چگونه اسید اوریک و اوره خون را پایین بیاوریم؟

فهرست مطالب

اوره یکی از مواد حاصل از سوخت و ساز پروتئین های بدن است که در کبد تولید شده و به طور کامل از کلیه ها دفع می شود. بنابراین میزان اوره خون به صورت غیرمستقیم بیانگر عملکرد کلیه ها است. در این مقاله به بررسی اوره و اسید اوریک خون می پردازیم.

هرگاه مقدار مصرف (سوخت و ساز) پروتئین افزایش یابد (مثلا در اثر افزایش میزان گوشت در رژیم غذایی و یا خونریزی گوارشی) یا فعالیت کلیه ها دچار اختلال شود و یا خون غلیظ گردد (مثلا در پی کاهش طولانی مدت میزان مایع مصرفی و یا دفع فراوان آب از بدن به علت اسهال طولانی و شدید)، میزان اوره هم افزایش می یابد.

هم چنین از ٥٠ سالگی به بعد، به ازای هر ١٠ سال، مختصری میزان اوره خون افزایش می یابد که به علت کاهش ذاتی عملکرد کلیه در اثر افزایش سن است.

مقدار طبیعی اوره خون در بالغین 45-15 mg/dl و در کودکان 40-10 mg/dl می باشد. بنابراین این آزمایش عمدتا بیانگر میزان آب بدن و تا حدی وضعیت عملکردی کلیه است.

‏ BUN یا میزان نیتروژن اوره خون نیز به صورت غیرمستقیم بیانگر میزان اوره می باشد. در واقع از ضرب مقادیر BUN در عدد ١/٨ میزان اوره خون مشخص می شود. برای مثال اگر در فردی میزان BUN ٢٠ باشد میزان اوره خون آن شخص ٣٦ است. میزان طبیعی BUN در بالغین حدودا 20-10 mg/dl است.

علت پایین بودن اوره خون

از علل کاهش سطح اوره خون (BUN) می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  •  میزان پروتئین دریافتی کم باشد. (سوء تغذیه)
  • سنتز و ساخت پروتئین مختل شود. (بیماری کبدی)
  • میزان دریافت مایعات بیش از حد لازم باشد. (هیدراتاسیون بیش از حد)

علل افزایش اوره ی خون

از علل افزایش اوره ی خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • اختلال کلیوی
  • از دست رفتن آب بدن
  • خونریزی گوارشی و یا خونریزی های داخلی بدن
  • مصرف برخی از داروها نظیر متوترکسات، کاربامازپین و انتی بیوتیک های آمینوگلیکوزیدی مانند جنتامایسین یا امیکاسین

از اختلالات کلیوی افزایش دهنده ی اوره خون می توان به دلایل پیش کلیوی (کاهش حجم مایعات بدن به علت کم آبی مفرط و یا خونریزی و از دست دادن حجم)، بیماری های درگیر کننده پارانشیم کلیه (سنگ کلیه بزرگ و متعدد، عفونت کلیه وسیع و یا بیماری های کیست کلیه) و یا علل بعد از کلیه (سنگ حالب انسدادی، تنگی شدید محل اتصال حالب به لگنچه کلیه و یا بزرگی پروستات انسدادی و مزمن) اشاره کرد.

نقرس

علل افزایش اسید اوریک خون

اسید اوریک ماده حاصل از سوخت و ساز مواد آلی به نام پورین ها (از ترکیبات اصلی هسته سلول ها) بوده که قسمت عمده آن توسط کلیه ها (ادرار) و مابقی توسط روده (مدفوع) دفع می شود.

میزان طبیعی اسید اوریک خون بین 8.3-3.6 میلی گرم در دسی لیتر است افزایش مختصر در میزان اسید اوریک معمولا بی علامت است ، اما افزایش واضح در میزان اسید اوریک خون سبب رسوب آن در بافت های نرم، نقرس، رسوب آن در کلیه و ایجاد سنگ کلیه اسید اوریکی می شود.

معمولا حملات نقرس خود را به صورت تورم، قرمزی و درد در مفصل انگشت شست پا، پس از مصرف یک وعده غذایی حاوی گوشت قرمز زیاد نشان می دهد.

هر گونه افزایش در میزان اسید اوریک خون، حاصل از افزایش در مصرف منابع حاوی اسید اوریک، اختلال در ساخت آن و یا اختلال در دفع آن (نارسایی کلیه) است. از علل افزایش اسید اوریک خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • مصرف داروهای ادرار آور
  • مصرف نوشیدنی های الکلی
    ژنتیک
  • کم کاری تیروئید
  • مصرف داروهای ضعیف کننده ی سیستم ایمنی
  • عفونت وسیع
  • چاقی
  • لوسمی
  • لنفوم
  • مصرف زیاد کافئین
  • جراحی وسیع
  • پرتو درمانی
  • از مهم ترین علل بالا بودن اوره، نارسایی کلیه و عدم توانایی کلیه برای دفع اسید اوریک می باشد.
‼ نکته: ورزش سنگین و فعالیت زیاد هم می تواند باعث افزایش اسید اوریک شود.

علل کاهش اسید اوریک خون

از علل کاهش اسید اوریک خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • بیماری ویلسون
  • سندرم فانکلیس
  • سندرم STIDH

رژیم غذایی

دشمن اسید اوریک و غذاهای کاهش اوره خون

اگر اسید اوریک بالایی دارید توصیه های غذایی برای کاهش اسید اوریک شامل کاهش مصرف پروتئین، کاهش مصرف گوشت قرمز، کاهش مصرف جگر، کاهش مصرف ماکیان و کاهش مصرف احشاء داخلی(کله پاچه، مغز و دنبلان) است. به طور کلی توصیه می شود که مواد غذایی حاوی پورین را در رژیم غذایی کاهش دهید.

هم چنین مصرف موادی مانند اسفناج، گل کلم، مارچوبه، ریواس، حبوبات و لوبیا، قارچ و عدس را محدود کنید. تخم مرغ حاوی میزان کم پورین بوده و سبب افزایش بارز در میزان اسید اوریک خون نمی شود اما به دلیل اسیدی کردن خون سبب افزایش دردهای ناشی از نقرس می شود.

توصیه می شود مصرف گوجه فرنگی، توت فرنگی و زرده تخم مرغ را به علت اسیدی کردن خون، محدود کنید. بهتر است به جای زرده از سفیده تخم مرغ استفاده کنید.

از آنجایی که چربی زیاد مانع دفع اسید اوریک می شود، بهتر است از مصرف غذاهای چرب خودداری کنید. توصیه می شود بیش از ٣٠٪؜ از انرژی روزانه از منابع چربی تامین نشود.
آب بیشتری مصرف کنید، رژیم غذایی را رعایت کنید و لاغر شوید. بهتر است روند کاهش وزن تدریجی و ملایم باشد چرا که رژیم غذایی سخت و کاهش وزن سریع، باعث افزایش اسید اوریک می شود.

از آنجایی که ورزش سنگین خود باعث افزایش میزان اسید اوریک خون می شود به بیماران توصیه می شود که هفته ای ٣ جلسه، هر بار به مدت ٣٠ دقیقه ورزش کنند. پیاده روی و شنا از گزینه های مناسب می باشند.

سنجش میزان اسید اوریک خون

  • برای آزمایش اسید اوریک توصیه می شود که 4 ساعت قبل ناشتا بوده و از 2 ساعت قبل از آن دارو مصرف نشود.
  • از داروهای افزایش دهنده یا کاهنده ی اسید اوریک قبل از آزمایش استفاده نشود.
  • از مصرف زیاد پروتئین قبل از آزمایش خودداری شود.
  • قبل از آزمایش به مدت چند روز رژیم غذایی عادی داشته باشید و مواد غذایی با حجم زیاد پروتئین مصرف نکنید.
  • برای آزمایش اوره ی خون نیازی به ناشتا بودن نمی باشد اما از چند روز قبل از آزمایش رژیم غذایی پر کربوهیدرات و پر پروتئین مصرف نشود.

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

متخصص ارولوژی و جراح کلیه، مجاری ادراری و تناسلی، عضو انجمن ارولوژی اروپا، عضو انجمن ارولوژی ایران و مدیر گروه ارولوژی بیمارستان آتیه.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

ثبت سوال جدید غیرفعال می‌باشد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر محمود یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 182 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر
    خسته نباشی، شوهرم مدتی هست فشارش ازتنضیم افتاده، مدتب فشارش بالامیره، اوره شم کمی بالاست راهنمایی کنیدممنون میشم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام لطفا از طریق فرم مشاوره آنلاین موجود در سایت برای ویزیت اقدام‌کنید
  • تصویر کاربر ali یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 175 مشاهده پرسش
    سلام جوانی 22 ساله هستم اسید اوریکم 9.8هست که خیلی بالاست سوال دارم که الان با این عدد بالا دچار نقرس هستم؟؟!
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام بله
  • تصویر کاربر لیلا سه شنبه ۲۱ مرداد ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 157 مشاهده پرسش
    در ازمایش چکاب اسید اوریک ۷.۸ نشان میدهد که بالاست و همچنین کلسترول ۲۵۷ ایا لازم میدونید دارو استفاده بشود. یا با رژیم غذایی قابل کنترل است؟
    سپاسگزارم .عکس ازمایش رو براتون میفرستم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۲۱ مرداد ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام،۳-۲ ماه دارو و رژیم پس از آن مجددا آزمایش،به شرط نرمال بودن آزمایش فقط رژیم
  • تصویر کاربر محمدى دوشنبه ۱۳ مرداد ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 165 مشاهده پرسش
    سلام با عرض خسته نباشى من٢ سالى هست درگير خارش شديد و كهير و حرارت بالاى بدن ميباشم ووقتى نظرات شمارو راجب اسيد اوريك خوندم چقدر به مريضى و علام من نزديكه فكر كنم با زيادى اوره مواجهه هستم براى اطمينان چى مصرف كنم تا تغيراتو در زمان كوتا متوجه بشم با تشكر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۱۳ مرداد ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام بهتر است در ابتدا آزمایش دهید
  • تصویر کاربر م.ق شنبه ۴ مرداد ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 247 مشاهده پرسش
    سلام اقاي دكتر
    من اقا و٢٢ ساله هستم پارسال در ايام امتحانات به يك بيماري سخت دچار شدم كه كمي كليه هامو درگير كرد و از ان زمان مدام احساس دفع ادرار ميكنم و شب ها گاهي ادرار خارج ميشه و كلا هميشه استرس دارم و اين موضوع استرسمو بيشتر كرده . قرص مزالازين هم براي التهاب روده مصرف ميكنم
    سنو و ازمايش ادرار دادم ولي عفونتي نشون نداد و فقط كريستال ادراري مقدار بالا بود دكتر گفت مشكلي نيست
    ممنون ميشم راهنمايي كنيد
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۴ مرداد ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام،شما دچار مثانه تحریک پذیر هستید برای درمان اقدام کنید
  • تصویر کاربر امیر جمعه ۲۷ تیر ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 230 مشاهده پرسش
    سلام دکتر
    بعدادرار وقتی میام از دستشویی بیرون درحدشاید یک قطره ادرار تو شورتم ریخته میشه درحالیکه کامل ادرار رو خالی کردم.حتی بعضی مواقع بافشار روی آلت اون قطره رو میبینم.الان برای نماز باس همش شلوار عوض کنم .راه حلش چیه؟
    قبلا انواع درمان رو کردم حدودبیست سال قبل ازقرص خوردن تا عمل تمیز کردن آلت توسط متخصص.ولی چون نتیجه ای نگرفتم دیگه دنبالش رو نگرفتم.الان راه حلی پیدا شده برای این موضوع؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۷ تیر ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام،لطفا به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر علیرضا جمعه ۲۷ تیر ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 160 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من42 سال دارم و مدتی است آرنج دستم درد میکنه رفتم ازمایش دادم که نتیجه ازمایشات رو واستون میزارم اوره یکمی بالا هست و چربی ...بدلیل مصرف غذای رستورانی ....میخواستم ببینم باتوجه به شیوع کرونا یه وقت علت بالا رفت اوره نارسایی کلیه ناشی ازکرونا نباشه ....لطفا ازمایشاتمو ببینید و اگه مشکلی هست بگین لطفا
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۷ تیر ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام،فایل آزمایش ارسال نشده است
  • تصویر کاربر مجید پنجشنبه ۲۹ خرداد ۹۹( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 143 مشاهده پرسش
    من در دوره نوجوانی زیاد جلق زدم وزیر آلتم باد کرده و کاملاً صاف نیست آیا میشه درمانش کرد تا مثل اولش صاف بشه..
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۲۹ خرداد ۹۹( 2 سال پیش)
      سلام،ابتدا باید معاینه شوید
  • تصویر کاربر ایمان شنبه ۳۱ خرداد ۹۹( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 164 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر ۳۶ سالمه یک سال بود سوزش ادار همراه باتکرار وتخلیه نامنظم داشتم
    بعد از آزمایش وچکاب مشخص شد کمی التهاب پروستات ومثانه همراه با تنگی مجرا دارم وقتی بادارو بهتر نشدم عمل سیسکوپی انجام دادم دو هفته سوند داشتم وسپس بعد از خارج کردن سوند
    شروع به سونداژ زدن یکبار مصرف کردم تا سه ماه خیلی خوب بودم و دارو هم مصرف کردم ولی بعد از سه ماه دوباره کمی بیماری تشدید شد تخلیه ادرار خوب انجام نمیشودبصورت قطره میاد طی سونوگرافی مجدد همه چی خوب بود فقط در سونوگرافی ۱۲ سی سی بعد از تخلیه ادرار دیده شد
    دکتر بنده باز دارو تجویز کرده( پروستاباریج اومنیک تامسولین ) فرمودن فعلا باید سوند زدنو انجام بدید
    حالا میخواستم بپرسم چه کاری میتونم انجام بدم که ازاین وضعیت نجات پیدا کنم چون خیلی اذیت میشم آیا با همین دارو و سونداژ بهتر میشم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۳۱ خرداد ۹۹( 2 سال پیش)
      سلام،لطفا به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر جواد چهارشنبه ۸ مرداد ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 263 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر. بنده مدتها قبل به خاطر افسردگی شدید دارو مصرف کردم . بعد از اون متوجه شدم رنگ مایع منی زرد شده. با توجه به اینکه طبق ازمایش هیچ عفونتی نیست، یک نفر دوست مجازی امریکایی بنابه تجربه خودش علت رو کاهش تستسترون میدونه. من حقیقتا از این موصوع خیلی ناراحتم و نمیدونم چیکار کنم. به نظرتون امتحان کنم تزریق تستسترون رو؟ اندازه اش چقدر باشه؟ مرسی ازتون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۸ مرداد ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام،در ابتدا هورمونهای جنسی خود را چک کنید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات پیشنهادی

آدرس مطب

تهران – جنب بیمارستان آتیه – ساختمان پزشکان آتیه – طبقه ۴

شماره تماس

در این مقاله مطالعه می‌کنید: