آیا کیست کلیه خطرناک است؟

کیست کلیه می تواند در هر جایی از کلیه تشکیل شود، هم چنین تشکیل کیست در کلیه می تواند بصورت ارثی و مادرزادی (بیماری کلیه پلی کیستیک) و یا غیر ارثی (کیست ساده) باشد. در مقاله زیر به بررسی انواع کیست های کلیوی می پردازیم.

کیست یک محوطه بسته با غشایی مجزا است، که عموما سلول های تشکیل دهنده آن با بافت اطراف خود متفاوت می باشند. کیست می تواند شامل مواد نیمه جامد، مایع و حتی گاز باشد. در صورتی که مایع داخل کیست چرکی شود، آبسه تشکیل می شود. کلیه یکی از ارگان های بدن است که به طور شایع دچار کیست می شود. در واقع کیست کلیه حاصل ازدیاد سلولی سلول های پوششی (اپی تلیال) کلیه و تجمع مایع در آنها هستند.

اندازه کیست های کلیه متغیر بوده و می تواند از نیم سانت تا ٢٠ سانتیمتر متغیر باشد. معمولا کیست های بالای ١٠ سانتیمتر در کلیه ایجاد درد می کنند.

کیست ساده کلیوی (Simple Renal Cyst)

کیست ساده کلیه شایعترین بیماری کیستیک کلیه در انسان است. اگرچه فرایند آن اکتسابی و وابسته به سن است، اما امکان بروز آن در هر سنی از جمله در هنگام جنینی نیز وجود دارد.

طی بررسی ها شیوع کیست ساده کلیوی با افزایش سن افزایش می یابد. طوریکه در ٢٠٪؜ افراد ٤٠ ساله و در ٥٠٪؜ افراد ٦٠ ساله این کیست رویت می شود. این کیست ارثی نبوده و شیوع آن در هر دو جنس مشابه است. کیست معمولا جدار نازکی داشته و حاوی مایع شفاف تا زرد کهربایی است.

میزان مایع داخل کیست در اثر ترشح از دیواره کیست زیاد شده و در اثر جذب از دیواره، از میزان آن کاسته می شود. بر این اساس اندازه کیست در طول زمان تغییر می کند، بطوریکه در یک سوم موارد اندازه آن با گذشت زمان افزایش یافته و در بقیه موارد عمدتا اندازه آن ثابت می ماند. به ندرت ممکن است اندازه کیست کاهش یابد.

علائم کیست ساده کلیوی

عمدتا کیست های کلیه بدون علامت هستند و به شکل تصادفی در طی بررسی کلیه به علل دیگر، کشف می شوند. کیست کلیه به ندرت علامت دار شده، که این علائم عبارتند از:

  • درد پهلو
  • احساس توده در پهلو
  • اثر فشاری و انسداد در سیستم ادراری
  • عفونت
  • فشار خون بالا
  • وجود خون در ادرار

اگرچه کیست کلیه و فشار خون هر دو در سنین بالا شایعترند، اما کیست کلیه عامل نادری برای ایجاد فشار خون است. هم چنین کیست ساده کلیه در طول زمان به هیچ وجه تغییرات بدخیمی نداشته و از این نظر جای نگرانی وجود ندارد.

سونوگرافی

روش تشخیص کیست ساده کلیوی

بهترین ابزار تشخیصی برای کیست کلیه ، سونوگرافی است. سونوگرافی وسیله ای ارزان، در دسترس و بدون اشعه یونیزان بوده که حتی در خانم باردار نیز محدودیت استفاده ندارد. کیست ساده در سونوگرافی به صورت کیستی با شکل گرد یا بیضی با جدار نازک، صاف و بدون کلسیفیکاسیون (فاقدرسوب کلسیم در جدار کیست) است.

در صورت تایید ساده بودن کیست کلیه در سونوگرافی ‏(Simple Cyst)، به بررسی اضافه تری نیاز نمی باشد. در صورتیکه مشخصات فوق در سونوگرافی دیده نشود و یا هر گونه تردیدی راجع به ساده بودن کیست وجود داشته باشد، جهت تشخیص بهتر از سی تی اسکن با تزریق ماده حاجب بهره می گیریم.

هم چنین در بیمارانی که به علت نارسایی کلیه و بالا بودن کراتینین امکان تزریق ماده حاجب وجود ندارد، از MRI با تزریق گادالینیوم استفاده می شود.

انواع درجات کیست های ساده کلیوی

کیست های ساده کلیوی بر اساس نمای ظاهری خود در سی تی اسکن به ٤ درجه تقسیم می شوند:

# گروه ١

تماما مشخصات کیست ساده را داشته و نیاز به اقدام اضافه ای ندارند.

# گروه ٢

کیست خوش خیم کلیوی که در بعضی موارد (مانند ضخامت دیواره و یا رسوب کلسیم در دیواره کیست) با کیست ساده کلیه، متفاوت می باشد. این گروه نیاز به اقدام جراحی نداشته، اما بهتر است به دقت پیگیری شوند.

# گروه ٣

جدار کیست کاملا ضخیم و نامنظم به همراه رسوب فراوان کلسیم در دیواره کیست است. ٥٠٪؜ این کیست ها در طول زمان، شانس ایجاد بدخیمی داشته و بهتر است از طریق جراحی خارج شوند. تصویر سمت چپ کیست درجه ٣ را نشان می دهد، که همانگونه که مشاهده می کنید از طریق جراحی از بدن فرد خارج شده است (تصویر سمت راست)

# گروه ٤

سرطان کیستیک کلیه بوده و نیاز یه درمان جراحی و خارج ساختن کامل کیست همراه با حاشیه کیست دارد. بسته به وسعت و محل کیست جراحی فوق می تواند بصورت پارشیل نفرکتومی (خارج سازی قسمتی از کلیه) و یا توتال نفرکتومی (خارج سازی تمام کلیه) باشد.

درمان کیست ساده کلیوی

همانگونه که قبلا ذکر شد، غالب کیست های کلیوی نیازمند درمان نمی باشند. در صورت علامتدار شدن کیست کلیه ، درمان کیست از طریق اسپیراسیون (Aspiration: تخلیه مایع کیست از طریق پوست و توسط سوزن با کمک سونوگرافی) و یا جراحی کیست از طریق لاپاروسکوپی است.

به علت احتمال عود مجدد کیست پس از تخلیه مایع درون آن، تخلیه مایع کیست فقط در افراد مسن و یا در مواردی که بیمار توان انجام یک جراحی را ندارد، انجام می شود. در صورت اثبات احتمال بدخیمی در کیست، جراحی بصورت خارج سازی تمام و یا قسمتی از کلیه انجام می شود.

کیست اکتسابی کلیه (ARCD)

کیست های اکتسابی کلیه (Acquired Renal Cystic Disease) در بیماران با نارسایی کلیه و بیمارانی که به علت کراتینین بالا دیالیز می شوند، دیده می شود.

در واقع شروع این فرایند در زمانی است که کراتینین سرم به حدود ٣ می رسد. در بیماران با نارسایی کلیه، مصرف سیکلوسپورین نیز با خطر افزایش کیست های اکتسابی کلیه همراهی دارد. این کیست ها هر دو کلیه را درگیر کرده و بین ایجاد کیست با سن و جنس بیمار و یا بیماری زمینه ای ایجاد کننده نارسایی کلیه، ارتباطی وجود ندارد.

علائم کیست اکتسابی کلیه

این کیست ها غالبا بدون علامت بوده و به شکل تصادفی و طی بررسی کلیه به علل دیگر، تشخیص داده می شوند. در صورت ایجاد، علائم عمدتا به صورت درد و یا خونریزی است. خونریزی و پارگی کیست به خصوص در زمان دیالیز و به علت دادن داروهای ضد انعقاد رخ می دهد.

عوارض کیست اکتسابی کلیه

از عوارض کیست اکتسابی کلیه می توان به عفونت کیست و یا سنگ کلیه اشاره کرد. خطر اصلی کیست های اکتسابی کلیه افزایش شانس بدخیمی در کیست ها است (حدود ٥٠-٥ برابر افراد عادی جامعه).

در واقع ١٠٪؜ بیمارانی که به مدت طولانی دیالیز می شوند، دچار بدخیمی کلیه می شوند. شانس ایجاد بدخیمی در جنس مذکر بیشتر بوده و هرچه زمان دیالیز طولانی تر باشد، خطر فوق بیشتر است. قابل ذکر است که نوع دیالیز (خونی و یا صفاقی) نقشی در این قضیه ندارد.

پیوند کلیه موفق، حتی در صورت متوقف کردن روند ساخت کیست ها، در کاهش ریسک ایجاد تومور و یا بدخیمی نقشی نداشته و بیماران  نیازمند پیگیری دقیق می باشند.

بیماری پلی کیستیک کلیه (PCKD)

بیماری کلیه پلی کیستیک (Poly Cystic Kidney Disease) نوعی بیماری کیستیک کلیه بوده که به دو صورت اطفال و بالغین دیده می شود. در نوع اطفال شدت بیماری به زمان بروز آن بستگی داشته و هر چه بیماری زودتر بروز کند، شدیدتر بوده و همراه با طول عمر کمتر است.

در تمام موارد درجاتی از فیبروز کبد وجود داشته و از علائم شایع آن می توان به اختلال و بد شکلی (Deformity) اندام ها نیز اشاره کرد. ٥٠ الی٣٠ درصد نوزادان مبتلا، در مدت کوتاهی پس از تولد به علت اختلال کارکرد کلیه و نارسایی تنفسی فوت کرده و آنها که تا یک ماه زنده می مانند با درمان های حمایتی تا نوجوانی و یا بلوغ زندگی می کنند.

متاسفانه درمان کاملی برای این بیماری وجود نداشته و درمان های موجود درمان حمایتی (حمایت تغذیه ای و درمان فشار خون، حمایت تنفسی و شانت کبد) است. غالبا این بیماران نیازمند دیالیز و پیوند کلیه می شوند.

نوع بالغین این بیماری نسبتا شایع بوده و یکی از شایعترین علل نارسایی کلیه را تشکیل می دهد. بر خلاف نوع اطفال، نوع بالغین به شکل کلاسیک در سنین ٥٠-٣٠ سالگی بروز کرده و بروز نارسایی کلیوی قبل از ٤٠ سالگی نادر است.

درد ناشی از سنگ کلیه در کمر

علائم بیماری پلی کیستیک کلیه

شروع بیماری غالبا همراه با هماچوری (خون در ادرار) بوده و درد پهلو و فشار خون بالا نیز از دیگر علائم شایع این بیماری می باشند. شایعترین تظاهر خارج کلیوی کیست کلیه ، کیست های کبدی است که با افزایش سن میزان شیوع آنها بیشتر می شود.

درمان بیماری پلی کیستیک کلیه

پس از تشخیص، درمان شامل پیگیری بیمار و کنترل عوارض بیماری است. کاهش فشار خون به بهبود عملکرد کلیه، کمک شایانی می کند. در موارد درد مقاوم به درمان دارویی کیست، از لاپاروسکوپی جهت تخلیه کیست استفاده می کنند. عفونت ادراری در جنس مونث شایعتر بوده و نیازمند درمان با آنتی بیوتیک می باشد.

توصیه پزشک

کیست کلیه شامل طیف وسیعی از بیماری های کیستیک کلیه بوده که در آن انواع خوش خیم و کاملا بی خطر (مانند کیست ساده کلیوی) تا انواع کشنده و مغایر با حیات (بیماری کیستیک اتوزومال مغلوب) وجود دارد.

وسیله تشخیصی اولیه در این موارد سونوگرافی و در صورت نیاز انجام CT SCAN و آزمایش های تکمیلی است. در تمامی موارد فوق حفظ سلامت کلیه توسط تغذیه سالم، جلوگیری از عفونت کلیه و درمان فشار خون بالا الزامی است. در صورت شک به بروز هر گونه مشکل با پزشک خود مشورت کنید.

 

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

3+
برای گرفتن نوبت دکتر شهریار ناطق با شماره ۰۹۱۲۹۷۲۷۷۸۰ ، ٨٨٣٦٧٣٥٣  تماس بگیرید یا از طریق صفحه نوبت دهی اینترنتی اقدام نمائید.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر زهرا سه شنبه ۱۷ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام.درسونوگرافی ۲۹هفته خانمی نوشته fullnassملایم در هردوکلیه جنین وجود دارد.مایع آمنیوتیک؛نرمال.این خانم سابقه تولد فرزندی با کلیه پلی کیستیک دارد.آیااین جنین هم همان بیماری رو دارد؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۱۷ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش)
      سلام،خیر
    2. تصویر کاربر زهرا سه شنبه ۱۷ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش)
      ممنونم ازجوابتون.میشه بپرم مشکل این جنین چیه؟وراهکارش چیست؟
    3. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۱۷ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش)
      مشکلی ندارد،Fullness یعنی تجمع بسیار خفیف مایع در کلیه که منجر به ورم کلیه نشده است
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر محمودی دوشنبه ۱۶ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام دکتر دختر من ۳۴ ساله هست و کیست کلیه دارد که در عرض مدت کوتاهی ۱۰ سانتی متر شده و دارای املاح هست خیلی نگران هستیم خصوصا ایشان ایران هم نیستند این کیست روی کلیه است و داخل نیست به نظرتان خطرناک است
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۱۶ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش)
      سلام،اگر ابعاد کیست انقدر باشد بهتر است از طریق لاپاروسکوپی تخلیه شود
  • تصویر کاربر قاسم شنبه ۱۴ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام وخسته نباشید
    بنده دیروز 98/02/13دچار درد شدید در پهلوی چپ شدم پس از مراجعه به اورژانس و سونوگرافی به وجود سنگ به اندازه 5.5 میلیمتردر حالب پی بردند و بعد از تزریق مسکنهای متعدد حالم بهتر وبه خانه برگشتم.اکنون درد آنچنانی ندارم آیا سنگ همچنان در حالب است یا وارد مثانه شده است و چه کاری انجام دهم تا بفهمم از بدنم خارج شده یا خیر؟آیا خوردن مسکنهای تجویزی ضروریست از قطره گیاهی سنکل نیز استفاده میکنم آیا مشکلی ایجاد نمیکند به لحاظ تداخل دارویی؟با تشکر بسیار
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۱۴ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش)
      سلام،به مدت ۱۰ روز داروهای مسکن همراه با داروهای دفع سنگ کلیه مصرف کنید و سپس مجددا سونوگرافی کنید
      بهتر است طی این مدت حواستان به سنگ باشد که اگر دفع شد انرا برای ازمایش بدهیم
      بر اساس جنس سنگ میتوان به شما رژیم غذایی برای پیشگیری داد
  • تصویر کاربر پروانه جمعه ۱۳ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر،همسر من بطور اتفاقی متوجه شد که در یکی از کلیه هایش سه عدد کیست دارد ودکتر برایش کپسول تامسوور تجویز کرد برای شش ماه ، فقط گفتن که اگه تعداد کیستها بیشتر بشود حودو هشت تا ده عدد باید کلیه خارج شود و برای شش ماه دیگر سونوگرافی خواستن برای کنترل و توضیح بیشتری ندادن ، البته باید بگم شوهرم 51 ساله هستن و فشار خون هم دارن،میخواستم در این مورد مرا راهنمایی کنید ، ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۱۳ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش)
      سلام،کپسول تامسوور برای پروستات تجویز شده و هیچ ربطی به کیست کلیه ندارد
      این حرف که اگر تعداد کیستها ۸ تا ۱۰ عدد شود کلیه باید خارج شود به هیچ وجه درست نیست لطفا مقاله مربوط به کیست کلیه را در سایت بنده مطالعه بفرمایید
  • تصویر کاربر بابک یکشنبه ۸ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر ۴۲ساله هستم بصورت اتفاقی سونوگرافی دادم ودکلیه راست ۷عددودرچپ ۳ عدد کیست ساده مشاهده شد باتوجه به پیگیری های بعدی دریک پرسه یکساله ۳بار سونو گرافی ویک بار سی تی اسکن دادم که بازم کیستها بصورت قبل بااین تفاوت که کمی رسوبات کلسیم هم دیده شد البته قبل از سونوی اخری به مدت ۴۵روز قرص کلسیم مصرف کردم هروز
    ازمایش کاریو تایپ دادم مشکلی نبود وتوفامیل وخانواده هم پلی کیستیک نداریم
    فشار خونم توسن ۴۲ سالگی کاملا طبیعی ۱۱میباشد
    دکتر نشون دادم گفتن کیست ساده هست وفشاررو کلیه هم ندارن
    ترسم ازرسوبی شدن کیستاس خواهش میکنم راهنمای کنید
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۸ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش)
      سلام،مساله ای نیست،نگران نباشید
      با سونوگرافی سالیانه پیگیری کنید
      لطفا مقاله مربوط به کیست کلیه را در سایت بنده مطالعه کنید
  • تصویر کاربر مجید چهارشنبه ۲۸ فروردین ۹۸( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید
    مادر هر دو کلیه چپ و راستش دارای کیست ساده میباشد(طبق سونوگرافی های گذشته) الان اندازه یکی از کیست ها 10 سانتیمیتر و دیگری 2 سانتیمیتر شده. میخواستم بدونم که ایشان آیا باید عمل بکنن یا نه و اینکه عمل باز و لاپروسکوپی کدام ابهتره از کم بودن لحاظ عوارض ( ایشان فشار خون دارن).
    متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۲۸ فروردین ۹۸( 3 ماه پیش)
      سلام،اینکه کیست ساده کلیه عمل بخواهد یا نه بستگی به اثر فشاری کیست روی سیستم ادراری دارد
      لطفا جواب اخرین سونو را برایم بفرستید
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۶ اسفند ۹۷( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باسلام و خسته نباشید
    در آزمایش سی تی اسکن مادر بنده یک توده آدنوم به اندازه 18میلی متر در غده فوق کلیوی چپ تشخیص داده شد که پس از مراجعه به پزشک آزمایشهای هورمون کورتیزول24 ساعته،vma ،متانفرین،کراتیین،آلدسترون و رنین انجام شد و تمامی جوابها به جز رنین که کاهش یافته بود طبیعی بودند.از جنابعالی تقاضا دارم در این خصوص ارائه طریق بفرمایید
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۶ اسفند ۹۷( 4 ماه پیش)
      سلام،لطفا یک MRI با تزریق انجام دهید
  • تصویر کاربر سحر جمعه ۱۷ اسفند ۹۷( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    پدر من ۶۴ سالشونه وشش ماه پیشتحت عمل جراحی قلب باز قرار گرفتن .طی سونوگرافی شکم و لگن برای مشکل سنگ صفرا متوجه کیست کورتیکال کلیه و پروستات بزرگتر از حد نرمال شدیم .این نوع کیست نیاز به چه پیگیری و درمانهایی دارد با توجه به نتیجه سونو و شرایط ایشان .به پیوست تصویر سونو گرافی الصاق میشود . لطفاً راهنمایی بفرمایین . سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۱۷ اسفند ۹۷( 4 ماه پیش)
      سلام،چون کیست ساده هست در حال حاضر نیاز به کار خاصی ندارد سالانه با سونوگرافی پیگیری شود
      اما در مورد پروستات درمان دارویی انجام شود
  • تصویر کاربر سمیه پنجشنبه ۹ اسفند ۹۷( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید
    دکتر من در سن ۱۸ سالگی به دلیل سوزش ادرار و مشاهده مقدار کمی خون در ادرار به پزشک مراجعه کردم بعد از انجام سونوگرافی گفتن که یه کیست ساده اوربیتال ۵۰میلیمتر در ۵۰میلیمتری توی کلیه م وجود داره..الان من ۲۴ سالمه توی این ۶سال هروقت سونو میدادم اندازش همون ۵سانت بود ولی چند روز پیش سونو دادم اندازش شده ۷سانتی متر در ۶سانتی متر...چند وقتم هست ک سوزش ادرار دارم آزمایش ادرار دادم گفتن عفونت نداری و هیچ مشکلی وجود نداره ولی من همچنان سوزش ادرار میگیرم..همچنین یک هفته ای هست که یهو کلیه م تیر میکشه و درد شدیدی ایجاد میکنه..بنظرتون بخاطر کیستمه؟چیکار باید بکنم؟خیلی ممنون و متشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۹ اسفند ۹۷( 4 ماه پیش)
      سلام،بعید هست که ناگهان اینقدر رشد کند لطفا سونوگرافی را یکبار دیگر تکرار کنید و با جواب ان به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر مهدی شنبه ۴ اسفند ۹۷( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر، امروز مادرم که 86ساله است سونوگرافی کلیه داد (مورخه29/11/97)و نتیجه سونوگرافی وجود کیست در هر دو کلیه به ابعاد 75 و10میلیمتر را نشان داد خواستم ببینم این کیست ها با این ابعاد خطرناک هستند یا خیر ممنون میشم راهنمایی بفرمایید
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۴ اسفند ۹۷( 4 ماه پیش)
      سلام،کیست کلیه اگر ساده و بدون علامت باشد مساله ای ندارد
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر