علل و روشهای درمان بی اختیاری ادرار در زنان

بیماری بی اختیاری ادرار استرسی، حالتی است که در آن، افزایش فشار داخل شكم که توسط شرایطی مثل تحمل وزن، خنده، سرفه و عطسه ایجاد میشود، باعث شده فشار مسدود کننده ادرار کم شده و ادرار نشت پیدا کند. بی اختیاری ادرار در زنان موجب رنجش آنها میشود.

این بیماری اغلب در زنان میانسال دیده می شود. که از مهم ترین علل آن حاملگی های متعدد و زایمان واژینال است. که این امر باعث ضعف در بافتهای کف لگن و دریچه اسفنکتر گردن مثانه می شود. بی اختیاری ادرار در زنان در خیلی از زنان که چندین زایمان واژینال داشته اند، دیده شده است.

در حالت طبیعی در افراد سالم فشار مسدود کننده مجرا به خوبی قادر به مقابله و ایجاد حالت تعادل است، حتی در شرایط مختلف مثل عطسه، سرفه و …

عده ای از پژوهشگران عقیده دارند که در این بیماری، معمولا ساختمان اسفنکتر سالم است، اما به علت جابه جایی و حرکت بیش از حد مجرا در اثر ضعف، بافت قادر به ایجاد عملکرد نمی باشد و این بیماری ایجاد می شود.

علائم بی اختیاری ادرار در زنان

١- در این بیماری ظرفیت مثانه تغییر نكرده و حجم مثانه مشابه افراد عادی است. اما فشار مسدود کننده مجرا حین ریزش ادرار کاهش یافته و منجر به ریزش ادرار حین افزایش فشار شكمی میشود.
٢- در این بیماری طول مجرا از لحاظ آناتومیکی کاهش نیافته اما طول موثر آن کم میشود، که باعث می شود قدرت مسدودکنندگی کم شود.
گاهی بیمارانی که دچار بی اختیاری خفیف استرسی هستند، می توانند آگاهانه و ارادی با فعال کردن انقباض اسفنكتر سبب ایجاد یک فشار مسدودشوندگی شوند. به خصوص این اتفاق زمانی می افتد که اولین قطره وارد مجرا میشود و فرد آن را احساس کرده و با یک انقباض ایجاد فشار می کند. اما متاسفانه به مرور و با افزایش شدت بیماری این عملکرد ضعیف می شود.

بی اختیاری ادرار

تشخیص بی اختیاری ادرار در زنان

برای تشخیص این بیماری توجه به سابقه پزشكی بیمار از جمله تعداد حاملگی و زایمان ها به خصوص زایمان طبیعی، جراحی های لگن، جراحی خارج سازی رحم (هیسترکتومی)، رژیم های غذایی، میزان مایعات دریافتی روزانه و بیماری های زمینه ای مهم می باشد.

شدت میزان نشت ادرار هم از خفیف تا شدید تقسیم بندی می شود. پس گاهی برای پیشگیری یا بهتر شدن علائم می توان تغییری در الگوی تغذیه ایجاد کرد. منظور از تغییر در الگوی تغذیه، كاهش میزان مایعات دریافتی، عدم مصرف مواد محرك مثانه (فلفل، ادویه، مواد تند، چای و مواد كافئین دار، نوشابه و ابمیوه های گاز دار) و گرم نگه داشتن كلیه است. در معاینه ای که انجام میشود شدت ضعف و شلی عضلات كف لگن مشخص می شود.
بررسی وجود و درجه پایین افتادگی رحم و پایین افتادن قاعده ی مثانه و درجه و میزان تحرک دیواره قدامی واژن با تستی به نام Q tip بررسی میشود. بیماران توجه کنند که یک معاینه ی عصبی (نورولوژیک) ساده بهتر است انجام شود تا حس پرینه، رفلکس های اندام تحتانی، قوام و تون اسفنكتر آنال و واژینال و …. مشخص شود.
گاهی علت این مشکل می تواند مشکلات آناتومیک باشد که برای تشخیص آن از روش سیستوسكوپی (مشاهده مجرای ادرار و مثانه از طریق اندوسكوپی) استفاده می شود.
تست دیگر، تست اورودینامیک (نوار مثانه) است که برای وجود بی اختیاری، شدت آن و تفکیک آن از مشکلات دیگر و همچنین بررسی عملکرد اسفنكتری و تخمین میزان بهبودی پس از درمان دارویی و جراحی استفاده می شود.

درمان بی اختیاری ادرار در زنان

با توجه به شدت بی اختیاری درمان متفاوت است. در موارد خفیف تا متوسط به خصوص در زنان جوان می توان از درمان های ساده تر شروع کرد که می توان به قرصهای انتی كلینرژیك (مهار كننده انقباضات مثانه مانند تولترودین) اشاره کرد. همچنین داروهای آلفا اگونیست (دولكسیتین) که سبب تقویت عملکرد اسفنکتر می شوند.

ورزش کگل

ورزش عضلات کف لگن (مانور كگل) نیز مهم می باشد. به طوری که بیمار می تواند روزی ۳۰ دقیقه به طور ارادی عضلات كف لگن خود را منقبض کند. که بعد از ۲ تا ۳ ماه می تواند، اثر بهبودی این ورزش در خود را مشاهده کند.

در موارد ضعف شدید عضلات كف لگن میتوان از فیزیوتراپی جهت بهبود بیشتر این عضلات بهره برد. روش دیگر تحریک الکتریکی عضلات کف لگن با قرار دادن probe داخل واژن است. در زنان بعد از یائسگی افزودن استروژن نیز می تواند کمک کننده باشد.

باید توجه داشت که انتخاب روش های فوق مستلزم صرف وقت و حوصله بسیار از طرف بیمار و پزشک بوده و اثرات آن به تدریج مشخص
می شود.
در درمان بی اختیاری شدید و عدم پاسخ دهی روش های فوق از روش جراحی استفاده می شود. اساس انجام این جراحی قرار دادن مجدد محل اتصال مثانه به مجرا و خود مجرا در مکانی بالاتر در پشت سمفیز پوبیس است.
روش های جراحی مختلفی وجود دارد که تخصصی بوده و بر اساس تجربه پزشك و نیاز بیمار تعیین میشود.

 توصیه پزشک

با توجه به اینکه این بیماری در خیلی از زنانی که سابقه ی چندین بار زایمان واژینال دارند دیده می شود و به علت احساس ناخوشایندی که ایجاد می کند درمانش اهمیت بسیاری دارد. بیماران باید توجه کنند که درمان غیر جراحی این بیماری نیازمند حوصله، صبر و دقت زیادی بوده و زمان زیادی جهت رسیدن به پاسخ درمانی نیاز است.

 

 

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

برای گرفتن نوبت دکتر شهریار ناطق با شماره ۰۹۱۲۹۷۲۷۷۸۰ ، ٨٨٣٦٧٣٥٣  تماس بگیرید یا از طریق صفحه نوبت دهی اینترنتی اقدام نمائید.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر انا پنجشنبه ۸ آذر ۹۷( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام خانمی 36 ساله هستم ویک بار سزارین شدم به تازگی هنگام ورزش کردن به خصوص بالا و پایین پریدن کنترل ادرارم رو از دست میدم و در حد چند قطره لباس زیرم کثیف میشه خواستم بدونم علت چیه و ایا با قرص رفع میشود. با تشکر از جناب اقای دکتر.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۸ آذر ۹۷( 1 هفته پیش)
      سلام،علت ميتواند افتادگي مثانه باشد و با تغيير سبك زندگي،دارو و ورزش هاي مخصوص تقويت مثانه(مثل مانور كگل)حل ميشود
  • تصویر کاربر سامان یکشنبه ۲۰ آبان ۹۷( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام
    جواب پاتولوژی پدرم که 64 ساله هست...high grade urothelial bladder carcinoma.......muscular tissue not seen present
    پزشک براشون 6 جلسه ب س ژ تجویز کرده...
    لطفا بفرمایید درجه بدخیمی بالاست یانه؟ مراحل درمانی بعدی بهچه صورت خواهد بود ...با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۰ آبان ۹۷( 1 ماه پیش)
      درجه بدخيمي بالا است
      پس از BCG دوباره سونو گرافي و سيستوسكوپي انجام شده و بر اساس ان تصميمگيري ميشود
  • تصویر کاربر برسلانی جمعه ۲۳ شهریور ۹۷( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام در مرداد ماه دکتر گفت باید بعلت بزرگی کلیه سوند دبل جی بزاریم و گفتند دو هفته دیگه جهت خروج سوند برم وقتی رفتم بیمارستان گفتند ایشان مسافرتند و تا مهر ماه نمی آیند الان کلیه من درد داره خواهشا بگین سوند مشکلی برام ایجاد نمی کنه چو ن دکتر بیادهشت هفته می شه ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۳ شهریور ۹۷( 2 ماه پیش)
      معمولا" سوند Dj تا ٢ ماه مشكلي ايجاد نميكند
  • تصویر کاربر عبدالرحمن سه شنبه ۶ شهریور ۹۷( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر وقت بخیر
    من ۳۰ سالم هست و از ۸سال قبل دچار تنگی مجرا شدم و ۴۰ دقیقه در دسشتویی معطل میشدم تا کاملا مثانه خالی بشه بعد سیستس کپی بهتر شدم تا ۱ سال قبل دوباره همون حالت برگشت دوباره سیستو رو انجام دادم ولی بهتر نشدم الان خیلی مشکل دارم و ادرار به سختی دفع میشه
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۶ شهریور ۹۷( 3 ماه پیش)
      سلام،لطفا" يك عكس از مجرا(RUG)انجام دهيد
  • تصویر کاربر موسوی سه شنبه ۲ مرداد ۹۷( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام ممنون از پاسخ به سوال
    قبلا عرض کردم یک سنگ 17 میل در لگنچه وجود دارد که هم اکنون دو روز است با مصرف مایعات مادرم احساس کرد با کمی درد سنگ حرکت کرد از پهلو وتا پایین تقریبا شکم ولی دردی وجود ندارد آیا راه حالب بسته شده یا اگر ادرار به راحتی بیاید مشکلی وجود ندارد؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۲ مرداد ۹۷( 4 ماه پیش)
      سلام،حتي اگر سنگ كاملا" مسير حالب را ببندد باز ادرار از كليه مقابل خارج ميشود
      قبلا" هم عرض كردم ايشان حتما" بايد Dj بگذارند و سنگ شكن برون اندامي شوند
  • تصویر کاربر زندی چهارشنبه ۱۳ تیر ۹۷( 5 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام ، بعد از سنگ شکن، از کلیه راست دچار تنگی حالب شدم، پنج بار جراحی تی یو ال شدم، سه بار استنت دبل جی کار گذاشتن، اما همچنان لخته خون دفع میکنم، و درد شدیدی داره، ممنون میشم بفرمایید نظر شما چیه
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۱۳ تیر ۹۷( 5 ماه پیش)
      سلام،لطفا" يك MRI از حالبها(MRU)انجام دهيد
  • تصویر کاربر قلی دوشنبه ۲۴ اردیبهشت ۹۷( 6 ماه پیش) مشاهده پرسش
    یکی از بستگان مدتهاست بعد از ازدواج عمل زناشویی انجام نداده اند آیا تحریک ایشان و عدم ارضاء و عدم دخول میتواند باعث دردمثانه گردد؟ایشان با مراجعه ای که به پزشک داشته اند سالها قبل علت درد مثانه ایشان را همین عدم ارضاءو عدم دخول بیان نموده اند
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۲۴ اردیبهشت ۹۷( 6 ماه پیش)
      سلام،اين حالت بيشتر باعث درد بيضه و نه مثانه ميشود
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر