علل و روش درمان تنگی مجرای ادراری

تنگی مجرای ادراری در مردان نوعی بیماری بوده، که به علت آسیب به مجرا و ایجاد زخم و فیبروز در مجرا به وجود می آید.

در قدیم به علت شیوع بیماری های جنسی مانند سوزاک یا گنوکوک، مهم ترین علت تنگی مجرای ادراری، بیماری های جنسی و التهاب مجرای ادراری (یورتریت) بوده است. اما امروزه شایع ترین علت تنگی مجرا آسیب و تروماهای وارده به مجرا می باشد.

قابل ذکر است که یکی از مهم ترین عوامل آسیب، ناشی از استفاده از لوله های ادراری یا همان سونداژ می باشد. لذا عدم استفاده از زور زدن و فشار آوردن در تعبیه سوند توصیه می شود.

علل ایجاد تنگی مجرای ادراری

❇ علل مادرزادی

تنگی مجرای مادرزادی بسیار نادر می باشد.

❇ علل ایسکمیک

به دنبال جراحی های قلبی و عروقی وسیع، تا ۲۲ درصد تنگی مجرای ادراری گزارش شده است.

❇ تروما و آسیب به مجرا

در ایجاد تنگی مجرای ادراری چندین نوع تروما و آسیب وجود دارد از جمله:

  • ترومای غیر نافذ به فضای لگن، که اغلب شدت این آسیب به حدی نیست که پارگی کامل ایجاد شود و ارتباط مجرا معمولا برقرار می ماند.
  • ‏ترومای نافذ که در آن گاهی اوقات اشیای برنده مثل چاقو و گلوله می توانند آسیب ایجاد کنند. اگر سرعت گلوله کم‌ باشد تخریب کمی ایجاد می شود و می توان سریع ترمیم کرد. اما اگر آسیب با سرعت زیاد گلوله همراه باشد، باید آسیب به صورت تاخیری ترمیم شود.
  • ‏ترومای یاتروژنیک (ایجاد شده توسط کادر درمان) که قابل توجه است و در آن شایع ترین دلیل آسیب به مجرا در اثر سونداژ یا وارد کردن وسایل می باشد.
  • ‏ شکستگی لگن که شایع ترین علت آن، تصادفات اتومبیل بوده که در ۱۰ درصد موارد با پارگی مجرا همراه است. پارگی های کامل اغلب نیاز به جراحی دارند. نکته بسیار مهم این است که در اثر شکستگی لگن به علت آسیب به شبکه عصبی، بعضا افراد دچار ناتوانی جنسی می شوند.

عفونت مثانه

❇ علل عفونی و التهابی

در مواقعی که یک سری از عفونت ها بطور کامل و به موقع درمان نشوند، سبب التهاب شدید و ایجاد تنگی می شوند.

همانگونه که قبلا ذکر شد، شایعترین عامل عفونی ایجاد کننده تنگی مجرا گنوکوک (سوزاک) بوده، که در صورت عدم درمان به موقع سبب ایجاد تنگی در قسمت قدامی (جلوئی) مجرا می شود.

❇ سایر موارد

از علل نادر تنگی مجرا میتوان به تومور مجرا و رادیوتراپی لگن به علت توده های لگنی اشاره کرد.

علائم تنگی مجرای ادراری

اغلب فرایند ایجاد تنگی مجرای ادراری آهسته بوده و علائم بصورت تدریجی ایجاد می شوند. شایع ترین علامت بالینی، علائم انسدادی ادرار، مانند قطره ای خارج شدن ادرار، خارج شدن ادرار به صورت تاخیری و همراه با مکث و زور زدن فراوان، احساس عدم تخلیه کامل مثانه پس از دفع ادرار و … می باشد.

باید توجه داشت که در افراد مسن، بزرگی پروستات خوشخیم نیز می تواند این علائم را ایجاد کند. از علائم دیگر می توان به ترشح خونی و چرکی از مجرا، وجود خون در مایع منی و عفونت های ادراری راجعه (به علت عدم تخلیه مناسب ادرار) اشاره کرد.

روش تشخیص تنگی مجرای ادراری

تصویربرداری یا عکس رنگی از مجرا (RUG یااورتروگرافی رتروگرید) بهترین وسیله ی تشخیصی می باشد. از سونوگرافی نیز میتوان برای بررسی بافت نرم و عروق مجرا استفاده کرد. در نهایت از روش های اندوسکوپی (سیستوسکوپی) هم استفاده می شود، که در حقیقت به علت امکان گشاد کردن (دیلاتاسیون) مجرا حین سیستوسکوپی روش فوق تشخیصی و درمانی است.

تنگی مجاری ادراری

درمان تنگی مجرای ادراری

برای تنگی مجرای ادراری روش های درمانی متعددی وجود دارد که با توجه به شرایط بیمار قابل انتخاب است. از جمله این روش ها عبارتند از:

❇ روش های اندوسکوپیک

بریدن یا گشاد کردن و دیلاتاسیون قطعه تنگ شده با اندوسکوپ

❇ روش های جراحی اناستوموتیک

بریدن و خارج سازی قطعه تنگی و اناستوموز و پیوند مجدد دو سر مجرا

❇ روش های جایگزین مجرا

بریدن و خارج سازی قطعه تنگ شده و استفاده از گرفت و مخاط دهان به جای مخاط مجرا در قسمت تنگ شده بهترین روش برای تنگی مجرای ادراری بریدن و خارج کردن بخش تنگ مجرا می باشد.

هیچ روشی که بتواند به شکل ۱۰۰ درصد از عود دوباره جلوگیری کند وجود ندارد. بنابراین در مواردی که جراح احتمال عود مجدد تنگی را می دهد و یا بیمار دچار عودهای متعدد پس از جراحی می شود، از بیمار خواسته می شود که تا مدتی پس از جراحی به خود سوند بزند (CIC).

❇ روش تعبیه فنرهای مجاری

یکی دیگر از روش های رایج درمان، تعبیه فنر های مجاری (Stent) در مقاطع وجود تنگی می باشد که باعث می شود مجرا ساختار خود را حفظ کرده و ارتباط برقرار شود.

در مواردی که نتوان با روش های ساده تر تنگی را ترمیم کرد، از روش جراحی باز استفاده می کنیم.

توصیه پزشک

با توجه به علل ایجاد تنگی،بهترین روش پیشگیری، جلوگیری از عوامل خطر (عفونت و سوند گذاری طولانی مدت) است. توجه به این نکته ضروری است که تنگی مجرای ادراری پس از جراحی برداشتن پروستات و یا در موارد سونداژ اطفال نسبتا شایع بوده اما خوشبختانه اغلب تنگی ها سطحی بوده و به راحتی درمان می شوند.

در نهایت اجتناب از سوند گذاری طولانی مدت، استفاده از سونداژ متناوب (CIC) به جای سونداژ دائم و استفاده از سوندهای سیلیکونی به جای سوند لاتکس در کاهش شیوع تنگی مجرا موثر میباشد.

دکتر شهریار ناطق متخصص و جراح مجاری ادراری

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

برای گرفتن نوبت دکتر شهریار ناطق با شماره ۰۹۱۲۹۷۲۷۷۸۰ ، ٨٨٣٦٧٣٥٣  تماس بگیرید یا از طریق صفحه نوبت دهی اینترنتی اقدام نمائید.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر محمد دوشنبه ۱۵ بهمن ۹۷( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با سلام
    سه روزه كه به دليل درد در ناحيه مثانه به دكتر مراجعه كردم و به دليل داشتن سنگ در ناحيه مثانه مورد عمل و گذاشتن لوله جي شدم
    الان خروج ادرار برايم زجر اور است و با كمك دكتر موضوع تمركز رو انجام دادم و الان بهترم !
    سوال بنده اين است كه راه ديگري براي معالجه من نيست و بايد همين لوله رو در حاله بزارم
    ايا نياز به مراجعه به پزشك ديگري ندارم ؟
    دكترم پرويزي
    بندرعباس
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۱۵ بهمن ۹۷( 2 هفته پیش)
      سلام،اينها از عوارض ناخواسته Dj است مايعات بيشتر مصرف كنيد در صورت تداوم يك سونوگرافي انجام دهيد
  • تصویر کاربر f.n پنجشنبه ۱۱ بهمن ۹۷( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام وخسته نباشید خدمت شما
    من الان حدود7ساله که پیوند کلیه انجام دادم هفته قبل با تب ولرز ، بدن درد وگلو دردبه پزشک مراجعه کردم
    ایشون برام ازمایش نوشتندWBC=15000, BUN=15,Cr=1 بود تشخیصشون انفلوانزا بود من تحت درمان انتی بیوتیک با سفتریاکسیون
    قرار گرفتم چند روز بعد از انتهای درمان خوب بودم الان دوباره بدن درد دارم با تب خفیف میتونه مشکل از کلیه باشه یا دوباره به پزشک مراجعه کنم یا خودش خوب میشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۱ بهمن ۹۷( 3 هفته پیش)
      سلام،با توجه به عدد كراتنين كليه شما مشكلي ندارد
  • تصویر کاربر انتظامی جمعه ۵ بهمن ۹۷( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    باسلام دوماه قبل عمل لیزری خوش خیم پروستات انجام دادم بعد از عمل تکرر ادرار وسوزش داشتم چهل روز که گذشت دوباره سیستوسکپی شدم که به گفته دکتر گرفتگی مجرای ادرار داشتم الانم دوباره سوزش وتکرر ادرار دارم که بامصرف قرص بهتر میشوم به نظر شما چکار کنم .ممنون از شمابنده شصت ساله از رفسنجان مزاحم شدم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۵ بهمن ۹۷( 3 هفته پیش)
      سلام،تنگي مجرا از عوارض ناخواسته عمل جراحي ليزر پروستات هست كه ربطي به مهارت يا عدم مهارت جراح شما هم ندارد
      يك عكس از مجرا(RUG)بگيريد و برايم ارسال كنيد
  • تصویر کاربر محمد شنبه ۲۴ آذر ۹۷( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام
    لطفا نظرتان را راجع به این عکس بفرمایید با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۲۴ آذر ۹۷( 2 ماه پیش)
      عكس خوب گرفته نشده است(ممكن است،ممكن است) شخص تنگي مجرا داشته باشد
  • تصویر کاربر حسین چهارشنبه ۷ آذر ۹۷( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من بعد از انجام عمل tul جهت برداشتن سنگ دکتر جراح گفت مجرای ادرارتون تنگه پیشنهاد داد روزی یک یا دو بار عمل سونداژ رو تو خونه انجام بدم که مجرام دوباره تنگ نشه میخواستم نظر شما رو بپرسم با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۷ آذر ۹۷( 2 ماه پیش)
      سلام،لطفا" يك عكس از مجرا(RUG)انجام دهيد
  • تصویر کاربر علی پنجشنبه ۲۱ تیر ۹۷( 7 ماه پیش) مشاهده پرسش
    پدرم 76 ساله مشکل تنگی مجرا 10 بار عمل مجرا tur انجام داده و بعد از عمل جراحی هم سوند نلاتون میزند و بعد از چند ماه دوباره دچار مشکل میشود الان سوند شماره 14 هم خیلی به سختی وارد مشود تنگی گردن پرستات با هم انجام شد البته بعد 9 ماه دوباره عمل شد در جواب پاتولوژی هایپر پلژیا
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۲۱ تیر ۹۷( 7 ماه پیش)
      سلام،سونوگرافي ارسالي مال ٢ سال پيش است و طبيعتا" قابل قضاوت درباره وضعيت كنوني نيست
      اگر بعد جراحي تنگي مجرا و بريدن تنگي گردن مثانه سوند نلاتون بصورت صحيح و اصولي زده شود امكان برگشت تنگي كم است
      در صورت عود تنگي علي رغم رعايت نكات فوق به استنت مجرا (urtheral stent)هم فكر كنيد
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر