روش های درمان بیضه نزول نکرده در کودکان

بیضه در اوایل جنینی بخشی از قسمت میانی حفره شکم و پشت پرده صفاق(در نزدیكی كلیه ها) را اشغال می کند، با افزایش سن جنین، بیضه نزول كرده بطوریكه در ماه ٧ جنینی در حفره لگن و در ماه ۹ جنینی داخل کیسه ی بیضه مستقر می شود.

هر مشکل و مانعی در مسیر پایین آمدن بیضه، می تواند باعث ایجاد بیماری بیضه نزول نکرده شود. به هر کیسه بیضه ی خالی، بیضه نزول نكرده، کریپتورکیدیسم (Cryptorchidism) و یا نهان بیضگی می گویند، که یکی از شایع ترین ناهنجاری های غدد ترشح کننده داخلی جنس مذکر می باشد. به علاوه اولین عمل شایع جراحی ارولوژی اطفال است و این اهمیت این بیماری را نشان می دهد.

میزان بروز بیماری بیضه نزول نکرده در نوزادان نارس ۳۰% و در نوزادان رسیده ۳.۴ % می باشد که این آمار نشان می دهد تولد زود هنگام بر این بیماری اثر دارد.
تحقیقات نشان می دهد که بعد از تولد نیز این نزول ادامه پیدا می کند، که بیشترین نزول در سال اول زندگی و در ۳ ماه اول می باشد برای همین ما جراحی را بعد یک سالگی انجام میدهیم که فرصت نزول به بیضه داده شود.

قابل توجه است که بیماری نزول نکرده در سمت راست شایع تر است، زیرا بیضه نزول نکرده یكی از ریسك فاكتورهای عمده در ایجاد سرطان بیضه میباشد و میزان بروز سرطان بیضه در سمت راست بیشتر از سمت چپ است.

نهان بیضگی

علل نهان بیضگی

 ❇ علل ژنتیکی یا ارثی

در بعضی از  افرادی که بیماری بیضه نزول نکرده داشتند، کروموزوم های غیر طبیعی دیده شده است.

❇ ایاتروژنیک

که می تواند به دنبال عمل فتق در کوچکی و در اثر غفلت جراح باشد.

❇ علل مکانیکی

که از آنها می توان به چسبندگی های داخل شکم، مشکل در ساختار بیضه و ناهنجاری های مجرا و … اشاره کرد.

❇ اختلال در هورمون های جنسی (آندروژن ها)

هورمون های جنسی از جمله تستوسترون و دی هیدروتستوسترون برای نزول بیضه لازم می باشند. هر گونه كمبود در سطح هورمون های مردانه میتواند منجر به بیماری بیضه نزول نکرده شود.

❇ مهار کننده مولرین

یک ماده است که از سلول های جنینی ساخته می شود و برای نزول لازم می باشد. كمبود این ماده سبب عدم نزول مناسب بیضه میشود.

❇ استروژن

بر خلاف تستسترون، زیادی استروژن سبب بیماری بیضه نزول نکرده شود.

❇ دسندین

دسندین که از بیضه ترشح می شود و بر نزول بیضه موثر است. از علل دیگر آن میتوان به گوبرناکولوم، عصب ژنیتوفمورال، اپی دیدیم، فشار داخل شکم و … اشاره کرد.

در ۵% نهان بیضگی ها، حقیقتا بیضه در جای درستی واقع نشده است، نه عدم نزول حقیقی.

طبقه بندی نهان بیضگی واقعی

  • داخل شکمی
  • در كانال
  • بالای کیسه ی بیضه
  •  بیضه ی غیر قابل لمس

همانگونه كه در تصویر زیر ملاحظه می كنید قسمت عمده موارد بیضه نزول نكرده در قسمت انتهایی كانال اینگوئینال و قسمت فوقانی كیسه بیضه می باشد.

بیضه نزول نکرده

بیضه ای که غیر قابل لمس است می تواند به علت داخل شکم بودن، غایب بودن، کوچک شدن و آتروفی شدن در معاینه پنهان شود.

معاینه

برای معاینه کودک، پزشکان با صبر و حوصله و با دست گرم معاینه ی کودک را شروع می کنند. پزشکان دمای اتاق را مناسب و بالا می برند، گاهی پزشکان از وان آب گرم نیز برای معاینه استفاده می کنند. والدین باید توجه داشته باشند که کودکان آنها باید در زمان تولد معاینه ی کامل و حتما معاینه ی بیضه و آلت شوند. اگر بیضه غیر قابل لمس باشد از روش هایی از جمله سونوگرافی و لاپاروسکوپی استفاده می شود که دقت لاپاراسکوپی بالاتر است.

از بیماری هایی که مشابه به بیماری بیضه نزول نکرده می باشد و با آن اشتباه می شود، بیضه ی بالا رونده (Retractile Testis) است که در سنین ۲ تا ۵ سالگی طبیعی می باشد که با معاینه با دست گرم بیضه پایین می آید و معمولا به درمان نیاز ندارد، مگر اینكه بیضه در غالب موارد بالا باشد كه در این صورت برای جلوگیری از اثر مخرب دمای بالای شكم روی بیضه از جراحی فیكس كردن بیضه (اركیدوپكسی) كمك میگیرند.

علائم بیماری بیضه نزول نکرده

نهان بیضگی معمولا بدون علامت بوده است اما در مواردی پیچ خوردگی بند بیضه با درد همراه است. از ناهنجاری های دیگر که با بیماری بیضه نزول نکرده همراه است (به خصوص نوع ۲ طرفه ی آن) می توان به اختلالات کروموزومی و هورمونی اشاره کرد.
‌ مشهور ترین این اختلالات سندرم کلاین فلتر و سندرم ترنر مردانه می باشد. مصرف بعضی دارو ها توسط مادر در دوران بارداری نیز می تواند باعث این مشکل شود.

عوارض بیماری بیضه نزول نکرده

از عوارض نهان بیضگی، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

اختلال بارداری یک مشکل اساسی برای مبتلایان می باشد و نیاز به پیگیری اساسی دارد. شانس باروری در نهان بیضگی یک طرفه ۵۱/۵ % و در نوع دوطرفه ۲۸/۵ % می باشد.
به علت سن بیماران نیاز به پیگیری طولانی جهت باروری دارند. ناراحتی روانی بیشتر به علت اضطراب برای بارداری می باشد. در افرادی که بیضه ی تحلیل رفته دارند از بدل هایی از جنس پلاستیک(پروتز) نیز استفاده می شود.

سرطان بیضه نیز مشکل مهم دیگر می باشد، در بیضه نزول نكرده شانس ابتلاء به سرطان ۲٫۸ برابر یك فرد نرمال است. با جراحی به موقع و پایین آوردن بیضه شانس ابتلاء به سرطان كاهش میابد اما به صفر نمیرسد.

به همین علت الزامی است كه كودكان با بیضه نزول نكرده، پس از جراحی و حتی  پس از بلوغ تحت معاینات منظم سالیانه قرار بگیرند.

پیچ خوردگی نیز از عوارض بیضه نزول نكرده می باشد که در سن ۱۲ تا ۱۸ سالگی شایع بوده که بیمار ناگهان با درد ناگهانی و شدید بیضه روبرو میشود كه درد فوق ناشی از پیچ خوردن ‏(Torsion) بند بیضه بوده كه سبب اختلال در خونرسانی به بیضه شخص میشود.

مشكل فوق یكی از موارد كاملا اورژانسی در ارولوژی بوده كه به علت جلوگیری از آسیب به بیضه و مرگ آن، سریعا باید تحت عمل جراحی قرار بگیرد، که این مشکل در نهان بیضگی به تعداد قابل ملاحظه ای گزارش شده است.

نهان بیضگی

درمان بیماری بیضه نزول نکرده

قابل توجه والدین باشد که جهت جلوگیری از ایجاد عوارض برگشت ناپذیر،قویا تاکید می شود طفل باید قبل از ١سالگی و ترجیحا تا ٦ماهگی درمان شود. درمان شامل درمان هورمونی و درمان جراحی می باشد.

❇ درمان هورمونی

در این روش با استفاده از گونادوتروپین های جفتی خونرسانی بیضه را افزایش می دهند و فقط در نهان بیضگی حقیقی اثر دارد، از GNRH نیز کمک گرفته میشود که از طریق اسپری داخل بینی استفاده میشود. به علت تاثیر كم و محدود درمان هورمونی امروزه نقش این درمان كمرنگ شده و درمان اصلی جراحی می باشد. (درمان هورمونی کمتر از ۲۰ درصد اثر دارد)

❇ درمان جراحی

در عمل جراحی اركیدوپكسی، بیضه را تثبیت می کنند و در موارد بیضه تحلیل رفته، مخصوصا پس از بلوغ اگر قادر به تثبیت بیضه نباشند آن راحذف می کنند. از عوارض بعد از عمل جراحی تثبیت بیضه (اركیدوپكسی) میتوان به قطع وازدفران، آسیب به عصب، پیچ خوردن بیضه، تشکیل هماتوم، بالا کشیده شدن و آسیب عروقی بیضه اشاره کرد که با جراحی میكروسكوپی سعی در كاهش عوارض فوق میشود.

قابل توجه والدین كه عمل جراحی تثبیت بیضه (اركیدوپكسی) یك جراحی كوتاه مدت و سرپایی (Day Care) بوده كه در غالب موارد نیازی به بستری طفل در بیمارستان نمیباشد.

 توصیه پزشک

به علت عوارض این بیماری والدین باید توجه داشته باشند که فرزندان آنان در هنگام تولد حتما معاینه شوند و در صورت وجود این مشکل آن را جدی گرفته و حداكثر تا ۱ سالگی درمان را انجام دهند.

والدین و بیماران باید توجه کنند که با عمل و پایین آوردن بیضه شانس سرطان و پیچ خوردگی کاهش یافته اما از بین نمی رود، ولی مزین جراحی این بوده كه بیضه را در فضایی دم دست تر قرار میدهیم که در صورت بروز مشکل، تشخیص و رفع مشکل راحت تر باشد.

قابل توجه است که شانس باروری در صورت عمل افزایش می یابد. و در آخر این نکته فراموش نشود که بیمارانی که جراحی یا هورمون درمانی شده اند، باید پس از بلوغ، به صورت منظم و سالیانه معاینه و پیگیری شوند.

 

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

5+
برای گرفتن نوبت دکتر شهریار ناطق با شماره ۰۹۱۲۹۷۲۷۷۸۰ ، ٨٨٣٦٧٣٥٣  تماس بگیرید یا از طریق صفحه نوبت دهی اینترنتی اقدام نمائید.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر زهرا جمعه ۲۱ تیر ۹۸( 5 روز پیش) مشاهده پرسش
    سلام،
    نوزادی هست که در سونوگرافی های اولیه جنسیت دختر تشخیص داده بود.
    در آخرین سونوگرافی گفتند جنین پسره و مشکل آلت تناسلی داره، دیروز که به دنیا آمد فقط آلت تناسلی داره بیضه نداره، تا این که امروز سونوگرافی انجام دادند گفتند باید ده روز بیمارستان باشه و براش شناسنامه نگیرید،
    آیا دو جنسه هست؟
    مشکل قابل درمانه؟
    ممنون از پاسختون.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۱ تیر ۹۸( 5 روز پیش)
      سلام،لطفا یک عکس از اندام تناسلی نوزاد به همراه جواب سونوگرافی را برایم بفرستید
  • تصویر کاربر شنتیا جمعه ۲۱ تیر ۹۸( 4 روز پیش) مشاهده پرسش
    در یک سالگی عمل بیضه انجام شده و الان هشت سال دارد و من احساس میکنم بیضه هایش کوچک و غیر طبیعی است
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۱ تیر ۹۸( 4 روز پیش)
      سلام،لطفا با یک سونوگرافی جهت معاینه به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر رضا جمعه ۲۱ تیر ۹۸( 4 روز پیش) مشاهده پرسش
    سلام عرض ادب بنده در بچگی یکی از بیضه هام بالا میرفت و گاهی پایین میامد تا قبل از بلوغ کلا پایین امد
    بچه دار شدم پسرم ۲۱ روز زودتر دنیا امد من هم بر حسب شرایط بیضه خودم گفتم درست میشه اما یکی از اورولوژ ها چند روز پیش گفت باید عمل لشه الان هم اوردمش اورولوژ دیده ۶ تا آمپول داده گفته اگر بعد از طزریق هفتگی پایین نیامد باید عمل بشود نظرتون بفرمایید لطفا
    نگران شدم مشکلی از بابت خدای نکرده سرطان بیضه نیست ؟
    در ضمن جواب سونو بچگی پسرم هست
    الان پسرم ۵.۵ سالشه
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۱ تیر ۹۸( 4 روز پیش)
      سلام،اگر بیضه تا یک سالگی نزول نکند حتما" باید جراحی شود درمان هورمونی دیگر به عنوان خط اول درمان کاربرد ندارد
  • تصویر کاربر حسین۴۹ یکشنبه ۱۵ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام دکتر.خسته نباشید.من حدود ۱۰ روز پیش عمل واریکوسل انجام دادم.الان بعد از ۱۰ روز افتادگی شدید پیدا کردم تو بیضه سمت چپم.تو اسن مدت ده روز شرت استفاده نکردم.الان توده رگی که بالای بیضم بوده احساس میکنم بزرگ تر شده و بفد از عمل از بین نرفته.ایا طبیعیه؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۱۵ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش)
      سلام،امکان باقی ماندن شکل رگها بعد از جراحی واریکوسل وجود دارد مهم این است که رگها بسته باشد که خون وریدی دیگر بر نگردد
  • تصویر کاربر رضا جمعه ۱۳ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام، مدتی هست که درد بیضه دارم و آزمایش کشت ادرار هم دادم که منفی بود. سونو رو هم پیوست کردم چکار کنم دردش قطع بشه؟ ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۱۳ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش)
      سلام،شما دچار عفونت بیضه چپ شده اید.به پزشک مراجعه و داروی ضد التهاب و انتی بیوتیک‌ دریافت کنید
  • تصویر کاربر Parinaz جمعه ۱۳ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشي نوزاد 7ماهش تموم شده دكتر معاينه كرده گفته بيضه هاش توي كيسه قرار نگرفتن و در قسمت فوقاني كيسه هستن گفتن بايد. عمل بشه من خيلي نگرانم عصابم خورده همش گريه ميكنم أيا خوب ميشه ؟درد نداره لطفا جواب بديد من واقعا شب و روز ندارم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۱۳ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش)
      سلام،لطفا یک سونوگرافی از بیضه ها و نواحی اینگوئینال ۲ طرفه انجام دهید و با جواب ان به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر احسان جمعه ۱۳ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باسلام و خسته نباشید خدمت شما دکتر محترم
    بنده پسری مجرد25 ساله هستم
    یک هفته ای هست که در بیضه ها موقع نشستن روی صندلی یه حالت طاق باز روی تخت احساس زدن نبض را دارم
    و راحتی بنده را مختل میکند
    هیچ دردی احساس نمیکنم
    طبق دستور العمل بیضه ها را معاینه کردم و چیز غیرعادی احساس نکردم
    قبلا هم که در پلیس راهور سرباز بودم دراثر زیاد سرپا ماندن همچین حالتی به بنده دست میداد
    ممنون میشماگر راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۱۳ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش)
      سلام،لطفا جهت معاینه به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر Arvin جمعه ۱۳ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باعرض سلام. کودک ۱۸ ماهه ای دارم که در هفته ۳۵ بارداری متولد شد و از بدو تولد تشخیص بیضه نزول نکرده داده شد و با مراجعه در چند نوبت به متخصص ایشان اعلام کرد که بیضه را لمس میکند و مشکلی نیست ودر حال نزول است بدلیل اطمینان به حرف پزشک پیگیری مجدد انجام ندادم. در حدود ۵ ماهگی هم اقدام برای ختنه کردیم که در معاینه قبل از انجام عمل حرفی مبنی بر عدم نزول بیضه توسط پزشک زده نشد و ختنه انجام شد. ولی حالا در ۱۸ ماهگی بدلیل عفونت مراجعه کردم که در حین معاینه تشخیص عدم نزول دادند و سونوگرافی نیز تاکید کرد که پیوست میگردد. لطفا راهنمایی بفرمایید: ۱_ برای عمل دیر نشده چون در مطلبی که در بالا مطالعه کردم اگر اشتباه نکنم در یکجا نوشته شده بعد از یکسالگی و در جایی دیگر نوشته شده از ۶ ماه تا قبل از یکسالگی؟!!!
    ۲_ ممکنه بیضه نزول داشته و بعد مجددا بالا رفته باشد؟! چطوری میتونیم در این مورد مطمئن بشیم که بیضه بالا رونده هست یا نیست؟! با توجه به اینکه شاید قبلا متخصص درست تشخیص داده و بیضه نزول داشته ولی حالا بالا قرار دارد؟!
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۱۳ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش)
      در سونو نوشته شده که بیضه در ابتدای کانال قراردارد
      بسیار بسیار بعید میدانم که این بیضه قبلا نزول کرده باشد و بعد بالا رفته باشد
      احتمالا از اول بالا بوده است،چرا از همان اول سونوگرافی انجام ندادید؟؟؟؟؟؟
      الان هم هر چه سریعتر جراحی کنید به نفع بچه است
  • تصویر کاربر محسن پنجشنبه ۱۲ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام ، قسمت بالای بیضه سمت چپ پسرم متورم شده و دردی نداره ، میخواستم ببینم مشکل چیه و نظرتون رو بدونم ، سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۲ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش)
      سلام،لطفا یک سونوگرافی انجام دهید
  • تصویر کاربر سعید پنجشنبه ۱۲ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام.
    از جوابتون ممنونم.
    من دچار التهاب لوله اسپرم شده بودم و برای همین سعی میکردم گرم نگهش دارم. اما شما گفتید که باید خنک نگهش دارم. برای اینکه گرم نگهش دارم چند بار حمام رفتم و با آب گرم و داغ قسمت بین بیضه و ناحیه ای که واریکوسل عمل کرده بودم ماساژ دادم. اینکه رگهای قرمز رنگ مشاهده میکنم دلیلش میتونه به خاطر آب داغ باشه؟ من فکر میکردم درمانش آب داغ هست.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۲ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش)
      سلام،رگهای پوست الت هیچ ربطی به واریکوسل ندارند
      واریکوسل اتساع وریدهای بیضه میباشد نه رگهای سطحی الت
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر