مشکلات شایع ادراری در بارداری

بارداری بر اعضا بدن تأثیر می‌گذارد از جمله می تواند باعث ایجاد تغییراتی در عملکرد دستگاه ادراری شود در ذیل به چند مورد از رایج‌ترین آنها اشاره می‌کنیم.


۱ـ هیدرونفروز بارداری (هیدرونفروز مادر باردار)

هیدرونفروز عبارت است از تورم کلیه ناشی از عدم تخلیه کامل ادرار و در نتیجه تجمع ادرار در سیستم جمع کننده (Pyelocalyces System) در حین بارداری به علت افزایش هورمون پروژسترون و شل شدن عضلات، حرکات دودی حالب کاهش یافته و منجر به عدم تخلیه کافی ادرار می‌شود. هم چنین در طی روند بارداری و با بزرگ شدن رحم، انسداد نسبی در مسیر تخلیه ادرار ایجاد می‌شود که پدیده فوق به طور شایع‌تری کلیه راست را درگیر می‌کند.

هیدرونفروز براساس شدت آن به ۳ درجه تقسیم می‌شود (خفیف، متوسط و شدید). هیدرونفروز معمولاً بین هفته‌های ۶ تا ۱۰ بارداری ایجاد شده و در صورت ایجاد علائم انسدادی (درد، تهوع و استفراغ) یا پیشرفت شدت هیدرونفروز در سونوگرافی‌های سریال استنت حالبی (لوله Dj) از طریق سيستوسکوپی، برای حفظ عملکرد کلیه، تعبیه می‌شود. معمولاً هیدرونفروز حاملگی ۶-۴ هفته پس از زایمان برطرف شده و آنگاه اقدام به برداشتن لوله Dj می‌شود.

۲ـ سنگ در دوران بارداری

در طی دوران بارداری تمایل به تشکیل سنگ افزایش می‌یابد ( به علت تأثیر هورمونهای مترشحه در زمان بارداری و کاهش حرکات دودی حالب و هم‌چنین افزایش ترشح کلسیم درون لوله‌های جمع کننده ادراری). اما از طرفی به علت افزایش ترشح مواد مهارکننده تشکیل سنگ (مانند Citrate ) در جریان بارداری، اثرات ناشی از افزایش احتمال سنگ سازی جبران می‌شود بطوری که در مجموع شاهد افزایش یا کاهش بارزی در ریسک سنگ سازی در جریان بارداری نیستیم.

اگر خانمی دچار سنگ در سیستم ادراری هست یا کلیه سنگ ساز دارد قبل از اقدام به بارداری باید درمان شود. علائم ناشی از سنگ در خانم باردار مشابه علائم در غیر بارداری بوده و شامل درد، تهوع و استفراغ ، سوزش ادرار و یا وجود خون در ادرار می‌باشد، بروز سنگ بیشتر در ۳ ماهه دوم و سوم بوده و به علت دریافت مکمل‌های کلسیم توسط خانم باردار و افزایش ترشح کلسیم در حین بارداری و هم چنین افزایش pH ادرار و قلیایی شدن آن جنس سنگ‌ها معمولاً از فسفات کلسیم است.

به علت ممنوعیت دریافت اشعه (Radiation) در خانم باردار وسیله اصلی تشخیص سنگ در حین بارداری سونوگرافی است که امکان دارد سنگهای قسمت میانی حالب با آن تشخیص داده نشود. در صورت ضرورت می‌توان از عکس رنگی محدود (Limited IVP) برای تشخیص سنگ بهره برد.

درمان بصورت محافظه کارانه (Conservative) و شامل دریافت سرم، ضد درد و درمان آنتی‌بیوتیکی در صورت لزوم است. حدود ۶۵ تا ۸۵ درصد سنگها حین حاملگی خود بخود دفع می‌شوند اما در صورت عدم دفع سنگ، تورم کلیه و ایجاد اختلال در عملکرد کلیه، بیمار کاندید تعبیه استنت حالب (Dj) از طریق سيستوسکوپی می‌شود.

سنگ شکن برون اندامی در خانم باردار ممنوعیت مطلق دارد اما در صورت نیاز مبرم و شکست سایر روش‌های درمانی می‌توان از سنگ شکنی درون اندامی (Holmium laser lithotripsy) در ماه‌های آخر بارداری استفاده کرد.

۳ـ عفونت ادراری

علائم عفونت ادراری در خانم باردار مشابه خانم‌های غیر باردار و شامل تب، دردپهلو، سوزش ادرار تغییر در رنگ و بوی ادرار و وجود خون در ادرار، تکرر ادرار و احساس فوریت در دفع ادرار می‌باشد اما احتمال مبتلا شدن به عفونت ادراری در طی حاملگی افزایش می‌یابد.

در جریان حاملگی به علت تغییرات هورمونی و جریان خون تغییراتی در سیستم ادراری رخ می‌دهد از جمله افزایش حدود cm1 در طول کلیه، کاهش پریستالیسم (حرکات دودی حالب) و در نتیجه گشاد شدن حالب به علت اثر انسداد مکانیکی رحم بزرگ شده و تأثیر پروژسترون و در نهایت پر خونی مخاط مثانه و افزایش ضخامت آن به علت اثر استروژن، هم چنین در جریان حاملگی میزان فیلتراسیون گلومرولی کلیه (GFR) حدود ۵۰-۳۰ درصد افزایش می‌یابد که منجر به دفع پروتئین در ادرار خانم باردار می‌شود.

شیوع باکتریوری ( وجود باکتری در ادرار) در خانم بادار حدود ۴ تا ۷ درصد می‌باشد وجود باکتری در ادرار خانم حامله علی‌رغم بی‌علامت بودن (asymptomatic Bacteriuria) نیازمند درمان است.

زنان با باکتریوری درمان نشده در ۳ ماهه نخست بارداری مستعد پیلونفریت (عفونت کلیه و سیستم فوقانی دستگاه ادراری) می‌باشند. عوارض مربوط به باکتریوری در حاملگی شامل پره ماچوريتی (تولد نوزاد نارس)، افزایش احتمال مرگ جنین و هم چنین ایجاد کم خونی در مادر باردار می‌باشد.

در ۳ ماهه نخست بارداری آزمایش ساده ادرار (U/A) و کشت ادراری ( U/C) انجام می‌شود که در صورت منفی بودن کشت ادرار و نداشتن سابقه خطر (Risk Factor) در مادر بادار (از جمله سابقه عفونت‌های ادراری مکرر، برگشت ادرار از مثانه به کلیه، وجود ناهنجاری‌های آناتومیک در دستگاه ادراری) نیازی به تکرار آن در ادامه حاملگی نمی‌باشد. در صورت وجود عوامل خطر فوق خانم باردار کاندید دریافت درمان دارویی پیشگیرانه (Prophilaxy) میباشد.

طول درمان در عفونت قسمت تحتانی ادراری (Cystit) در خانم باردار ۷ روزه است اما در صورت ایجاد پیلونفریت حاد (عفونت قسمت فوقانی دستگاه ادراری) نیازمند بستری در بیمارستان و دریافت آنتی‌بیوتیک تزریقی است.

به علت عوارض احتمالی آنتی‌بیوتیک‌ها بر روی جنین، مصرف آنها در مادر باردار باید با احتیاط صورت بگیرد اما بطورکلی مصرف آنتی‌بیوتیک‌هایی مانند سفالوسپورینها یا پنی‌سیلین‌ها در جریان حاملگی منعی ندارد.

 

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

برای گرفتن نوبت دکتر شهریار ناطق با شماره ۰۹۱۲۹۷۲۷۷۸۰ ، ٨٨٣٦٧٣٥٣  تماس بگیرید یا از طریق صفحه نوبت دهی اینترنتی اقدام نمائید.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر افسانه یکشنبه ۲۰ آبان ۹۷( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام.من الان ٢٤هفته باردار هستم.از هفته ١٨باردارى دچار تكرر ادرار و لكه بينى شدم.دكتر بدون كشت ادرار ١٠روز سفيكس تجويز كرد.بعد از اتمام دارو دچار انقباض و لكه بينى شدم.با وجود مصرف شياف پروژسترون و هفتانه امپول پرولوتون مشكلم برطرفنشد.چون احساس در زمان ادرار داشتم آزمايش كشت ادرار انجام دادم.staphylococcus spp نشون داد.داروهاى sensitive norfloxacin ,levofloxacin,imipenem ,bactrim بود.دكتر نيترو لورانتويين به مدت ١٣روز روزى ا عدد تجويز كرد.آزمايش ساده ادرار انجام دادم و pus cell زياد بود و دكتر cloxacilin تجويز كرد.به دارو آلرژى نشون دادم و بعد از ٣روز دارو رو قطع كردم.بعد از چند روز با وحود استفاده از پروژسترون دچار لكه بينى شدم .امروز صبح آزمايش ادرار انجام دادم كه pus cell 4-5 ,epithelial ++ , calcium oxalate +++++ بود.من الان بايد چيكار كنم خيلى نا اميد شدم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۰ آبان ۹۷( 1 ماه پیش)
      ميكروبي كه در ازمايش ادرار شما رشد كرده در عفونتهاي ادراري معمول نيست و به نظر ميرسد شما ازمايش را بطور صحيح انجام نميدهيد و شايد اصلا" عفونت نداشته باشيد
      بهتر است ٥ روز پس از قطع انتي بيوتيك در شرايط استريل ازمايش ساده و كشت ادرار را مجددا" انجام دهيد
  • تصویر کاربر ملیحه یکشنبه ۶ آبان ۹۷( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام عرض میکنم خدمت آقای دکتر.
    توآزمایشات هفته 24 تا28 بارداری بنده مواردی مثل دفع پروتئین و خون و علایم کلسیم اگزالات دیده شدهآزمایش دفع پروتئین هم دادم که 68بود.تصاویرآزمایشات براتون میفرستم.میشه نظرتون لطف بفرمایید
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۶ آبان ۹۷( 1 ماه پیش)
      سلام،در اين ازمايشاتي كه برايم فرستاديد فقط كمبود ويتامين D مشخص است
  • تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۲۵ مهر ۹۷( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید کلیه هام درد داشت وقتی کلیه بند میبستم بهتر میشد سرما خوردم پنیسیلین تزریق کردم درد کلیه خوب شد ولی الان سوزش ادرار گرفتم و احساس میکنم ادرار کامل تخخلیه نمیشه ودر اخر ادرار خون دیده شد لطفا منو راهنمایی کنید که علتش چی میتونه باشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۲۵ مهر ۹۷( 1 ماه پیش)
      سلام،لطفا" سونوگرافي از كليه و مثانه انجام دهيد
  • تصویر کاربر معین چهارشنبه ۲۵ مهر ۹۷( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام میخواستم جواب این سونوگرافی رو یهم بگین . آیا کیست نیاز به برداشتن داره چون یکم درد در پهلوها و کمر دارد
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۲۵ مهر ۹۷( 1 ماه پیش)
      سلام،اندازه اين كيستها كوچك بوده و بعيد است كه منشاء درد كليه باشند
      احتمالا" درد شما به علت اسپاسم عضلاني است
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۱۵ مهر ۹۷( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    پسر26 ساله مجرد، بطور ناگهانی لخته خون در ادرارم مشاهده کردم ، بعد از لخه دفع رگه های خونی به سرعت به متخصص مراجعه کردم سونوگرافی نرمال بود و آنتیبیوتیک دادن، آزمایش ادرار سالم بود،
    من هنوز حالت تکرر ادرار و احساس عدم تخلیه مثانه دارم !
    نظر شما چیه دکتر؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۱۵ مهر ۹۷( 2 ماه پیش)
      سلام،لطفا" سونوگرافي خود را تكرار كنيد
      در صورت نرمال بودن سونو احتمالا" دچار پروستاتيت(التهاب پروستات)هستيد
  • تصویر کاربر برسلانی سه شنبه ۱۰ مهر ۹۷( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید خدمت آقای دکتر
    کلیه سمت چپ من دچار هیدرو نفروز شده که دکتر ابتدا سوند دبل جی تجویز کرد پس از برداشتن سوند و عکس رنگی گفتند که مشکل هنوز رفع نشده به نظر شما باید چکار کنم ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۱۰ مهر ۹۷( 2 ماه پیش)
      سلام،لطفا" عكس رنگي را براي من بفرستيد
  • تصویر کاربر مصطفی شنبه ۱۰ شهریور ۹۷( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام
    مدت یک ماه است که اینجانب درد خفیفی در کلیه سمت راست دارم الان مدتی است درد دیگری علاوه به درد مذکور در مثانه و بیضه ها دارم لطفا راهنماییم کنید. ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۱۰ شهریور ۹۷( 3 ماه پیش)
      سلام،لطفا" يك سونوگرافي انجام دهيد
  • تصویر کاربر علي چهارشنبه ۱۶ خرداد ۹۷( 6 ماه پیش) مشاهده پرسش
    اقاي دكتر باتوجه به اينكه در ايام تعطيل هستيم يكم نگران خون در ادرار خودم هستم، درد كليه كم شده ولي رنگ ادرار يا قرمز خوني هستش يا رنگ چاي تيره آيا جاي نگراني داره؟امكان داره سنگ در اين حالت هم خودش بيوفته قبل از tulدوم؟ذهنم رو اين خون در ادرار مشغول كرده چيز خطرناكي نباشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۱۶ خرداد ۹۷( 6 ماه پیش)
      سلام،جواب شما داده شد
  • تصویر کاربر علي چهارشنبه ۱۶ خرداد ۹۷( 6 ماه پیش) مشاهده پرسش
    آقاي دكتر يكهفته است سوند دبل جي برام گذاشتن ، پنج روز اول هيچ علايم و اذيتي نداشتم از روز ششم از صبح تا شب ادرار خوني داشتم و درد شديد كه آمپول پتيدين بهم زدن الان روز هفتم بعد اينكه تقريبا ١٢ ساعت خون و درد متوقف شده بود باز شروع شده دليلش چي ميتونه باشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۱۶ خرداد ۹۷( 6 ماه پیش)
      سلام،خونريزي و درد از عوارض سوند Dj هست گرچه معمولا" شدت اين درد تا حدي نيست كه بخواهيد پتدين بزنيد
      يك سونوگرافي انجام دهيد
    2. تصویر کاربر علي چهارشنبه ۱۶ خرداد ۹۷( 6 ماه پیش)
      ببخشيد اين خونريزي كه بعد از يكهفته شروع شده و هربار هم هست يعني نگراني نداره؟
    3. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۱۶ خرداد ۹۷( 6 ماه پیش)
      مايعات زياد مصرف كنيد
      در صورت تداوم سونوگرافي انجام دهيد
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر ازاده چهارشنبه ۲ خرداد ۹۷( 6 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام وخسته نباشید من عمل ارتروسکوپی کردم و امکان این را ندارم که پامو زمین بزارم و دکتر برم متاسفانه دچار تکرر ادرار هستم‌ و واژنم همه قرمز و خارش دارم خیلی دچار نگرانی هستم ممنون میشم راهنمایی بفرمایید
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۲ خرداد ۹۷( 6 ماه پیش)
      سلام،به نظر ميرسد كه دچار عفونت ادراري شده ايد
      بهتر است ازمايش ادرار دهيد
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر