روش های درمان بیضه نزول نکرده در کودکان

بیضه در اوایل جنینی بخشی از قسمت میانی حفره شکم و پشت پرده صفاق(در نزدیكی كلیه ها) را اشغال می کند، با افزایش سن جنین، بیضه نزول كرده بطوریكه در ماه ٧ جنینی در حفره لگن و در ماه ۹ جنینی داخل کیسه ی بیضه مستقر می شود.

هر مشکل و مانعی در مسیر پایین آمدن بیضه، می تواند باعث ایجاد بیماری بیضه نزول نکرده شود. به هر کیسه بیضه ی خالی، بیضه نزول نكرده، کریپتورکیدیسم (Cryptorchidism) و یا نهان بیضگی می گویند، که یکی از شایع ترین ناهنجاری های غدد ترشح کننده داخلی جنس مذکر می باشد. به علاوه اولین عمل شایع جراحی ارولوژی اطفال است و این اهمیت این بیماری را نشان می دهد.

میزان بروز بیماری بیضه نزول نکرده در نوزادان نارس ۳۰% و در نوزادان رسیده ۳.۴ % می باشد که این آمار نشان می دهد تولد زود هنگام بر این بیماری اثر دارد.
تحقیقات نشان می دهد که بعد از تولد نیز این نزول ادامه پیدا می کند، که بیشترین نزول در سال اول زندگی و در ۳ ماه اول می باشد برای همین ما جراحی را بعد یک سالگی انجام میدهیم که فرصت نزول به بیضه داده شود.

قابل توجه است که بیماری نزول نکرده در سمت راست شایع تر است، زیرا بیضه نزول نکرده یكی از ریسك فاكتورهای عمده در ایجاد سرطان بیضه میباشد و میزان بروز سرطان بیضه در سمت راست بیشتر از سمت چپ است.

نهان بیضگی

علل نهان بیضگی

 ❇ علل ژنتیکی یا ارثی

در بعضی از  افرادی که بیماری بیضه نزول نکرده داشتند، کروموزوم های غیر طبیعی دیده شده است.

❇ ایاتروژنیک

که می تواند به دنبال عمل فتق در کوچکی و در اثر غفلت جراح باشد.

❇ علل مکانیکی

که از آنها می توان به چسبندگی های داخل شکم، مشکل در ساختار بیضه و ناهنجاری های مجرا و … اشاره کرد.

❇ اختلال در هورمون های جنسی (آندروژن ها)

هورمون های جنسی از جمله تستوسترون و دی هیدروتستوسترون برای نزول بیضه لازم می باشند. هر گونه كمبود در سطح هورمون های مردانه میتواند منجر به بیماری بیضه نزول نکرده شود.

❇ مهار کننده مولرین

یک ماده است که از سلول های جنینی ساخته می شود و برای نزول لازم می باشد. كمبود این ماده سبب عدم نزول مناسب بیضه میشود.

❇ استروژن

بر خلاف تستسترون، زیادی استروژن سبب بیماری بیضه نزول نکرده شود.

❇ دسندین

دسندین که از بیضه ترشح می شود و بر نزول بیضه موثر است. از علل دیگر آن میتوان به گوبرناکولوم، عصب ژنیتوفمورال، اپی دیدیم، فشار داخل شکم و … اشاره کرد.

در ۵% نهان بیضگی ها، حقیقتا بیضه در جای درستی واقع نشده است، نه عدم نزول حقیقی.

طبقه بندی نهان بیضگی واقعی

  • داخل شکمی
  • در كانال
  • بالای کیسه ی بیضه
  •  بیضه ی غیر قابل لمس

همانگونه كه در تصویر زیر ملاحظه می كنید قسمت عمده موارد بیضه نزول نكرده در قسمت انتهایی كانال اینگوئینال و قسمت فوقانی كیسه بیضه می باشد.

بیضه نزول نکرده

بیضه ای که غیر قابل لمس است می تواند به علت داخل شکم بودن، غایب بودن، کوچک شدن و آتروفی شدن در معاینه پنهان شود.

معاینه

برای معاینه کودک، پزشکان با صبر و حوصله و با دست گرم معاینه ی کودک را شروع می کنند. پزشکان دمای اتاق را مناسب و بالا می برند، گاهی پزشکان از وان آب گرم نیز برای معاینه استفاده می کنند. والدین باید توجه داشته باشند که کودکان آنها باید در زمان تولد معاینه ی کامل و حتما معاینه ی بیضه و آلت شوند. اگر بیضه غیر قابل لمس باشد از روش هایی از جمله سونوگرافی و لاپاروسکوپی استفاده می شود که دقت لاپاراسکوپی بالاتر است.

از بیماری هایی که مشابه به بیماری بیضه نزول نکرده می باشد و با آن اشتباه می شود، بیضه ی بالا رونده (Retractile Testis) است که در سنین ۲ تا ۵ سالگی طبیعی می باشد که با معاینه با دست گرم بیضه پایین می آید و معمولا به درمان نیاز ندارد، مگر اینكه بیضه در غالب موارد بالا باشد كه در این صورت برای جلوگیری از اثر مخرب دمای بالای شكم روی بیضه از جراحی فیكس كردن بیضه (اركیدوپكسی) كمك میگیرند.

علائم بیماری بیضه نزول نکرده

نهان بیضگی معمولا بدون علامت بوده است اما در مواردی پیچ خوردگی بند بیضه با درد همراه است. از ناهنجاری های دیگر که با بیماری بیضه نزول نکرده همراه است (به خصوص نوع ۲ طرفه ی آن) می توان به اختلالات کروموزومی و هورمونی اشاره کرد.
‌ مشهور ترین این اختلالات سندرم کلاین فلتر و سندرم ترنر مردانه می باشد. مصرف بعضی دارو ها توسط مادر در دوران بارداری نیز می تواند باعث این مشکل شود.

عوارض بیماری بیضه نزول نکرده

از عوارض نهان بیضگی، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

اختلال بارداری یک مشکل اساسی برای مبتلایان می باشد و نیاز به پیگیری اساسی دارد. شانس باروری در نهان بیضگی یک طرفه ۵۱/۵ % و در نوع دوطرفه ۲۸/۵ % می باشد.
به علت سن بیماران نیاز به پیگیری طولانی جهت باروری دارند. ناراحتی روانی بیشتر به علت اضطراب برای بارداری می باشد. در افرادی که بیضه ی تحلیل رفته دارند از بدل هایی از جنس پلاستیک(پروتز) نیز استفاده می شود.

سرطان بیضه نیز مشکل مهم دیگر می باشد، در بیضه نزول نكرده شانس ابتلاء به سرطان ۲٫۸ برابر یك فرد نرمال است. با جراحی به موقع و پایین آوردن بیضه شانس ابتلاء به سرطان كاهش میابد اما به صفر نمیرسد.

به همین علت الزامی است كه كودكان با بیضه نزول نكرده، پس از جراحی و حتی  پس از بلوغ تحت معاینات منظم سالیانه قرار بگیرند.

پیچ خوردگی نیز از عوارض بیضه نزول نكرده می باشد که در سن ۱۲ تا ۱۸ سالگی شایع بوده که بیمار ناگهان با درد ناگهانی و شدید بیضه روبرو میشود كه درد فوق ناشی از پیچ خوردن ‏(Torsion) بند بیضه بوده كه سبب اختلال در خونرسانی به بیضه شخص میشود.

مشكل فوق یكی از موارد كاملا اورژانسی در ارولوژی بوده كه به علت جلوگیری از آسیب به بیضه و مرگ آن، سریعا باید تحت عمل جراحی قرار بگیرد، که این مشکل در نهان بیضگی به تعداد قابل ملاحظه ای گزارش شده است.

نهان بیضگی

درمان بیماری بیضه نزول نکرده

قابل توجه والدین باشد که جهت جلوگیری از ایجاد عوارض برگشت ناپذیر،قویا تاکید می شود طفل باید قبل از ١سالگی و ترجیحا تا ٦ماهگی درمان شود. درمان شامل درمان هورمونی و درمان جراحی می باشد.

❇ درمان هورمونی

در این روش با استفاده از گونادوتروپین های جفتی خونرسانی بیضه را افزایش می دهند و فقط در نهان بیضگی حقیقی اثر دارد، از GNRH نیز کمک گرفته میشود که از طریق اسپری داخل بینی استفاده میشود. به علت تاثیر كم و محدود درمان هورمونی امروزه نقش این درمان كمرنگ شده و درمان اصلی جراحی می باشد. (درمان هورمونی کمتر از ۲۰ درصد اثر دارد)

❇ درمان جراحی

در عمل جراحی اركیدوپكسی، بیضه را تثبیت می کنند و در موارد بیضه تحلیل رفته، مخصوصا پس از بلوغ اگر قادر به تثبیت بیضه نباشند آن راحذف می کنند. از عوارض بعد از عمل جراحی تثبیت بیضه (اركیدوپكسی) میتوان به قطع وازدفران، آسیب به عصب، پیچ خوردن بیضه، تشکیل هماتوم، بالا کشیده شدن و آسیب عروقی بیضه اشاره کرد که با جراحی میكروسكوپی سعی در كاهش عوارض فوق میشود.

قابل توجه والدین كه عمل جراحی تثبیت بیضه (اركیدوپكسی) یك جراحی كوتاه مدت و سرپایی (Day Care) بوده كه در غالب موارد نیازی به بستری طفل در بیمارستان نمیباشد.

 توصیه پزشک

به علت عوارض این بیماری والدین باید توجه داشته باشند که فرزندان آنان در هنگام تولد حتما معاینه شوند و در صورت وجود این مشکل آن را جدی گرفته و حداكثر تا ۱ سالگی درمان را انجام دهند.

والدین و بیماران باید توجه کنند که با عمل و پایین آوردن بیضه شانس سرطان و پیچ خوردگی کاهش یافته اما از بین نمی رود، ولی مزین جراحی این بوده كه بیضه را در فضایی دم دست تر قرار میدهیم که در صورت بروز مشکل، تشخیص و رفع مشکل راحت تر باشد.

قابل توجه است که شانس باروری در صورت عمل افزایش می یابد. و در آخر این نکته فراموش نشود که بیمارانی که جراحی یا هورمون درمانی شده اند، باید پس از بلوغ، به صورت منظم و سالیانه معاینه و پیگیری شوند.

 

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

8+
برای گرفتن نوبت دکتر شهریار ناطق با شماره ۰۹۱۲۹۷۲۷۷۸۰ ، ٨٨٣٦٧٣٥٣  تماس بگیرید یا از طریق صفحه نوبت دهی اینترنتی اقدام نمائید.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر مهدی جمعه ۲۷ تیر ۹۹( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام وقتتون بخیر
    پسر خواهرم تازه داره میره تو سه ماه
    باتوجه به تشخیص پزشک و سونوگرافی که انجام داده مشخص شده که بیضه سمت چپ داخل کانال هست
    پزشک تا سه هفته امپول هورمونی تزریق میکنه و گفتن که اگه تا 9 ماه پایین نیامد باید عمل بشه
    خواهرم خیلی دچار استرس و نگرانیه ، آیا خطرناکه و جای نگرانی هست؟و میشه عملش رو سریع تر انجام داد؟
    ممنون از پاسخ و راهنماییتون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۷ تیر ۹۹( 2 هفته پیش)
      سلام،تجویز آمپول(هورمون)به علت میزان کم پاسخ دهی(۲۰٪)اکنون منسوخ شده است.در صورت عدم نزول تا ۶ ماهگی،جراحی کنید
  • تصویر کاربر Ali پنجشنبه ۲۹ خرداد ۹۹( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام وقتتون بخیر،ببخشید پسرم دوسالشه و در ۱۶ماهگی متوجه شدیم بیضه ها در حال جابجایی هستند،بعضی نواقع پایین و وقتی سردش میشه به بالا میره،بنظرتون به جراحی نیاز داره؟درمانش چیه؟خطرناکه؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۲۹ خرداد ۹۹( 1 ماه پیش)
  • تصویر کاربر محمد پنجشنبه ۹ مرداد ۹۹( 2 روز پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر لطفا جواب بنده را بدهید.
    من ۱۵سالمه و بیضه ی چپم پایین نیومده.خیلی نگران شدم.خواستم از شما بپرسم که
    جراحی اش سخت هست؟بعد از جراحی چه مدت بستری(خانگی)دارد؟قیمت جراحی بالاست؟احتمال آسیب دیدگی بیضه دارد؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۹ مرداد ۹۹( 2 روز پیش)
      سلام تا همین الان هم بسیار دیر شده است زودتر و هر چه زودتر برای جراحی اقدام کنید
  • تصویر کاربر تولی یکشنبه ۲۴ فروردین ۹۹( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام خدمت آقای دکتر
    کودکی ۲۲ ماهه دارم که بیضه سمت چپش نزول نکرده و قلبش دارای asd وvsd است می خواستم بدونم با این شرایط چه زمانی می توان عملش کرد،اصلا امکان عمل هست؟تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۴ فروردین ۹۹( 3 ماه پیش)
  • تصویر کاربر تولی دوشنبه ۱۸ فروردین ۹۹( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام خدمت آقای دکتر
    کودکی ۲۲ ماهه دارم که بیضه سمت چپش نزول نکرده و قلبش دارای asd وvsd است می خواستم بدونم با این شرایط چه زمانی می توان عملش کرد،اصلا امکان عمل هست؟تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۱۸ فروردین ۹۹( 3 ماه پیش)
  • تصویر کاربر محمد جمعه ۱۵ فروردین ۹۹( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر بنده ۱۹ سال دارم و بعد از یک خود ارضایی دچار درد در بیضه راست شدم وه البته این درد شدت ندارد و گاهی اوقات در حالت نعوظ پدیدار میشود و هم اکنون درد کوچکی در‌ بیضه چپ رخ داده میخواستم بدونم علت آن چیست؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۱۵ فروردین ۹۹( 3 ماه پیش)
      سلام،در صورت تداوم درد سونوگرافی انجام دهید
  • تصویر کاربر مسعود پنجشنبه ۱۴ فروردین ۹۹( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام خدمت جناب عالی
    اقای دکتر من بعضی وقتی کم دردبیضه میگیرم که باید برم رابطه جنسی باخانمم کنم بعد از جماع درد ازبین میره میخوام بدونم علت چیست ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۴ فروردین ۹۹( 4 ماه پیش)
      سلام،مساله ای نیست نگران نباشید
  • تصویر کاربر مصطفی پنجشنبه ۱۴ فروردین ۹۹( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام جناب داکتر صاحب شب وقتی خواب کردم صبح بیدار شدم یک طرف بیضه من درد داره دردش میره میایه سوزش داره
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۴ فروردین ۹۹( 4 ماه پیش)
      سلام،احتمالا دچار عفونت شده اید
  • تصویر کاربر ارشام پنجشنبه ۱۴ فروردین ۹۹( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام
    من 32 ساله و متاهل هستم و یک فرزند دارم
    مشکلی در بیضه دارم بنام فرورفتگی بیضه
    لطفا راهنمایی بفرمایید درمان دارد یا نه؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۴ فروردین ۹۹( 4 ماه پیش)
      سلام،متوجه سوال شما نمیشوم
  • تصویر کاربر علیرضا چهارشنبه ۶ فروردین ۹۹( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام دکتر جان. بنده کیست بیضه دارم همراه بادرد . این درد رو هروز دارم به مدت ۸ ماه
    برای درمان چ دارویی مصرف کنم الان
    و آیا نیاز ب عمل هست؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۶ فروردین ۹۹( 4 ماه پیش)
      سلام،کیست بیضه معمولا باعث درد نمیشود مگر اینکه خیلی بزرگ باشد اگر کیست شما به اندازه ای هست که سبب درد شده باشد باید جراحی کنید
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر