سنگ کلیه

سنگ کلیه یکی از شایع‌ترین اختلالات دستگاه ادراری می‌ باشد. سنگ کلیه به ته‌نشین شدن مواد معدنی در لوله‌های ادراری، سفت شدن و کریستالیزه شدن آن گفته می‌شود که با علائمی همچون درد شدید نواحی پهلو، کمر و نواحی پایینی لگن و گاه خون‌ریزی در ادرار همراه است.

محل اولیه تشکیل سنگ درون توبول های ادراری کلیه بوده اما در هر محلی از دستگاه ادراری (کلیه، حالب، مثانه، مجرای ادرار) می‌تواند دیده شود.

از عوامل خطر برای تشکیل سنگ می‌توان از سابقه خانوادگی مثبت، جنسیت (شیوع سنگ در مردان بالغ ۳ الی۲ برابر بیشتر از زنان می باشد، اما پس از یائسگی به علت از بین رفتن اثر محافظتی استروژن، میزان بروز سنگ در زنان افزایش می‌یابد)، زندگی در نواحی گرمسیری، شغل‌های مرتبط با محیط گرم، تحرک کم، مصرف کم مایعات، رژیم‌های نامناسب غذایی (مصرف زیاد شکر و نمک و پروتئین حیوانی، کمبود مصرف فیبر و سبزیجات) و همچنین مصرف بیش از حد مکمل‌های دارویی و ویتامین‌ها (قرص کلسیم، ویتامین D و یا کپسول روغن ماهی) نام برد.

شایع‌ترین نوع سنگ، کلسیم اگزالات می‌باشد اما برخلاف تصور عمومی درجه سختی آب (محتوی نمک‌های کلسیمی) عامل خطری جهت سنگ‌های کلسیمی نمی‌باشد. در حقیقت خطر تشکیل سنگ با میزان آب مصرفی و نه ترکیب آن ارتباط دارد. هم چنین بیماری قند (دیابت مليتوس) و نقرس نیز می‌تواند با افزایش خطر تشکیل سنگ همراه باشند.

درد ناشی از سنگ کلیه در کمر

علائم سنگ کلیه

✅ درد

  معمولاً شدید بوده بطوری که فرد اظهار می‌کند شدیدترین دردی است که در طول زندگی خود تجربه کرده است. نوع درد معمولاً بصورت کولیکی (کم و زیاد شدن درد) بوده و بین ۲۰ دقیقه تا ۱ ساعت طول می‌کشد. درد می‌تواند در طول مسیر حالب انتشار یابد و در مجرای ادراری یا اندام تناسلی (بیضه ها در آقایان) هم دیده شود.

✅ علائم ادراری

 سوزش ادرار، وجود خون در ادرار، احساس ناراحتی حین دفع ادرار، احتباس ادرار و یا نیاز به تخلیه مکرر ادرار

✅ علائم عمومی

مانند تعریق، احساس تهوع و استفراغ

تشخیص سنگ کلیه

بررسی‌های اولیه در تشخیص سنگ کلیه شامل آزمایش ساده ادرار (رویت گلبول قرمز: RBC  و وجود خون در ادرار: Blood) و سونوگرافی می‌باشد.

تصویربرداری اصلی جهت تشخیص سنگ CT SCAN می‌باشد، اما معمولاً سونوگرافی به دلیل هزینه پائین‌تر، نداشتن اشعه و امکان انجام در خانم باردار و همچنین سهل‌الوصول بودن، گزینه انتخابی اولیه است، هرچند سونوگرافی دارای محدودیت‌هایی مانند عدم توانایی تشخیص سنگ‌های کوچکتر از mm2 یا عدم رویت سنگهای قسمت میانی حالب می باشد.

روش های درمان سنگ کلیه

درمان اولیه سنگ، درمان دارویی است. احتمال دفع سنگ بسته به اندازه آن و محل قرارگیری سنگ دارد. بطورکلی شانس دفع سنگ های کوچکتر از ۵ میلی متر با درمان دارویی بالا است (که این دفع سنگ معمولاً بدون درد و یا همراه با درد و سوزش مختصر می باشد).

اما غالب سنگ های بزرگتر از ۱ سانتی متر با درمان دارویی دفع نشده و نیاز به اقدامات مداخله‌ای دارند. هم چنین در صورت بروز عفونت در کلیه مسدود شده توسط سنگ، سنگ عفونی، انسداد کامل مسیر حالب توسط سنگ و تورم (هیدرونفروز شدید کلیه) اختلال در عملکرد کلیه یا بیماران دارای یک کلیه (Single kidney) اقدامات لازم جهت خروج سنگ باید سریع‌تر انجام شود.

در طی درمان دارویی توصیه به مصرف حجم زیاد مایعات می‌شود (حجم مایع مصرفی روزانه باید بیش از ۳ لیتر باشد بطوری که طی شبانه روز بیش از ۲ لیتر ادرار دفع شود، همچنین ادرار باید زرد روشن و یا بی‌رنگ باشد.)

جهت جلوگیری از بالا رفتن غلظت ادراری توصیه می شود که در طول شب نیز ۱ تا ۲ مرتبه برای نوشیدن آب از خواب بیدار شوید. برخلاف تصویر رایج، امروزه حذف کامل کلسیم (عدم مصرف لبنیات، شیر، ماست، پنیر و …) توصیه نمی‌شود. کلسیم برای استحکام استخوان و دندان، جلوگیری از پوکی استخوان بویژه در بانوان یائسه لازم است.

هم چنین حذف کامل کلسیم از رژیم غذایی باعث افزایش بروز سنگ‌های اگزالاتی می‌شود. بهتر است شخص تا زمان دفع سنگ، حین هر نوبت ادرار کردن، از یک ظرف صافی (توری مانند) استفاده کند تا در صورت به دست آوردن نمونه سنگ، نمونه جهت تعیین نوع سنگ به آزمایشگاه فرستاده شود.

براساس نوع سنگ، رژیم غذایی مناسب جهت جلوگیری از تشکیل مجدد سنگ برای بیمار تجویز می‌شود. در طی درمان دارویی، در صورت ایجاد علائم هشداردهنده نظیر تشدید درد، درد مقام به درمان دارویی خوراکی، تشدید یا تداوم وجود خون واضح در ادرار، تب و لرز و تهوع مقاوم به درمان به پزشک مراجعه فرمایید.

روش های مداخله‌ای در درمان سنگ کلیه شامل ۲ نوع عمده سنگ شکن و جراحی می باشد. روش‌های عمده سنگ شکن شامل:

✔ سنگ شکن بدون اندامی ( ESWL )

مناسب برای سنگ های کلیه و سنگهای قسمت فوقانی حالب

✔ سنگ شکن اندوسکوپیک درون اندامی (TUL)

ارجح در سنگ‌های قسمت تحتانی حالب می‌باشد.

در مورد سنگ های داخل کلیه بزرگتر از ۲ سانتی متر درمان ارجح، خروج سنگ از راه پوست (PCNL) می باشد، مگر اینکه شرایط بیمار اجازه انجام جراحی فوق را به بیمار ندهد (از جمله ناهنجاریهای خونی و انقعادی چاقی بيش از حد و ….).

انواع سنگ کلیه

بطورکلی عوامل مطلوب در دفع خودبخود سنگها (درمان محافظه کارانه سنگ حالب) شامل سنگهای کوچکتر از ۵ میلی متر، مدت زمان کوتاه علائم، سنگ در قسمت انتهایی حالب و سنگ در قسمت راست می باشد. در صورت وجود عفونت ادراری، انسداد حالب و به مخاطره افتادن عملکرد کلیه، درد مقاوم به درمان، سنگی که احتمال دفع خودبخود آن به علت اندازه یا محل سنگ کم باشد، مشاغل حساس (خلبان) و تمایل بیمار به درمان سریع تر ، درمان مداخله ای انجام می‌پذیرد.

پیشگیری سنگ کلیه

اصول کلی پیشگیری که بروز همه سنگ های ادراری را تا حد زیادی کاهش می دهد شامل موارد زیر است:

    • افزایش مصرف مایعات : روزی ۵/۲ تا ۳ لیتر مایع نوشیده شود تا حداقل ۲ لیتر دفع ادرار داشته باشید.
    • کاهش مصرف نمک، شکر، نوشابه و چای
    • محدود کردن مصرف پروتئین به کمتر از ۶۰ گرم در روز
    • استفاده از مواد غذایی که ادرار را اسیدی می کنند مانند: مخلوط آب و آبلیمو، آب آلو و ویتامین C (به استثناء سنگ های اسید اوریکی).
    • رعایت رژیم غذایی براساس جنس سنگ
    • محدودیت مصرف ميوه جات و سبزیجات برگ‌دار سبز (توت فرنگی، چغندر، لوبیا، کلم، سیب و انگور) و محدودیت مصرف آجیل و بادام زمینی.
    • افزایش تحرک جسمی و اجتناب از بی‌حرکتی طولانی مدت

 

 

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

برای گرفتن نوبت دکت شهریار ناطق با شماره ۰۹۱۲۹۷۲۷۷۸۰ ، ٨٨٣٦٧٣٥٣  تماس بگیرید یا از طریق صفحه نوبت دهی اینترنتی اقدام نمائید.


سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

پیگیری سوال قبل

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

ثبت سوال جدید

امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیار سیستم

1
نتیجه آزمایش اسپرم

سلام
با تشکر از زحماتتون
نتیجه آزمایش اسپرم بنده رو اتچ کردم میخواستم ببینم وضعیتم چجوریه با توجه به اینکه سونوگرافی واریکوسل نوع سه رو تایید کرده
آقای دکتر بنده با این شرایط باید عمل کنم یا نه نیازی نیست
مرسی
مشاهده پاسخ دکتر
2
سنگ کلیه

با سلام.من خانم ۳۰ ساله هستم قصد بارداری دارم اما سنگ کلیه ۴میلی دارم.خاستم بدونم برای جلوگیری از تشکیل سنگ کلیه در جنین آیندم چه کارباید کنم باتوجه با اینکه همسرمم سنگ کلیه داشتن.ممنونم. مشاهده پاسخ دکتر
3
خارش بیضه

سلام خسته نباشید من 27 سالمه حدود 3 ساله من خارش بیضه دارم یه بار رفتم دکتر بعد کلی ازمایشو دارو اصلا خوب نشدم و اصلا نه قارچ دارم و نه زخمی ولی خارش بیضم بیش از حده لطفا راهنمایم کنید ممنونم ازتون مشاهده پاسخ دکتر
4
اپیدیدیمو اورکیت

سلام دکتر با سنوگرافی بیماری رو اپیدیدیمو اورکیت تشخیص دادن سه قرص تجویزکردن ببینید خوبن ciprofloxacin500 ,doxykim100 , celecoxib200 مشاهده پاسخ دکتر
5
زگيل تناسلى

سلام و عرض ادب
لطفا آقاى دكتر نظر بدين ممنون ميشم ميخواستم ببينم ٢،٣ تا دونه سياه يكماه زده زگيل تناسلى ميباشد يا نه،قبل از عيد ٦ ماه رابطه داشتم هيچگونه علائمى نديدم اما بار آخر قبل از عيد مثل اينكه برا اون خانم زگيل زده...اگر برا من زگيل روش درمان لطفا
مشاهده پاسخ دکتر
6
پروستات

سلام
پدرم55سال دارند.جواب ازمایش پروستاتش:p.s.a : 3.96
در سونوگرافی هم نوشته: پروستات 65cc با اکوی پارانشیم هتروژن و برجسته شدن لوب میانی ان به داخل مثانه رویت شد. PVR=6cc
دکتر گفتن باید عمل کنند.
با توجه به این موارد وضعیت پدرم چگونه است؟ اگر عمل نکنند خطرناک است؟
مشاهده پاسخ دکتر
7
درمان واریکوسل

سلام وقت بخیر من یکسال پیش متجوجه شدم واریکوسل دارم اونم سمت چپ حاد و راست کم آزمایش که داده بودم روی هرمونم تاثیر گذاشته بود الان احساس میکنم آلتم کوچک و ضعیف تر از قبل شده امکان داره تاثیر داشته باشه واریکوسل روی این موضوع وهمچنین اگر عمل کنم خوب میشوم مشاهده پاسخ دکتر
8
پروستات

سلام
پدرم 55سال دارند آزمایش پروستاتشون : p.s.a 3.96
در سونوگرافی هم نوشته شده که: پروستات 65cc با اکوی پارانشیم هتروژن و برجسته شدن لوب میانی آن به داخل مثانه رویت شد. pvr=6cc
دکترشون گفتن باید عمل کنند .حالا با توجه به این موارد وضعیت پدرم چگونه است؟واگر عمل نکنند خطرناک است؟
مشاهده پاسخ دکتر
9
udtشکمی چپ

با سلام بنده26سالمه مجردم بیضه سمت چپم داخل شکمم قرار دارد وسایزش 17*28میباشد وبادست قابل لمس هست حالا تصمیم به جراحی دارم و میخوام انتقالش بدن داخل کیسه ولی سوالم اینه که به نظر شما آیا ضرورت دارد که جراحی کنم ویا اگه همون داخل شکم باشه مشکلی پیش میاد واسم؟ مشاهده پاسخ دکتر
10
بیضه نزول نکرده

سلام آقای دکتر
من ۲۷ سالم بیضه سمت چپم رو ندارم یعنی از وقتی یادم میاد نبوده حالا نمیدونم مادرزادیه یا ضربه خورده میخام بدونم چقد تو ناباروری تاثیر داره و همچنین چقد احتمال سرطان بیضه داره
مشاهده پاسخ دکتر
« قبلی 1 2 3 4 5 6 7 ... 15 بعدی »