راهکارهایی برای درمان شب ادراری در کودکان

شب ادراری به معنای خیس کردن محل خواب بدون احساس نیاز به بیدار شدن و عدم وجود بیماری خاصی است. این حالت تا ۵ سالگی طبیعی در نظر گرفته می شود و تا ۱۰ سالگی شایع است. در این مقاله به بررسی شب ادراری در کودکان می پردازیم.

کودکانی که شب ادراری دارند، ممکن است تولید ادرار شبانه ی آنها بیش از حالت عادی باشد، همچنین ممکن است برانگیختگی خواب داشته باشند و حتی ظرفیت مثانه آنها کمتر از حد نرمال باشد. این کودکان ممکن است در طول روز نیز دچار، تخلیه ادرار ضروری، تکرر ادرار و بی اختیاری ادراری شوند.

شب ادراری در کودکان

شب ادراری اولیه

دفع ادرار ناخواسته و تکرار شونده در طول خواب، که در کودکان پنج سال و بیشتر وجود دارد. این کودکان هیچ وقت خواب بدون ادرار کردن را تجربه نکرده اند.

شب ادراری ثانویه

شب ادراری ثانویه در کودکانی که قبلا حداقل برای ۶ ماه خواب بدون ادرار کردن را تجربه کرده اند، به وجود می آید.

شب ادراری اولیه بعد از درمان در اثر تاخیر رشد میتواند خود را دوباره نشان دهد. شب ادراری ثانویه بعد از به دست آوردن توانایی ادرار کردن، به دلیل آسیب هایی مانند عفونت به وجود می آید.

 شب ادراری کودکان

 

دلایل شب ادراری در کودکان

دلایل شایع شب ادراری در کودکان عبارتند از:

بیماری برانگیختگی خواب

کودک به دلیل احساس پرشدگی مثانه از خواب بیدار نمی شود.

عوامل مثانه ای

ان حالت ممکن است به دلیل کم بودن ظرفیت شبانه ی مثانه و یا مثانه ی بیش فعال باشد. در این حالت رفلکس خالی شدن مثانه در حین خواب مهار نمی شود.

افزایش تولید شبانه ی ادرار

کودکان مبتلا به این حالت در هنگام خواب مقدار کمی هورمون ضد ادراری دارند و این باعث میشود مقدار زیادی ادرار رقیق در طول شب تولید کنند. یبوست ممکن است شرایط بیماری را تشدید کند.

عوامل خطرزا

تعدادی عوامل مختلف مستعدکننده ی شب ادراری وجود دارد که عبارتند از:

شب ادراری در آقایان شایع تر است. اگر خیس کردن تخت مکرر باشد، احتمال ادامه یافتن آن بیشتر است. این شرایط معمولا مرتبط با بی اختیاری ادرار روزانه، بی اختیاری مدفوع و یبوست است. همچنین با تاخیر در ادرار کردن اختیاری مرتبط است.

شب ادراری ارتباط خیلی قوی با سابقه ی خانوادگی دارد. ارتباط قوی ای با آپنه ی خواب و با علائم انسداد مجاری هوایی فوقانی دارد. شب ادراری در کودکان چاق شایع تر است. شب ادراری می تواند به عنوان تظاهر تاخیر رشد باشد، همراه یا بدون علائم سندرم هایی مانند سندرم داون

شب ادراری ممکن است به دلیل تاخیر رشد باشد، احتمال ایجاد شب ادراری در کودکانی که رشد تاخیر یافته در مراحل مهم کودکی دارند، بیشتر است. شب ادراری در کودکان میتواند به دلیل تولد زودرس، بیماری های رفتاری مانند بیش فعالی یا کمبود عاطفه و اختلالات اوتیسم باشد.

شب ادراری ممکن است در افراد دارای نقایص جسمانی مانند اسپینا بیفیدا به وجود بیاید، اما ایجاد شب ادراری در اثر نقایص جسمانی بسیار نادر است.

استرس در زندگی کودکان، مانند بستری در بیمارستان و دوری از مادر یا آزار و اذیت، احتمال ابتلا به شب ادراری ثانویه را بیشتر میکند. کودکان با سن بیشتر در اثر شب ادراری دچار مشکلات روحی روانی میشوند، و این مشکلات، عامل ایجاد شب ادراری نیستند.

 

شب ادراری

مدیریت و کنترل

اولین راه کنترل کودکانی که شب ادراری اولیه بدون علائم روزانه دارند، معمولا انجام مراقبت های اولیه ی است که به آن ها اشاره میکنیم:

  • آموزش
  • اطمینان بخشی به او
  • توصیه به راهبردهای رفتاری ساده
  • دستورالعمل های کوتاه مدت مدیریت خواب

برای این کودکان ممکن است ارجاع به کلینیک های درمان شب ادراری در صورت عدم موثر بودن درمان های اولیه نیاز باشد. بعد از درمان یبوست و علائم دیگر، کودکان مبتلا به علائم روزانه و شب ادراری ثانویه، برای بررسی بیشتر باید به درمان های ثانویه ارجاع داده شوند.

معیار ارجاع

چه کودکانی نیازمند درمان های بیشتر برای مدیریت شرایطشان هستند:

  • کوکانی که شب ادراری داشته و علائم روزانه ی جدی ای دارند.
  • کودکانی که شب ادراری ثانویه داشته و سابقه ی یبوست درمان شده یا عفونت مجاری ادراری شناخته شده دارند.
  • ابتلا به عفونت مجاری ادراری در گذشته
  • سونوگرافی غیرطبیعی کلیوی
  • شک یا تشخیص مشکلات جسمی یا ذهنی
  • کودکی که بعد از شش ماه به درمان پاسخ نداده است.
  • وجود مشکلات دیگر، مانند بی اختیاری ادرار، دیابت، کمبود توجه، مشکلات یادگیری، مشکلات رفتاری، مشکلات عاطفی و مشکلات خانوادگی

شب ادراری در کودکان

درمان های حمایتی

  • بیان کردن و اطمینان بخشی به کودک، توضیح این موضوع که این شرایط تقصیر خود کودک نیست، این یک مرحله ی رشد است و برای برخی افراد آگاهانه نیست.
  • در این شرایط نباید کودک برای خیس کردن رخت خواب خود به هیچ عنوان تنبیه شود. به کودک توضیح دهید که این مشکل در اکثر مواقع برطرف میشود، حتی بدون درمان.
  • به کودکان توصیه کنید، قبل از خواب از نوشیدنی های کافئین دار استفاده نکنند.
  • در صورت یبوست همزمان، آن را مدیریت و درمان کنید.
  • کودکان هر ۲-۳ ساعت باید یک بار ادرار کنند، به آن ها توصیه کنید به هیچ وجه بعد از احساس دفع ادرار، آن را نگه ندارند.

رفتار درمانی های ساده

  • اگر کودک یک شب را بدون ادرار کردن، گذراند، تشویق کردن آن ها با پاداش دادن، باعث بهتر شدن وضعیت آنها خواهد شد.
  • کارهای بی فایده یا حتی مضر، مانند محدودیت آب و کنترل احتباس ادرار، نباید انجام شوند.
  • انجام کارهای مفید، مانند نوشیدن مایعات به اندازه کافی، ادرار کردن قبل از خواب و مشارکت کودک در مدیریت شرایط، ممکن است برای کنترل شب ادراری در کودکان مفید باشند، که خارج از کنترل آگاهانه ی کودک هستند.
  • گرچه رفتار درمانی های ساده بهتر از درمان نکردن هستند، اما هنوز کیفیت درمانی آن ها اثبات نشده است.
  • اگر کودک زیر پنج سال دارد، والدین باید بدانند که این شریط طبیعی است و معمولا بدون درمان بعد از مدتی بهبود می یابد.

آموزش با هشدار دادن

این حالت معمولا اولین خط درمانی شب ادراری بوده و بیشترین اثر در طولانی مدت را دارد. اضافه کردن هشدار درمانی به داروهای درمانی، میتواند در افراد مفیدتر ظاهر شود. هشدار دهنده ها را میتواند از کلینیک یا مشاور درمانی شب ادراری، عودت گرفت و یا از داروخانه ها آن را تهیه کرد.

هشدارها معمولا در افراد زیر ۷ سال مناسب نیستند. بعد از چهار هفته نتایج را ارزیابی کنید، در صورتی که هیچ گونه پاسخی مشاهده نکردید، کار را متوقف کنید. بعد از دریافت نتایج، درمان را تا ادامه یافتن شب های بدون شب ادراری تا ۱۴ شب متوالی ادامه دهید. اگر بعد از سه ماه بهبودی حاصل نشد، درمان های جایگزین را ارزیابی کنید و آنها را در نظر بگیرید.

شب ادراری

عوارض جانبی

شب ادراری در کودکان میتواند خیلی استرس زا باشد، مخصوصا در کودکانی که سن بالاتری دارند. این حالت در کودکان ممکن است باعث انزوای اجتماعی، زورگویی در بین دوستان و حتی کاهش اعتماد به نفس شود. در مقایسه ی با کودکان کم سن، آن هایی که سن بالاتری دارند، باید رویکرد فعال تری داشته باشند.

اگر شب ادرای کودکان تا سن بالاتری ادامه یابد، کودکان ممکن است از رویدادهای اجتماعی و اردوهای مدرسه ای دوری کنند. این موضوع ممکن است سبب مشکلات جدی روانی اجتماعی، مشکلات موثر روی اعتماد به نفس، شغل، زندگی اجتماعی و روابط شخصی افراد شود.

پیش آگهی

اکثر افرادی که مشکلات ذهنی یا بیماری های عصبی ندارند، انتظار می رود که زود یا دیر بهبود یافته و این مشکل آنها برطرف شود. شب ادراری اولیه بدون علائم روزانه، با گذشت هر سال در ۵ الی ۱۰% افراد حل میشود.

در ۱% افراد ممکن است شب ادراری در بزرگسالی نیز ادامه یابد. مطالعات نشان میدهد کودکانی که شب ادراری با علائم شدیدتری دارند، احتمال ادامه ی شب ادراری در آنها تا بزرگسالی، بیشتر از سایرین است.

 

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

 

برای گرفتن نوبت دکتر شهریار ناطق با شماره ۰۹۱۲۹۷۲۷۷۸۰ ، ٨٨٣٦٧٣٥٣  تماس بگیرید یا از طریق صفحه نوبت دهی اینترنتی اقدام نمائید.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر نوید چهارشنبه ۳۰ آبان ۹۷( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر
    من امروز ایستاده بودم بدون هیچ کاری یه لحظه بیضه سمت چپم ناگهان درد گرفت ، چند لحظه صبر کردم و چند نفس عمیق کشیدم و اون درد تقریبا کامل از بین رفت
    فقط ی نقطه زیر بیضه چپ ام دردناک هست نسبت به لمس یعنی اگر مثلا دست یا شلوار یا کلا ضربه خاصی بهش بخوره چند ساعت حساس میشه بعدش خوب میشه ، دو سال پیش که مراجعه کردم به پزشک و سونو دادم گفتن موردی نیست همین 2 هفته پیش هم سونو بیضه دادم بخاطر واریکوسل چپ گرید 1 بازم موردی نبود
    با توجه به این که درد شدید ندارم و فقط اون نقطه خاص کمی حساس هست مثل همیشه و خود بیضه نسبت به لمس مورد خاصی نداره آیا این درد نیاز به اقدام فوری داره؟ یعنی مثلا چرخش و ... نیست؟ فقط من اکثرا وقتی مثل الان استرس شدید می گیرم بیضه هام حرکت می کنه بالا میاد داخل بدن و یکم که آروم می شم پایین می ره این طبیعی هستش؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۳۰ آبان ۹۷( 3 هفته پیش)
      سلام،لطفا" جهت معاينه به مطب مراجعه كنيد
  • تصویر کاربر احمد دوشنبه ۳۰ مهر ۹۷( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باسلام وعرض ادب
    مدتی است شب ها که برای دفع ادرار از خواب بیدار می شوم کلاهک آلت درد می کنه ودفع ادرار به کندی وبازحمت دفع می شود لطفا جهت رفع مشکل راهنمائی بفرمائید 58 ساله می باشم مواد یاسیگار یا مشروب مصرف نمی کنم دبیر هستم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۳۰ مهر ۹۷( 1 ماه پیش)
      سلام،احتمالا" دچار بزرگي پروستات هستيد
      جهت درمان به پزشك مراجعه كنيد
  • تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۲۵ مهر ۹۷( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید
    سنگ مثانه ۴۰mm مشاهده شده . میخواستم بدونم نیاز به جراحی داره یا با لیزر هم درمان میشه ؟!؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۲۵ مهر ۹۷( 1 ماه پیش)
      ابتدا با ليزر سنگ شكن كنيد و سپس از طريق اندوسكوپي خرده سنگها را خارج كنيد
  • تصویر کاربر بابک چهارشنبه ۱۸ مهر ۹۷( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    Tiny superficial fragments of high grade papillary urothelial carcinoma of WHO/ISUP Classification corresponding to transitional carcinoma,grade 3 of WHO three grading system.
    البته پدر من دوسال پیش توی لگنچه کلیه اش تومور دیده شده بود که همون موقع کلیه راست و حالبش رو برداشتن .آیا امیدی به بهبودی پدرم هست؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۱۵ مهر ۹۷( 2 ماه پیش)
      اين جواب پاتولوژي كامل نيست اولا" عمق نفوذ تومور را مشخص نكرده ثانيا" يك سي تي اسكن شكم و لگن با و بدون تزريق انجام دهيد
    2. تصویر کاربر بابک دوشنبه ۱۶ مهر ۹۷( 2 ماه پیش)
      من با دکترشون که صحبت کردم گفتن که خیلی سطحی هستش اون چیزی که من با سیستوسکوپ دیدم و بعد از turb و برداشتن نمونه برداری از نمونه تراشیده شده میشه عمق نفوذ رو مشخص کرد.
    3. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۱۸ مهر ۹۷( 2 ماه پیش)
      سلام،باز هم تاكيد ميكنم،موارديكه ذكر كردم الزامي است
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر بدون جمعه ۶ مهر ۹۷( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام
    خانم ۲۷ ساله گاهی اوقات ادرار ضخیم تخلیه میشود در اخر ادرار در مجاری باقی میماند با زور زدن تخلیه میکنم گاهی اوقات ادرار نازک میشود در اخر باید چند مرتبه زور بزنم تا کامل تخلیه شودتست vcug کشت ادرارسونو مثانه کلیه خدا را شکر نرمال بود ایا این علایم تنگی مجرا است؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۶ مهر ۹۷( 2 ماه پیش)
      اگر سونوگرافي مثانه پر و خالي شما(بررسي باقيمانده ادرار)نرمال باشد بعيد است كه تنگي مجرا داشته باشيد
      در صورت تداوم علائم ميتوانيد نوار مثانه هم انجام دهيد
  • تصویر کاربر روشنک جمعه ۲۳ شهریور ۹۷( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام می خواستم نظر آقای دکتر در مورد نتیجه آزمایشم بپرسم. و اینکه دکتر عمومی به من 100 عدد قرص آلو پورینول 100 تجویز کردند همراه با یک سونو گرافی از کلیه ها.
    آیا قبل از سونو لازمه که شروع به خوردن این قرصها کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۳ شهریور ۹۷( 2 ماه پیش)
      نظر همكار ما درست است
      سونوگرافي را انجام دهيد فرقي ندارد قبل و يا بعد از شروع مصرف قرص باشد
  • تصویر کاربر علیرضا پنجشنبه ۱ شهریور ۹۷( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام خدمت دکترمن رفتم دکتر متخصص بیضه هامو معاینه کرد گفت مشکلی نداره ولی الان یه چیزی شبیه به گرفتگی پایین شکمم سمت راست دارم البته یبوست دارم یا بخاطر فشاری هست که حین معاینه به بیضه وارد شده ، در ضمن هنوز اون ورمی که گفتم روی بیضه راستم مثل آب تو کیسه هست ولی دردی حس نمیکنم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱ شهریور ۹۷( 3 ماه پیش)
      سلام،من چون شما رو معاينه نكردم نميتونم قضاوت كنم ولي عرض كردم اگر نگران هستيد سونوگرافي كنيد
  • تصویر کاربر حمیدرضا دوشنبه ۲۹ مرداد ۹۷( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام.به تازگی سنگ کلیه 7 میلیمتری دفع کردم در آنالیز سنگ ، کلسیم :50 درصد و اگزالات:35 درصد و فسفات :15 درصد نشان داده شده میخواستم بپرسم چه رژیم غذایی را باید رعایت کنم.(در حال حاضربنابر تجویز شما بدلیل بزرگی پروستات قرص فیناید 5 مصرف می کنم)ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۲۹ مرداد ۹۷( 3 ماه پیش)
      سلام دوست عزيز
      به طور كلي بهتر است موارد زير را رعايت كنيد
      ١-مصرف بيشتر مايعات
      ٢-محدوديت متوسط در مصرف كلسيم
      ٣- پرهيز از مصرف چاي جوشيده،نوشابه،مغز بادام،شكلات،گوجه فرنگي و توت فرنگي،نوشابه و نمك
      ٤- سالي ٣-٢ بار سونوگرافي انجام دهيد
  • تصویر کاربر محمد دوشنبه ۲۹ مرداد ۹۷( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام مردی 50ساله دوبارعمل بسته تنگی مجرا انجام داده دکتر می گوید چون تنگی عود کرده باید عمل باز انجام بدهد خواستم راهنمایی کنید که کدام بهتر است جراحی باز یا استنت گذاری ممنون که راهنمایی می فرمایید چون از عوارض عمل باز می ترسد
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۲۹ مرداد ۹۷( 3 ماه پیش)
      سلام،لطفا" عكس مجراي خود را براي من بفرستيد
  • تصویر کاربر مهرداد سه شنبه ۲ مرداد ۹۷( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام،اقای دکتر بیضه سمت چپ من در بچگی نزول نکرده و مورد عمل قرار گرفته، و نسبت به بیضه راست بالاتر قرار داره ،خداروشکر مشکلی ندارم ،فقط میخواستم بدونم میشه بیضه رو پایینتر اورد با عمل؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۲ مرداد ۹۷( 4 ماه پیش)
      اگر در كيسه اسكروتوم است نيازي به جراحي اضافه نيست
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر