مشکلات شایع ادراری در بارداری

بارداری بر اعضا بدن تأثیر می‌گذارد از جمله می تواند باعث ایجاد تغییراتی در عملکرد دستگاه ادراری شود در ذیل به چند مورد از رایج‌ترین آنها اشاره می‌کنیم.


۱ـ هیدرونفروز بارداری (هیدرونفروز مادر باردار)

هیدرونفروز عبارت است از تورم کلیه ناشی از عدم تخلیه کامل ادرار و در نتیجه تجمع ادرار در سیستم جمع کننده (Pyelocalyces System) در حین بارداری به علت افزایش هورمون پروژسترون و شل شدن عضلات، حرکات دودی حالب کاهش یافته و منجر به عدم تخلیه کافی ادرار می‌شود. هم چنین در طی روند بارداری و با بزرگ شدن رحم، انسداد نسبی در مسیر تخلیه ادرار ایجاد می‌شود که پدیده فوق به طور شایع‌تری کلیه راست را درگیر می‌کند.

هیدرونفروز براساس شدت آن به ۳ درجه تقسیم می‌شود (خفیف، متوسط و شدید). هیدرونفروز معمولاً بین هفته‌های ۶ تا ۱۰ بارداری ایجاد شده و در صورت ایجاد علائم انسدادی (درد، تهوع و استفراغ) یا پیشرفت شدت هیدرونفروز در سونوگرافی‌های سریال استنت حالبی (لوله Dj) از طریق سيستوسکوپی، برای حفظ عملکرد کلیه، تعبیه می‌شود. معمولاً هیدرونفروز حاملگی ۶-۴ هفته پس از زایمان برطرف شده و آنگاه اقدام به برداشتن لوله Dj می‌شود.

۲ـ سنگ در دوران بارداری

در طی دوران بارداری تمایل به تشکیل سنگ افزایش می‌یابد ( به علت تأثیر هورمونهای مترشحه در زمان بارداری و کاهش حرکات دودی حالب و هم‌چنین افزایش ترشح کلسیم درون لوله‌های جمع کننده ادراری). اما از طرفی به علت افزایش ترشح مواد مهارکننده تشکیل سنگ (مانند Citrate ) در جریان بارداری، اثرات ناشی از افزایش احتمال سنگ سازی جبران می‌شود بطوری که در مجموع شاهد افزایش یا کاهش بارزی در ریسک سنگ سازی در جریان بارداری نیستیم.

اگر خانمی دچار سنگ در سیستم ادراری هست یا کلیه سنگ ساز دارد قبل از اقدام به بارداری باید درمان شود. علائم ناشی از سنگ در خانم باردار مشابه علائم در غیر بارداری بوده و شامل درد، تهوع و استفراغ ، سوزش ادرار و یا وجود خون در ادرار می‌باشد، بروز سنگ بیشتر در ۳ ماهه دوم و سوم بوده و به علت دریافت مکمل‌های کلسیم توسط خانم باردار و افزایش ترشح کلسیم در حین بارداری و هم چنین افزایش pH ادرار و قلیایی شدن آن جنس سنگ‌ها معمولاً از فسفات کلسیم است.

به علت ممنوعیت دریافت اشعه (Radiation) در خانم باردار وسیله اصلی تشخیص سنگ در حین بارداری سونوگرافی است که امکان دارد سنگهای قسمت میانی حالب با آن تشخیص داده نشود. در صورت ضرورت می‌توان از عکس رنگی محدود (Limited IVP) برای تشخیص سنگ بهره برد.

درمان بصورت محافظه کارانه (Conservative) و شامل دریافت سرم، ضد درد و درمان آنتی‌بیوتیکی در صورت لزوم است. حدود ۶۵ تا ۸۵ درصد سنگها حین حاملگی خود بخود دفع می‌شوند اما در صورت عدم دفع سنگ، تورم کلیه و ایجاد اختلال در عملکرد کلیه، بیمار کاندید تعبیه استنت حالب (Dj) از طریق سيستوسکوپی می‌شود.

سنگ شکن برون اندامی در خانم باردار ممنوعیت مطلق دارد اما در صورت نیاز مبرم و شکست سایر روش‌های درمانی می‌توان از سنگ شکنی درون اندامی (Holmium laser lithotripsy) در ماه‌های آخر بارداری استفاده کرد.

۳ـ عفونت ادراری

علائم عفونت ادراری در خانم باردار مشابه خانم‌های غیر باردار و شامل تب، دردپهلو، سوزش ادرار تغییر در رنگ و بوی ادرار و وجود خون در ادرار، تکرر ادرار و احساس فوریت در دفع ادرار می‌باشد اما احتمال مبتلا شدن به عفونت ادراری در طی حاملگی افزایش می‌یابد.

در جریان حاملگی به علت تغییرات هورمونی و جریان خون تغییراتی در سیستم ادراری رخ می‌دهد از جمله افزایش حدود cm1 در طول کلیه، کاهش پریستالیسم (حرکات دودی حالب) و در نتیجه گشاد شدن حالب به علت اثر انسداد مکانیکی رحم بزرگ شده و تأثیر پروژسترون و در نهایت پر خونی مخاط مثانه و افزایش ضخامت آن به علت اثر استروژن، هم چنین در جریان حاملگی میزان فیلتراسیون گلومرولی کلیه (GFR) حدود ۵۰-۳۰ درصد افزایش می‌یابد که منجر به دفع پروتئین در ادرار خانم باردار می‌شود.

شیوع باکتریوری ( وجود باکتری در ادرار) در خانم بادار حدود ۴ تا ۷ درصد می‌باشد وجود باکتری در ادرار خانم حامله علی‌رغم بی‌علامت بودن (asymptomatic Bacteriuria) نیازمند درمان است.

زنان با باکتریوری درمان نشده در ۳ ماهه نخست بارداری مستعد پیلونفریت (عفونت کلیه و سیستم فوقانی دستگاه ادراری) می‌باشند. عوارض مربوط به باکتریوری در حاملگی شامل پره ماچوريتی (تولد نوزاد نارس)، افزایش احتمال مرگ جنین و هم چنین ایجاد کم خونی در مادر باردار می‌باشد.

در ۳ ماهه نخست بارداری آزمایش ساده ادرار (U/A) و کشت ادراری ( U/C) انجام می‌شود که در صورت منفی بودن کشت ادرار و نداشتن سابقه خطر (Risk Factor) در مادر بادار (از جمله سابقه عفونت‌های ادراری مکرر، برگشت ادرار از مثانه به کلیه، وجود ناهنجاری‌های آناتومیک در دستگاه ادراری) نیازی به تکرار آن در ادامه حاملگی نمی‌باشد. در صورت وجود عوامل خطر فوق خانم باردار کاندید دریافت درمان دارویی پیشگیرانه (Prophilaxy) میباشد.

طول درمان در عفونت قسمت تحتانی ادراری (Cystit) در خانم باردار ۷ روزه است اما در صورت ایجاد پیلونفریت حاد (عفونت قسمت فوقانی دستگاه ادراری) نیازمند بستری در بیمارستان و دریافت آنتی‌بیوتیک تزریقی است.

به علت عوارض احتمالی آنتی‌بیوتیک‌ها بر روی جنین، مصرف آنها در مادر باردار باید با احتیاط صورت بگیرد اما بطورکلی مصرف آنتی‌بیوتیک‌هایی مانند سفالوسپورینها یا پنی‌سیلین‌ها در جریان حاملگی منعی ندارد.

 

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

برای گرفتن نوبت دکت شهریار ناطق با شماره ۰۹۱۲۹۷۲۷۷۸۰ ، ٨٨٣٦٧٣٥٣  تماس بگیرید یا از طریق صفحه نوبت دهی اینترنتی اقدام نمائید.


سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

پیگیری سوال قبل

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند. 

ثبت سوال جدید

امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیار سیستم

1
درد بیضه چپ

سلام اقای دکتر بیضه چپم چند وقت پیش یه ضربه ای وارد شد بهش الانم درد میکنه پای چپمم درد میکنه به نظر شما به دکتر مراجعه کنم؟ لطفا سوالمو جواب بدین مشاهده پاسخ دکتر
2
کیسه بیضه

سلام آقای دکتر خسته نباشید . من یه پسر پنج و نیم ساله دارم که بیضه هاش کمی بالاتر از کیسه قرار داره . لطفا راهنماییم کنید که آیا مشکلی داره یا نه ؟ مشاهده پاسخ دکتر
3
کیست کلیه

با سلام
در کلیه راستم یک کیست با ابعاد ۱۷*۱۹ در کورتکس تحتانی
و در کلیه چپ دو عددکیست با ابعاد ۱۲*۱۱ در قسمت میانی کلیه چپ وجود دارد. آیا خطرناکه
باید چکار کنم آقای دکتر خیلی نگرانم
مشاهده پاسخ دکتر
4
اندازه پروستات و تکرر ادرار

سلام خسته نباشید اگر اندازه پروستات یک فرد 30 ساله 33 سی سی باشد خوب است؟چون مشکلم اینه که یک ساعت بعد از تخلیه ادرار احساس ادرار خفیف دارم و برام ازاردهنده است لطفن بهم راهکار اراعه بدید مشاهده پاسخ دکتر
5
پروستات

.5 ماهه دچارتکررادرارواغلب خروج مایع سفیدهمراا ادرار شدم 6بارمتخصص رفتم دوبارسونوگرافی کردن .کلیه هامثانه پروستات سالم .باازمایش دست بیضه هاسالم.مجردم وتمتس جنسی هرگزنداشتم اما گاهی درناحیه مقعدیه حسی میادوبیضه هام مثل توپ میشن واونروزعلایمم شدیتره مشاهده پاسخ دکتر
6
پروستات

سلام مرد پنجاه ساله هستم ایادرد وکشاله ران پاه سمت و بیضه چپ از التهاب پروستااست یا بزرگی پروستات وپروستاتم با ابعاد 60میلی متر درسونوگرافی و آزمایش رویت گردید برایم روشن است که این درد ازعفونت است اگر انتی بیوتیک استفاده نمایم اشکالی دارد منتظر دستور جنابعالی هستم مشاهده پاسخ دکتر
7
پروستات

سلام
چند سال است که سنگ کلیه داشتم.دفع ناقصی داشتم چند ازمایش و سونو گرفتم.هر بار یک چیزی گفتند سنگ دفع شده بعد گفتند غده پروستات بزرگ شده.الان درحال حاضردر دو کلیه خصوصا کلیه سمت چپ احساس سوزش و درد دارم در ادرار چند ماهی است که در انتها با سوزش شدید و خون به صورت لخته دارم
مشاهده پاسخ دکتر
8
کراتینین

سلام جناب دکتر, خسته نباشید, منکارشناس علوم ازمایشگاهیم ......مادرم 86 سالش هست عفونت شدیدادراری همراه با تب داشتند اوره خونشان 48 و کراتینین 1.24 بود الان بعد از 10 روز عفونت بر طرف شده و اوره خون30 ولی کراتینین همچنان 1.24 هست خیلی نگرانشم یعنی نارسایی کلیه ایجاد شده مشاهده پاسخ دکتر
9
درد بیضه

سلام
همسر من بیضه ی سمت چپش درد می‌کنه.
و آزمایش پروستات هم داده اما دکترشون گفتن ازمایششون مشکلی نداشته.
میخواستم بدونم مشکلش چیه و به چه پزشکی مراجعه کنیم.
این نکته رو هم بگم که ایشون سمت چپ بدنش هنگام عصبانیت درد میگیره.آیا به این علت بیضه شون دچار درد میشه؟
مشاهده پاسخ دکتر
10
سونوگرافی بیضه

با عرض سلام وخسته نباشید خدمت اقای دکتر ناطق.
من چند تصویری را برای شما ارسال میکنم که در ان سونوگرافی بیضه انجام شده است.
ایا در این تصویر نشانه ای از غیر طبیعی بودن بیضه ها دیده میشود؟
مشاهده پاسخ دکتر
« قبلی 1 2 3 4 5 6 7 ... 29 بعدی »