همه چیز درباره ی بیماری سیستوسل

فتق مثانه یا پرولاپس دیواره قدامی واژن که تحت عنوان سیستوسل هم نامیده می شود، شایع ترین پرولاپس (بیرون زدگی) در زنان می باشد. طبق آمار، ۲۵ تا ۵۰٪ زنان به درجاتی از سیستوسل مبتلا خواهند شد که این مساله بیانگر شیوع بالای این بیماری در زنان است.

افتادگی مثانه یا سیستوسل زمانی رخ می دهد که لیگامان بالا نگهدارنده مثانه و عضله بین واژن و مثانه ضعیف شده و یا تحت کشش قرار گیرد و در نتیجه باعث پایین آمدن مثانه و ایجاد فشار بر روی واژن می گردد.

سیستوسل

انواع سیستوسل

سیستوسل درجه ۱

که به آن سيستوسل درجه خفیف نیز میگویند، زمانی رخ مى دهد که مثانه فقط میزان كمى واژن افتاده باشد.

سیستوسل درجه ۲

مثانه به اندازه ى کافی پایین آمده و به ورودى مجراى واژن رسیده باشد.

سیستوسل درجه ۳

  زمانی اتفاق می افتد که مثانه از مجراى واژن كاملا بیرون زده باشد.

علت بروز سیستوسل

عوامل مستعد کننده برای به وجود آمدن سیستوسل شامل موارد زیر می شوند:
۱️⃣ زایمان طبیعی یا واژینال که باعث می شود عضلات کف لگن تحت کشش فراوان قرار بگیرند.
۲️⃣ وجود سیستوسل به صورت ارثی در افراد درجه اول خانواده مانند مادر و خواهر
۳️⃣ چاقی
۴️⃣ فعالیت فیزیکی شدید و سنگین
۵️⃣ عمل برداشتن رحم یا هیسترکتومی
۶️⃣ یبوست و یا تحت فشار بودن مکرر عضلات در طول حرکات روده
۷️⃣ سرفه های مکرر که باعث افزایش فشار داخل شکم و در نتیجه فشار بر روی عضلات می شود.
۸️⃣ روند پیری و افت هورمون استروژن ( هورمون استروژن کمک به تقویت عضلات اطراف واژن می کند اما زنان پس از ورود به دوران یائسگی به میزان بسیار کمتری هورمون استروژن تولید می کنند)

علائم افتادگی مثانه

۱️⃣ احساس تکرر ادرار یا فوریت برای ادرار کردن و یا احساس پر بودن مثانه
۲️⃣ ترشح ناخواسته ادرار یا بی اختیاری ادرار ( افتادگی مثانه ممکن است ورودی پیشابراه را تحت کشش قرار دهد که در حین سرفه، عطسه، خندیدن و یا حرکت در وضعیتی که به مثانه فشار آورده شود، باعث نشت ادرار به بیرون می شود.)
۳️⃣ باقی ماندن ادرار در مثانه پس از ادرار کردن (تخلیه ناکامل)
۴️⃣ وقوع مکرر عفونت مجرای ادراری
۵️⃣ احساس پر بودن ، سنگینی یا درد در ناحیه لگن یا پایین کمر. این احساس در حین ایستادن، سرفه کردن، بلند کردن جسم و یا در طول روز وخیم تر می شود.
۶️⃣ برامدگی مثانه به داخل و یا به بیرون واژن
۷️⃣ مقاربت دردناک
۸️⃣ مشکلات در حین تعبیه تامپون یا اپلیکاتور ها

در مراحل اولیه و خفیف سیستوسل بیمار بیشتر با شکایت بی اختیاری و ریزش ادرار حین زور زدن (عطسه، سرفه و یا خنده)مراجعه می کند اما با پیشرفت بیماری و تشدید درجه آن، بیرون زدگی مثانه، اختلال در دفع ادرار و انسداد ادرار مشکل اصلی بیمار شده و بیمار متوجه می شود اگر با دست توده سیستوسل را به داخل واژن برگرداند تخلیه ادرار بهتر انجام می شود. در موارد بسیار پیشرفته و طولانی، سیستوسل سبب انسداد حالب ها، آسیب به کلیه و افزایش کراتینین خون می شود.

انسداد مجاری ادراری یکی از اورژانس های ارولوژی محسوب می شود، اما علت بروز انسداد حالب چیست و چگونه درمان می شود؟ برای یافتن پاسخ برروی لینک زیر کلیک کنید.
انسداد مجاری ادراری

تشخیص سیستوسل 

سیستوسل درجه ۲ یا ۳ می تواند به وسیله شرح حال، علایم و معاینه واژن تشخیص داده شود. ممکن است پزشک متخصص برخی از تست های زیر را درخواست کند:
۱️⃣ سیستواورتروگرام: عکس ساده مثانه در طول ادرار کردن به منظور نشان دادن شکل مثانه و آشکارسازی هر گونه عامل که سبب مسدود کردن جریان طبیعی ادرار باشد.
۲️⃣ تست یورودینامیک: سنجش توانایی مثانه به جهت نگه داشتن و تخلیه ادرار
۳️⃣ سیستوسکوپی (سیستویورتروسکوپی ): اندوسکوپی که در طول مجرای پیشابراه عبور داده می شود تا مثانه و پیشابراه را از جهت نواقص ساختاری، تومور، سنگ یا عوامل مسدود کننده بررسی کند.

 درمان سیستوسل

سیستوسل درجه خفیف درمانی بجز پرهیز از بلند کردن اجسام سنگین یا اجتناب از تحت کشش قرار دادن عضلات لگن که منجر به وخیم تر شدن مشکل می شود، نیاز ندارد. گزینه های درمانی دیگر شامل موارد زیر است:

۱️⃣ محدود کردن مصرف مایعات مخصوصا نوشیدنی هایی که حاوی کافئین هستند که مصرف این مایعات سبب افزایش ادرار کردن می شود.
۲️⃣ عادت دادن مثانه به ادرار کردن در ساعت های مشخص به وسیله طولانی کردن زمان بین دفعات ادرار کردن

۳️⃣ خالی کردن مثانه از ادرار طبق برنامه مشخص و منظم

۴️⃣ کاهش وزن

۵️⃣ درمان هورمونی با هورمون استروژن

۶️⃣ ورزش های کگل به منظور تقویت عضلات ورودی پیشابراه، واژن و رکتوم. این ورزش ها شامل سفت کردن عضلاتی است که در قطع روند ادرار دخالت دارند. به این صورت که به مدت ۱۰ ثانیه عضلات کف لگن را منقبض کرده و سپس رها سازد.

۷️⃣ اگر علائم خفیف است، به وسیله یک پروتز به نام پساری (pessary) که در واژن قرار داده می شود و سبب نگه داشتن مثانه در جای خود می شود، می توان از شدت علائم کاست. این وسیله در سایز ها و شکل های متفاوتی وجود دارد که در افراد با اشکال اناتومیکی مختلف، تناسب داشته باشد.

پساری

جراحی افتادگی مثانه

سیستوسل حاد و شدید به جراحی بازسازی به نام ” ترمیم قدامی ” نیاز دارد که در طی آن مثانه به موقعیت طبیعی خود بازگردانده می شود. در این جراحی، یک برش در دیواره واژن و بافتی که مثانه را از واژن جدا می سازد، داده می شود.

همچنین جراح بر اساس وضعیت بیمار، می تواند از پیوند مش دائمی که از مواد طبیعی یا ساختگی تهیه شده است، استفاده کند. کاربرد این پیوند، ترمیم دیواره های اطراف واژن و در نتیجه پوشش و حمایت بیشتر واژن می باشد.

اگر جراحی به طور طبیعی پیش رود و مشکلی در جراحی پیش نیاید، بیمار پس از یک روز بستری در بیمارستان ترخیص خواهد شد. بهبودی کامل معمولا ۴ الی ۶ هفته پس از جراحی به دست خواهد آمد‌.

در زنانی که دیگر نزدیکی ندارند ، جراحی هایی شامل کوتاه سازی واژن و بستن انتهای آن وجود دارد که به صورت ۱۰۰ درصد موثر خواهد بود و دیگر برامدگی مثانه به داخل واژن را احساس نخواهند کرد. این تکنیک در بیماران پیری که بیماری های زمینه ای متعدد داشته و جراحی های بازسازی برایشان پرخطر است، مناسب ترین گزینه است.

در برخی از زنان با موارد شدید و حاد که جراحی صورت گرفته است، به دلیل بازگشت سیستوسل، پیشرفت مشکلات عضلات کف لگن و یا شکست در عمل ترمیمی اولیه سیستوسل، نیاز به جراحی بازسازی دیگری خواهد بود.

به علاوه، تعبیه مش دائمی عوارضی چون عفونت مجرای ادراری ، ورود مش به داخل واژن و درد ناحیه تناسلی یا لگن را در پی خواهد داشت. زنان در سنین بالاتر ، مصرف کننده سیگار، دیابتی و یا دارای سابقه هیسترکتومی (خارج سازی رحم) در ریسک بالاتری برای ابتلا به این عوارض قرار دارند.

برای جلوگیری از افتادگی مثانه چه باید کرد؟

عوامل مستعد کننده خاص مانند فعالیت فیزیکی شدید، اضافه وزن شدید و یبوست می توانند تحت کنترل قرار گیرند، در حالی که عوامل مستعد کننده دیگری چون سابقه خانوادگی مثبت غیر قابل اجتناب اند. همچنین با افزایش سن ، احتمال وقوع سیستوسل افزایش می یابد‌.

و اما توصیه پزشک

اگرچه سیستوسل یک بیماری تهدید کننده حیات نمی باشد اما روی کیفیت زندگی زنان تاثیر می گذارد. در بدترین شرایط اگر درمان صورت نگیرد، فرد دیگر قادر به ادرار کردن نخواهد بود که منجر به عفونت و آسیب به کلیه می شود.

دکتر شهریار ناطق متخصص و جراح مجاری ادراری

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

2+
برای گرفتن نوبت دکتر شهریار ناطق با شماره ۰۹۱۲۹۷۲۷۷۸۰ ، ٨٨٣٦٧٣٥٣  تماس بگیرید یا از طریق صفحه نوبت دهی اینترنتی اقدام نمائید.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

ثبت سوال جدید غیرفعال می‌باشد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
درحال دریافت اطلاعات