راهکارهایی برای درمان شب ادراری در کودکان

شب ادراری به معنای خیس کردن محل خواب بدون احساس نیاز به بیدار شدن و عدم وجود بیماری خاصی است. این حالت تا ۵ سالگی طبیعی در نظر گرفته می شود و تا ۱۰ سالگی شایع است. در این مقاله به بررسی شب ادراری در کودکان می پردازیم.

کودکانی که شب ادراری دارند، ممکن است تولید ادرار شبانه ی آنها بیش از حالت عادی باشد، همچنین ممکن است برانگیختگی خواب داشته باشند و حتی ظرفیت مثانه آنها کمتر از حد نرمال باشد. این کودکان ممکن است در طول روز نیز دچار، تخلیه ادرار ضروری، تکرر ادرار و بی اختیاری ادراری شوند.

شب ادراری در کودکان

شب ادراری اولیه

دفع ادرار ناخواسته و تکرار شونده در طول خواب، که در کودکان پنج سال و بیشتر وجود دارد. این کودکان هیچ وقت خواب بدون ادرار کردن را تجربه نکرده اند.

شب ادراری ثانویه

شب ادراری ثانویه در کودکانی که قبلا حداقل برای ۶ ماه خواب بدون ادرار کردن را تجربه کرده اند، به وجود می آید.

شب ادراری اولیه بعد از درمان در اثر تاخیر رشد میتواند خود را دوباره نشان دهد. شب ادراری ثانویه بعد از به دست آوردن توانایی ادرار کردن، به دلیل آسیب هایی مانند عفونت به وجود می آید.

شب ادراری کودکان

دلایل شب ادراری در کودکان

دلایل شایع شب ادراری در کودکان عبارتند از:

بیماری برانگیختگی خواب

کودک به دلیل احساس پرشدگی مثانه از خواب بیدار نمی شود.

عوامل مثانه ای

ان حالت ممکن است به دلیل کم بودن ظرفیت شبانه ی مثانه و یا مثانه ی بیش فعال باشد. در این حالت رفلکس خالی شدن مثانه در حین خواب مهار نمی شود.

افزایش تولید شبانه ی ادرار

کودکان مبتلا به این حالت در هنگام خواب مقدار کمی هورمون ضد ادراری دارند و این باعث میشود مقدار زیادی ادرار رقیق در طول شب تولید کنند. یبوست ممکن است شرایط بیماری را تشدید کند.

عوامل خطرزا در ایجاد شب ادراری

تعدادی عوامل مختلف مستعدکننده ی شب ادراری وجود دارد که عبارتند از:

شب ادراری در آقایان شایع تر است. اگر خیس کردن تخت مکرر باشد، احتمال ادامه یافتن آن بیشتر است. این شرایط معمولا مرتبط با بی اختیاری ادرار روزانه، بی اختیاری مدفوع و یبوست است. همچنین با تاخیر در ادرار کردن اختیاری مرتبط است.

شب ادراری ارتباط خیلی قوی با سابقه ی خانوادگی دارد. ارتباط قوی ای با آپنه ی خواب و با علائم انسداد مجاری هوایی فوقانی دارد. شب ادراری در کودکان چاق شایع تر است. شب ادراری می تواند به عنوان تظاهر تاخیر رشد باشد، همراه یا بدون علائم سندرم هایی مانند سندرم داون

شب ادراری ممکن است به دلیل تاخیر رشد باشد، احتمال ایجاد شب ادراری در کودکانی که رشد تاخیر یافته در مراحل مهم کودکی دارند، بیشتر است. شب ادراری در کودکان میتواند به دلیل تولد زودرس، بیماری های رفتاری مانند بیش فعالی یا کمبود عاطفه و اختلالات اوتیسم باشد.

شب ادراری ممکن است در افراد دارای نقایص جسمانی مانند اسپینا بیفیدا به وجود بیاید، اما ایجاد شب ادراری در اثر نقایص جسمانی بسیار نادر است.

استرس در زندگی کودکان، مانند بستری در بیمارستان و دوری از مادر یا آزار و اذیت، احتمال ابتلا به شب ادراری ثانویه را بیشتر میکند. کودکان با سن بیشتر در اثر شب ادراری دچار مشکلات روحی روانی میشوند، و این مشکلات، عامل ایجاد شب ادراری نیستند.

شب ادراری

کنترل شب ادراری کودکان

اولین راه کنترل کودکانی که شب ادراری اولیه بدون علائم روزانه دارند، معمولا انجام مراقبت های اولیه ی است که به آن ها اشاره میکنیم:

  • آموزش
  • اطمینان بخشی به او
  • توصیه به راهبردهای رفتاری ساده
  • دستورالعمل های کوتاه مدت مدیریت خواب

برای این کودکان ممکن است ارجاع به کلینیک های درمان شب ادراری در صورت عدم موثر بودن درمان های اولیه نیاز باشد. بعد از درمان یبوست و علائم دیگر، کودکان مبتلا به علائم روزانه و شب ادراری ثانویه، برای بررسی بیشتر باید به درمان های ثانویه ارجاع داده شوند.

زمان مراجعه به دکتر متخصص شب ادراری کودکان

چه کودکانی نیازمند درمان های بیشتر برای مدیریت شرایطشان هستند:

  • کوکانی که شب ادراری داشته و علائم روزانه ی جدی ای دارند.
  • کودکانی که شب ادراری ثانویه داشته و سابقه ی یبوست درمان شده یا عفونت مجاری ادراری شناخته شده دارند.
  • ابتلا به عفونت و التهاب مجاری ادراری در گذشته
  • سونوگرافی غیرطبیعی کلیوی
  • شک یا تشخیص مشکلات جسمی یا ذهنی
  • کودکی که بعد از شش ماه به درمان پاسخ نداده است.
  • وجود مشکلات دیگر، مانند بی اختیاری ادرار، دیابت، کمبود توجه، مشکلات یادگیری، مشکلات رفتاری، مشکلات عاطفی و مشکلات خانوادگی

شب ادراری در کودکان

درمان های حمایتی

  • بیان کردن و اطمینان بخشی به کودک، توضیح این موضوع که این شرایط تقصیر خود کودک نیست، این یک مرحله ی رشد است و برای برخی افراد آگاهانه نیست.
  • در این شرایط نباید کودک برای خیس کردن رخت خواب خود به هیچ عنوان تنبیه شود. به کودک توضیح دهید که این مشکل در اکثر مواقع برطرف میشود، حتی بدون درمان.
  • به کودکان توصیه کنید، قبل از خواب از نوشیدنی های کافئین دار استفاده نکنند.
  • در صورت یبوست همزمان، آن را مدیریت و درمان کنید.
  • کودکان هر ۲-۳ ساعت باید یک بار ادرار کنند، به آن ها توصیه کنید به هیچ وجه بعد از احساس دفع ادرار، آن را نگه ندارند.

رفتار درمانی های ساده

  • اگر کودک یک شب را بدون ادرار کردن، گذراند، تشویق کردن آن ها با پاداش دادن، باعث بهتر شدن وضعیت آنها خواهد شد.
  • کارهای بی فایده یا حتی مضر، مانند محدودیت آب و کنترل احتباس ادرار، نباید انجام شوند.
  • انجام کارهای مفید، مانند نوشیدن مایعات به اندازه کافی، ادرار کردن قبل از خواب و مشارکت کودک در مدیریت شرایط، ممکن است برای کنترل شب ادراری در کودکان مفید باشند، که خارج از کنترل آگاهانه ی کودک هستند.
  • گرچه رفتار درمانی های ساده بهتر از درمان نکردن هستند، اما هنوز کیفیت درمانی آن ها اثبات نشده است.
  • اگر کودک زیر پنج سال دارد، والدین باید بدانند که این شریط طبیعی است و معمولا بدون درمان بعد از مدتی بهبود می یابد.

آموزش با هشدار دادن

این حالت معمولا اولین خط درمانی شب ادراری بوده و بیشترین اثر در طولانی مدت را دارد. اضافه کردن هشدار درمانی به داروهای درمانی، میتواند در افراد مفیدتر ظاهر شود. هشدار دهنده ها را میتواند از کلینیک یا مشاور درمانی شب ادراری، عودت گرفت و یا از داروخانه ها آن را تهیه کرد.

هشدارها معمولا در افراد زیر ۷ سال مناسب نیستند. بعد از چهار هفته نتایج را ارزیابی کنید، در صورتی که هیچ گونه پاسخی مشاهده نکردید، کار را متوقف کنید. بعد از دریافت نتایج، درمان را تا ادامه یافتن شب های بدون شب ادراری تا ۱۴ شب متوالی ادامه دهید. اگر بعد از سه ماه بهبودی حاصل نشد، درمان های جایگزین را ارزیابی کنید و آنها را در نظر بگیرید.

شب ادراری

عوارض شب ادراری در بچه ها

شب ادراری در کودکان میتواند خیلی استرس زا باشد، مخصوصا در کودکانی که سن بالاتری دارند. این حالت در کودکان ممکن است باعث انزوای اجتماعی، زورگویی در بین دوستان و حتی کاهش اعتماد به نفس شود. در مقایسه ی با کودکان کم سن، آن هایی که سن بالاتری دارند، باید رویکرد فعال تری داشته باشند.

اگر شب ادرای کودکان تا سن بالاتری ادامه یابد، کودکان ممکن است از رویدادهای اجتماعی و اردوهای مدرسه ای دوری کنند. این موضوع ممکن است سبب مشکلات جدی روانی اجتماعی، مشکلات موثر روی اعتماد به نفس، شغل، زندگی اجتماعی و روابط شخصی افراد شود.

کلام آخر دکتر متخصص برای شب ادراری

اکثر افرادی که مشکلات ذهنی یا بیماری های عصبی ندارند، انتظار می رود که زود یا دیر بهبود یافته و این مشکل آنها برطرف شود. شب ادراری اولیه بدون علائم روزانه، با گذشت هر سال در ۵ الی ۱۰% افراد حل میشود.

در ۱% افراد ممکن است شب ادراری در بزرگسالی نیز ادامه یابد. مطالعات نشان میدهد کودکانی که شب ادراری با علائم شدیدتری دارند، احتمال ادامه ی شب ادراری در آنها تا بزرگسالی، بیشتر از سایرین است.

 

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

 

برای گرفتن نوبت دکتر شهریار ناطق با شماره ۰۹۱۲۹۷۲۷۷۸۰ ، ٨٨٣٦٧٣٥٣  تماس بگیرید یا از طریق صفحه نوبت دهی اینترنتی اقدام نمائید.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر محمد یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 4 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام و عرض ادب
    بنده حدود ۴۵ روز پیش بعد از یک فعالیت دوچرخه سواری که بهم فشار زیادی اومد درد شدیدی در کمر و پاها احساس کردم و بعد بی حسی پاها و احتباس ادراری پیدا کردم .پیش دکتر مغز و اعصاب و جراح ستون فقرات رفتم و بعد از mri و نوار عصب گفتند که یک دیسک خفیف و فشار عصبی بوده نیاز به عمل نیست.
    الان تمام درد ها و بی حسی ها حدود ۹۰ درصد رفته اما هنوز احتباس ادراری دارم و سوند متناوب استفاده میکنم نظر شما در مورد این وضعیت چیست آیا بهبود می یابد؟ نگرانم
    سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 4 هفته پیش)
      سلام لطفا نوار مثانه انجام دهید
  • تصویر کاربر زهرا یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 4 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام ببخشید من پسرم شب ادراری داشت بردمش دکتر به مدت سه ماه دارو داد تو اون سه ماه اصلا شب ادراری نداشت و بعدش بخاطر کرونا نبردمش بیمارستان، الان بعد از 5 ماه که داریوش قطع کرده بودم توی دو هفته دوبار شب ادراری داشته چیکار کنم دکتر؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 4 هفته پیش)
      سلام لطفا از طریق فرم مشاوره آنلاین موجود در سایت برای ویزیت اقدام کنید
  • تصویر کاربر زهرا یکشنبه ۵ مرداد ۹۹( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام پسرم 7 سالش هست، ولی هنوز گاهی اوقات شب ادراری داره، هیچ مشکل خاصی توی روز نداره ولی بعضی شب ها شب ادراری داره مثلا در هفته سه شب، جاش رو خیس میکنه،لطفا کمکم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۵ مرداد ۹۹( 2 ماه پیش)
      سلام شب ادراری در این سن نیازمند درمان است در صورت تمایل میتوانید از طریق فرم ویزیت آنلاین موجود در سایت اقدام کنید
  • تصویر کاربر Zari پنجشنبه ۱۴ فروردین ۹۹( 5 ماه پیش) مشاهده پرسش
    خانم ۲۶ ساله متاهل هستم، یک روز است دچار سوزش و تکرر ادرار شده ام، بیماری خاصی نداشتم تاحالا.و همچنین رنگ ادرار قرمز شده ست. حدود یکسال پیش هم کمی عفونت ادراری داشتم که با دارو برطرف شد.کمی درد زیر شکم دارم‌. راهکار چیست برای درمان؟
    با وجود بیماری کرونا نمیخواهم به مراکز درمانی مراجعه کنم. اگر تا چند روز برطرف نشد نگران کننده ست؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۴ فروردین ۹۹( 5 ماه پیش)
      سلام،شما دچار عفونت ادراری شده اید به پزشک مراجعه و دارو دریافت کنید
  • تصویر کاربر نرگس یکشنبه ۶ مرداد ۹۸( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقاے دکتر خستہ نباشید بندہ سابقہ سنگ کلیہ دارم عایا استفادہ ازقرص لاغرے باعث میشہ کلیہ ھام سنگ ساز بشن دوبارہ سنگ شکن ھم انجام دادم قرص ھاھم قرص لاغرے آلووراھستن ممنون میشم جوابم بدید
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۶ مرداد ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،خود قرص لاغری باعث سنگ سازی نمیشود اما رژیم های لاغری در افزایش تولید سنگ موثر هستند
  • تصویر کاربر نرگس چهارشنبه ۲۶ تیر ۹۸( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقاے دکترخستہ نباشید دخترم ۷ سالشہ شب ادرارے داشت بردمش دکتر بعد سونووآزمایش ھایے ک انجام دادیم بھمون قرص ایمے پرامین وتولرین دادن وگفتن ایمے پرامین ظھر یکے شب ھم یکے وتولرین شبے یہ دونہ تاشش ماہ باید ھمین جورے ادامہ بدہ الان شب ادراریش خوب شدہ ولے میترسم شش ماہ قرص ھا روبدم بھش بنظرمن کم کم قطشون نکنم الان حدودسہ ماہ دارم بھش میدم خیلے میترسم انقد میبینم با دارو واین چیزا بچہ ھایھو یہ چیزیشون میشہ ممنون میشم راھنماییم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۲۶ تیر ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،به نظر بنده هم ۶ ماه زمان زیادی است کم کم داروها را قطع کنید
  • تصویر کاربر لیلا جمعه ۲۰ اردیبهشت ۹۸( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر ببخشید من پسرم کلاس ششمه ولی تو گاهی چند ماه خوبه بعد یه شب شب اداری داره الان تو این سه هفته سه چهار شب شب اداری داشته خیلی ناراحتم میکنه نمیدونم چکار کنم به پدرش گفتم بریمش کلینیک شب اداری میگه ولش کن روی روحیه ش اثر بد می ذاره تو رو خدا بگید چکار کنم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۰ اردیبهشت ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،به مطب مراجعه کنید با تغییر سبک زندگی و مصرف کوتاه مدت دارو خوب میشود فرمایش پدر ایشان درست نیست خود شب ادراری روحیه ایشان را بدتر میکند
  • تصویر کاربر بهار یکشنبه ۲۱ بهمن ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام چند روزاخیر عمل سیستوسکوپی سنگ شکنی مثانه به همراه گشاد کردن مجرای ادراری داشتم که بعد از بیرون آمدن از اتاق عمل متوجه شدم که ناحیه تناسلی ام خونی است.(خون خشک) و لب های بزرگ واژن متورم شده است. بعد از عمل هم به مدت دو سه روز در حد 2-3 قطره ترشحات خونی کمرنگ داشتم. 1- آیا احتمال آسیب دیدگی, زخمی و خونی شدن واژن در حین عمل سیستوسکوپی امری عادی است؟ 2- آیا احتمال آسیب دیدگی پرده بکارت هم در عمل سیستوسکوپی هست؟ خواهش میکنم راهنمایی بفرمایید.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۱ بهمن ۹۷( 1 سال پیش)
      سلام،جواب سوال اول مثبت است اما بعد گذشت چند روز و مصرف انتي بيوتيك و مايعات فراوان خود بخود خوب ميشود و معمولا" نياز به اقدام اضافه اي نيست
      در مورد سوال دوم بسيار بسيار بعيد است نگران نباشيد
  • تصویر کاربر نوید چهارشنبه ۳۰ آبان ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر
    من امروز ایستاده بودم بدون هیچ کاری یه لحظه بیضه سمت چپم ناگهان درد گرفت ، چند لحظه صبر کردم و چند نفس عمیق کشیدم و اون درد تقریبا کامل از بین رفت
    فقط ی نقطه زیر بیضه چپ ام دردناک هست نسبت به لمس یعنی اگر مثلا دست یا شلوار یا کلا ضربه خاصی بهش بخوره چند ساعت حساس میشه بعدش خوب میشه ، دو سال پیش که مراجعه کردم به پزشک و سونو دادم گفتن موردی نیست همین 2 هفته پیش هم سونو بیضه دادم بخاطر واریکوسل چپ گرید 1 بازم موردی نبود
    با توجه به این که درد شدید ندارم و فقط اون نقطه خاص کمی حساس هست مثل همیشه و خود بیضه نسبت به لمس مورد خاصی نداره آیا این درد نیاز به اقدام فوری داره؟ یعنی مثلا چرخش و ... نیست؟ فقط من اکثرا وقتی مثل الان استرس شدید می گیرم بیضه هام حرکت می کنه بالا میاد داخل بدن و یکم که آروم می شم پایین می ره این طبیعی هستش؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۳۰ آبان ۹۷( 1 سال پیش)
      سلام،لطفا" جهت معاينه به مطب مراجعه كنيد
  • تصویر کاربر احمد دوشنبه ۳۰ مهر ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    باسلام وعرض ادب
    مدتی است شب ها که برای دفع ادرار از خواب بیدار می شوم کلاهک آلت درد می کنه ودفع ادرار به کندی وبازحمت دفع می شود لطفا جهت رفع مشکل راهنمائی بفرمائید 58 ساله می باشم مواد یاسیگار یا مشروب مصرف نمی کنم دبیر هستم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۳۰ مهر ۹۷( 1 سال پیش)
      سلام،احتمالا" دچار بزرگي پروستات هستيد
      جهت درمان به پزشك مراجعه كنيد
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر