علل و روش درمان تنگی مجرای ادراری

تنگی مجرای ادراری در مردان نوعی بیماری بوده، که به علت آسیب به مجرا و ایجاد زخم و فیبروز در مجرا به وجود می آید.

در قدیم به علت شیوع بیماری های جنسی مانند سوزاک یا گنوکوک، مهم ترین علت تنگی مجرای ادراری، بیماری های جنسی و التهاب مجرای ادراری (یورتریت) بوده است. اما امروزه شایع ترین علت تنگی مجرا آسیب و تروماهای وارده به مجرا می باشد.

قابل ذکر است که یکی از مهم ترین عوامل آسیب، ناشی از استفاده از لوله های ادراری یا همان سونداژ می باشد. لذا عدم استفاده از زور زدن و فشار آوردن در تعبیه سوند توصیه می شود.

علل ایجاد تنگی مجرای ادراری

❇ علل مادرزادی

تنگی مجرای مادرزادی بسیار نادر می باشد.

❇ علل ایسکمیک

به دنبال جراحی های قلبی و عروقی وسیع، تا ۲۲ درصد تنگی مجرای ادراری گزارش شده است.

❇ تروما و آسیب به مجرا

در ایجاد تنگی مجرای ادراری چندین نوع تروما و آسیب وجود دارد از جمله:

  • ترومای غیر نافذ به فضای لگن، که اغلب شدت این آسیب به حدی نیست که پارگی کامل ایجاد شود و ارتباط مجرا معمولا برقرار می ماند.
  • ‏ترومای نافذ که در آن گاهی اوقات اشیای برنده مثل چاقو و گلوله می توانند آسیب ایجاد کنند. اگر سرعت گلوله کم‌ باشد تخریب کمی ایجاد می شود و می توان سریع ترمیم کرد. اما اگر آسیب با سرعت زیاد گلوله همراه باشد، باید آسیب به صورت تاخیری ترمیم شود.
  • ‏ترومای یاتروژنیک (ایجاد شده توسط کادر درمان) که قابل توجه است و در آن شایع ترین دلیل آسیب به مجرا در اثر سونداژ یا وارد کردن وسایل می باشد.
  • ‏ شکستگی لگن که شایع ترین علت آن، تصادفات اتومبیل بوده که در ۱۰ درصد موارد با پارگی مجرا همراه است. پارگی های کامل اغلب نیاز به جراحی دارند. نکته بسیار مهم این است که در اثر شکستگی لگن به علت آسیب به شبکه عصبی، بعضا افراد دچار ناتوانی جنسی می شوند.

عفونت مثانه

❇ علل عفونی و التهابی

در مواقعی که یک سری از عفونت ها بطور کامل و به موقع درمان نشوند، سبب التهاب شدید و ایجاد تنگی می شوند.

همانگونه که قبلا ذکر شد، شایعترین عامل عفونی ایجاد کننده تنگی مجرا گنوکوک (سوزاک) بوده، که در صورت عدم درمان به موقع سبب ایجاد تنگی در قسمت قدامی (جلوئی) مجرا می شود.

❇ سایر موارد

از علل نادر تنگی مجرا میتوان به تومور مجرا و رادیوتراپی لگن به علت توده های لگنی اشاره کرد.

علائم تنگی مجرای ادراری

اغلب فرایند ایجاد تنگی مجرای ادراری آهسته بوده و علائم بصورت تدریجی ایجاد می شوند. شایع ترین علامت بالینی، علائم انسدادی ادرار، مانند قطره ای خارج شدن ادرار، خارج شدن ادرار به صورت تاخیری و همراه با مکث و زور زدن فراوان، احساس عدم تخلیه کامل مثانه پس از دفع ادرار و … می باشد.

باید توجه داشت که در افراد مسن، بزرگی پروستات خوشخیم نیز می تواند این علائم را ایجاد کند. از علائم دیگر می توان به ترشح خونی و چرکی از مجرا، وجود خون در مایع منی و عفونت های ادراری راجعه (به علت عدم تخلیه مناسب ادرار) اشاره کرد.

روش تشخیص تنگی مجرای ادراری

تصویربرداری یا عکس رنگی از مجرا (RUG یااورتروگرافی رتروگرید) بهترین وسیله ی تشخیصی می باشد. از سونوگرافی نیز میتوان برای بررسی بافت نرم و عروق مجرا استفاده کرد. در نهایت از روش های اندوسکوپی (سیستوسکوپی) هم استفاده می شود، که در حقیقت به علت امکان گشاد کردن (دیلاتاسیون) مجرا حین سیستوسکوپی روش فوق تشخیصی و درمانی است.

تنگی مجاری ادراری

درمان تنگی مجرای ادراری

برای تنگی مجرای ادراری روش های درمانی متعددی وجود دارد که با توجه به شرایط بیمار قابل انتخاب است. از جمله این روش ها عبارتند از:

❇ روش های اندوسکوپیک

بریدن یا گشاد کردن و دیلاتاسیون قطعه تنگ شده با اندوسکوپ

❇ روش های جراحی اناستوموتیک

بریدن و خارج سازی قطعه تنگی و اناستوموز و پیوند مجدد دو سر مجرا

❇ روش های جایگزین مجرا

بریدن و خارج سازی قطعه تنگ شده و استفاده از گرفت و مخاط دهان به جای مخاط مجرا در قسمت تنگ شده بهترین روش برای تنگی مجرای ادراری بریدن و خارج کردن بخش تنگ مجرا می باشد.

هیچ روشی که بتواند به شکل ۱۰۰ درصد از عود دوباره جلوگیری کند وجود ندارد. بنابراین در مواردی که جراح احتمال عود مجدد تنگی را می دهد و یا بیمار دچار عودهای متعدد پس از جراحی می شود، از بیمار خواسته می شود که تا مدتی پس از جراحی به خود سوند بزند (CIC).

❇ روش تعبیه فنرهای مجاری

یکی دیگر از روش های رایج درمان، تعبیه فنر های مجاری (Stent) در مقاطع وجود تنگی می باشد که باعث می شود مجرا ساختار خود را حفظ کرده و ارتباط برقرار شود.

در مواردی که نتوان با روش های ساده تر تنگی را ترمیم کرد، از روش جراحی باز استفاده می کنیم.

توصیه پزشک

با توجه به علل ایجاد تنگی،بهترین روش پیشگیری، جلوگیری از عوامل خطر (عفونت و سوند گذاری طولانی مدت) است. توجه به این نکته ضروری است که تنگی مجرای ادراری پس از جراحی برداشتن پروستات و یا در موارد سونداژ اطفال نسبتا شایع بوده اما خوشبختانه اغلب تنگی ها سطحی بوده و به راحتی درمان می شوند.

در نهایت اجتناب از سوند گذاری طولانی مدت، استفاده از سونداژ متناوب (CIC) به جای سونداژ دائم و استفاده از سوندهای سیلیکونی به جای سوند لاتکس در کاهش شیوع تنگی مجرا موثر میباشد.

دکتر شهریار ناطق متخصص و جراح مجاری ادراری

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

2+
برای گرفتن نوبت دکتر شهریار ناطق با شماره ۰۹۱۲۹۷۲۷۷۸۰ ، ٨٨٣٦٧٣٥٣  تماس بگیرید یا از طریق صفحه نوبت دهی اینترنتی اقدام نمائید.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر عاقلی جمعه ۱۵ فروردین ۹۹( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام من چند وقتی است زیر نظر پزشک دارم دارو مصرف میکنم به جهت کراتین از ۲ شروع شده و امروز آزمایشگاه کراتین را ۷٫۸تشخیص داده باتوجه به نبودن دکتر پاهایم ورم کرده ونمیتوانم درست راه بروم چطور چند روز دیگر را تحمل کنم تا
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۱۵ فروردین ۹۹( 3 ماه پیش)
      سلام،حتما به اورژانس مراجعه کنید
  • تصویر کاربر افشین پنجشنبه ۲۲ اسفند ۹۸( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام خدمت جناب دکتر

    ۲۷ سالمه هیچ بیماری خاصی ندارم
    حتی یک ماه پیشم آزمایش کامل خون و کشت ادرار هم دادم( به عنوان چکاپ)

    بنده دو سه روزی هست که ادرارم اول صبحی بوی سویا به صورت شدید میده. طی روز آب که میخورم بوش کمتر میشه.
    چه دلیلی میتونه داشته باشه؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۲۲ اسفند ۹۸( 4 ماه پیش)
      سلام،بوی ادرار به تنهایی ملاک نیست در صورت همراهی با سایر علایم ازمایش ادرار بدهید
  • تصویر کاربر امید پنجشنبه ۸ اسفند ۹۸( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام
    سه سال پیش پس از درد شدید وتزریق چند مسکن قوی و سونوگرافی متوجه وجود سنگ در هردو کلیه شدم.که عصر همان روز باعث انسدادراه ادرارشد.در اورژانس نتوانستند سوند بزنند(رد نمیشد) وباسوزنی از زیر شکم تخلیه شد.پس از ساعتی ادرار باشدت وپرش خوب تخلیه شد.یک سال بعد دوباره مبتلا شدم.دقیقا مشابه قبلی ولی اینبار به زور سوند زدنددر بیمارستان هاشمی نژاد.بعد از24ساعت سوند راکشیدند وادرار بدون مشکل تخلیه شد.طی این دوسال چندید دوره داروهای پزشکان فوق تخصص رو مصرف کردم ولی هرچه من از مشکلات تخلیه (تقریبا همه علایم تنگی مجرا)اعتراض میکردم انها فقط به دنبال سنگها بودند.هفته پیش دوباره با درد شدید کلیه به اوژانس رفتم وعصر همان روز دوباره درار بند امد.این بار لبافی نژد نتوانستند سوند بزنند وباسوزنی از شکم تخلیه شدوصبح انروز همچنان بسته بود.سیتوسکپی حدود 45دقیقه بادرد بسیارزیاد ادامه وسوند زدند وگفتند باید سه هفته بماند.البته بزرگی پروستات هم داشتم.40سال دارم وممنون میشم بدونم این روند درسته یا خیر.سپاس فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۸ اسفند ۹۸( 4 ماه پیش)
      سوند را پس ازجراحی تنگی مجرا ۵ روز نگه میدارند باز نظر جراح شما ارجح است
  • تصویر کاربر زهرا یکشنبه ۱۱ اسفند ۹۸( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    03255
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۱۱ اسفند ۹۸( 4 ماه پیش)
      سلام،به همکاران نفرولوژیست مراجعه کنید
  • تصویر کاربر ali دوشنبه ۷ مرداد ۹۸( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باسلام من چند روز پیش براثر ضربه ای مجرای ادراریم دچارآسیب شده و احتمال دارهدچار پارگی شده باشه راه درمانش چیه خواهش میکنم راهنماییم کنید ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۷ مرداد ۹۸( 11 ماه پیش)
      سلام،بستگی به وسعت پارگی میتواند سونداژ و یا جراحی باشد
  • تصویر کاربر حانیه پنجشنبه ۲۷ تیر ۹۸( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید یکی از دوستان من سنگ کلیه گرفت چند روز پیش منتهی سنگ هاش خیلییی ریز بودن اندازه ی دونه های ماسه میخواستم بدونم کلیش سنگ ساز شده ؟ینی از این به بعد امکان اینکه باز هم این مشکل براش پیش بیاد وجود داره ؟
    و اینکه الان چند روزی هست میگذره درد کمی گاها کلیش داره ولی ادرارش شفاف شده و با درد و سوزش نیست این یعنی دفع شده سنگ ها ؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۲۷ تیر ۹۸( 11 ماه پیش)
      سلام،اگر در سال بیش از ۲ تا ۳ دفعه سنگ تشکیل شود کلیه سنگ ساز شده است
      برای اطمینان از دفع سنگها سونوگرافی انجام دهید سنگ دفع شده را ازمایش کنید تا جنس ان معلوم شود و بر اساس ان رژیم غذایی خاص پیشنهاد شود
  • تصویر کاربر ایمان پنجشنبه ۲۷ تیر ۹۸( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام خدمت دکتر
    فرزند تازه متولد شده بنده بعد از یک ماه با انجام آزمایش ادرا و وجود کلسیم در ادرار به تشخیص دکتر در شهر بندرعباس یکی از کلیه ها دارای شن ریزه و دیگری داری سنگ میباشد میخواستم بپرسم آیا قابل درمان هست و یا اینکه چه دارویی باید مصرف کنه که درمان بشه
    در حال حاظر 4 ماهه هست با وزن 7 کیلو
    با تشکر ممنون میشم راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۲۷ تیر ۹۸( 11 ماه پیش)
      سلام،تجویز دارو از طریق سایت امکانپذیر نیست اما قابلیت درمان وجود دارد در ضمن برای پیشگیری از تشکیل مجدد سنگ‌حتما بررسی متابولیک انجام شود
  • تصویر کاربر مهدی پنجشنبه ۲۷ تیر ۹۸( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باسلام عرض ارادت من متن گزارش سنوگرافی خودمو مینویسم لطفا بفرمایید ک نیاز به عمل هست یا با دارو دفع میشود . کلیه راست به طول ۹۷ میلیمتر و ضخامت پارانشیم ۱۳میلیمتر میباشد. سنگی به دیامتر تقریبی ۸ میلیمتردر قسمت میانی حالب راست دیده میشود که باعث ایجاد هیدرویور ترونفروز خفیف در سمت راست شده است دوسنگ به دیامتر ۳ و ۵ میلیمتر در کالیس تحتانی کلیه راست مشاهده شد . در اینگونه موارد چکار کنیم بهتره ؟ با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۲۶ تیر ۹۸( 11 ماه پیش)
      سلام،چون هیدرونفروز(ورم کلیه)شما خفیف است میتوان صبر کرد تا ۱۰ روز دارو میل کنید احتمال ۵۰٪ دفع سنگ وجود دارد اگر تا انموقع دفع نشد سپس جراحی TUL انجام دهید
    2. تصویر کاربر مهدی چهارشنبه ۲۶ تیر ۹۸( 11 ماه پیش)
      روزبخیر ممنون از اینکه به این سرعت پاسخ دادین . اگر سنگم دفع نشد خدمت میرسم
    3. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۲۷ تیر ۹۸( 11 ماه پیش)
      😊😊😊
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر سعیددماوندی جمعه ۲۱ تیر ۹۸( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام .حدود ۱۸ساله عمل کجی عالت داشتم،بعد از عمل مجاری ادرار بعد از کشیدن سون تنگی مجرای ادرار پیدا کردم در حال حاضر مجرای ادرار کاملا بسته شده و درد کلیه دارم لطفا راهنماییم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۱ تیر ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،اگر مجرای ادرار شما بسته باشد نیاز به جراحی و باز کردن ان است لطفا بک عکس از مجرا(RUG)بگیرید و به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر م.ه چهارشنبه ۲۵ اردیبهشت ۹۸( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    باسلام من بیست روزه عمل اینترنال یورتروتومی کردم وهرروز به خودم سوند میزنم صبحها ابتدای ادرارم دوشاخه میشه وبعد درست میشه فشارشم خوبه آیا این نشانه عود مجدد هست یا نه واینکه رابطه جنسی در عود مجدد تاثیر داره یا نه متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۲۵ اردیبهشت ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،اگر فقط صبحها مشکل دارید و بقیه روز خوب هستید نگران نباشید
      رابطه جنسی روی عود تاثیری ندارد
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر