علت درد بیضه در مردان چیست؟ + درمان

بیضه ها، اندام های تولیدمثلی تخم مرغی شکل هستند که در کیسه ی بیضه جای دارند. درد بیضه می تواند توسط آسیب های جزئی به این ناحیه ایجاد شود. در این مقاله به بررسی علل ایجادکننده درد بیضه ای و روش های درمان آن می پردازیم.

بیضه در یک فرد بالغ حدود ٤ تا ٥ سانتی متر طول، ٣ سانتی متر عرض و ٢/٥ سانتی متر قطر دارد. حجم هر کدام از بیضه ها حدود ٣٠cc است. بیضه ها مسئول تولید اسپرم و ترشح هورمون های جنسی می باشند.

شبکه عصب دهی بیضه ها گسترده بوده و شامل ٢ رشته عصبی عمده، منشاء گرفته از شبکه عصبی کلیوی و شبکه عصبی لگنی می باشد. در ضمن بعضی از رشته های عصبی با سمت مقابل نیز ارتباط دارند.

 این گستردگی شبکه عصبی بیانگر این موضوع می باشد که اغلب، قبل از اینکه درد در بیضه ها آغاز شود، مشکلات بیضه ای، سبب درد در شکم یا کشاله ی ران می شوند. دردهای شکمی و کشاله ران که دلیل آنها مشخص نیست، باید توسط پزشک ارزیابی شوند.

درد بیضه یک شکایت شایع خصوصا در مردان جوان بوده که میتواند باعث ایجاد نگرانی و کاهش کیفیت زندگی فرد شود. عوامل متعددی باعث ایجاد درد بیضه می شوند که با توجه به شرح حال، معاینه فیزیکی و در صورت لزوم استفاده از روش های تصویر برداری و آزمایشگاهی، تشخیص و درمان مناسب انجام می گیرند.

علل زمینه ای متداول، در ایجاد درد بیضه

❇ التهاب (عفونت)

وجود هر گونه عفونت در بیضه (ارکیت)، مجاری انتقال دهنده اسپرم در مجاورت بیضه (اپیدیدیمیت) و یا پروستات (پروستاتیت) میتواند باعث ایجاد درد در بیضه ها شود.

در این حالت در معاینه معمولا بیضه متورم و دردناک بوده و پوست روی آن گرم، قرمز یا متورم است. بیمار ممکن است سابقه ای از تماس مشکوک جنسی داشته باشد و یا از تب و لرز، سوزش ادرار و یا خروج چرک از مجرای ادراری شکایت داشته باشد.

اوریون یک بیماری ویروسی است که ممکن است بیضه را درگیر کند. درگیری بیضه توسط اوریون معمولا یکطرفه بوده و مشکلی برای باروری فرد ایجاد نمی کند.

درمان شامل استراحت دادن به بیمار، بالا نگه داشتن بیضه ها، کمپرس سرد، داروهای ضد التهاب و ضد درد و در صورت لزوم استفاده از آنتی بیوتیک می باشد.

التهاب بیضه

❇ اختلالات زمینه ای

وجود هر گونه اختلال اناتومیک در بیضه ها، از جمله تجمع خون در اطراف بیضه (هماتوسل)، تجمع مایع در اطراف بیضه (هیدروسل)، تجمع غیر طبیعی اسپرم (اسپرماتوسل) و وجود واریکوسل (بزرگ شدن و تجمع غیر طبیعی رگ ها در بالای بیضه)، می تواند سبب درد در بیضه شود.

غالبا در موارد فوق، شکل طبیعی بیضه ها تغییر کرده و بیمار خود متوجه تغییرات ظاهری بیضه ها می شود. ذکر این نکته ضروری است که درد بیضه در اثر واریکوسل معمولا خفیف بوده و بیشتر پس از نشستن یا ایستادن طولانی مدت و یا بعد از فعالیت زناشویی دیده می شود.

پیچ خوردگی بیضه

❇پیچ خوردگی (TORSION) بیضه

یکی از موارد درد بیضه بوده که نیازمند بررسی، تشخیص و درمان اورژانسی می باشد. در اثر پیچ خوردگی ناگهانی عروق بیضه رخ داده و بیمار با شکایت وجود درد شدید، ناگهانی و بدون سابقه قبلی مراجعه می کند.

درد معمولا یکطرفه بوده و در معاینه، بیضه ی مبتلا موقعیت عرضی (به جای طولی نرمال) پیدا می کند و رفلکس کرماستر کاهش می یابد. (در حالت نرمال با تحریک قسمت داخلی کشاله ران، بیضه به سمت بالا حرکت می کند که در جریان TORSION این رفلکس از بین می رود.)

علت واقعی پیچ خوردگی بیضه مشخص نیست، اما عوامل تحریک کننده، جابجایی ناگهانی بیضه (ضربه، سرما، شیرجه ناگهانی در آب سرد، دوچرخه سواری یا اسب سواری) میتوانند از علل ایجاد پیچش بیضه باشند.

 تشخیص توسط شرح حال، معاینه بالینی و سونوگرافی رنگی عروق بیضه (کاهش جریان خون در بیضه درگیر) انجام می شود. درمان پیچش بیضه از طریق جراحی و برگرداندن عروق بیضه به وضعیت نرمال، انجام می شود.

جراحی فوق باید حداکثر ظرف ٤ تا ٦ ساعت انجام شود. در صورت تاخیر در تشخیص یا تعلل در جراحی، جراح مجبور به خارج سازی بیضه آسیب دیده (ارکیدکتومی)، برای جلوگیری از تأثیر مضر آن روی بیضه مقابل می شود.

درد

❇ درد پس از فعالیت جنسی

شکایتی نسبتا شایع خصوصا در افراد جوان بوده که خوشبختانه در اکثر موارد دال بر بیماری بیضه نمی باشد. از عوامل مؤثر در ایجاد این درد میتوان به علل روانی،علل ارگانیک و اسپاسم عضلات لگن (خصوصا پس از نزدیکی های طولانی مدت)، وجود التهاب یا عفونت در بیضه و پروستات و در نهایت واریکوسل اشاره کرد.

❇ مبهم

دردهای مبهم و مزمن بیضه که پس از معاینه و تصویر برداری دلیل خاصی برای آن ها یافت نمی شود. غالبا منشاء این دردها، التهاب بیضه بوده و با تغییر سبک زندگی و اقدامات حمایتی (عدم استفاده از لباس زیر تنگ، خنک نگه داشتن بیضه، اجتناب از ایستادن و یا نشستن طولانی مدت) بهبود می یابند. هم چنین در بعضی موارد علت این درد ها تحریک پذیری بیش از حد اعصاب بیضه به ضربه های مکرر و جزئی محیطی می باشد.

سرطان بیضه

❇ سرطان

برخلاف تصور عموم، سرطان بیضه غالبا بصورت بزرگی بدون درد بیضه بوده و درد جزء علائم شایع در سرطان بیضه نمی باشد. در حقیقت در سرطان بیضه، فقط در مواردی که عفونت یا خونریزی داخل تومور داشته باشیم، شاهد درد خواهیم بود.

❇ بیضه نزول نکرده

منشاء جنینی بیضه ها در مجاورت کلیه بوده و به تدریج و با افزایش سن جنین، نزول بیضه اتفاق می افتد. در یک نوزاد سالم، بیضه ها باید بطور کامل داخل اسکروتوم (کیسه بیضه) قرار بگیرند.

در صورت عدم نزول کامل بیضه، این بیضه نزول نکرده می تواند منشاء درد باشد. به علت اثر تخریبی محوطه شکمی روی بیضه، توصیه به جراحی بیضه نزول نکرده، حداکثر تا ١ سالگی می شود.

فتق

❇دردهای ارجاعی

در واقع منشاء این دردها نه از بیضه بلکه از ارگان های مجاور بیضه ها می باشد. همانگونه که در ابتدای مقاله ذکر شد، به علت گستردگی شبکه عصب دهی بیضه ها، وجود هر گونه اختلال در ارگان های مجاور، از جمله سنگ کلیه و خصوصا سنگ های قسمت انتهائی حالب، فتق و هرنی، میتواند سبب درد در بیضه ها شود.

در مواردیکه منشاء درد بیضه ، سنگ های مجاری ادراری باشد، بیمار معمولا از علائم ادراری (سوزش یا تکرر ادرار و تغییر رنگ ادرار) نیز شکایت دارد.

در صورت وجود فتق ممکن است بیمار متوجه وجود ناحیه برجسته در قسمت فوقانی کشاله ران خود شود، که با سرفه، فعالیت فیزیکی و زور زدن برجسته تر می شود. هم چنین در افرادیکه دارای دیابت پیشرفته هستند و دچار نوروپاتی دیابتی (درگیری اعصاب) شده اند ممکن است درد بیضه مشاهده شود.

از سایر علل درد بیضه می توان به درد پس از ضربه (نیازمند معاینه و سونو گرافی احتمالی جهت تشخیص دقیق آسیب وارد شده به بیضه) و درد پس از وازکتومی نام برد.

درد بیضه پس از وازکتومی در ١ تا ١٥ درصد بیماران دیده شده و غالبا با اقدامات حمایتی طی ٣ ماه پس از وازکتومی بهبود می یابد. در صورت عدم بهبود می توان از بلاک کردن اعصاب با تزریق لیدوکائین و یا خارج سازی گرانولوم تشکیل شده پس از وازکتومی بهره برد.

دارو

درمان درد بیضه

دردی که نیاز به مراقبت پزشکی ندارد از طریق موارد زیر در خانه می تواند درمان شود:

  • استفاده از یک بیضه بند ورزشی یا کاپ بیضه بند، جهت محافظت از کیسه ی بیضه
  •  استفاده از یخ برای کاهش ورم کیسه ی بیضه
  • گرفتن دوش آب گرم
  • با قرار دادن یک حوله ی لوله شده زیر کیسه ی بیضتان هنگام دراز کشیدن، از بیضه هایتان محافظت کنید.
  • از داروهای مسکن بدون نسخه مانند استامینوفن و ایبوپروفن برای کاهش درد استفاده کنید.

با بیشتر شدن درد، نیاز است که پیگیر درمان از طریق پزشکتان باشید. پزشک شما یک معاینه ی بدنی از شکم، کیسه بیضه و کشاله ی ران، انجام خواهد داد تا علت ایجاد درد را پیدا کند و از شما در مورد دیگر علائم سوال خواهد کرد. جهت تشخیص دقیق وضعیت شما، پزشک شما ممکن است آزمایشات بیشتری را بخواهد از جمله:

  • آزمایش فراصوت (نوعی آزمایش تصویربرداری) از بیضه ها و کیسه ی بیضه
  • آزمایش ادرار
  • آزمایش کشت ادرار
  • آزمایش ترشحات پروستات که نیازمند یک آزمون مقعدی نیز هست.

پیشگیری از درد بیضه

از همه ی موارد درد بیضه ای نمی توان جلوگیری کرد، اما اقداماتی وجود دارند که می توانید جهت کاهش عوامل زمینه ساز این درد انجام دهید. این اقدامات شامل موارد زیر می شوند:

  • پوشیدن یک بیضه بند ورزشی، برای جلوگیری از آسیب به بیضه ها
  • داشتن عمل جنسی ایمن که شامل استفاده از یک کاندوم در حین رابطه ی جنسی است.
  • معاینه کردن بیضه هایتان یکبار در ماه، برای آگاه شدن از تغییرات یا توده ها
  • خالی کردن مثانه تان به طور کامل در هنگام ادرار کردن، جهت جلوگیری از عفونت های مجاری ادراری

زمان مراجعه به پزشک

  • در صورت رخ دادن هر کدام از موارد زیر با پزشک خود مشورت کنید.
  • اگر توده ای را بر روی کیسه ی بیضه تان حس می کنید.
  • دچار تب شده اید.
  • کیسه ی بیضه شما قرمز است و هنگامی که دست می زنید گرم یا حساس است.
  • به تازگی با کسی که مبتلا به اوریون است ارتباط داشته اید.

اگر بیضه دردتان یکی از شرایط زیر را دارد، باید پیگیر مراقبت پزشکی اورژانسی باشید:

  • درد بیضه ی شما، ناگهانی و شدید است.
  •  درد بیضه همراه با حالت تهوع یا استفراغ رخ می دهد.
  • بیضه درد توسط آسیبی ایجاد شده که دردناک است و یا یک ساعت پس از آسیب بیضه متورم شود.

کلام آخر

در پایان ذکر این نکته ضروری است که بروز درد بیضه به صورت ناگهانی، درد بیضه همراه با علائم سیستمیک (تب و لرز،تهوع)، علائم ادراری (سوزش ادرار، خون در ادرار، ترشح چرکی از مجرا )، درد بیضه طول کشیده و یا درد بیضه همراه با تغییرات ظاهری (تورم یا گرمی بیضه ها) نیازمند پیگیری و مراجعه به پزشک می باشد.

دکتر شهریار ناطق متخصص و جراح مجاری ادراری

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

8+
برای گرفتن نوبت دکتر شهریار ناطق با شماره ۰۹۱۲۹۷۲۷۷۸۰ ، ٨٨٣٦٧٣٥٣  تماس بگیرید یا از طریق صفحه نوبت دهی اینترنتی اقدام نمائید.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر مهدی یکشنبه ۲۲ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    17 ساله ام و 2-3 سال است که بیضه ی سمت چپ من بزرگتر از آن یکی دیگه است زیاد سفت هم نشده است ... هیچگونه دردی هم ندارم از هیچ جای بدن ( نه کمر نه بیضه نه شکم و.... ) ....... یک بیضه ام سالمه و دیگری فقط یک تکه ی زائد کوچک به بیضه سمت چپ متصل است .... بیضه ی سمت چپم تو پر است ولی بیضه ی سالم تو خالی .....
    ؟نمیشه خودم خودم رو درمان کنم چون خجالت میکشم پیش دکتر برم
    ؟آیا سرطان است ؟
    ؟آیا مشکل باروری هم دارد ؟
    ؟اگه تا آخر عمرم پیگیری نکنم و پیش دکتر نرم اتفاقی می افتد ؟
    دکتر لطفا کمکم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۲ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش)
      سلام،با پیگیری نکردن شما فقط مشکل شما حادتر میشود حتما یک سونوگرافی از بیضه ها انجام دهید
  • تصویر کاربر امید یکشنبه ۲۲ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر خسته نباشید
    بنده چندروزه ک در بیضه هام احساس درد خفیف دارم.از راست شروع میشه و گاهی هم چپ درد میگیره.زمانی ک راه میرم بیشتر میشه ولی در حالت نشسته درد کمتری داره
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۲ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش)
      سلام،لطفا یک سونوگرافی از بیضه ها انجام دهید
  • تصویر کاربر احسنت یکشنبه ۲۲ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام و خداقوت. ۳۵ ساله و متاهل هستم.
    ۲ ماه پیش درد شدیدی بیضم گرفت که به سختی پا میشدم، بعد چند روز درد ناگهانی و فشار زیاد میزد به مثانه و زیر شکم و خیلی سخت ادرار میکردم و مننقطع و با درد. اورژانس ک رفتم تشخیص سنگ کلیه بود ولی تو سونوگرافی سنگ دیده نشد. مدتی انتی بیوتیک خوردم و درد ساکت شد. و تقریبا این دو ماه مداوم درد خفیف بیضه سمت راست دارم. همون ۲ ماه پیش هم احساس ورم و بزرگ شدن الت و بیضمو داشتم. البته به نظر خودم. ممنون میشم راهنمایی کنید که مشکل دقیقا چیه؟ و ایا در باروری من اثر میذاره؟ من تا حالا اقدام برا بارداری نکردم البته
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۲ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش)
      شرح حال شما ناقص است اگر تشخیص سنگ کلیه بود چرا انتی بیوتیک به شما دادند؟سونوگرافی از بیضه انجام ندادید؟
    2. تصویر کاربر احسنت یکشنبه ۲۲ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش)
      دیروز این سونو انجام شد. این مشکلات ذکر شده در سونو به طور قطع مانع بباروری میشه؟ الویت درمان با کدام است؟ ایا عمل واریکوسل را صلاح میدانید؟
    3. تصویر کاربر احسنت یکشنبه ۲۲ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش)
      این سونو دیروز انجام شد. ایا مشکلات ذکر شده به طور قطع مانع باروری میشه؟ الویت درمان را با کدام میدانید؟
    4. تصویر کاربر احسنت یکشنبه ۲۲ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش)
      دیروز این دارو ها هم تجویز کردندبرای یک ماه؛و مراجعه مجدد بعد یک ماه.
      تاوانکس
      ملوکسیب
      امی تریپتیلین
    5. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۲ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش)
      شما در سونو ۳ مشکل دارید
      ۱- سنگ‌کلیه که نیازمند درمان است
      ۲- هرنی(باد فتق)چپ که باید جراحی شود
      ۳-واریکوسل شدید ۲ طرفه که باید ازمایش اسپرم دهید و در صورت اختلال در ازمایش اسپرم جراحی شود
      دلیل داروهایی که به شما داده اند را نمیفهمم؟🤔🤔🤔
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر مهدی جمعه ۲۰ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید من دو هفته پیش سرماخوردگی داشتم دارو میخوردم چهار پنج روز پیش کشاله رانم پوستش سوزش داشت فک میکردم از سرماخوردگی هست بعد بیضه هام شروع کردن به تیر کشیدن و به التم هم میزد تیر کشیدن الان درد بیضه دارم که میزنه به بین پاهام پوست بیضه هام و کنار التم هم الان سوزش داره البته سمت چپ فقط لطفا راهنمایی کنید
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۰ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش)
      سلام،بعید است که مساله خاصی باشد در صورت تداوم لطفا یک سونوگرافی از بیضه ها انجام دهید
  • تصویر کاربر نیما جمعه ۲۰ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام، از اول اسفند تا الان سه ماهه درد بیضه دارم جوری ک اول ها میزد ب زیر شکمم با مصرف مسکن رفته رفته درد کم و کمتر شد اما این درد رفت و برگشتی هست و کامل از بین نرفته در ضمن هر ماه یه سونوگرافی بیصه و مجاری ادراری دادم همه چی نرمال بوده بحز اینه ایپرماتوسل هفت میلی متری دارم. آیا علت درد چیه؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۰ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش)
      سلام،خیلی از اوقات منشا این دردها congestion و یا التهاب بیضه هست بیضه خود را خنک نگه دارید،لباس زیر تنگ نپوشید،بعد از هر بار دستشویی بیضه خود را با اب سرد ماساژ دهید و در صورت تداوم درد ژلوفن مصرف کنید
  • تصویر کاربر سامان شنبه ۲۱ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام لطفا سونوگرافی را برایم تفسیر کنید و علت اینکه یکی از بیضه های چپ من کوچکتر از بیضه راست هست علتش چی میتونه باشه ؟
    متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۰ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش)
      سلام،بیضه های شما اختلاف واضح ندارند(تا ۲۰٪ اختلاف سایز بین ۲ بیضه طبیعی است)شما در سمت چپ هرنی دارید که باید جراحی و ترمیم شود
    2. تصویر کاربر سامان شنبه ۲۱ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش)
      خیلی خیلی ممنونم دکتر جان
    3. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۲۱ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش)
      خواهش😊
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر مهدی جمعه ۲۰ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر،تقریبا سه چهار روز پیش درد بیضه سمت راستم شروع شد ولی اونقدری نبود که نتونم کارای روزانم رو انجام بدم (قبلا هم ابنجوری شده بودم و با گذشت چند روز بهبود پیدا کردم)ولی الان تقریبا یه روزه که در بیضه سمت راستم علاوه بر درد خفیف ،سوزش و کمی هم گرما احساس میکنم (انگار دمای بیضه سمت راست بالا تر از بیضه سمت چپ هستش)،خواستم بدونم از چی میتونه باشه،با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۰ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش)
      سلام،ممکن است بیضه شما دچار التهاب و یا عفونت شده باشد،محض اطمینان یک سونوگرافی انجام دهید
  • تصویر کاربر سعید جمعه ۲۰ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید، ایا خودارضایی زیاد باعث کوچک شدن بیضه و نابارووری میشود؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۰ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش)
      سلام،خیر
  • تصویر کاربر مهدی چهارشنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۸( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام،من در بیضه سمت راستم چند روزه درد خفیف احساس میکنم (قطع و وصل میشه)که گاهی به کشاله ران هم سرایت میکنه و اونقدری نیس که تو کارای روزمره اختلال ایجاد کنه
    ورم بیضه و تب ندارم ،مجرد هم هستم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۸( 2 هفته پیش)
      سلام،بعید هست مساله خاصی باشه
      محض اطمینان یک سونوگرافی هم انجام دهید
  • تصویر کاربر سینا سه شنبه ۱۷ اردیبهشت ۹۸( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام . چند مدتیه صبح که از خواب پا میشم وقتی میخوام راه برم بیضه سمت چپ و قسمت پایین سمت چپ‌کمر درد میکنه . در طول روز معمولا مشکلی ندارم . مشکلم چی میتونه باشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۱۷ اردیبهشت ۹۸( 2 هفته پیش)
      سلام،احتمالا یک گرفتگی عضلانی ساده است
      محض اطمینان یک سونوگرافی از بیضه انجام دهید
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر