آزواسپرمی یا بی نطفگی چیست و راه های درمان آن کدام است؟

بی نطفگی یا آزواسپرمی، نوعی اختلال بوده که در آن تعداد اسپرم های موجود در مایع منی، صفر می‌شود. از آنجا که عوامل خارجی بسیاری در آزواسپرمی موقت تأثیر گذارند، لذا تائید و تشخیص این اختلال باید از طریق آزمایش‌های مکرر در درازمدت انجام شود.

حدود ۱ درصد از مردان و حدود ۱۵ درصد از مردان عقیم، به آزواسپرمی مبتلا هستند. آزواسپرمی ممکن است در نتیجه ی عدم تولید اسپرم یا عدم توانایی اسپرم برای حل شدن در مایع منی باشد، اما با توجه به نتایج آزمایشگاهی، گاهی هر دو مؤلفه در یک شخص موجود است.

تشخیص اصلی این اختلال زمانی مشخص میشود که، طی بررسی توسط میکروسکوپ‌های قدرتمند، هیچ اسپرمی در مایع منی موجود نباشد.

انواع دسته بندی آزواسپرمی

ارزیابی بیمار مبتلا به ازواسپرمی، به‌منظور تشخیص علت بیماری صورت می‌گیرد.

آزواسپرمی پیش بیضه‌ای

این نوع حدود ۲ درصد از مردان مبتلا به ازواسپرمی را تحت تأثیر قرار می‌دهد و بر اثر اختلالات غده هیپوفیز و هیپوتالاموس به وجود می آید.

آزواسپرمی بیضه ای

ازواسپرمی بیضه‌ای یا ازواسپرمی غیر انسدادی حدود ۴۹ الی ۹۳ درصد از مردان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در مردان مبتلا به ازواسپرمی غیر انسدادی، در واقع کاهش نطفه زایی یا عدم نطفه زایی دیده می‌شود.

آزواسپرمی پس بیضه ای

انسداد پس بیضه‌ای یا انزال معکوس، ۷ الی ۵۱ درصد از مردان مبتلا به ازواسپرمی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در این مورد نطفه زایی وجود دارد، هرچند منی فاقد اسپرم است.

درصورتی‌که هیچ‌کدام از موارد بالا در مورد فرد به کار نرود از اصطلاح ازواسپرمی ایدیوپاتیک Idiopathic azoospermia استفاده می‌کنیم.

آزواسپرمی ایدیوپاتیک

یکی از شدیدترین حالت‌های ناباروری در مردان است که ۱ درصد از مردان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این اختلال علت مشخصی ندارد، اما برخی عوامل از قبیل سن و وزن بر آن تأثیر گذارند.

برای نمونه بر اساس نتایج مطالعاتی که در سال ۲۰۱۳ صورت گرفت، چاقی و اضافه وزن، از عوامل اولیگواسپرمی و ازواسپرمی هستند، اما علت اصلی این اختلال هنوز مشخص نیست.

آزمایش اسپرم

تشخیص آزواسپرمی

اندازه‌گیری سطح هورمون، بررسی‌های فیزیکی و سوابق پزشکی، برای تشخیص اولیه ی این بیماری استفاده می‌شوند. سابقه ی بیماری در کودکی، سابقه ی خانوادگی، ناتوانی جنسی، التهاب بیضه، سابقه ی شیمی‌درمانی و پرتودرمانی و تمام آسیب‌های جنسی نیز در مرحله تشخیص، تأثیرگذار هستند.

بررسی فیزیکی نیز شامل، اندازگیری بیضه‌ها، بررسی هماهنگی بیضه ها، سازگاری اپیدیدیم، صفات ثانویه جنسی و بررسی ابتلا یا عدم ابتلا فرد به واریکوسل است. در بررسی سطح هورمون ها، میزان سرم تستوسترون و سطح هورمون محرک فولیکول، ارزیابی می‌شوند.

بیماری‌های مرتبط با آزواسپرمی

  • هایپر پرولاکتینوما
  • سندرم كلاين‌ فلتر
  • التهاب بیضه
  • سرطان بیضه
  • فيبروز کیستی
  • انسداد مجرای انزال
  • انزال معکوس
  • سندرم کالمن
  • عقب‌ ماندگى‌ ذهنى‌

عوامل تأثیرگذار بر آزواسپرمی

  • چاقی
  • اضافه وزن
  • آفت‌کش‌ها
  • مواد مخدر از قبیل ماری‌جوآنا
  • پرتودرمانی
  • زخم‌های تناسلی
  • عمل جراحی ناحیه لگن
  • مصرف آنتی‌بیوتیک

پیشگیری از آزواسپرمی

آزواسپرمی، اختلالی غیرقابل پیشگیری است اما با رعایت برخی عوامل مرتبط با آن، می‌توان شانس ابتلا به آن را کاهش داد. کاهش وزن و انتخاب سبک زندگی سالم، جزو بهترین گزینه ها برای پیشگیری از آزواسپرمی هستند.

اسپرم

علائم آزواسپرمی

ازواسپرمی به‌طور طبیعی در زمان آزمایش‌های ناباروری از جمله آزمایش اسپرم، تشخیص داده می‌شود. این تشخیص بر اساس بررسی دو مرحله‌ای منی است، که طی دو مرحله مجزا انجام می‌گیرد. انسداد مجرای اسپرم از طریق بررسی فیزیکی قابل‌تشخیص است و به‌وسیله ی تصویربرداری با امواج فراصوت به تشخیص نهایی می‌رسد.

تشخیص ازواسپرمی ناشی از انسداد، ناهنجاری‌های مربوط به انسداد مجرای انزال و کیست پروستات نیز از طریق انجام این آزمایش امکان‌پذیر است. انزال معکوس از طریق آزمایش ادرار پس از انزال و با وجود یا عدم وجود اسپرم در ادرار، قابل‌تشخیص است.

پایین بودن سطح هورمون های LH  و FSH و همچنین پایین یا متوسط بودن سطح هورمون تستوسترون، حاکی از اختلالات پیش بیضه‌ای هستند، درحالی‌که بالا بودن سطح هورمون گنادوتروپين‌، نشان از اختلالات بیضه‌ای است. این تمایز اما چندان واضح نیست و تفاوت بین ازواسپرمی انسدادی و غیر انسدادی ممکن است نیازمند تکه‌برداری از بیضه باشد.

درمان آزواسپرمی

درمان اختلال آزواسپرمی از طریق تجویز دارو و عمل جراحی صورت می‌گیرد.

دارو

مردانی که به دلیل هایپرپرولاکیتنمیا، مبتلا به آزواسپرمی هستند یا مردانی که تولید اسپرم در آن‌ها به دلیل اندروژن‌ خارجی متوقف شده باشد، با عدم مصرف دارو بهبود بافته و دوباره قادر به تولید اسپرم خواهند بود.

عمل جراحی

یکی از علل آزواسپرمی انسدادی، آسیب پزشکی به مجرای انزال است و برای ترمیم نیاز به عمل جراحی است.

پیوند مغز استخوان

پیوند مغز استخوان گزینه درمانی پس از شیمی‌درمانی برای بیماران مبتلا به ناباروری آزواسپرمی است.

 

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

1+
برای گرفتن نوبت دکتر شهریار ناطق با شماره ۰۹۱۲۹۷۲۷۷۸۰ ، ٨٨٣٦٧٣٥٣  تماس بگیرید یا از طریق صفحه نوبت دهی اینترنتی اقدام نمائید.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر مرتضی سه شنبه ۱۵ مرداد ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر
    خسته نباشید ...همسرم ازو اسپرم هست .ما یه بار ای وی اف کردیم و جنین تشکیل نشد .یک بار هم بیوپسی بیضه کردیم که جواب ازمایشگاه رو براتون میفرستم ..بعد از این جواب ازمایشگاه همسرم تا یک سال یک روز در میون امپول میزد بمدت ده ماه ..خواهش میکنم جواب ازمایشگاه را مطالعه بفرمایید اگر درمانی از نظر شما وجود دارد خدمتتان برسیم ...با تشکر از وقتی که میگذارید
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۱۵ مرداد ۹۸( 2 ماه پیش)
      سلام،من فایلی از شما دریافت نکردم
  • تصویر کاربر حمید چهارشنبه ۲۶ تیر ۹۸( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام میخواستم از شما بپرسم آیا ازواسپرمی درمان دارد من آزمایش بیوپسی خودم برای شما ارسال میکنم اگر دیدید درمان دارد بگویید برسم خدمت شما با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۲۶ تیر ۹۸( 3 ماه پیش)
      سلام،در نمونه برداری شما داخل بیضه اسپرم دیده شده است ازو اسپرمی شما انسدادی است و انشالله با رفع انسداد مشکل حل میشود
  • تصویر کاربر ریحانا جمعه ۶ اردیبهشت ۹۸( 5 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باسلام.همسر من ازواسپرمی دارد در بیوپسی ت سط دکتر عارق امینی وجود ۲۰ درصد اسپرماتید و ۶۰درصد سرتولی بود.علت را چاقی نفرط تشخیص دادن ب دلیل اضافه وزن۱۰۰کیلو.هورمون ها نرمال و بیضه ها نرمال.امکان بهبودی پس وز کاهش وزن چقدر اشت.در مشهد پیش کدوم دکتر بریم بهتره
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۶ اردیبهشت ۹۸( 5 ماه پیش)
      سلام،چاقی سبب عامل فوق نمیشود
      در مشهد کسی را نمیشناسم
  • تصویر کاربر رامین سه شنبه ۹ مرداد ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام ۱۷ سالمه چن روزی هس که از درد بیضه چپم خواب ندارم دکتر رفتم بعد از سونوگرافی فقط مسکن تجویز کرده ولی تاثیری ن روی درد داشت ن روی بزرگ شدن بیضه‌ی چپم نیاز به عمل است یا نه؟!
    سونوگرافی پیوست شده
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۹ مرداد ۹۷( 1 سال پیش)
      سلام،سوال شما پاسخ داده شد
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر