منو

مشکلات شایع ادراری در بارداری

فهرست مطالب

بارداری می تواند بر اعضا بدن تأثیر گذارد از جمله می تواند باعث ایجاد تغییراتی در عملکرد دستگاه ادراری شود. در ذیل به چند مورد از رایج‌ترین مشکلات ادراری در بارداری اشاره می‌کنیم.

1️⃣هیدرونفروز بارداری (هیدرونفروز مادر باردار)

هیدرونفروز عبارت است از تورم کلیه ناشی از عدم تخلیه کامل ادرار و در نتیجه تجمع ادرار در سیستم جمع کننده (Pyelocalyces System) در حین بارداری به علت افزایش هورمون پروژسترون و شل شدن عضلات، حرکات دودی حالب کاهش یافته و منجر به عدم تخلیه کافی ادرار می‌شود. هم چنین در طی روند بارداری و با بزرگ شدن رحم، انسداد نسبی در مسیر تخلیه ادرار ایجاد می‌شود که پدیده فوق به طور شایع‌تری کلیه راست را درگیر می‌کند.

هیدرونفروز براساس شدت آن به ۳ درجه تقسیم می‌شود (خفیف، متوسط و شدید). هیدرونفروز معمولاً بین هفته‌های ۶ تا ۱۰ بارداری ایجاد شده و در صورت ایجاد علائم انسدادی (درد، تهوع و استفراغ) یا پیشرفت شدت هیدرونفروز در سونوگرافی‌های سریال استنت حالبی ( سوند دبل جی ) از طریق سيستوسکوپی، برای حفظ عملکرد کلیه، تعبیه می‌شود. معمولاً هیدرونفروز حاملگی ۶-۴ هفته پس از زایمان برطرف شده و آنگاه اقدام به برداشتن لوله Dj می‌شود.

2️⃣ سنگ در دوران بارداری

در طی دوران بارداری تمایل به تشکیل سنگ افزایش می‌یابد ( به علت تأثیر هورمونهای مترشحه در زمان بارداری و کاهش حرکات دودی حالب و هم‌چنین افزایش ترشح کلسیم درون لوله‌های جمع کننده ادراری). اما از طرفی به علت افزایش ترشح مواد مهارکننده تشکیل سنگ (مانند Citrate ) در جریان بارداری، اثرات ناشی از افزایش احتمال سنگ سازی جبران می‌شود بطوری که در مجموع شاهد افزایش یا کاهش بارزی در ریسک سنگ سازی در جریان بارداری نیستیم.

اگر خانمی دچار سنگ در سیستم ادراری هست یا کلیه سنگ ساز دارد قبل از اقدام به بارداری باید درمان شود. علائم ناشی از سنگ در خانم باردار مشابه علائم در غیر بارداری بوده و شامل درد، تهوع و استفراغ ، سوزش ادرار و یا وجود خون در ادرار می‌باشد، بروز سنگ بیشتر در ۳ ماهه دوم و سوم بوده و به علت دریافت مکمل‌های کلسیم توسط خانم باردار و افزایش ترشح کلسیم در حین بارداری و هم چنین افزایش pH ادرار و قلیایی شدن آن جنس سنگ‌ها معمولاً از فسفات کلسیم است.

به علت ممنوعیت دریافت اشعه (Radiation) در خانم باردار وسیله اصلی تشخیص سنگ در حین بارداری سونوگرافی است که امکان دارد سنگ های قسمت میانی حالب با آن تشخیص داده نشود. در صورت ضرورت می‌توان از عکس رنگی محدود (Limited IVP) برای تشخیص سنگ بهره برد.

درمان بصورت محافظه کارانه (Conservative) و شامل دریافت سرم، ضد درد و درمان آنتی‌بیوتیکی در صورت لزوم است. حدود ۶۵ تا ۸۵ درصد سنگها حین حاملگی خود بخود دفع می‌شوند اما در صورت عدم دفع سنگ، تورم کلیه و ایجاد اختلال در عملکرد کلیه، بیمار کاندید تعبیه استنت حالب (Dj) از طریق سيستوسکوپی می‌شود.

سنگ شکن برون اندامی در خانم باردار ممنوعیت مطلق دارد اما در صورت نیاز مبرم و شکست سایر روش‌های درمانی می‌توان از سنگ شکنی درون اندامی (Holmium laser lithotripsy) در ماه‌های آخر بارداری استفاده کرد.

3️⃣ عفونت ادراری

علائم عفونت ادراری در خانم باردار مشابه خانم‌های غیر باردار و شامل تب، دردپهلو، سوزش ادرار تغییر در رنگ و بوی ادرار و وجود خون در ادرار، تکرر ادرار و احساس فوریت در دفع ادرار می‌باشد اما احتمال مبتلا شدن به عفونت ادراری در طی حاملگی افزایش می‌یابد.

در جریان حاملگی به علت تغییرات هورمونی و جریان خون تغییراتی در سیستم ادراری رخ می‌دهد از جمله افزایش حدود cm1 در طول کلیه، کاهش پریستالیسم (حرکات دودی حالب) و در نتیجه گشاد شدن حالب به علت اثر انسداد مکانیکی رحم بزرگ شده و تأثیر پروژسترون و در نهایت پر خونی مخاط مثانه و افزایش ضخامت آن به علت اثر استروژن، هم چنین در جریان حاملگی میزان فیلتراسیون گلومرولی کلیه (GFR) حدود ۵۰-۳۰ درصد افزایش می‌یابد که منجر به دفع پروتئین در ادرار خانم باردار می‌شود.

شیوع باکتریوری ( وجود باکتری در ادرار) در خانم بادار حدود ۴ تا ۷ درصد می‌باشد وجود باکتری در ادرار خانم حامله علی‌رغم بی‌علامت بودن (asymptomatic Bacteriuria) نیازمند درمان است.

زنان با باکتریوری درمان نشده در ۳ ماهه نخست بارداری مستعد پیلونفریت (عفونت کلیه و سیستم فوقانی دستگاه ادراری) می‌باشند. عوارض مربوط به باکتریوری در حاملگی شامل پره ماچوريتی (تولد نوزاد نارس)، افزایش احتمال مرگ جنین و هم چنین ایجاد کم خونی در مادر باردار می‌باشد.

در ۳ ماهه نخست بارداری آزمایش ساده ادرار (U/A) و کشت ادراری ( U/C) انجام می‌شود که در صورت منفی بودن کشت ادرار و نداشتن سابقه خطر (Risk Factor) در مادر بادار (از جمله سابقه عفونت‌های ادراری مکرر، برگشت ادرار از مثانه به کلیه، وجود ناهنجاری‌های آناتومیک در دستگاه ادراری) نیازی به تکرار آن در ادامه حاملگی نمی‌باشد. در صورت وجود عوامل خطر فوق خانم باردار کاندید دریافت درمان دارویی پیشگیرانه (Prophilaxy) میباشد.

طول درمان در عفونت قسمت تحتانی ادراری (Cystit) در خانم باردار ۷ روزه است اما در صورت ایجاد پیلونفریت حاد (عفونت قسمت فوقانی دستگاه ادراری) نیازمند بستری در بیمارستان و دریافت آنتی‌بیوتیک تزریقی است.

به علت عوارض احتمالی آنتی‌بیوتیک‌ها بر روی جنین، مصرف آنها در مادر باردار باید با احتیاط صورت بگیرد اما بطورکلی مصرف آنتی‌بیوتیک‌هایی مانند سفالوسپورینها یا پنی‌سیلین‌ها در جریان حاملگی منعی ندارد.

 

دکتر شهریار ناطق متحصص و جراح مجاری ادراری

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

متخصص ارولوژی و جراح کلیه، مجاری ادراری و تناسلی، عضو انجمن ارولوژی اروپا، عضو انجمن ارولوژی ایران و مدیر گروه ارولوژی بیمارستان آتیه.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کند و طبق قوانین امکان تجویز دارو وجود ندارد.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۲۵ مهر ۹۷( 4 سال پیش) تعداد بازدید: 339 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید کلیه هام درد داشت وقتی کلیه بند میبستم بهتر میشد سرما خوردم پنیسیلین تزریق کردم درد کلیه خوب شد ولی الان سوزش ادرار گرفتم و احساس میکنم ادرار کامل تخخلیه نمیشه ودر اخر ادرار خون دیده شد لطفا منو راهنمایی کنید که علتش چی میتونه باشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۲۵ مهر ۹۷( 4 سال پیش)
      سلام،لطفا" سونوگرافي از كليه و مثانه انجام دهيد
  • تصویر کاربر معین چهارشنبه ۲۵ مهر ۹۷( 4 سال پیش) تعداد بازدید: 300 مشاهده پرسش
    سلام میخواستم جواب این سونوگرافی رو یهم بگین . آیا کیست نیاز به برداشتن داره چون یکم درد در پهلوها و کمر دارد
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۲۵ مهر ۹۷( 4 سال پیش)
      سلام،اندازه اين كيستها كوچك بوده و بعيد است كه منشاء درد كليه باشند
      احتمالا" درد شما به علت اسپاسم عضلاني است
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۱۵ مهر ۹۷( 4 سال پیش) تعداد بازدید: 315 مشاهده پرسش
    پسر26 ساله مجرد، بطور ناگهانی لخته خون در ادرارم مشاهده کردم ، بعد از لخه دفع رگه های خونی به سرعت به متخصص مراجعه کردم سونوگرافی نرمال بود و آنتیبیوتیک دادن، آزمایش ادرار سالم بود،
    من هنوز حالت تکرر ادرار و احساس عدم تخلیه مثانه دارم !
    نظر شما چیه دکتر؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۱۵ مهر ۹۷( 4 سال پیش)
      سلام،لطفا" سونوگرافي خود را تكرار كنيد
      در صورت نرمال بودن سونو احتمالا" دچار پروستاتيت(التهاب پروستات)هستيد
  • تصویر کاربر برسلانی سه شنبه ۱۰ مهر ۹۷( 4 سال پیش) تعداد بازدید: 220 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید خدمت آقای دکتر
    کلیه سمت چپ من دچار هیدرو نفروز شده که دکتر ابتدا سوند دبل جی تجویز کرد پس از برداشتن سوند و عکس رنگی گفتند که مشکل هنوز رفع نشده به نظر شما باید چکار کنم ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۱۰ مهر ۹۷( 4 سال پیش)
      سلام،لطفا" عكس رنگي را براي من بفرستيد
  • تصویر کاربر مصطفی شنبه ۱۰ شهریور ۹۷( 4 سال پیش) تعداد بازدید: 616 مشاهده پرسش
    با سلام
    مدت یک ماه است که اینجانب درد خفیفی در کلیه سمت راست دارم الان مدتی است درد دیگری علاوه به درد مذکور در مثانه و بیضه ها دارم لطفا راهنماییم کنید. ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۱۰ شهریور ۹۷( 4 سال پیش)
      سلام،لطفا" يك سونوگرافي انجام دهيد
  • تصویر کاربر علي چهارشنبه ۱۶ خرداد ۹۷( 4 سال پیش) تعداد بازدید: 232 مشاهده پرسش
    اقاي دكتر باتوجه به اينكه در ايام تعطيل هستيم يكم نگران خون در ادرار خودم هستم، درد كليه كم شده ولي رنگ ادرار يا قرمز خوني هستش يا رنگ چاي تيره آيا جاي نگراني داره؟امكان داره سنگ در اين حالت هم خودش بيوفته قبل از tulدوم؟ذهنم رو اين خون در ادرار مشغول كرده چيز خطرناكي نباشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۱۶ خرداد ۹۷( 4 سال پیش)
      سلام،جواب شما داده شد
  • تصویر کاربر علي چهارشنبه ۱۶ خرداد ۹۷( 4 سال پیش) تعداد بازدید: 450 مشاهده پرسش
    آقاي دكتر يكهفته است سوند دبل جي برام گذاشتن ، پنج روز اول هيچ علايم و اذيتي نداشتم از روز ششم از صبح تا شب ادرار خوني داشتم و درد شديد كه آمپول پتيدين بهم زدن الان روز هفتم بعد اينكه تقريبا ١٢ ساعت خون و درد متوقف شده بود باز شروع شده دليلش چي ميتونه باشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۱۶ خرداد ۹۷( 4 سال پیش)
      سلام،خونريزي و درد از عوارض سوند Dj هست گرچه معمولا" شدت اين درد تا حدي نيست كه بخواهيد پتدين بزنيد
      يك سونوگرافي انجام دهيد
    2. تصویر کاربر علي چهارشنبه ۱۶ خرداد ۹۷( 4 سال پیش)
      ببخشيد اين خونريزي كه بعد از يكهفته شروع شده و هربار هم هست يعني نگراني نداره؟
    3. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۱۶ خرداد ۹۷( 4 سال پیش)
      مايعات زياد مصرف كنيد
      در صورت تداوم سونوگرافي انجام دهيد
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر ازاده چهارشنبه ۲ خرداد ۹۷( 4 سال پیش) تعداد بازدید: 436 مشاهده پرسش
    سلام وخسته نباشید من عمل ارتروسکوپی کردم و امکان این را ندارم که پامو زمین بزارم و دکتر برم متاسفانه دچار تکرر ادرار هستم‌ و واژنم همه قرمز و خارش دارم خیلی دچار نگرانی هستم ممنون میشم راهنمایی بفرمایید
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۲ خرداد ۹۷( 4 سال پیش)
      سلام،به نظر ميرسد كه دچار عفونت ادراري شده ايد
      بهتر است ازمايش ادرار دهيد
  • تصویر کاربر رضا چهارشنبه ۲ خرداد ۹۷( 4 سال پیش) تعداد بازدید: 226 مشاهده پرسش
    با سلام. 1:آب کرفس باعث سنگ کلیه میشود؟ 2:مصرف قرص هاوپریدول باعث کوتاهی الت تناسلی مردان میشود؟ ا3:ایا گفته یکی از پزشکان طب سنتی که مصرف مرغ که به آن هورمون تزریق میشود باعث کوتاهی الت میشود صحت دارد؟ باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۲ خرداد ۹۷( 4 سال پیش)
      اب كرفس باعث سنگ كليه نميشود
      قرص هالوپريدول و يا مصرف مرغ سبب كوتاهي طول الت نميشوند
درحال دریافت اطلاعات
مقالات پیشنهادی

آدرس مطب

تهران – جنب بیمارستان آتیه – ساختمان پزشکان آتیه – طبقه ۴

شماره تماس

در این مقاله مطالعه می‌کنید:

پرسش از دکتر