علل و روش درمان تنگی مجرای ادراری

فهرست مطالب

تنگی مجرای ادراری در مردان نوعی بیماری بوده، که به علت آسیب به مجرا و ایجاد زخم و فیبروز در مجرا به وجود می آید.

در قدیم به علت شیوع بیماری های جنسی مانند سوزاک یا گنوکوک، مهم ترین علت تنگی مجرای ادراری، بیماری های جنسی و التهاب مجرای ادراری (یورتریت) بوده است. اما امروزه شایع ترین علت تنگی مجرا آسیب و تروماهای وارده به مجرا می باشد.

قابل ذکر است که یکی از مهم ترین عوامل آسیب، ناشی از استفاده از لوله های ادراری یا همان سونداژ می باشد. لذا عدم استفاده از زور زدن و فشار آوردن در تعبیه سوند توصیه می شود.

علل ایجاد تنگی مجرای ادراری

❇ علل مادرزادی

تنگی مجرای مادرزادی بسیار نادر می باشد.

❇ علل ایسکمیک

به دنبال جراحی های قلبی و عروقی وسیع، تا ۲۲ درصد تنگی مجرای ادراری گزارش شده است.

❇ تروما و آسیب به مجرا

در ایجاد تنگی مجرای ادراری چندین نوع تروما و آسیب وجود دارد از جمله:

  • ترومای غیر نافذ به فضای لگن، که اغلب شدت این آسیب به حدی نیست که پارگی کامل ایجاد شود و ارتباط مجرا معمولا برقرار می ماند.
  • ‏ترومای نافذ که در آن گاهی اوقات اشیای برنده مثل چاقو و گلوله می توانند آسیب ایجاد کنند. اگر سرعت گلوله کم‌ باشد تخریب کمی ایجاد می شود و می توان سریع ترمیم کرد. اما اگر آسیب با سرعت زیاد گلوله همراه باشد، باید آسیب به صورت تاخیری ترمیم شود.
  • ‏ترومای یاتروژنیک (ایجاد شده توسط کادر درمان) که قابل توجه است و در آن شایع ترین دلیل آسیب به مجرا در اثر سونداژ یا وارد کردن وسایل می باشد.
  • ‏ شکستگی لگن که شایع ترین علت آن، تصادفات اتومبیل بوده که در ۱۰ درصد موارد با پارگی مجرا همراه است. پارگی های کامل اغلب نیاز به جراحی دارند. نکته بسیار مهم این است که در اثر شکستگی لگن به علت آسیب به شبکه عصبی، بعضا افراد دچار ناتوانی جنسی می شوند.

عفونت مثانه

❇ علل عفونی و التهابی

در مواقعی که یک سری از عفونت ها بطور کامل و به موقع درمان نشوند، سبب التهاب شدید و ایجاد تنگی می شوند.

همانگونه که قبلا ذکر شد، شایعترین عامل عفونی ایجاد کننده تنگی مجرا گنوکوک (سوزاک) بوده، که در صورت عدم درمان به موقع سبب ایجاد تنگی در قسمت قدامی (جلوئی) مجرا می شود.

❇ سایر موارد

از علل نادر تنگی مجرا میتوان به تومور مجرا و رادیوتراپی لگن به علت توده های لگنی اشاره کرد.

علائم تنگی مجرای ادراری

اغلب فرایند ایجاد تنگی مجرای ادراری آهسته بوده و علائم بصورت تدریجی ایجاد می شوند. شایع ترین علامت بالینی، علائم انسدادی ادرار، مانند قطره ای خارج شدن ادرار، خارج شدن ادرار به صورت تاخیری و همراه با مکث و زور زدن فراوان، احساس عدم تخلیه کامل مثانه پس از دفع ادرار و … می باشد.

باید توجه داشت که در افراد مسن، بزرگی پروستات خوشخیم نیز می تواند این علائم را ایجاد کند. از علائم دیگر می توان به ترشح خونی و چرکی از مجرا، وجود خون در مایع منی و عفونت های ادراری راجعه (به علت عدم تخلیه مناسب ادرار) اشاره کرد.

روش تشخیص تنگی مجرای ادراری

تصویربرداری یا عکس رنگی از مجرا (RUG یااورتروگرافی رتروگرید) بهترین وسیله ی تشخیصی می باشد. از سونوگرافی نیز میتوان برای بررسی بافت نرم و عروق مجرا استفاده کرد. در نهایت از روش های اندوسکوپی (سیستوسکوپی) هم استفاده می شود، که در حقیقت به علت امکان گشاد کردن (دیلاتاسیون) مجرا حین سیستوسکوپی روش فوق تشخیصی و درمانی است.

تنگی مجاری ادراری

درمان تنگی مجرای ادراری

برای تنگی مجرای ادراری روش های درمانی متعددی وجود دارد که با توجه به شرایط بیمار قابل انتخاب است. از جمله این روش ها عبارتند از:

❇ روش های اندوسکوپیک

بریدن یا گشاد کردن و دیلاتاسیون قطعه تنگ شده با اندوسکوپ

❇ روش های جراحی اناستوموتیک

بریدن و خارج سازی قطعه تنگی و اناستوموز و پیوند مجدد دو سر مجرا

❇ روش های جایگزین مجرا

بریدن و خارج سازی قطعه تنگ شده و استفاده از گرفت و مخاط دهان به جای مخاط مجرا در قسمت تنگ شده بهترین روش برای تنگی مجرای ادراری بریدن و خارج کردن بخش تنگ مجرا می باشد.

هیچ روشی که بتواند به شکل ۱۰۰ درصد از عود دوباره جلوگیری کند وجود ندارد. بنابراین در مواردی که جراح احتمال عود مجدد تنگی را می دهد و یا بیمار دچار عودهای متعدد پس از جراحی می شود، از بیمار خواسته می شود که تا مدتی پس از جراحی به خود سوند بزند (CIC).

❇ روش تعبیه فنرهای مجاری

یکی دیگر از روش های رایج درمان، تعبیه فنر های مجاری (Stent) در مقاطع وجود تنگی می باشد که باعث می شود مجرا ساختار خود را حفظ کرده و ارتباط برقرار شود.

در مواردی که نتوان با روش های ساده تر تنگی را ترمیم کرد، از روش جراحی باز استفاده می کنیم.

توصیه پزشک

با توجه به علل ایجاد تنگی،بهترین روش پیشگیری، جلوگیری از عوامل خطر (عفونت و سوند گذاری طولانی مدت) است. توجه به این نکته ضروری است که تنگی مجرای ادراری پس از جراحی برداشتن پروستات و یا در موارد سونداژ اطفال نسبتا شایع بوده اما خوشبختانه اغلب تنگی ها سطحی بوده و به راحتی درمان می شوند.

در نهایت اجتناب از سوند گذاری طولانی مدت، استفاده از سونداژ متناوب (CIC) به جای سونداژ دائم و استفاده از سوندهای سیلیکونی به جای سوند لاتکس در کاهش شیوع تنگی مجرا موثر میباشد.

دکتر شهریار ناطق متخصص و جراح مجاری ادراری

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

متخصص ارولوژی و جراح کلیه، مجاری ادراری و تناسلی، عضو انجمن ارولوژی اروپا، عضو انجمن ارولوژی ایران و مدیر گروه ارولوژی بیمارستان آتیه.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کند و طبق قوانین امکان تجویز دارو وجود ندارد.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر مادر60ساله شنبه ۱۵ خرداد ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 21 مشاهده پرسش
    با سلام سنگ کلیه داشتم ک از کلیه پایین امده بین کلیه و مثانه گیر کرده اندازه 9 م م هست مایعات زیاد خوردم دکتر اورولوژی دارو داده ولی دفع نشد خواهشمندم بفرمایید چکار کنم. باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۱۵ خرداد ۰( 1 ماه پیش)
      سلام احتمال دفع سنگ با این ابعاد کم است جراحی اندوسکوپی کنید
  • تصویر کاربر دانیال پنجشنبه ۱۹ فروردین ۰( 3 ماه پیش) تعداد بازدید: 113 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر فشار ادرار من در هنگام تخلیه بسیار زیاده و یه حس عجیب و ناخوشایند در مجرای ادرار خودم دارم میشه بگید مشکل من چیه
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۹ فروردین ۰( 3 ماه پیش)
      سلام بعید است مساله خاصی باشد محض اطمینان آزمایش ادرار بدهید
  • تصویر کاربر کاووس سه شنبه ۱۰ فروردین ۰( 3 ماه پیش) تعداد بازدید: 105 مشاهده پرسش
    سنگ کلیه دارم یکیشون ۹میلی متره یکی دیگشون ۵ میلی متر درسمت چب از ادارخون میاد چیکارکنم که بهتر بشم درد شدید هم دارم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۱۰ فروردین ۰( 3 ماه پیش)
      سلام سنگ شکن برون اندامی انجام دهید
  • تصویر کاربر حبیب جمعه ۱۷ بهمن ۹۹( 5 ماه پیش) تعداد بازدید: 68 مشاهده پرسش
    سلام اقا دکتر من دوسه باره ازمایش میدم کراتین خونم یه بار ۱/۴بوداین دفعه رفتم دکتر به خاطر درد کلیه ازمایش دادم۱/۶هروز از خواب بلند میشم احساس خستگی ماهیچه هام درد میکنن دکتر هم یه دارو به اسم نفروهیل دادن اما اًثری ندارن سونوگرافی کلی از شکم مثانه کلیه کبد پروستاد همه طبیعی بودنلطفا راهنمایم کنبن ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۱۷ بهمن ۹۹( 5 ماه پیش)
      سلام رژیم غذایی را رعایت کنید
  • تصویر کاربر رضافتحی شنبه ۲۷ دی ۹۹( 6 ماه پیش) تعداد بازدید: 62 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر هزینه جراحی تنگی مجاری ادرار چقدر است.ایا بابیمه تکمیلی سرمدشما درمان میکنید؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۲۷ دی ۹۹( 6 ماه پیش)
      سلام لطفا به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر انسیه جمعه ۲۶ دی ۹۹( 6 ماه پیش) تعداد بازدید: 78 مشاهده پرسش
    سلام همسرم ۶۸ سال دارد و تکرر ادرار در شب داشتن ،وبی اختیاری ادرار شبها داشتن،به تشخیص پزشک مجرای ادرار را باز کردن ( بدون جراحی باز) الان دوروز سوند وصل است ،تا چه زمانی باید وصل باشد؟ داخل سوند خون آبه جمع میشود،آیا مشکل تکرر ادرار رفع میشود؟ ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۶ دی ۹۹( 6 ماه پیش)
      سلام بهتر است با جراح خود مشورت کنید
  • تصویر کاربر احسان پنجشنبه ۱۱ دی ۹۹( 6 ماه پیش) تعداد بازدید: 71 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت دکتر محترم:
    من یه هفته است که عمل مجرای ادرار انجام دادم اما در طول این هفته در خواب جنوب شدم و منی بیرون نیامد مقدار خیلی کمی بیرون اومد از همونجا ادرارم یه وقت هایی باریک می شود تکرار ادرار دارم دوبار مجرا بسته شده است یا نه؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۱ دی ۹۹( 6 ماه پیش)
      سلام بهتر است با جراح خود مشورت کنید
  • تصویر کاربر مصطفی یکشنبه ۲۸ دی ۹۹( 6 ماه پیش) تعداد بازدید: 63 مشاهده پرسش
    من تنگی مجرادارم. هرسه ماه یاچهارماه میل میزنم.به نظر شما میل‌ زدن به مدت طولانی خوبه،،سن من ۴۱سالم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۸ دی ۹۹( 6 ماه پیش)
      سلام اگر تحت نظر پزشک باشید منعی ندارد
  • تصویر کاربر وریا پنجشنبه ۹ مرداد ۹۹( 11 ماه پیش) تعداد بازدید: 86 مشاهده پرسش
    سلام من به مدت یک هفته میشه عمل کار کزاشتن لوله حالب در کلیه م میگزره ایران هم نیستم سلیمانیه عراق عمل کردم حالا دوسه شبه تب ولرز شدید دارم یعنی به مدت شش هفت ساعت تبم‌ کم نمیشه به نظر شما مشکلی در عمل هست یا طبیعیه راهنمایی کنید ممنون میشم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۹ مرداد ۹۹( 11 ماه پیش)
      سلام احتمالا دچار عفونت ادراری شده اید
  • تصویر کاربر عاقلی جمعه ۱۵ فروردین ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 94 مشاهده پرسش
    سلام من چند وقتی است زیر نظر پزشک دارم دارو مصرف میکنم به جهت کراتین از ۲ شروع شده و امروز آزمایشگاه کراتین را ۷٫۸تشخیص داده باتوجه به نبودن دکتر پاهایم ورم کرده ونمیتوانم درست راه بروم چطور چند روز دیگر را تحمل کنم تا
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۱۵ فروردین ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام،حتما به اورژانس مراجعه کنید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات پیشنهادی

آدرس مطب

تهران – جنب بیمارستان آتیه – ساختمان پزشکان آتیه – طبقه ۴

شماره تماس

در این مقاله مطالعه می‌کنید:

پرسش از دکتر