مشکلات شایع ادراری در بارداری

بارداری بر اعضا بدن تأثیر می‌گذارد از جمله می تواند باعث ایجاد تغییراتی در عملکرد دستگاه ادراری شود در ذیل به چند مورد از رایج‌ترین آنها اشاره می‌کنیم.


۱ـ هیدرونفروز بارداری (هیدرونفروز مادر باردار)

هیدرونفروز عبارت است از تورم کلیه ناشی از عدم تخلیه کامل ادرار و در نتیجه تجمع ادرار در سیستم جمع کننده (Pyelocalyces System) در حین بارداری به علت افزایش هورمون پروژسترون و شل شدن عضلات، حرکات دودی حالب کاهش یافته و منجر به عدم تخلیه کافی ادرار می‌شود. هم چنین در طی روند بارداری و با بزرگ شدن رحم، انسداد نسبی در مسیر تخلیه ادرار ایجاد می‌شود که پدیده فوق به طور شایع‌تری کلیه راست را درگیر می‌کند.

هیدرونفروز براساس شدت آن به ۳ درجه تقسیم می‌شود (خفیف، متوسط و شدید). هیدرونفروز معمولاً بین هفته‌های ۶ تا ۱۰ بارداری ایجاد شده و در صورت ایجاد علائم انسدادی (درد، تهوع و استفراغ) یا پیشرفت شدت هیدرونفروز در سونوگرافی‌های سریال استنت حالبی (لوله Dj) از طریق سيستوسکوپی، برای حفظ عملکرد کلیه، تعبیه می‌شود. معمولاً هیدرونفروز حاملگی ۶-۴ هفته پس از زایمان برطرف شده و آنگاه اقدام به برداشتن لوله Dj می‌شود.

۲ـ سنگ در دوران بارداری

در طی دوران بارداری تمایل به تشکیل سنگ افزایش می‌یابد ( به علت تأثیر هورمونهای مترشحه در زمان بارداری و کاهش حرکات دودی حالب و هم‌چنین افزایش ترشح کلسیم درون لوله‌های جمع کننده ادراری). اما از طرفی به علت افزایش ترشح مواد مهارکننده تشکیل سنگ (مانند Citrate ) در جریان بارداری، اثرات ناشی از افزایش احتمال سنگ سازی جبران می‌شود بطوری که در مجموع شاهد افزایش یا کاهش بارزی در ریسک سنگ سازی در جریان بارداری نیستیم.

اگر خانمی دچار سنگ در سیستم ادراری هست یا کلیه سنگ ساز دارد قبل از اقدام به بارداری باید درمان شود. علائم ناشی از سنگ در خانم باردار مشابه علائم در غیر بارداری بوده و شامل درد، تهوع و استفراغ ، سوزش ادرار و یا وجود خون در ادرار می‌باشد، بروز سنگ بیشتر در ۳ ماهه دوم و سوم بوده و به علت دریافت مکمل‌های کلسیم توسط خانم باردار و افزایش ترشح کلسیم در حین بارداری و هم چنین افزایش pH ادرار و قلیایی شدن آن جنس سنگ‌ها معمولاً از فسفات کلسیم است.

به علت ممنوعیت دریافت اشعه (Radiation) در خانم باردار وسیله اصلی تشخیص سنگ در حین بارداری سونوگرافی است که امکان دارد سنگهای قسمت میانی حالب با آن تشخیص داده نشود. در صورت ضرورت می‌توان از عکس رنگی محدود (Limited IVP) برای تشخیص سنگ بهره برد.

درمان بصورت محافظه کارانه (Conservative) و شامل دریافت سرم، ضد درد و درمان آنتی‌بیوتیکی در صورت لزوم است. حدود ۶۵ تا ۸۵ درصد سنگها حین حاملگی خود بخود دفع می‌شوند اما در صورت عدم دفع سنگ، تورم کلیه و ایجاد اختلال در عملکرد کلیه، بیمار کاندید تعبیه استنت حالب (Dj) از طریق سيستوسکوپی می‌شود.

سنگ شکن برون اندامی در خانم باردار ممنوعیت مطلق دارد اما در صورت نیاز مبرم و شکست سایر روش‌های درمانی می‌توان از سنگ شکنی درون اندامی (Holmium laser lithotripsy) در ماه‌های آخر بارداری استفاده کرد.

۳ـ عفونت ادراری

علائم عفونت ادراری در خانم باردار مشابه خانم‌های غیر باردار و شامل تب، دردپهلو، سوزش ادرار تغییر در رنگ و بوی ادرار و وجود خون در ادرار، تکرر ادرار و احساس فوریت در دفع ادرار می‌باشد اما احتمال مبتلا شدن به عفونت ادراری در طی حاملگی افزایش می‌یابد.

در جریان حاملگی به علت تغییرات هورمونی و جریان خون تغییراتی در سیستم ادراری رخ می‌دهد از جمله افزایش حدود cm1 در طول کلیه، کاهش پریستالیسم (حرکات دودی حالب) و در نتیجه گشاد شدن حالب به علت اثر انسداد مکانیکی رحم بزرگ شده و تأثیر پروژسترون و در نهایت پر خونی مخاط مثانه و افزایش ضخامت آن به علت اثر استروژن، هم چنین در جریان حاملگی میزان فیلتراسیون گلومرولی کلیه (GFR) حدود ۵۰-۳۰ درصد افزایش می‌یابد که منجر به دفع پروتئین در ادرار خانم باردار می‌شود.

شیوع باکتریوری ( وجود باکتری در ادرار) در خانم بادار حدود ۴ تا ۷ درصد می‌باشد وجود باکتری در ادرار خانم حامله علی‌رغم بی‌علامت بودن (asymptomatic Bacteriuria) نیازمند درمان است.

زنان با باکتریوری درمان نشده در ۳ ماهه نخست بارداری مستعد پیلونفریت (عفونت کلیه و سیستم فوقانی دستگاه ادراری) می‌باشند. عوارض مربوط به باکتریوری در حاملگی شامل پره ماچوريتی (تولد نوزاد نارس)، افزایش احتمال مرگ جنین و هم چنین ایجاد کم خونی در مادر باردار می‌باشد.

در ۳ ماهه نخست بارداری آزمایش ساده ادرار (U/A) و کشت ادراری ( U/C) انجام می‌شود که در صورت منفی بودن کشت ادرار و نداشتن سابقه خطر (Risk Factor) در مادر بادار (از جمله سابقه عفونت‌های ادراری مکرر، برگشت ادرار از مثانه به کلیه، وجود ناهنجاری‌های آناتومیک در دستگاه ادراری) نیازی به تکرار آن در ادامه حاملگی نمی‌باشد. در صورت وجود عوامل خطر فوق خانم باردار کاندید دریافت درمان دارویی پیشگیرانه (Prophilaxy) میباشد.

طول درمان در عفونت قسمت تحتانی ادراری (Cystit) در خانم باردار ۷ روزه است اما در صورت ایجاد پیلونفریت حاد (عفونت قسمت فوقانی دستگاه ادراری) نیازمند بستری در بیمارستان و دریافت آنتی‌بیوتیک تزریقی است.

به علت عوارض احتمالی آنتی‌بیوتیک‌ها بر روی جنین، مصرف آنها در مادر باردار باید با احتیاط صورت بگیرد اما بطورکلی مصرف آنتی‌بیوتیک‌هایی مانند سفالوسپورینها یا پنی‌سیلین‌ها در جریان حاملگی منعی ندارد.

 

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

برای گرفتن نوبت دکتر شهریار ناطق با شماره ۰۹۱۲۹۷۲۷۷۸۰ ، ٨٨٣٦٧٣٥٣  تماس بگیرید یا از طریق صفحه نوبت دهی اینترنتی اقدام نمائید.

سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند. 
امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربرس جمعه ۲۰ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۴۴( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام.33 سالمه.سونوگرافی اندازه پروستاتمو 24سی سی 31*37*40 اعلام کرده میخواستم بدونم چه مشکلاتی داره
    1. تصویر کاربرجمعه ۲۰ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۴۴( 1 هفته پیش)
      سلام،اين اندازه نرمال هست
      نگران نباشيد
  • تصویر کاربرمصطفی جمعه ۲۰ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۴۴( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام،آقای دکتر وقت بخیر ، خسته نباشید، ببخشید میخواستم بدونم برای بزرگی آلت تناسلی مردان روشی وجود دارد؟من با جستجو در اینترنت و اطلاع از اندازه های آلت آقایان به طور قطع احساس می کنم که آلت بنده کوچک است.
    1. تصویر کاربرجمعه ۲۰ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۴۴( 1 هفته پیش)
      سلام،خيلي از مطالب اينترنت در اين زمينه خلاف واقع هست
      اگر بخواهيد طول الت خود را بيشتر كنيد تنها روش عملي،جراحي است كه با توجه به عوارض ان فقط در موارديكه طول الت واقعا" كوتاه باشد توصيه ميشود
  • تصویر کاربرافراسیاب چهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۷( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    پس از سونوگرافی مشخص شد هم کیست اپیدیدیمال به دیامتر 10mm و هم واریکوسل گرید 1 و هیدروسل جزئی در هر دوطرف .مشهود است. یک هفته داکسی سیکلین خوردم اما هنوز از ناحیه بیضه احساس درد میکنم .اگر زالو درمانی کنم از درد و گرفتگی درد کاسته میشود و یا باعث عفونت و بی تاثیر هست؟
    1. تصویر کاربرچهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۷( 1 هفته پیش)
      سلام،زالو درماني هيچ مبناء علمي ندارد
  • تصویر کاربرعلی چهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۷( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    به من خبر دادن خواهرم سرطان مثانه داره رحم هم درگیره میخام بدونم عمل جراحی خطرناکه و اینکه چقد دیگه زنده میمونه؟ممنون
    1. تصویر کاربرچهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۷( 1 هفته پیش)
      سلام،ابتدا بايد شيمي درماني شوند
      ميزان بقاء ايشان بستگي به پاسخ ايشان به شيمي درماني دارد
  • تصویر کاربرمهدی چهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۵( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام
    می خواستم بپرسم شما ختنه نوزاد رو در چند ماهگی توصیه می فرمایید؟
    1. تصویر کاربرچهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۵( 1 هفته پیش)
      سلام،٦ ماهگي
  • تصویر کاربربهزاد چهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۵( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    اینجانب با سن 47 سال با توجه به انجام سونوگرافی و آزمایش خون ( شهریور 97 ) متوجه شدم حجم پروستات در حدود 14 سی سی و میزان psa بمقدار .53/ . می باشد .آیا این مقادیر می تواند خطرناک باشد؟
    1. تصویر کاربرچهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۵( 1 هفته پیش)
      سلام،.خير
  • تصویر کاربربشدادی چهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۵( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    من 46ساله ام پس از انجام سونوگرافی اعلام شد که حجم پروستان 12cc است آیا این اندازه طبیعی میباشد لطفا راهنمایی فرمایید.
    1. تصویر کاربرچهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۵( 1 هفته پیش)
      سلام،بله
  • تصویر کاربربابک چهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۴( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    Tiny superficial fragments of high grade papillary urothelial carcinoma of WHO/ISUP Classification corresponding to transitional carcinoma,grade 3 of WHO three grading system.
    البته پدر من دوسال پیش توی لگنچه کلیه اش تومور دیده شده بود که همون موقع کلیه راست و حالبش رو برداشتن .آیا امیدی به بهبودی پدرم هست؟؟
    1. تصویر کاربریکشنبه ۱۵ مهر ۱۳۹۷ ۲۰:۴۴( 1 هفته پیش)
      اين جواب پاتولوژي كامل نيست اولا" عمق نفوذ تومور را مشخص نكرده ثانيا" يك سي تي اسكن شكم و لگن با و بدون تزريق انجام دهيد
    2. تصویر کاربربابکدوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ۱۰:۱۲( 1 هفته پیش)
      من با دکترشون که صحبت کردم گفتن که خیلی سطحی هستش اون چیزی که من با سیستوسکوپ دیدم و بعد از turb و برداشتن نمونه برداری از نمونه تراشیده شده میشه عمق نفوذ رو مشخص کرد.
    3. تصویر کاربرچهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۴( 1 هفته پیش)
      سلام،باز هم تاكيد ميكنم،موارديكه ذكر كردم الزامي است
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربراسکندری یکشنبه ۱۵ مهر ۱۳۹۷ ۲۰:۴۲( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام
    همسرم بخاطردردهای شکمی سونوگرافی انجام دادن و هرنی اینگوینال راست و واریکوسل چپ نشان داده
    سونو رو براتون فرستادم
    البته ناگفته نماند همسرم در کودکی یکبار جراحی فتق انجام دادن و یبوست هم دارن
    ممنون میشم راهنمایی کنید که چکار کنیم
    1. تصویر کاربریکشنبه ۱۵ مهر ۱۳۹۷ ۲۰:۴۲( 1 هفته پیش)
      واريكوسل خفيف هست و نياز به درمان ندارد اما هرني را بايد از طريق جراحي ترميم كنيد
  • تصویر کاربرنيلو یکشنبه ۱۵ مهر ۱۳۹۷ ۲۰:۴۱( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام و ارادت،
    در مثانه ي پدرم يه سنگ 33 ميلي متري مشاهده شده پدرم سابقه ي دفع سنگ كليه داره و پروستاتش هم بزرگ شده آيا امكان داره اين سنگ بدون نياز به جراحي دفع بشه يا ابعادش خيلي بزرگه؟ تشكر فراوان و آرزوي موفقيت و سلامتي
    1. تصویر کاربریکشنبه ۱۵ مهر ۱۳۹۷ ۲۰:۴۱( 1 هفته پیش)
      ميتوانيد سنگ شكن برون اندامي هم بكنيد ولي راه علمي اين است كه در يك جلسه پروستات و سنگ با هم عمل شوند
      دليل ايجاد اين سنگ بزرگ در مثانه،بزرگي پروستات هست و اگر درمان نشود باز هم امكان تشكيل مجدد سنگ هست
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر