علل سوزش و خون در ادرار مردان چیست؟

ادرار خونی بر اساس میزان خون موجود در ادرار، به دو دسته هماچوری میکروسکوپیک و هماچوری گروس تقسیم می شود.  پزشک توسط آزمایش ادرار مشخص می کند، هماچوری از چه نوعی است.

نکته قابل توجه اینکه، الزاما ادرار قرمز رنگ به دلیل وجود خون در ادرار نمی باشد. بلکه مصرف مواد غذائی خاص مانند چغندر، ریواس، تمشک و هم چنین بعضی داروها مانند ریفامپین، پیریدیوم، داروهای مسهل حاوی سنا و مسمومیت با سرب نیز می تواند باعث قرمز شدن ادرار شوند.

در هماچوری میکروسکوپیک، در آزمایش ادرار تعداد RBC ( گلبول قرمز خون ) بیش از عدد ۳، در هر واحد اندازگیری می باشد. اگر چه هماچوری گروس (واضح ) با احتمال بیشتری با یک بیماری همراه است، ولی در کل شدت هماچوری با شدت پاتولوژی ارتباط ۱۰۰% ندارد. مثلا ممکن است فردی با هماچوری میکروسکوپیک تومور کلیه و فردی دیگر با هماچوری واضح تنها عفونت مثانه داشته باشد.

اگر فرد بزرگسالی سابقه یک نوبت هماچوری با هر شدتی داشته باشد، حتما باید جهت رد کردن وجود بدخیمی ها مورد بررسی قرار گیرد. نکته قابل توجه این است که شایع ترین علت وجود خون واضح در افراد بالای ۵۰ سال سرطان مثانه و شایعترین علت هماچوری در افراد ۲۰ تا ۴۰ سال سنگ و عفونت می باشد.

ادرار خونی

علل وجود خون در ادرار

 دلائل عمده وجود خون در ادرار (هماچوری) عبارتند از:

۱- عفونت

وجود هر گونه عفونت در سیستم ادراری از جمله عفونت کلیه (پیلونفریت)، عفونت مثانه (سیستیت) و عفونت پروستات (پروستاتیت) میتواند زمینه ساز ایجاد خون در ادرار شود.

۲- سنگ

در مواردی که هماچوری همراه با درد و حالت تهوع باشد، خصوصا در مواردی که شخص خود سابقه سنگ کلیه داشته باشد و یا سابقه خانوادگی سنگ کلیه وجود داشته باشد.

۳- بیماری های ارثی و  عروقی کلیه

در بعضی موارد منشا وجود خون در ادرار، وجود التهاب یا  ناهنجاری های عروقی خونریزی دهنده و یا بیماری سلولی داسی شکل بودن گلبولهای قرمز میباشد.

درد در بیضه٤- ۴- تروما

وارد شدن هر نوع ضربه یا ترومایی به سیستم ادراری میتواند سبب ادرار خونی شود. در مواردی که شدت ضربه زیاد نبوده و سبب کوفتگی شود، معمولا هماچوری به صورت میکروسکوپی و خود محدود شونده است.

اما در مواردی که ضربه شدید بوده، نظیر تصادف با وسائل نقلیه یا سقوط از ارتفاع، معمولا خونریزی بصورت واضح (Gross) بوده و انجام سی تی اسکن جهت بررسی اندام های داخلی امری ضروری است.

 ۵- تومور

یکی از علل مهم خونریزی، مخصوصا خونریزی واضح در افراد مسن، وجود تومور بدخیم در سیستم ادراری است. همچنین وجود خونریزی واضح بدون درد خصوصا در یک فرد مسن، شاه علامت تشخیص سرطان مثانه است. وجود سابقه خانوادگی مثبت و سابقه مصرف دخانیات و سیگار همگی جزء عوامل خطر برای تومور می باشند.

۶- دارو

در افرادی که به هر دلیلی داروهای رقیق کننده خون (شامل آسپرین، هپارین، وارفارین و یا پلاویکس) مصرف میکنند و یا افرادی که تحت شیمی درمانی با داروهای خاص قرار گرفته اند و همچنین مصرف برخی از مسکن ها و پنی سلینها با افزایش احتمال خون در ادرار همراه میباشد.گرچه این خونریزی معمولا به صورت میکروسکوپی و غیر قابل دیدن است.

۷- ناهنجاری اناتومیک سیستم ادراری

وجود هر گونه اختلال و یا ناهنجاری در سیستم ادراری همانند کیست کلیه و تنگی حالب از عوامل نادر جهت خون در ادرار میباشد. هم چنین با توجه به زمان ایجاد هماچوری تا حدودی می توان علت ایجاد آن را حدس زد. به عنوان مثال:

  • وجود خون در ابتدای ادرار نشانه ایجاد مشکل در مجرای ادرار یا پیشابراه مانند تومور ، سنگ و تنگی مجرا می باشد.
  • وجود خون در انتهای ادرار نشانه التهاب مثانه، بیماری در مثانه و مجرای پروستات می باشد.
  • وجود خون در تمام ادرار نشانه ضایعه در مثانه و بالاتر از ان مانند تومور کلیه، مثانه، حالب و سنگ کلیه و حالب میباشد.

ادرار خونی 

درمان هماچوری

قدم اول اثبات وجود هماچوری با انجام آزمایش ادرار می باشد. همانگونه که گفته شد تعداد گلبول های قرمز موجود در هر واحد اندازگیری ادرار باید بیش از عدد ۳ باشد.

اگر در آزمایش ادرار نشانه ایی از عفونت هم وجود داشته باشد، بیمار را یک هفته درمان و سپس مجددا آزمایش ادرار را تکرار می کنند. شرط اثبات هماچوری میکروسکوپی، وجود خون در ادرار در حداقل ٢ آزمایش ادراری است، که به فاصله ۲ الی ۳ هفته از هم گرفته شده باشند.

در صورتیکه پس از یک هفته درمان، در آزمایش ادرار همچنان بیش از ۳ عدد  RBC وجود داشته باشد، قدم دوم IVP می باشد، که در کودکان به جای IVP، سونوگرافی و VCUG جهت بررسی رفلاکس ادراری انجام می شود.

در صورت نرمال بودن IVP  و سونوگرافی قدم بعدی سیستوسکوپی می باشد، که توسط آن داخل مجرا و مثانه مشاهده می شود. سیستوسکوپی وسیله تشخیصی استاندارد در تشخیص توده های مثانه است.

در نهایت در صورت نرمال بودن سیستوسکوپی، سی تی اسکن شکم و لگن جهت رد توده های کلیه انجام می شود.

 از روشهای آزمایشگاهی جهت تشخیص منشاء هماچوری می توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱- تست های انعقادی

همان طور که در ابتدای مقاله ذکر شد مصرف داروهای ضد انعقاد و یا اختلال در سیستم انعقادی می تواند باعث خونریزی سیستم ادراری شود

۲- آزمایش بررسی ادرار از نظر وجود دیس مورفیک

در صورت وجود این گلبولها منشاء خونریزی از گلومرولهای کلیوی بوده و بیشتر بیماریهای داخلی کلیه مطرح میشود.

۳- آزمایش سیتولوژی ادرار ٣ روزه

در آزمایش فوق برای ٣ روز متوالی ادرار را از نظر وجود سلولهای بدخیم بررسی می کنند، در صورت وجود بدخیمی، خصوصا High Grade در سیستم ادراری، آزمایش فوق مثبت می شود.

۴- آزمایش پروستات (PSA)

از آنجایی که یکی از دلائل وجود خون واضح در ادرار بیماری های پروستات می باشد، آزمایش PSA در خونریزی واضح ادراری در افراد بزرگسال الزامی می باشد.

 

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

برای گرفتن نوبت دکتر شهریار ناطق با شماره ۰۹۱۲۹۷۲۷۷۸۰ ، ٨٨٣٦٧٣٥٣  تماس بگیرید یا از طریق صفحه نوبت دهی اینترنتی اقدام نمائید.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر اسماعیل چهارشنبه ۳۰ آبان ۹۷( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام .پسری۲۶ساله هستم.حدود یماه پیش کلیه سمت راستم گهگداری درد شدید پیدا میکرد رفتم دکتر آزمایش دادم دکتر گفت احتمالا سنگ کلیه باشه .بعد دردش ساکت شد الان حدود ۲۰ روز هست که سوزش ادرار دارم و ادرار خونی ...ولی کلیه درد ندارم یک دوره آنتی بیوتیک مصرف کردم تاثیری نداشت .ممنون میشم دکتر راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۳۰ آبان ۹۷( 3 هفته پیش)
      سلام،لطفا" يك سونوگرافي انجام دهيد
  • تصویر کاربر مهدیه پنجشنبه ۱۰ آبان ۹۷( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام دکتر خسته نباشید من همسرم عمل دیسک کمر داشته حدود سه هفته پیش تا چند روز بعد از عمل خون در ادرارش بود گفتن طبیعی به خاطر سندی که بهش وصل بوده است که قطع شد الان بعد از دو هفته دوباره لکه خون میاد و سوزش داره موقع ادرار می خواستم بدونم دلیلش چی می تونه باشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۰ آبان ۹۷( 1 ماه پیش)
      سلام،احتمالا" ايشان دچار عفونت ادراري شده اند
  • تصویر کاربر محمد سه شنبه ۵ تیر ۹۷( 5 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام
    نوجوان 13 ساله دارم که 3 سال است مشکل انسداد اداری پیدا کرده است و متاسفانه با عمل هایی که در مجاری ادراری صورت گرفته موفقیتی حاصل نشده است. به نظر شما درمانی دارد؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۵ تیر ۹۷( 5 ماه پیش)
      سلام،مداركي كه براي بنده فرستاديد ناقص است
      لطفا" گزارش IVP،گزارش سونوگرافي،گزارش اسكن هسته اي و شرح جراحيهاي قبلي را ارسال كنيد
  • تصویر کاربر رضا دوشنبه ۱۴ خرداد ۹۷( 6 ماه پیش) مشاهده پرسش
    33 سالم. موقع خم شدن به شدت کمرم از پایین ستون فقرات درد گرفت 1هفته ای به حالت عادی رسیدم. ولی از اون روز دردهای مبهم خفیف و اذیت کننده ای در بیضه و زیر شکم دارم و حتی این دردها به شکل زوغ زوغ کردن و کوفتگی در هر دوپای من هم هست. به چه دکتری مراجعه کنم مشکلم چیه؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۱۴ خرداد ۹۷( 6 ماه پیش)
      سلام،به نظر ميرسد مشكل شما مربوط به مهره هاي كمر باشد
      به همكاران جراح مغز و اعصاب مراجعه كنيد
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر