چگونه اسید اوریک و اوره خون را پایین بیاوریم؟

فهرست مطالب

اوره یکی از مواد حاصل از سوخت و ساز پروتئین های بدن است که در کبد تولید شده و به طور کامل از کلیه ها دفع می شود. بنابراین میزان اوره خون به صورت غیرمستقیم بیانگر عملکرد کلیه ها است. در این مقاله به بررسی اوره و اسید اوریک خون می پردازیم.

هرگاه مقدار مصرف (سوخت و ساز) پروتئین افزایش یابد (مثلا در اثر افزایش میزان گوشت در رژیم غذایی و یا خونریزی گوارشی) یا فعالیت کلیه ها دچار اختلال شود و یا خون غلیظ گردد (مثلا در پی کاهش طولانی مدت میزان مایع مصرفی و یا دفع فراوان آب از بدن به علت اسهال طولانی و شدید)، میزان اوره هم افزایش می یابد.

هم چنین از ٥٠ سالگی به بعد، به ازای هر ١٠ سال، مختصری میزان اوره خون افزایش می یابد که به علت کاهش ذاتی عملکرد کلیه در اثر افزایش سن است.

مقدار طبیعی اوره خون در بالغین 45-15 mg/dl و در کودکان 40-10 mg/dl می باشد. بنابراین این آزمایش عمدتا بیانگر میزان آب بدن و تا حدی وضعیت عملکردی کلیه است.

‏ BUN یا میزان نیتروژن اوره خون نیز به صورت غیرمستقیم بیانگر میزان اوره می باشد. در واقع از ضرب مقادیر BUN در عدد ١/٨ میزان اوره خون مشخص می شود. برای مثال اگر در فردی میزان BUN ٢٠ باشد میزان اوره خون آن شخص ٣٦ است. میزان طبیعی BUN در بالغین حدودا 20-10 mg/dl است.

علت پایین بودن اوره خون

از علل کاهش سطح اوره خون (BUN) می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  •  میزان پروتئین دریافتی کم باشد. (سوء تغذیه)
  • سنتز و ساخت پروتئین مختل شود. (بیماری کبدی)
  • میزان دریافت مایعات بیش از حد لازم باشد. (هیدراتاسیون بیش از حد)

علل افزایش اوره ی خون

از علل افزایش اوره ی خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • اختلال کلیوی
  • از دست رفتن آب بدن
  • خونریزی گوارشی و یا خونریزی های داخلی بدن
  • مصرف برخی از داروها نظیر متوترکسات، کاربامازپین و انتی بیوتیک های آمینوگلیکوزیدی مانند جنتامایسین یا امیکاسین

از اختلالات کلیوی افزایش دهنده ی اوره خون می توان به دلایل پیش کلیوی (کاهش حجم مایعات بدن به علت کم آبی مفرط و یا خونریزی و از دست دادن حجم)، بیماری های درگیر کننده پارانشیم کلیه (سنگ کلیه بزرگ و متعدد، عفونت کلیه وسیع و یا بیماری های کیست کلیه) و یا علل بعد از کلیه (سنگ حالب انسدادی، تنگی شدید محل اتصال حالب به لگنچه کلیه و یا بزرگی پروستات انسدادی و مزمن) اشاره کرد.

نقرس

علل افزایش اسید اوریک خون

اسید اوریک ماده حاصل از سوخت و ساز مواد آلی به نام پورین ها (از ترکیبات اصلی هسته سلول ها) بوده که قسمت عمده آن توسط کلیه ها (ادرار) و مابقی توسط روده (مدفوع) دفع می شود.

میزان طبیعی اسید اوریک خون بین 8.3-3.6 میلی گرم در دسی لیتر است افزایش مختصر در میزان اسید اوریک معمولا بی علامت است ، اما افزایش واضح در میزان اسید اوریک خون سبب رسوب آن در بافت های نرم، نقرس، رسوب آن در کلیه و ایجاد سنگ کلیه اسید اوریکی می شود.

معمولا حملات نقرس خود را به صورت تورم، قرمزی و درد در مفصل انگشت شست پا، پس از مصرف یک وعده غذایی حاوی گوشت قرمز زیاد نشان می دهد.

هر گونه افزایش در میزان اسید اوریک خون، حاصل از افزایش در مصرف منابع حاوی اسید اوریک، اختلال در ساخت آن و یا اختلال در دفع آن (نارسایی کلیه) است. از علل افزایش اسید اوریک خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • مصرف داروهای ادرار آور
  • مصرف نوشیدنی های الکلی
    ژنتیک
  • کم کاری تیروئید
  • مصرف داروهای ضعیف کننده ی سیستم ایمنی
  • عفونت وسیع
  • چاقی
  • لوسمی
  • لنفوم
  • مصرف زیاد کافئین
  • جراحی وسیع
  • پرتو درمانی
  • از مهم ترین علل بالا بودن اوره، نارسایی کلیه و عدم توانایی کلیه برای دفع اسید اوریک می باشد.
‼ نکته: ورزش سنگین و فعالیت زیاد هم می تواند باعث افزایش اسید اوریک شود.

علل کاهش اسید اوریک خون

از علل کاهش اسید اوریک خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • بیماری ویلسون
  • سندرم فانکلیس
  • سندرم STIDH

رژیم غذایی

دشمن اسید اوریک و غذاهای کاهش اوره خون

اگر اسید اوریک بالایی دارید توصیه های غذایی برای کاهش اسید اوریک شامل کاهش مصرف پروتئین، کاهش مصرف گوشت قرمز، کاهش مصرف جگر، کاهش مصرف ماکیان و کاهش مصرف احشاء داخلی(کله پاچه، مغز و دنبلان) است. به طور کلی توصیه می شود که مواد غذایی حاوی پورین را در رژیم غذایی کاهش دهید.

هم چنین مصرف موادی مانند اسفناج، گل کلم، مارچوبه، ریواس، حبوبات و لوبیا، قارچ و عدس را محدود کنید. تخم مرغ حاوی میزان کم پورین بوده و سبب افزایش بارز در میزان اسید اوریک خون نمی شود اما به دلیل اسیدی کردن خون سبب افزایش دردهای ناشی از نقرس می شود.

توصیه می شود مصرف گوجه فرنگی، توت فرنگی و زرده تخم مرغ را به علت اسیدی کردن خون، محدود کنید. بهتر است به جای زرده از سفیده تخم مرغ استفاده کنید.

از آنجایی که چربی زیاد مانع دفع اسید اوریک می شود، بهتر است از مصرف غذاهای چرب خودداری کنید. توصیه می شود بیش از ٣٠٪؜ از انرژی روزانه از منابع چربی تامین نشود.
آب بیشتری مصرف کنید، رژیم غذایی را رعایت کنید و لاغر شوید. بهتر است روند کاهش وزن تدریجی و ملایم باشد چرا که رژیم غذایی سخت و کاهش وزن سریع، باعث افزایش اسید اوریک می شود.

از آنجایی که ورزش سنگین خود باعث افزایش میزان اسید اوریک خون می شود به بیماران توصیه می شود که هفته ای ٣ جلسه، هر بار به مدت ٣٠ دقیقه ورزش کنند. پیاده روی و شنا از گزینه های مناسب می باشند.

سنجش میزان اسید اوریک خون

  • برای آزمایش اسید اوریک توصیه می شود که 4 ساعت قبل ناشتا بوده و از 2 ساعت قبل از آن دارو مصرف نشود.
  • از داروهای افزایش دهنده یا کاهنده ی اسید اوریک قبل از آزمایش استفاده نشود.
  • از مصرف زیاد پروتئین قبل از آزمایش خودداری شود.
  • قبل از آزمایش به مدت چند روز رژیم غذایی عادی داشته باشید و مواد غذایی با حجم زیاد پروتئین مصرف نکنید.
  • برای آزمایش اوره ی خون نیازی به ناشتا بودن نمی باشد اما از چند روز قبل از آزمایش رژیم غذایی پر کربوهیدرات و پر پروتئین مصرف نشود.

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

متخصص ارولوژی و جراح کلیه، مجاری ادراری و تناسلی، عضو انجمن ارولوژی اروپا، عضو انجمن ارولوژی ایران و مدیر گروه ارولوژی بیمارستان آتیه.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

ثبت سوال جدید غیرفعال می‌باشد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر مجتبی دوشنبه ۹ فروردین ۰( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 195 مشاهده پرسش
    سلام.خسته نباشین.آقای دکتر یه سوالی از خدمتتون دارم بچه ی من پوست آلت تناسلیش خیلی تنگ است و موقعی که می خواهیم پوست رو کنار بزنیم تا نوک آلت دیده شود به علت تنگی پوست دیده نمیشه آیا نیاز به ختنه دارد؟تکلیف ما چیه؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۹ فروردین ۰( 1 سال پیش)
      سلام بهتر است معاینه شوید
  • تصویر کاربر پدرام سه شنبه ۳۰ دی ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 222 مشاهده پرسش
    سلام یک پسر ۲۶ ساله هستم . آزمایش دادم که اسید اوریکم لب مرض بود ، مکمل های پروتئینی برای باشگاه مصرف کردم بعد از ۲۰ روز درد های مقطعی به همراه کمی تورم در اکثر مفاصلم داشتم
    ۳ روزه مکملارو قطع کردم و رژیمم رو مناسب کردم تا اسید اوریک اضافیم دفع بشه ولی هنوز درد مفصل دارم ، آیا خوب میشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۳۰ دی ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام درد مفصلی شما به علت اسید اوریک نیست
  • تصویر کاربر سینا یکشنبه ۲۸ دی ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 204 مشاهده پرسش
    با عرض سلام وخسته نباشید جناب دکتر
    بنده هفته پیش تنگی مجرا انجام دادم به روش بسته که در ناحیه بولبار و 12 میلی متر بود الان بعد از خارج کردن سوند بسیار ادرارم عالی است اما همش نگران عود این موضوع هستم
    آیا مریضی داشتین که با یک بار اینترنال خوب شده باشد؟
    والان با اینکه خوب شدم سونداژ متناوب انجام دهم؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۸ دی ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام انجام و یا عدم انجام CIC پس از جراحی بسته به وسعت تنگی و نظر جراح شما دارد
  • تصویر کاربر امید یکشنبه ۲۸ دی ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 204 مشاهده پرسش
    سلام و عرض ادب جناب دکتر ناطق.
    عرضم به حضور مبارک و با سعادتتون که 37 سال سن دارم با قد 185 و وزن 94
    قبلا دچار درد انگشت پا با ورم که حتی راه دیگه نمیتونستم برم. مشکل سنگ کلیه دارم یه وقتایی کریستالی یه وقتایی کلسیمی. آزمایش دادم کراتین 1.51 و اوره 9.6 و تری گلیسرید 442 دکتر فوق متخصص بهم دارو داد آیا به مشکل نارسایی کلیه دچار شدم!؟ سونو کردم گفت کلیه راست ورم داره
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۸ دی ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام خیر
  • تصویر کاربر کامی1982 چهارشنبه ۱۰ دی ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 215 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر.
    پسری 34 ساله و متاهل هستم. آلتم تو وسط رابطه با همسرم شل شده و از نعوظ خارج میگردد. راهنمایی بفرمایید.
    (توضیحات پیج شما را نیز مطالعه کردم)
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۱۰ دی ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام لطفا از طریق لینک مشاوره آنلاین موجود در سایت برای ویزیت اقدام کنید
  • تصویر کاربر ramram جمعه ۵ دی ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 210 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و ارادت
    مردی 46 ساله هستم که چند ماهی است که احساس می کنم آلت تناسلی بی جانی دارم و احساس می کنم جریان خونی در آن نیست.
    در زمان سکس زود از حالت نعوظ خارج می شود و علی رغم میل جنسی, لذت و شوری احساس نمی کنم.
    البته بدلایلی ذهنم مغشوش و آرامش ندارم .
    اطفا راهنمایی نمایید.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۵ دی ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام لطفا به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر هستي شنبه ۱۳ دی ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 202 مشاهده پرسش
    با عرض سلام واحترام ،دخترم تو ١٠سال هستن و مشكل شب ادراري رو در اين سالها داشتن ،اگر خودم بيدارشون كنم نصف شب اين اتفاق نمي افته ،در غير اينصورت اصلا خودش بيدار نميشه و رختخوابشو خيس ميكنه،منو راهنمايي بفرماييد،ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۱۳ دی ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام لطفا از طریق فرم مشاوره آنلاین موجود در سایت برای ویزیت اقدام کنید
  • تصویر کاربر محمد جمعه ۱۴ آذر ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 186 مشاهده پرسش
    سلام من 42 سال دارم و ی بچه هم دارم از بچگی بسه سمت راستم به صورت کامل پایین نیومد و از نظر اندازه کوچک هست و بیضه دیگر خیلی بزرگ تره . از جراحی ترس دارم تا کنون هم هیچ مشکلی باهاش نداشتم آیا از نظر پزشکی و پایین نیومدند بیضی به بیماری منجر خواهد شد.مرسی
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۱۴ آذر ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام شانس سرطان بیضه افزایش می یابد
  • تصویر کاربر فرزانه یکشنبه ۲۸ دی ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 178 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر خسته نباشید خانمی ۴۳ ساله هستم و بیمار پیوند کلیه هستم اوره خونم ۳۹ ، BUN 25 یوریک اسید 7.3 و کراتینم 1.3 ایا به داروی خاصی نیاز دارم؟ خیلی نگرانم بخاطر وضعیت کلیه پیوندیم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۸ دی ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام وضعیت کلیه شما خوب است
  • تصویر کاربر مریم یکشنبه ۹ آذر ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 212 مشاهده پرسش
    سلام خانم ۵۵ساله هستم چها ماه خام گیاه خوار شدم ازمایش خونم اسید اوریک ۲۳۰شد کلسترول هم ۲۳۰چکار کنم ممنون از راهنماییتون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۹ آذر ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام نخست اینکه اسید اوریک ۲۳۰ نداریم احتمالا اشتباه میکنید بعد هم اینکه اگر با رژیم نرمال نشدید بهتر است دارو مصرف کنید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات پیشنهادی

آدرس مطب

تهران – جنب بیمارستان آتیه – ساختمان پزشکان آتیه – طبقه ۴

شماره تماس

در این مقاله مطالعه می‌کنید: