علت درد بیضه در مردان چیست؟ + درمان

بیضه ها، اندام های تولیدمثلی تخم مرغی شکل هستند که در کیسه ی بیضه جای دارند. درد بیضه می تواند توسط آسیب های جزئی به این ناحیه ایجاد شود. در این مقاله به بررسی علل ایجادکننده درد بیضه ای و روش های درمان آن می پردازیم.

بیضه در یک فرد بالغ حدود ٤ تا ٥ سانتی متر طول، ٣ سانتی متر عرض و ٢/٥ سانتی متر قطر دارد. حجم هر کدام از بیضه ها حدود ٣٠cc است. بیضه ها مسئول تولید اسپرم و ترشح هورمون های جنسی می باشند.

شبکه عصب دهی بیضه ها گسترده بوده و شامل ٢ رشته عصبی عمده، منشاء گرفته از شبکه عصبی کلیوی و شبکه عصبی لگنی می باشد. در ضمن بعضی از رشته های عصبی با سمت مقابل نیز ارتباط دارند.

 این گستردگی شبکه عصبی بیانگر این موضوع می باشد که اغلب، قبل از اینکه درد در بیضه ها آغاز شود، مشکلات بیضه ای، سبب درد در شکم یا کشاله ی ران می شوند. دردهای شکمی و کشاله ران که دلیل آنها مشخص نیست، باید توسط پزشک ارزیابی شوند.

درد بیضه یک شکایت شایع خصوصا در مردان جوان بوده که میتواند باعث ایجاد نگرانی و کاهش کیفیت زندگی فرد شود. عوامل متعددی باعث ایجاد درد بیضه می شوند که با توجه به شرح حال، معاینه فیزیکی و در صورت لزوم استفاده از روش های تصویر برداری و آزمایشگاهی، تشخیص و درمان مناسب انجام می گیرند.

علل زمینه ای متداول، در ایجاد درد بیضه

✅ التهاب (عفونت)

وجود هر گونه عفونت در بیضه (ارکیت)، مجاری انتقال دهنده اسپرم در مجاورت بیضه (اپیدیدیمیت) و یا پروستات (پروستاتیت) میتواند باعث ایجاد درد در بیضه ها شود.

در این حالت در معاینه معمولا بیضه متورم و دردناک بوده و پوست روی آن گرم، قرمز یا متورم است. بیمار ممکن است سابقه ای از تماس مشکوک جنسی داشته باشد و یا از تب و لرز، سوزش ادرار و یا خروج چرک از مجرای ادراری شکایت داشته باشد.

اوریون یک بیماری ویروسی است که ممکن است بیضه را درگیر کند. درگیری بیضه توسط اوریون معمولا یکطرفه بوده و مشکلی برای باروری فرد ایجاد نمی کند.

درمان شامل استراحت دادن به بیمار، بالا نگه داشتن بیضه ها، کمپرس سرد، داروهای ضد التهاب و ضد درد و در صورت لزوم استفاده از آنتی بیوتیک می باشد.

التهاب بیضه

✅اختلالات زمینه ای

وجود هر گونه اختلال اناتومیک در بیضه ها، از جمله تجمع خون در اطراف بیضه (هماتوسل)، تجمع مایع در اطراف بیضه (هیدروسل)، تجمع غیر طبیعی اسپرم (اسپرماتوسل) و وجود واریکوسل (بزرگ شدن و تجمع غیر طبیعی رگ ها در بالای بیضه)، می تواند سبب درد در بیضه شود.

غالبا در موارد فوق، شکل طبیعی بیضه ها تغییر کرده و بیمار خود متوجه تغییرات ظاهری بیضه ها می شود. ذکر این نکته ضروری است که درد بیضه در اثر واریکوسل معمولا خفیف بوده و بیشتر پس از نشستن یا ایستادن طولانی مدت و یا بعد از فعالیت زناشویی دیده می شود.

پیچ خوردگی بیضه

✅پیچ خوردگی (TORSION) بیضه

یکی از موارد درد بیضه بوده که نیازمند بررسی، تشخیص و درمان اورژانسی می باشد. در اثر پیچ خوردگی ناگهانی عروق بیضه رخ داده و بیمار با شکایت وجود درد شدید، ناگهانی و بدون سابقه قبلی مراجعه می کند.

درد معمولا یکطرفه بوده و در معاینه، بیضه ی مبتلا موقعیت عرضی (به جای طولی نرمال) پیدا می کند و رفلکس کرماستر کاهش می یابد. (در حالت نرمال با تحریک قسمت داخلی کشاله ران، بیضه به سمت بالا حرکت می کند که در جریان TORSION این رفلکس از بین می رود.)

علت واقعی پیچش بیضه مشخص نیست، اما عوامل تحریک کننده، جابجایی ناگهانی بیضه (ضربه، سرما، شیرجه ناگهانی در آب سرد، دوچرخه سواری یا اسب سواری) میتوانند از علل ایجاد پیچش بیضه باشند.

 تشخیص توسط شرح حال، معاینه بالینی و سونوگرافی رنگی عروق بیضه (کاهش جریان خون در بیضه درگیر) انجام می شود. درمان پیچش بیضه از طریق جراحی و برگرداندن عروق بیضه به وضعیت نرمال، انجام می شود.

جراحی فوق باید حداکثر ظرف ٤ تا ٦ ساعت انجام شود. در صورت تاخیر در تشخیص یا تعلل در جراحی، جراح مجبور به خارج سازی بیضه آسیب دیده (ارکیدکتومی)، برای جلوگیری از تأثیر مضر آن روی بیضه مقابل می شود.

درد

✅ درد پس از فعالیت جنسی

شکایتی نسبتا شایع خصوصا در افراد جوان بوده که خوشبختانه در اکثر موارد دال بر بیماری بیضه نمی باشد. از عوامل مؤثر در ایجاد این درد میتوان به علل روانی،علل ارگانیک و اسپاسم عضلات لگن (خصوصا پس از نزدیکی های طولانی مدت)، وجود التهاب یا عفونت در بیضه و پروستات و در نهایت واریکوسل اشاره کرد.

✅ مبهم

دردهای مبهم و مزمن بیضه که پس از معاینه و تصویر برداری دلیل خاصی برای آن ها یافت نمی شود. غالبا منشاء این دردها، التهاب بیضه بوده و با تغییر سبک زندگی و اقدامات حمایتی (عدم استفاده از لباس زیر تنگ، خنک نگه داشتن بیضه، اجتناب از ایستادن و یا نشستن طولانی مدت) بهبود می یابند. هم چنین در بعضی موارد علت این درد ها تحریک پذیری بیش از حد اعصاب بیضه به ضربه های مکرر و جزئی محیطی می باشد.

سرطان بیضه

✅ سرطان

برخلاف تصور عموم، سرطان بیضه غالبا بصورت بزرگی بدون درد بیضه بوده و درد جزء علائم شایع در سرطان بیضه نمی باشد. در حقیقت در سرطان بیضه، فقط در مواردی که عفونت یا خونریزی داخل تومور داشته باشیم، شاهد درد خواهیم بود.

✅ بیضه نزول نکرده

منشاء جنینی بیضه ها در مجاورت کلیه بوده و به تدریج و با افزایش سن جنین، نزول بیضه اتفاق می افتد. در یک نوزاد سالم، بیضه ها باید بطور کامل داخل اسکروتوم (کیسه بیضه) قرار بگیرند.

در صورت عدم نزول کامل بیضه ها، این بیضه های نزول نکرده می توانند منشاء درد باشند. به علت اثر تخریبی محوطه شکمی روی بیضه، توصیه به جراحی بیضه نزول نکرده، حداکثر تا ١ سالگی می شود.

فتق

✅دردهای ارجاعی

در واقع منشاء این دردها نه از بیضه بلکه از ارگان های مجاور بیضه ها می باشد. همانگونه که در ابتدای مقاله ذکر شد، به علت گستردگی شبکه عصب دهی بیضه ها، وجود هر گونه اختلال در ارگان های مجاور، از جمله سنگ کلیه و خصوصا سنگ های قسمت انتهائی حالب، فتق و هرنی، میتواند سبب درد در بیضه ها شود.

در مواردیکه منشاء درد بیضه ، سنگ های مجاری ادراری باشد، بیمار معمولا از علائم ادراری (سوزش یا تکرر ادرار و تغییر رنگ ادرار) نیز شکایت دارد.

در صورت وجود فتق ممکن است بیمار متوجه وجود ناحیه برجسته در قسمت فوقانی کشاله ران خود شود، که با سرفه، فعالیت فیزیکی و زور زدن برجسته تر می شود. هم چنین در افرادیکه دارای دیابت پیشرفته هستند و دچار نوروپاتی دیابتی (درگیری اعصاب) شده اند ممکن است درد بیضه مشاهده شود.

از سایر علل درد بیضه می توان به درد پس از ضربه (نیازمند معاینه و سونو گرافی احتمالی جهت تشخیص دقیق آسیب وارد شده به بیضه) و درد پس از وازکتومی نام برد.

درد بیضه پس از وازکتومی در ١ تا ١٥ درصد بیماران دیده شده و غالبا با اقدامات حمایتی طی ٣ ماه پس از وازکتومی بهبود می یابد. در صورت عدم بهبود می توان از بلاک کردن اعصاب با تزریق لیدوکائین و یا خارج سازی گرانولوم تشکیل شده پس از وازکتومی بهره برد.

دارو

درمان درد بیضه

دردی که نیاز به مراقبت پزشکی ندارد از طریق موارد زیر در خانه می تواند درمان شود:

  • استفاده از یک بیضه بند ورزشی یا کاپ بیضه بند، جهت محافظت از کیسه ی بیضه
  •  استفاده از یخ برای کاهش ورم کیسه ی بیضه
  • گرفتن دوش آب گرم
  • با قرار دادن یک حوله ی لوله شده زیر کیسه ی بیضتان هنگام دراز کشیدن، از بیضه هایتان محافظت کنید.
  • از داروهای مسکن بدون نسخه مانند استامینوفن و ایبوپروفن برای کاهش درد استفاده کنید.

با بیشتر شدن درد، نیاز است که پیگیر درمان از طریق پزشکتان باشید. پزشک شما یک معاینه ی بدنی از شکم، کیسه بیضه و کشاله ی ران، انجام خواهد داد تا علت ایجاد درد را پیدا کند و از شما در مورد دیگر علائم سوال خواهد کرد. جهت تشخیص دقیق وضعیت شما، پزشک شما ممکن است آزمایشات بیشتری را بخواهد از جمله:

  • آزمایش فراصوت (نوعی آزمایش تصویربرداری) از بیضه ها و کیسه ی بیضه
  • آزمایش ادرار
  • آزمایش کشت ادرار
  • آزمایش ترشحات پروستات که نیازمند یک آزمون مقعدی نیز هست.

پیشگیری از درد بیضه

از همه ی موارد درد بیضه ای نمی توان جلوگیری کرد، اما اقداماتی وجود دارند که می توانید جهت کاهش عوامل زمینه ساز این درد انجام دهید. این اقدامات شامل موارد زیر می شوند:

  • پوشیدن یک بیضه بند ورزشی، برای جلوگیری از آسیب به بیضه ها
  • داشتن عمل جنسی ایمن که شامل استفاده از یک کاندوم در حین رابطه ی جنسی است.
  • معاینه کردن بیضه هایتان یکبار در ماه، برای آگاه شدن از تغییرات یا توده ها
  • خالی کردن مثانه تان به طور کامل در هنگام ادرار کردن، جهت جلوگیری از عفونت های مجاری ادراری

زمان مراجعه به پزشک

  • در صورت رخ دادن هر کدام از موارد زیر با پزشک خود مشورت کنید.
  • اگر توده ای را بر روی کیسه ی بیضه تان حس می کنید.
  • دچار تب شده اید.
  • کیسه ی بیضه شما قرمز است و هنگامی که دست می زنید گرم یا حساس است.
  • به تازگی با کسی که مبتلا به اوریون است ارتباط داشته اید.

اگر بیضه دردتان یکی از شرایط زیر را دارد، باید پیگیر مراقبت پزشکی اورژانسی باشید:

  • درد بیضه ی شما، ناگهانی و شدید است.
  •  درد بیضه همراه با حالت تهوع یا استفراغ رخ می دهد.
  • بیضه درد توسط آسیبی ایجاد شده که دردناک است و یا یک ساعت پس از آسیب بیضه متورم شود.

کلام آخر

در پایان ذکر این نکته ضروری است که بروز درد بیضه به صورت ناگهانی، درد بیضه همراه با علائم سیستمیک(تب و لرز،تهوع)، علائم ادراری (سوزش ادرار، خون در ادرار، ترشح چرکی از مجرا)، درد بیضه طول کشیده و یا درد بیضه همراه با تغییرات ظاهری (تورم یا گرمی بیضه ها) نیازمند پیگیری و مراجعه به پزشک می باشد.

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

برای گرفتن نوبت دکتر شهریار ناطق با شماره ۰۹۱۲۹۷۲۷۷۸۰ ، ٨٨٣٦٧٣٥٣  تماس بگیرید یا از طریق صفحه نوبت دهی اینترنتی اقدام نمائید.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر غیور پنجشنبه ۶ دی ۹۷( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    باسلام و احترام ، بنده 43 ساله یکماه قبل به بیماری ارکیت مبتلا شدم و مدت 5 روز بیمارستان بستری بودم و مدتی هم در منزل تحت درمان با آنتی بیوتیک سیفیکسیم 500 و سیپروفلوکساسین 500 بودم داروهای بنده دیروز 97/10/4 تمام شده و امروز وقتی برای دستشوئی رفتن مراجعه کردم ، متاسفانه دوباره داخل ادرارم مقداری خون بود ، البته من یکی از بیضه هایم درگیر شده بود و هنوز هم درد ضعیفی در آن احساس می کنم ، لطفاٌ بنده را راهنمائی فرمائید . با تشکر فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۶ دی ۹۷( 2 هفته پیش)
      سلام،لطفا" ابتدا يك سونوگرافي و ازمايش ساده و كشت ادرار انجام دهيد و بعد با جواب ان به مطب مراجعه كنيد
  • تصویر کاربر مسیح جمعه ۱۶ آذر ۹۷( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام
    من درد بیضه دارم
    و سنوگرافی و ازمایش ادرار رفتم ولی هیچ چیز نشون نداده و رابطه جنسی بدون کاندوم هم داشتم یک سال پیش هم درد گرفت و زود خوب شد ولی امسال نزدیک 2 ماهی هست که التهاب و درد دارد چار کنم
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۱۶ آذر ۹۷( 1 ماه پیش)
      سلام،لطفا" جهت معاينه به مطب مراجعه كنيد
  • تصویر کاربر ramin چهارشنبه ۷ آذر ۹۷( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام و ادب
    بنده ٣٨ سالمه و با همسر خود قصد داريم بچه شويم. بر اساس نظريات پزشک:
    همسرم ( زوجه) هيچ مشكلي ندارند، اما بنده ( زوج) مشكل دارم. بر اساس نتايج آزمایش اسپرمی كه انجام شد و در ذيل آمده است پزشک زنان روش آی یو آی را در نظر گرفتند.
    براي همسرم آمپول های سينال اف و اووميد استفاده شده و همسرم تخمک زيادی دارن.
    سوالات:
    ١.آيا تشخيص پزشک درست بوده و به روش طبيعی امكان بچه دار شدن نداريم؟
    ٢. در صورت تشخيص درست پزشک، آيا با همين روش سريع همسرم باردار مي شود؟ يا امكانش كمه و از روشهای ديگر همانند ivf بايد بهره برد.
    ٣.چند درصدی امكان دوقلویی وجود دارد؟ آيا مي توان پس از تشخيص دوقلویی، يه قل رو سقط كرد؟
    4. در روش آی یو آی چند درصد می توان در تشخيص جنسيت دخالت نمود؟

    abstinece time: 5
    volume 3
    color normal
    viscosity normal
    ph 8

    A rapidprog.. 10
    B slow prog.. 30
    C non prog.. 40
    D immotile 20

    normal morphology 80
    abnormal morpho.. 20
    sperm count 27500000
    wbc 0-1
    rbc 0-1
    viability test 85

    در ضمن اینجانب واریکوسل خفیف دارم.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۷ آذر ۹۷( 1 ماه پیش)
      ازمايش اسپرم شما بطور كل نزديك به نرمال است اگر تا ٦ ماه اقدام كرديد و بچه دار نشديد بعد IUI كنيد
      ميزان موفقيت كلي IUI حدود ٣٠ تا ٤٠ درصد است
      در صورتيكه پس از ٣ دوره IUI موفقيت اميز نباشد از IVF استفاده ميكنيم
      امكان تعيين جنسيت در IUI وجود ندارد
  • تصویر کاربر فاطمه چهارشنبه ۷ آذر ۹۷( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دكتر ناطق
    من هفته ٣٦، 37ام بارداری هستم سونوگوافی كردم توی جواب سونو نوشته بود هيدروسل در فضای اسكروتال ديده می شود ، من هفته ٣١ ام هم سونو كرده بودم ولی جنين مشكل نداشت، ممنون می شوم اگر راهنماییم کنید.
    باتشكر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۷ آذر ۹۷( 1 ماه پیش)
      سلام،اين هيدروسلها معمولا" تا يك سالگي خود بخود جذب ميشوند
      فعلا" نياز به اقدام خاصي نيست اما در ٧ تا ١٠ روزگي فرزندتون دومرتبه سونوگرافي كنند
  • تصویر کاربر مهدی پنجشنبه ۱۰ آبان ۹۷( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام،من دو روز پیش دچار درد بیضه شدم وکم کم کمردرد هم اضافه شد وتا الان ادامه دارد،بعضی اوقات به کشاله ران هم میزند،خاستم بدونم علت چیه
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۰ آبان ۹۷( 2 ماه پیش)
      سلام،لطفا" يك سونوگرافي از بيضه ها انجام دهيد
  • تصویر کاربر پوریا چهارشنبه ۱۱ مهر ۹۷( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    من با تشخیص دکتر ها دچار اپیدیدمیت شده ام به نظر شما بهترین نوع درمان چیست؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۱۱ مهر ۹۷( 3 ماه پیش)
      سلام،انتي بيوتيك،داروي ضد التهاب،شستشوي بيضه با اب سرد
  • تصویر کاربر حمید یکشنبه ۳ تیر ۹۷( 6 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام ببخشید این جواب سونوگرافیه منه میخواستم ببینم آیا مشکلی در بیضه ها وجود داره یا فقط عفونت مثانه هستش
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۳ تیر ۹۷( 6 ماه پیش)
      سلام،فايلي از طرف شما ارسال نشده است
  • تصویر کاربر احمدی جمعه ۴ خرداد ۹۷( 7 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام ۲۱ اسفند عمل واریکوسل چپ کردم
    یک ماه دیگه میرسم خدمتتون
    پیاده روی سریع و دویدن میتونم شروع کنم
    نظرتون درمورد تردمیل ابی وپیاده روی در دریا چطورهست
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۴ خرداد ۹۷( 7 ماه پیش)
      سلام،در صورت عدم درد مانعي ندارد
  • تصویر کاربر یاشار سه شنبه ۴ اردیبهشت ۹۷( 8 ماه پیش) مشاهده پرسش
    من متوجه جوابتون نشدم اقای دکتر.من یبار فقط رفتم سونگرافی اونم بیمارستان ارتش ک گفتن بیضه راست ندارم.حالا نمیدونم تو کدوم مسیر نزول نکرده اگه امکان داره واضح تر توضیح بدین ممنون میشم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۴ اردیبهشت ۹۷( 8 ماه پیش)
      سلام،لطفا" جواب سونو را واسم بفرستيد
      اگر شما در سونوگرافي بيضه نزول نكرده داشته باشيد بايد با جراحي اصلاح شود اما اگر سونوگرافي گفته اصلا" بيضه ديده نشد بايد اين با لاپاروسكوپي تاييد شود
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر