روش های درمان بیضه نزول نکرده در کودکان

فهرست مطالب

بیضه در اوایل جنینی بخشی از قسمت میانی حفره شکم و پشت پرده صفاق(در نزدیكی كلیه ها) را اشغال می کند، با افزایش سن جنین، بیضه نزول كرده بطوریكه در ماه ٧ جنینی در حفره لگن و در ماه ۹ جنینی داخل کیسه ی بیضه مستقر می شود.

هر مشکل و مانعی در مسیر پایین آمدن بیضه، می تواند باعث ایجاد بیماری بیضه نزول نکرده شود. به هر کیسه بیضه ی خالی، بیضه نزول نكرده، کریپتورکیدیسم (Cryptorchidism) و یا نهان بیضگی می گویند، که یکی از شایع ترین ناهنجاری های غدد ترشح کننده داخلی جنس مذکر می باشد. به علاوه اولین عمل شایع جراحی ارولوژی اطفال است و این اهمیت این بیماری را نشان می دهد.

میزان بروز بیماری بیضه نزول نکرده در نوزادان نارس ۳۰% و در نوزادان رسیده ۳.۴ % می باشد که این آمار نشان می دهد تولد زود هنگام بر این بیماری اثر دارد.
تحقیقات نشان می دهد که بعد از تولد نیز این نزول ادامه پیدا می کند، که بیشترین نزول در سال اول زندگی و در ۳ ماه اول می باشد برای همین ما جراحی را بعد یک سالگی انجام میدهیم که فرصت نزول به بیضه داده شود.

قابل توجه است که بیماری نزول نکرده در سمت راست شایع تر است، زیرا بیضه نزول نکرده یكی از ریسك فاكتورهای عمده در ایجاد سرطان بیضه میباشد و میزان بروز سرطان بیضه در سمت راست بیشتر از سمت چپ است.

نهان بیضگی

عکس بیضه نزول نکرده

 
عکس بیضه نزول نکرده

عکس نهان بیضگی یا بیضه نزول نکرده

علل نهان بیضگی

 ❇ علل ژنتیکی یا ارثی

در بعضی از  افرادی که بیماری بیضه نزول نکرده داشتند، کروموزوم های غیر طبیعی دیده شده است.

❇ ایاتروژنیک

که می تواند به دنبال عمل فتق در کوچکی و در اثر غفلت جراح باشد.

❇ علل مکانیکی

که از آنها می توان به چسبندگی های داخل شکم، مشکل در ساختار بیضه و ناهنجاری های مجرا و … اشاره کرد.

❇ اختلال در هورمون های جنسی (آندروژن ها)

هورمون های جنسی از جمله تستوسترون و دی هیدروتستوسترون برای نزول بیضه لازم می باشند. هر گونه كمبود در سطح هورمون های مردانه میتواند منجر به بیماری بیضه نزول نکرده شود.

❇ مهار کننده مولرین

یک ماده است که از سلول های جنینی ساخته می شود و برای نزول لازم می باشد. كمبود این ماده سبب عدم نزول مناسب بیضه میشود.

❇ استروژن

بر خلاف تستسترون، زیادی استروژن سبب بیماری بیضه نزول نکرده شود.

❇ دسندین

دسندین که از بیضه ترشح می شود و بر نزول بیضه موثر است. از علل دیگر آن میتوان به گوبرناکولوم، عصب ژنیتوفمورال، اپی دیدیم، فشار داخل شکم و … اشاره کرد.

در ۵% نهان بیضگی ها، حقیقتا بیضه در جای درستی واقع نشده است، نه عدم نزول حقیقی.

طبقه بندی نهان بیضگی واقعی

  • داخل شکمی
  • در كانال
  • بالای کیسه ی بیضه
  •  بیضه ی غیر قابل لمس

همانگونه كه در تصویر زیر ملاحظه می كنید قسمت عمده موارد بیضه نزول نكرده در قسمت انتهایی كانال اینگوئینال و قسمت فوقانی كیسه بیضه می باشد.

بیضه نزول نکرده

بیضه ای که غیر قابل لمس است می تواند به علت داخل شکم بودن، غایب بودن، کوچک شدن و آتروفی شدن در معاینه پنهان شود.

معاینه

برای معاینه کودک، پزشکان با صبر و حوصله و با دست گرم معاینه ی کودک را شروع می کنند. پزشکان دمای اتاق را مناسب و بالا می برند، گاهی پزشکان از وان آب گرم نیز برای معاینه استفاده می کنند. والدین باید توجه داشته باشند که کودکان آنها باید در زمان تولد معاینه ی کامل و حتما معاینه ی بیضه و آلت شوند. اگر بیضه غیر قابل لمس باشد از روش هایی از جمله سونوگرافی و لاپاروسکوپی استفاده می شود که دقت لاپاراسکوپی بالاتر است.

از بیماری هایی که مشابه به بیماری بیضه نزول نکرده می باشد و با آن اشتباه می شود، بیضه ی بالا رونده (Retractile Testis) است که در سنین ۲ تا ۵ سالگی طبیعی می باشد که با معاینه با دست گرم بیضه پایین می آید و معمولا به درمان نیاز ندارد، مگر اینكه بیضه در غالب موارد بالا باشد كه در این صورت برای جلوگیری از اثر مخرب دمای بالای شكم روی بیضه از جراحی فیكس كردن بیضه (اركیدوپكسی) كمك میگیرند.

علائم بیماری بیضه نزول نکرده

نهان بیضگی معمولا بدون علامت بوده است اما در مواردی پیچ خوردگی بند بیضه با درد همراه است. از ناهنجاری های دیگر که با بیماری بیضه نزول نکرده همراه است (به خصوص نوع ۲ طرفه ی آن) می توان به اختلالات کروموزومی و هورمونی اشاره کرد.
‌ مشهور ترین این اختلالات سندرم کلاین فلتر و سندرم ترنر مردانه می باشد. مصرف بعضی دارو ها توسط مادر در دوران بارداری نیز می تواند باعث این مشکل شود.

عوارض بیماری بیضه نزول نکرده

از عوارض نهان بیضگی، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

اختلال بارداری یک مشکل اساسی برای مبتلایان می باشد و نیاز به پیگیری اساسی دارد. شانس باروری در نهان بیضگی یک طرفه ۵۱/۵ % و در نوع دوطرفه ۲۸/۵ % می باشد.
به علت سن بیماران نیاز به پیگیری طولانی جهت باروری دارند. ناراحتی روانی بیشتر به علت اضطراب برای بارداری می باشد. در افرادی که بیضه ی تحلیل رفته دارند از بدل هایی از جنس پلاستیک(پروتز) نیز استفاده می شود.

سرطان بیضه نیز مشکل مهم دیگر می باشد، در بیضه نزول نكرده شانس ابتلاء به سرطان ۲٫۸ برابر یك فرد نرمال است. با جراحی به موقع و پایین آوردن بیضه شانس ابتلاء به سرطان كاهش میابد اما به صفر نمیرسد.

به همین علت الزامی است كه كودكان با بیضه نزول نكرده، پس از جراحی و حتی  پس از بلوغ تحت معاینات منظم سالیانه قرار بگیرند.

پیچ خوردگی نیز از عوارض بیضه نزول نكرده می باشد که در سن ۱۲ تا ۱۸ سالگی شایع بوده که بیمار ناگهان با درد ناگهانی و شدید بیضه روبرو میشود كه درد فوق ناشی از پیچ خوردن ‏(Torsion) بند بیضه بوده كه سبب اختلال در خونرسانی به بیضه شخص میشود.

مشكل فوق یكی از موارد كاملا اورژانسی در ارولوژی بوده كه به علت جلوگیری از آسیب به بیضه و مرگ آن، سریعا باید تحت عمل جراحی قرار بگیرد، که این مشکل در نهان بیضگی به تعداد قابل ملاحظه ای گزارش شده است.

نهان بیضگی

درمان بیماری بیضه نزول نکرده

قابل توجه والدین باشد که جهت جلوگیری از ایجاد عوارض برگشت ناپذیر،قویا تاکید می شود طفل باید قبل از ١سالگی و ترجیحا تا ٦ماهگی درمان شود. درمان شامل درمان هورمونی و درمان جراحی می باشد.

❇ درمان هورمونی

در این روش با استفاده از گونادوتروپین های جفتی خونرسانی بیضه را افزایش می دهند و فقط در نهان بیضگی حقیقی اثر دارد، از GNRH نیز کمک گرفته میشود که از طریق اسپری داخل بینی استفاده میشود. به علت تاثیر كم و محدود درمان هورمونی امروزه نقش این درمان كمرنگ شده و درمان اصلی جراحی می باشد. (درمان هورمونی کمتر از ۲۰ درصد اثر دارد)

❇ درمان جراحی

در عمل جراحی اركیدوپكسی، بیضه را تثبیت می کنند و در موارد بیضه تحلیل رفته، مخصوصا پس از بلوغ اگر قادر به تثبیت بیضه نباشند آن راحذف می کنند. از عوارض بعد از عمل جراحی تثبیت بیضه (اركیدوپكسی) میتوان به قطع وازدفران، آسیب به عصب، پیچ خوردن بیضه، تشکیل هماتوم، بالا کشیده شدن و آسیب عروقی بیضه اشاره کرد که با جراحی میكروسكوپی سعی در كاهش عوارض فوق میشود.

قابل توجه والدین كه عمل جراحی تثبیت بیضه (اركیدوپكسی) یك جراحی كوتاه مدت و سرپایی (Day Care) بوده كه در غالب موارد نیازی به بستری طفل در بیمارستان نمیباشد.

 توصیه پزشک

به علت عوارض این بیماری والدین باید توجه داشته باشند که فرزندان آنان در هنگام تولد حتما معاینه شوند و در صورت وجود این مشکل آن را جدی گرفته و حداكثر تا ۱ سالگی درمان را انجام دهند.

والدین و بیماران باید توجه کنند که با عمل و پایین آوردن بیضه شانس سرطان و پیچ خوردگی کاهش یافته اما از بین نمی رود، ولی مزین جراحی این بوده كه بیضه را در فضایی دم دست تر قرار میدهیم که در صورت بروز مشکل، تشخیص و رفع مشکل راحت تر باشد.

قابل توجه است که شانس باروری در صورت عمل افزایش می یابد. و در آخر این نکته فراموش نشود که بیمارانی که جراحی یا هورمون درمانی شده اند، باید پس از بلوغ، به صورت منظم و سالیانه معاینه و پیگیری شوند.

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

 

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

متخصص ارولوژی و جراح کلیه، مجاری ادراری و تناسلی، عضو انجمن ارولوژی اروپا، عضو انجمن ارولوژی ایران و مدیر گروه ارولوژی بیمارستان آتیه.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر رادمهر یکشنبه ۲۸ دی ۹۹( 2 روز پیش) تعداد بازدید: 3 مشاهده پرسش
    با سلام ببخشید پسر من چهار ماه و نیمس و بیصه سمت راستش درست بالای اسکروتوم قرار داره دکترم بردم چندبار سونوام دادم بعضی ها دارو رو پیشنهاد کردن بعضی جراحی حالا گفتم بپرسم اگه خدایی نکرده ب جراحی بکشه عملش سرپایی هست و ایا بیهوشی برا یه نوزاد ۶ ماهه خطرناک نیست
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۸ دی ۹۹( 2 روز پیش)
      سلام بهترین درمان جراحی است جراحی بصورت سرپایی و بدون نیاز به بستری شبانه است
  • تصویر کاربر کبیری جمعه ۲۶ دی ۹۹( 4 روز پیش) تعداد بازدید: 5 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید پسر من 7 ساله استودر بدو تولد معاینه کامل شد گفتند مشگلی نداره وبیضه ها داخل کیسه بیضه بود ول من خودم ه بعضی وقتها که معاینه میکنم بیضه طرف چپ پایین کیسه نیست یک کم بالای کیسه می باشد یعنی
    داخل کیسه بیضه هست ولی قسمت بلای آن می خواستم ببینم این مشگلی داره یا نه ممنون از پاسختان
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۶ دی ۹۹( 4 روز پیش)
      سلام احتمال زیاد مشکلی نیست ولی بهتر است معاینه شوید
  • تصویر کاربر حمزه جمعه ۲۶ دی ۹۹( 4 روز پیش) تعداد بازدید: 3 مشاهده پرسش
    سلام بیضه پسرم الان ۵ ماه هستش پایین نیمومده سونو هم بردمش گفتن ۶تا ۸ ماه صبر کن میاد پایین نظر شما چی هس اقای دکتر؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۶ دی ۹۹( 4 روز پیش)
      سلام تا یک سالگی صبر کنید اگر پایین نیامد جراحی کنید
  • تصویر کاربر مادر پنجشنبه ۱۱ دی ۹۹( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 11 مشاهده پرسش
    سلام پسرمن 10ساله است متاسفانه 60 کیلو وزنشه قدش هم بانده ولی هر موقع که من آلتشو دیدم مثل ناف داخل بوده و فقط بیضه هاش دیده ميشه تا الان دکتر نبردم به نظر شما مشکل داره یا فقط به خاطر چاقیشه که تو میره؟ لطفا راهنماییم کنید ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۱ دی ۹۹( 2 هفته پیش)
      سلام باید معاینه شوند
  • تصویر کاربر اهورا شنبه ۱۳ دی ۹۹( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 15 مشاهده پرسش
    سلام.
    کودک من الان ۴۵ روز هست که به دنیا اومده و اولین روزی ک ب دنیا اومد بیضه سمت چپش رو نداشت و دکتر گفت پنج شش ماه که شد به دکتر نشونش بده بنظر شما تا اون موقع خیلی دیر نیست؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۱۳ دی ۹۹( 2 هفته پیش)
      سلام لطفا سونوگرافی انجام دهید
  • تصویر کاربر حمید شنبه ۲۷ دی ۹۹( 3 روز پیش) تعداد بازدید: 2 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    پسر من الان 50 روزش هست و از روز اول بیضه چپش نزول نکرده بود. طبق دستور پزشک اطفال دو بار سونوگرافی بردیم و متاسفانه هیچکدوم قدر به تشخیص بیضه چپ نبودن! بیضه راست نرمال هست. سوالم اینه چرا تو سونو قابل تشخیص نیست و الان باید چیکار کنیم؟! تصویر سونو آخر هم پیوست کردم.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۲۷ دی ۹۹( 3 روز پیش)
      سلام سونوگرافی وابسته به مهارت شخص انجام دهنده است
  • تصویر کاربر ماهان یکشنبه ۲۳ آذر ۹۹( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 30 مشاهده پرسش
    عرض سلام خدمت جناب دکتر عزیز
    پسرم ۶سالشه و یکی از بیضه هاش پایین نیومده ،در یکسالگی و دوسالگی سونوگرافی رفتیم و گفتن اندازه هر دو بیضه یک اندازس و گفتن مشکلی نداره حتی اگه عمل نکنین باعث ناباروری نمیشه لطفا راهنمایی کنید ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۳ آذر ۹۹( 1 ماه پیش)
      سلام فرمایش شما اشتباه هست اگر بیضه نزول نکرده دارد حتما و حتما جراحی کنید احتمال ناباروری و سرطان بیضه وجود دارد
  • تصویر کاربر Sam شنبه ۲۲ آذر ۹۹( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 23 مشاهده پرسش
    با سلام و احترام
    جناب دکتر ناطق، من در کودکی نهان بیضگی سمت راست داشتم. دکتر عمل فیکس کردن بیضه‌ رو در دیواره کیسه نزدیک به ران انجام داده است.
    حالا سوالم این است که الان من ۲۹ سال دارم و آیا امکان آزاد سازی ببضه از دیواره وجود دارد ؟
    چون من هر از گاهی درد شدیدی در اون ناحیه رو دارم که نمیدنم ناشی از فیکس‌شدن بیضه به دیواره هستش یا نه.
    در کل اگر کسی بخواد بیضه فیکس شده رو آزاد کنه میشه ؟
    لازم به اکر است که چندین سال هم هستش که واریکوسل در بیضه سمت چپم هم دارم که بعضی مواقع در اون ناحیه هم دچار دردهای شدید میشوم.
    با تشکر.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۲۲ آذر ۹۹( 1 ماه پیش)
      سلام لطفا با جواب سونوگرافی از بیضه ها به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر فاطمه شنبه ۸ آذر ۹۹( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 25 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر ببخشید پسر من یه بیضه اش پایین نیومده سنو کردیم داشت اما پایین نیومد برای عمل حتما باید یکسال باشه بالا تر نمیشه چون شوهرم ماموریته فعلا نیست تا دو ماه دیگه که میشه ۱۵ماه اسکال داره؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۸ آذر ۹۹( 1 ماه پیش)
      سلام بحث سر اشکال نیست بحث بر سر این است که هر چه زودتر جراحی شود شانس آسیب به بیضه کمتر است
  • تصویر کاربر کاوه شنبه ۸ آذر ۹۹( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 23 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشین،آقای دکتر پسرم ازبدو تولدبیضه نزول نکرده داشت توی شش ماهگی دکتر متخصص بعدمعاینه گفت دست نگه داریدشاید خودش پایین بیاد که نیومدتوی یه سالگی بردیمش پیش دکتر جراح اطفال که ایشونم گفتن شش ماه صبرکنین امامتاسفانه الان هم توسن یک سال ونیمی بیضش هنوز نزول نکرده میشه راهنمایی کنید لطفا
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۸ آذر ۹۹( 1 ماه پیش)
      سلام توصیه همکار ما اشتباه بوده است به علت جلوگیری از آسیب به بیضه جراحی حداکثر در یکسالگی توصیه میشود
درحال دریافت اطلاعات
مقالات پیشنهادی

آدرس مطب

تهران – جنب بیمارستان آتیه – ساختمان پزشکان آتیه – طبقه ۴

شماره تماس

در این مقاله مطالعه می‌کنید:

پرسش از دکتر