند. 
امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربرس جمعه ۲۰ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۴۴( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام.33 سالمه.سونوگرافی اندازه پروستاتمو 24سی سی 31*37*40 اعلام کرده میخواستم بدونم چه مشکلاتی داره
    1. تصویر کاربرجمعه ۲۰ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۴۴( 1 هفته پیش)
      سلام،اين اندازه نرمال هست
      نگران نباشيد
  • تصویر کاربرمصطفی جمعه ۲۰ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۴۴( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام،آقای دکتر وقت بخیر ، خسته نباشید، ببخشید میخواستم بدونم برای بزرگی آلت تناسلی مردان روشی وجود دارد؟من با جستجو در اینترنت و اطلاع از اندازه های آلت آقایان به طور قطع احساس می کنم که آلت بنده کوچک است.
    1. تصویر کاربرجمعه ۲۰ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۴۴( 1 هفته پیش)
      سلام،خيلي از مطالب اينترنت در اين زمينه خلاف واقع هست
      اگر بخواهيد طول الت خود را بيشتر كنيد تنها روش عملي،جراحي است كه با توجه به عوارض ان فقط در موارديكه طول الت واقعا" كوتاه باشد توصيه ميشود
  • تصویر کاربرافراسیاب چهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۷( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    پس از سونوگرافی مشخص شد هم کیست اپیدیدیمال به دیامتر 10mm و هم واریکوسل گرید 1 و هیدروسل جزئی در هر دوطرف .مشهود است. یک هفته داکسی سیکلین خوردم اما هنوز از ناحیه بیضه احساس درد میکنم .اگر زالو درمانی کنم از درد و گرفتگی درد کاسته میشود و یا باعث عفونت و بی تاثیر هست؟
    1. تصویر کاربرچهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۷( 1 هفته پیش)
      سلام،زالو درماني هيچ مبناء علمي ندارد
  • تصویر کاربرعلی چهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۷( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    به من خبر دادن خواهرم سرطان مثانه داره رحم هم درگیره میخام بدونم عمل جراحی خطرناکه و اینکه چقد دیگه زنده میمونه؟ممنون
    1. تصویر کاربرچهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۷( 1 هفته پیش)
      سلام،ابتدا بايد شيمي درماني شوند
      ميزان بقاء ايشان بستگي به پاسخ ايشان به شيمي درماني دارد
  • تصویر کاربرمهدی چهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۵( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام
    می خواستم بپرسم شما ختنه نوزاد رو در چند ماهگی توصیه می فرمایید؟
    1. تصویر کاربرچهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۵( 1 هفته پیش)
      سلام،٦ ماهگي
  • تصویر کاربربهزاد چهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۵( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    اینجانب با سن 47 سال با توجه به انجام سونوگرافی و آزمایش خون ( شهریور 97 ) متوجه شدم حجم پروستات در حدود 14 سی سی و میزان psa بمقدار .53/ . می باشد .آیا این مقادیر می تواند خطرناک باشد؟
    1. تصویر کاربرچهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۵( 1 هفته پیش)
      سلام،.خير
  • تصویر کاربربشدادی چهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۵( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    من 46ساله ام پس از انجام سونوگرافی اعلام شد که حجم پروستان 12cc است آیا این اندازه طبیعی میباشد لطفا راهنمایی فرمایید.
    1. تصویر کاربرچهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۵( 1 هفته پیش)
      سلام،بله
  • تصویر کاربربابک چهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۴( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    Tiny superficial fragments of high grade papillary urothelial carcinoma of WHO/ISUP Classification corresponding to transitional carcinoma,grade 3 of WHO three grading system.
    البته پدر من دوسال پیش توی لگنچه کلیه اش تومور دیده شده بود که همون موقع کلیه راست و حالبش رو برداشتن .آیا امیدی به بهبودی پدرم هست؟؟
    1. تصویر کاربریکشنبه ۱۵ مهر ۱۳۹۷ ۲۰:۴۴( 1 هفته پیش)
      اين جواب پاتولوژي كامل نيست اولا" عمق نفوذ تومور را مشخص نكرده ثانيا" يك سي تي اسكن شكم و لگن با و بدون تزريق انجام دهيد
    2. تصویر کاربربابکدوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ۱۰:۱۲( 1 هفته پیش)
      من با دکترشون که صحبت کردم گفتن که خیلی سطحی هستش اون چیزی که من با سیستوسکوپ دیدم و بعد از turb و برداشتن نمونه برداری از نمونه تراشیده شده میشه عمق نفوذ رو مشخص کرد.
    3. تصویر کاربرچهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۴( 1 هفته پیش)
      سلام،باز هم تاكيد ميكنم،موارديكه ذكر كردم الزامي است
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربراسکندری یکشنبه ۱۵ مهر ۱۳۹۷ ۲۰:۴۲( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام
    همسرم بخاطردردهای شکمی سونوگرافی انجام دادن و هرنی اینگوینال راست و واریکوسل چپ نشان داده
    سونو رو براتون فرستادم
    البته ناگفته نماند همسرم در کودکی یکبار جراحی فتق انجام دادن و یبوست هم دارن
    ممنون میشم راهنمایی کنید که چکار کنیم
    1. تصویر کاربریکشنبه ۱۵ مهر ۱۳۹۷ ۲۰:۴۲( 1 هفته پیش)
      واريكوسل خفيف هست و نياز به درمان ندارد اما هرني را بايد از طريق جراحي ترميم كنيد
  • تصویر کاربرنيلو یکشنبه ۱۵ مهر ۱۳۹۷ ۲۰:۴۱( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام و ارادت،
    در مثانه ي پدرم يه سنگ 33 ميلي متري مشاهده شده پدرم سابقه ي دفع سنگ كليه داره و پروستاتش هم بزرگ شده آيا امكان داره اين سنگ بدون نياز به جراحي دفع بشه يا ابعادش خيلي بزرگه؟ تشكر فراوان و آرزوي موفقيت و سلامتي
    1. تصویر کاربریکشنبه ۱۵ مهر ۱۳۹۷ ۲۰:۴۱( 1 هفته پیش)
      ميتوانيد سنگ شكن برون اندامي هم بكنيد ولي راه علمي اين است كه در يك جلسه پروستات و سنگ با هم عمل شوند
      دليل ايجاد اين سنگ بزرگ در مثانه،بزرگي پروستات هست و اگر درمان نشود باز هم امكان تشكيل مجدد سنگ هست
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر