چگونه اسید اوریک و اوره خون را پایین بیاوریم؟

فهرست مطالب

اوره یکی از مواد حاصل از سوخت و ساز پروتئین های بدن است که در کبد تولید شده و به طور کامل از کلیه ها دفع می شود. بنابراین میزان اوره خون به صورت غیرمستقیم بیانگر عملکرد کلیه ها است. در این مقاله به بررسی اوره و اسید اوریک خون می پردازیم.

هرگاه مقدار مصرف (سوخت و ساز) پروتئین افزایش یابد (مثلا در اثر افزایش میزان گوشت در رژیم غذایی و یا خونریزی گوارشی) یا فعالیت کلیه ها دچار اختلال شود و یا خون غلیظ گردد (مثلا در پی کاهش طولانی مدت میزان مایع مصرفی و یا دفع فراوان آب از بدن به علت اسهال طولانی و شدید)، میزان اوره هم افزایش می یابد.

هم چنین از ٥٠ سالگی به بعد، به ازای هر ١٠ سال، مختصری میزان اوره خون افزایش می یابد که به علت کاهش ذاتی عملکرد کلیه در اثر افزایش سن است.

مقدار طبیعی اوره خون در بالغین 45-15 mg/dl و در کودکان 40-10 mg/dl می باشد. بنابراین این آزمایش عمدتا بیانگر میزان آب بدن و تا حدی وضعیت عملکردی کلیه است.

‏ BUN یا میزان نیتروژن اوره خون نیز به صورت غیرمستقیم بیانگر میزان اوره می باشد. در واقع از ضرب مقادیر BUN در عدد ١/٨ میزان اوره خون مشخص می شود. برای مثال اگر در فردی میزان BUN ٢٠ باشد میزان اوره خون آن شخص ٣٦ است. میزان طبیعی BUN در بالغین حدودا 20-10 mg/dl است.

علت پایین بودن اوره خون

از علل کاهش سطح اوره خون (BUN) می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  •  میزان پروتئین دریافتی کم باشد. (سوء تغذیه)
  • سنتز و ساخت پروتئین مختل شود. (بیماری کبدی)
  • میزان دریافت مایعات بیش از حد لازم باشد. (هیدراتاسیون بیش از حد)

علل افزایش اوره ی خون

از علل افزایش اوره ی خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • اختلال کلیوی
  • از دست رفتن آب بدن
  • خونریزی گوارشی و یا خونریزی های داخلی بدن
  • مصرف برخی از داروها نظیر متوترکسات، کاربامازپین و انتی بیوتیک های آمینوگلیکوزیدی مانند جنتامایسین یا امیکاسین

از اختلالات کلیوی افزایش دهنده ی اوره خون می توان به دلایل پیش کلیوی (کاهش حجم مایعات بدن به علت کم آبی مفرط و یا خونریزی و از دست دادن حجم)، بیماری های درگیر کننده پارانشیم کلیه (سنگ کلیه بزرگ و متعدد، عفونت کلیه وسیع و یا بیماری های کیست کلیه) و یا علل بعد از کلیه (سنگ حالب انسدادی، تنگی شدید محل اتصال حالب به لگنچه کلیه و یا بزرگی پروستات انسدادی و مزمن) اشاره کرد.

نقرس

علل افزایش اسید اوریک خون

اسید اوریک ماده حاصل از سوخت و ساز مواد آلی به نام پورین ها (از ترکیبات اصلی هسته سلول ها) بوده که قسمت عمده آن توسط کلیه ها (ادرار) و مابقی توسط روده (مدفوع) دفع می شود.

میزان طبیعی اسید اوریک خون بین 8.3-3.6 میلی گرم در دسی لیتر است افزایش مختصر در میزان اسید اوریک معمولا بی علامت است ، اما افزایش واضح در میزان اسید اوریک خون سبب رسوب آن در بافت های نرم، نقرس، رسوب آن در کلیه و ایجاد سنگ کلیه اسید اوریکی می شود.

معمولا حملات نقرس خود را به صورت تورم، قرمزی و درد در مفصل انگشت شست پا، پس از مصرف یک وعده غذایی حاوی گوشت قرمز زیاد نشان می دهد.

هر گونه افزایش در میزان اسید اوریک خون، حاصل از افزایش در مصرف منابع حاوی اسید اوریک، اختلال در ساخت آن و یا اختلال در دفع آن (نارسایی کلیه) است. از علل افزایش اسید اوریک خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • مصرف داروهای ادرار آور
  • مصرف نوشیدنی های الکلی
    ژنتیک
  • کم کاری تیروئید
  • مصرف داروهای ضعیف کننده ی سیستم ایمنی
  • عفونت وسیع
  • چاقی
  • لوسمی
  • لنفوم
  • مصرف زیاد کافئین
  • جراحی وسیع
  • پرتو درمانی
  • از مهم ترین علل بالا بودن اوره، نارسایی کلیه و عدم توانایی کلیه برای دفع اسید اوریک می باشد.
‼ نکته: ورزش سنگین و فعالیت زیاد هم می تواند باعث افزایش اسید اوریک شود.

علل کاهش اسید اوریک خون

از علل کاهش اسید اوریک خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • بیماری ویلسون
  • سندرم فانکلیس
  • سندرم STIDH

رژیم غذایی

دشمن اسید اوریک و غذاهای کاهش اوره خون

اگر اسید اوریک بالایی دارید توصیه های غذایی برای کاهش اسید اوریک شامل کاهش مصرف پروتئین، کاهش مصرف گوشت قرمز، کاهش مصرف جگر، کاهش مصرف ماکیان و کاهش مصرف احشاء داخلی(کله پاچه، مغز و دنبلان) است. به طور کلی توصیه می شود که مواد غذایی حاوی پورین را در رژیم غذایی کاهش دهید.

هم چنین مصرف موادی مانند اسفناج، گل کلم، مارچوبه، ریواس، حبوبات و لوبیا، قارچ و عدس را محدود کنید. تخم مرغ حاوی میزان کم پورین بوده و سبب افزایش بارز در میزان اسید اوریک خون نمی شود اما به دلیل اسیدی کردن خون سبب افزایش دردهای ناشی از نقرس می شود.

توصیه می شود مصرف گوجه فرنگی، توت فرنگی و زرده تخم مرغ را به علت اسیدی کردن خون، محدود کنید. بهتر است به جای زرده از سفیده تخم مرغ استفاده کنید.

از آنجایی که چربی زیاد مانع دفع اسید اوریک می شود، بهتر است از مصرف غذاهای چرب خودداری کنید. توصیه می شود بیش از ٣٠٪؜ از انرژی روزانه از منابع چربی تامین نشود.
آب بیشتری مصرف کنید، رژیم غذایی را رعایت کنید و لاغر شوید. بهتر است روند کاهش وزن تدریجی و ملایم باشد چرا که رژیم غذایی سخت و کاهش وزن سریع، باعث افزایش اسید اوریک می شود.

از آنجایی که ورزش سنگین خود باعث افزایش میزان اسید اوریک خون می شود به بیماران توصیه می شود که هفته ای ٣ جلسه، هر بار به مدت ٣٠ دقیقه ورزش کنند. پیاده روی و شنا از گزینه های مناسب می باشند.

سنجش میزان اسید اوریک خون

  • برای آزمایش اسید اوریک توصیه می شود که 4 ساعت قبل ناشتا بوده و از 2 ساعت قبل از آن دارو مصرف نشود.
  • از داروهای افزایش دهنده یا کاهنده ی اسید اوریک قبل از آزمایش استفاده نشود.
  • از مصرف زیاد پروتئین قبل از آزمایش خودداری شود.
  • قبل از آزمایش به مدت چند روز رژیم غذایی عادی داشته باشید و مواد غذایی با حجم زیاد پروتئین مصرف نکنید.
  • برای آزمایش اوره ی خون نیازی به ناشتا بودن نمی باشد اما از چند روز قبل از آزمایش رژیم غذایی پر کربوهیدرات و پر پروتئین مصرف نشود.

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

متخصص ارولوژی و جراح کلیه، مجاری ادراری و تناسلی، عضو انجمن ارولوژی اروپا، عضو انجمن ارولوژی ایران و مدیر گروه ارولوژی بیمارستان آتیه.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

ثبت سوال جدید غیرفعال می‌باشد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر ساسان0900 یکشنبه ۹ آذر ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 195 مشاهده پرسش
    سلام. جناب دکتر بنده 54 سال دارم با وزن 84 کیلو گرم و قد 174 در آخرین چک آپ انجام شده در مهر ماه .کلسترل 177و قند خون 86 بوده که با دکتر مشورت کردم همه چیز نرمال بوده ولی اوره خون بنده 20 بوده وحالا باتوجه به موارد فوق از دیروز عصر نوک انگشت شصت پای سمت چپم کمی بیحس شده ویه کم سوزن سوزنی میشه . جسارتا دستور چیست .سپاسگزلرم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۹ آذر ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام اوره شما نرمال هست بعید است ربطی داشته باشد
  • تصویر کاربر آرش یکشنبه ۹ آذر ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 219 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید آقای دکتر چند ماهی هست که در هر شرایط از رژیم غذایی و آشامیدنی به هیچ وجه رنگ ادرارم پر رنگ نمیشود و مدام سفید یا زرد کم رنگ میباشد با تشکر از توصیه و راهنمایی شما ضمنا 53 سال سن دارم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۹ آذر ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام رنگ ادرار به تنهایی ملاک نیست محض اطمینان آزمایش ادرار بدهید
  • تصویر کاربر عباس شنبه ۱۷ آبان ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 260 مشاهده پرسش
    سوال اقای دکتر من متاهل موقع سکس لذت نمیبرم چون التم بعضی موقعا میخوابه بعدش اسپرمم چهش نداره لذت نمیبرم ممنون میشم راهنمایی کنید با دارو رفع میشه
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۱۷ آبان ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام لطفا از طریق فرم مشاوره آنلاین موجود در سایت برای ویزیت اقدام کنید
  • تصویر کاربر حسن جمعه ۱۶ آبان ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 389 مشاهده پرسش
    سلام و عرض ارادت
    آقا ۴۶ ساله هستم.
    اوره ام ۴٨
    HDL 56
    LDL 140
    D3 21
    آیا نیاز به دارو و درمان دارم؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۱۶ آبان ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام ویتامین دی مصرف کنید
  • تصویر کاربر احمد پنجشنبه ۱۵ آبان ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 177 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر
    وقتتون بخیر
    من تست اسید اوریکم عدد ۲.۸ میباشد
    برای جبران کمبود اسید اوریک چه کاری باید انجام بدهم؟
    اگر ممکنه از عوارض اسید اوریو پایین برام بگین؟
    ممنونم از شما
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۵ آبان ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام مساله ای ندارد نگران نباشید
  • تصویر کاربر محمد شنبه ۱۰ آبان ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 198 مشاهده پرسش
    سلام
    ۲۸ سال سن دارم و ۱۰ سال سابقه در رشته بدنسازی توی آخریم چکاپ دوره ای bun 26 بود کمی نگرانم کرد سروینگ پروتئین مصرفیمو نصف کردم امروز مجددا بعد از ۱۴ روز آزمایش دادم bun 25 شده بود ولی هنوز نگرانم
    پیشنهادتون برای پایین آوردن bun چیست ؟ در ضمن فاکتورهای کراتینین و اسید اوریک نرمال هستند ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۱۰ آبان ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام نرمال است نگران نباشید
  • تصویر کاربر ابولفضل یکشنبه ۳۰ شهریور ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 172 مشاهده پرسش
    من اوره ام ۴۶ واسیداوریک ۳/۴ است چه غذاهایی پیشنهادمیکنیدبخورم وچه غذایی کمتربخورم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۳۰ شهریور ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام اسید اوریک شما نرمال است نیازی به رژیم غذایی ندارید
  • تصویر کاربر ali دوشنبه ۱۰ شهریور ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 192 مشاهده پرسش
    سلام جوانی 22 ساله هستم اسید اوریکم 9.8 بود بعد دکتر برام قرص رزواستاتین نوشتن ایا نیاز به مصرف قرص دارم و اینکه ایا قرص رزواستاتین خوب هست؟؟!
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۱۰ شهریور ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام قرص رزواستاتین برای درمان چربی بوده و ربطی به اسید اوریک ندارد
  • تصویر کاربر کامرانی یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 189 مشاهده پرسش
    با سلام و احترام
    در ازمایش پسرم میزان اسید اوریک 7.7 می باشد لطفا خواهشمند است راهنمایی فرمایی برای کاهش ان چه موادی مصرف شود برای تکرار آزمایش چه شاریطی را باید رعایت نمود دکتر دارو برای کاهش اسید اوریک تجویز کرده است روزی یک عدد قرص.
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام ،از مصرف گوشت قرمز و حبوبات پرهیز کنند و سه ماه بعد آزمایش را تکرار کنند
  • تصویر کاربر هدایت یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 157 مشاهده پرسش
    سلام. جناب دکتر بنده ۵۴ سالمه آزمایش و چک آپ سالانه همین هفته انجام دادم .BUN بنده در آزمایش عدد 22 و کراتنین 1.3 نشان داده و این در حالیست که چربی خون 166و قند خونم 84 می‌باشد .( AST 13) و (ALT 28) می‌باشد .
    سوال : آیا bun بنده زیاد بالاست و باید چکار کرد .
    جسارتا ایراد از کبد یا کلیه و یا کیسه صفراست ؟
    سپاسگزارم بابت راهنمایی شما
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام آزمایشات شما نرمال است و نیازی به اقدام خاصی ندارد
درحال دریافت اطلاعات
مقالات پیشنهادی

آدرس مطب

تهران – جنب بیمارستان آتیه – ساختمان پزشکان آتیه – طبقه ۴

شماره تماس

در این مقاله مطالعه می‌کنید: