چگونه اسید اوریک و اوره خون را پایین بیاوریم؟

فهرست مطالب

اوره یکی از مواد حاصل از سوخت و ساز پروتئین های بدن است که در کبد تولید شده و به طور کامل از کلیه ها دفع می شود. بنابراین میزان اوره خون به صورت غیرمستقیم بیانگر عملکرد کلیه ها است. در این مقاله به بررسی اوره و اسید اوریک خون می پردازیم.

هرگاه مقدار مصرف (سوخت و ساز) پروتئین افزایش یابد (مثلا در اثر افزایش میزان گوشت در رژیم غذایی و یا خونریزی گوارشی) یا فعالیت کلیه ها دچار اختلال شود و یا خون غلیظ گردد (مثلا در پی کاهش طولانی مدت میزان مایع مصرفی و یا دفع فراوان آب از بدن به علت اسهال طولانی و شدید)، میزان اوره هم افزایش می یابد.

هم چنین از ٥٠ سالگی به بعد، به ازای هر ١٠ سال، مختصری میزان اوره خون افزایش می یابد که به علت کاهش ذاتی عملکرد کلیه در اثر افزایش سن است.

مقدار طبیعی اوره خون در بالغین 45-15 mg/dl و در کودکان 40-10 mg/dl می باشد. بنابراین این آزمایش عمدتا بیانگر میزان آب بدن و تا حدی وضعیت عملکردی کلیه است.

‏ BUN یا میزان نیتروژن اوره خون نیز به صورت غیرمستقیم بیانگر میزان اوره می باشد. در واقع از ضرب مقادیر BUN در عدد ١/٨ میزان اوره خون مشخص می شود. برای مثال اگر در فردی میزان BUN ٢٠ باشد میزان اوره خون آن شخص ٣٦ است. میزان طبیعی BUN در بالغین حدودا 20-10 mg/dl است.

علت پایین بودن اوره خون

از علل کاهش سطح اوره خون (BUN) می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  •  میزان پروتئین دریافتی کم باشد. (سوء تغذیه)
  • سنتز و ساخت پروتئین مختل شود. (بیماری کبدی)
  • میزان دریافت مایعات بیش از حد لازم باشد. (هیدراتاسیون بیش از حد)

علل افزایش اوره ی خون

از علل افزایش اوره ی خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • اختلال کلیوی
  • از دست رفتن آب بدن
  • خونریزی گوارشی و یا خونریزی های داخلی بدن
  • مصرف برخی از داروها نظیر متوترکسات، کاربامازپین و انتی بیوتیک های آمینوگلیکوزیدی مانند جنتامایسین یا امیکاسین

از اختلالات کلیوی افزایش دهنده ی اوره خون می توان به دلایل پیش کلیوی (کاهش حجم مایعات بدن به علت کم آبی مفرط و یا خونریزی و از دست دادن حجم)، بیماری های درگیر کننده پارانشیم کلیه (سنگ کلیه بزرگ و متعدد، عفونت کلیه وسیع و یا بیماری های کیست کلیه) و یا علل بعد از کلیه (سنگ حالب انسدادی، تنگی شدید محل اتصال حالب به لگنچه کلیه و یا بزرگی پروستات انسدادی و مزمن) اشاره کرد.

نقرس

علل افزایش اسید اوریک خون

اسید اوریک ماده حاصل از سوخت و ساز مواد آلی به نام پورین ها (از ترکیبات اصلی هسته سلول ها) بوده که قسمت عمده آن توسط کلیه ها (ادرار) و مابقی توسط روده (مدفوع) دفع می شود.

میزان طبیعی اسید اوریک خون بین 8.3-3.6 میلی گرم در دسی لیتر است افزایش مختصر در میزان اسید اوریک معمولا بی علامت است ، اما افزایش واضح در میزان اسید اوریک خون سبب رسوب آن در بافت های نرم، نقرس، رسوب آن در کلیه و ایجاد سنگ کلیه اسید اوریکی می شود.

معمولا حملات نقرس خود را به صورت تورم، قرمزی و درد در مفصل انگشت شست پا، پس از مصرف یک وعده غذایی حاوی گوشت قرمز زیاد نشان می دهد.

هر گونه افزایش در میزان اسید اوریک خون، حاصل از افزایش در مصرف منابع حاوی اسید اوریک، اختلال در ساخت آن و یا اختلال در دفع آن (نارسایی کلیه) است. از علل افزایش اسید اوریک خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • مصرف داروهای ادرار آور
  • مصرف نوشیدنی های الکلی
    ژنتیک
  • کم کاری تیروئید
  • مصرف داروهای ضعیف کننده ی سیستم ایمنی
  • عفونت وسیع
  • چاقی
  • لوسمی
  • لنفوم
  • مصرف زیاد کافئین
  • جراحی وسیع
  • پرتو درمانی
  • از مهم ترین علل بالا بودن اوره، نارسایی کلیه و عدم توانایی کلیه برای دفع اسید اوریک می باشد.
‼ نکته: ورزش سنگین و فعالیت زیاد هم می تواند باعث افزایش اسید اوریک شود.

علل کاهش اسید اوریک خون

از علل کاهش اسید اوریک خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • بیماری ویلسون
  • سندرم فانکلیس
  • سندرم STIDH

رژیم غذایی

دشمن اسید اوریک و غذاهای کاهش اوره خون

اگر اسید اوریک بالایی دارید توصیه های غذایی برای کاهش اسید اوریک شامل کاهش مصرف پروتئین، کاهش مصرف گوشت قرمز، کاهش مصرف جگر، کاهش مصرف ماکیان و کاهش مصرف احشاء داخلی(کله پاچه، مغز و دنبلان) است. به طور کلی توصیه می شود که مواد غذایی حاوی پورین را در رژیم غذایی کاهش دهید.

هم چنین مصرف موادی مانند اسفناج، گل کلم، مارچوبه، ریواس، حبوبات و لوبیا، قارچ و عدس را محدود کنید. تخم مرغ حاوی میزان کم پورین بوده و سبب افزایش بارز در میزان اسید اوریک خون نمی شود اما به دلیل اسیدی کردن خون سبب افزایش دردهای ناشی از نقرس می شود.

توصیه می شود مصرف گوجه فرنگی، توت فرنگی و زرده تخم مرغ را به علت اسیدی کردن خون، محدود کنید. بهتر است به جای زرده از سفیده تخم مرغ استفاده کنید.

از آنجایی که چربی زیاد مانع دفع اسید اوریک می شود، بهتر است از مصرف غذاهای چرب خودداری کنید. توصیه می شود بیش از ٣٠٪؜ از انرژی روزانه از منابع چربی تامین نشود.
آب بیشتری مصرف کنید، رژیم غذایی را رعایت کنید و لاغر شوید. بهتر است روند کاهش وزن تدریجی و ملایم باشد چرا که رژیم غذایی سخت و کاهش وزن سریع، باعث افزایش اسید اوریک می شود.

از آنجایی که ورزش سنگین خود باعث افزایش میزان اسید اوریک خون می شود به بیماران توصیه می شود که هفته ای ٣ جلسه، هر بار به مدت ٣٠ دقیقه ورزش کنند. پیاده روی و شنا از گزینه های مناسب می باشند.

سنجش میزان اسید اوریک خون

  • برای آزمایش اسید اوریک توصیه می شود که 4 ساعت قبل ناشتا بوده و از 2 ساعت قبل از آن دارو مصرف نشود.
  • از داروهای افزایش دهنده یا کاهنده ی اسید اوریک قبل از آزمایش استفاده نشود.
  • از مصرف زیاد پروتئین قبل از آزمایش خودداری شود.
  • قبل از آزمایش به مدت چند روز رژیم غذایی عادی داشته باشید و مواد غذایی با حجم زیاد پروتئین مصرف نکنید.
  • برای آزمایش اوره ی خون نیازی به ناشتا بودن نمی باشد اما از چند روز قبل از آزمایش رژیم غذایی پر کربوهیدرات و پر پروتئین مصرف نشود.

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

متخصص ارولوژی و جراح کلیه، مجاری ادراری و تناسلی، عضو انجمن ارولوژی اروپا، عضو انجمن ارولوژی ایران و مدیر گروه ارولوژی بیمارستان آتیه.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کند و طبق قوانین امکان تجویز دارو وجود ندارد.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر بابا دوشنبه ۱۸ فروردین ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 132 مشاهده پرسش
    آقای 61 ساله با تشخیص پانکراتییت بستری شده ، در سی تی شکم و لگن مایع آزاد جزیی در شکم و لگن داشته ، سنگ کیسه صفرا داره. بیمار مشکل اورمیک داره، اوره 200،کراتش 8
    دو بار دیالیز شده، طبق مشاوره سه بار باید دیالیز بشه و بعد از دیالیز سوم در مورد ادامه دیالیز مشاوره مجدد شود، تنگی نفس داره ، سابقه هیپرتانسیون داره
    روز گذشته بادیالیز دوم اوره بالاتررفت وکراتینه هم بالارفت....امروز اوره بالاتررفته و کمی کراتینه پایین اومده...
    حالانفساش بالانمیادوخیلی بسختی حرف میزنه...حالا چکار کنیم؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۱۸ فروردین ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام،تا زمانیکه پانکراتیت درمان نشده به دیالیز ادامه دهید
  • تصویر کاربر قاسم پنجشنبه ۱۴ فروردین ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 80 مشاهده پرسش
    سلام دکتر
    پدرم آزمایش اوره خونش ۱۹۰
    فشار بالا
    دیابتی
    شیمی درمانی هم داره غذا چی مصرف کنه؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۴ فروردین ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام،مقاله مربوطه در سایت را مطالعه بفرمایید
  • تصویر کاربر ریحانه پنجشنبه ۱۴ فروردین ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 111 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید
    من ۲۱ اسفند ازمایش دادم و اوره خون و عفونت در خون داشتم ممنونم راهنمایید بفرمایید Urea=51 ESR=28 CRPquantitative=5.5
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۴ فروردین ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام،تجویز دارو از طریق سایت امکانپذیر نیست
  • تصویر کاربر عبدالهی چهارشنبه ۱۳ فروردین ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 206 مشاهده پرسش
    سلام حملات نقرس من زود به زود شده با وجودی که آلوپرینول روز یکی مصرف می کنم البته چون پروستات دارم روزی یک قرص پروترال 4/. میخورم لطفا راهنمایی بفرمایید الان هم درد دارم و مچ پام ورم کرده ودرد می کنه چند روزه ایپو پرفن و گلشی سین می خورم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۱۳ فروردین ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام،ازمایش اسید اوریک بدهید
  • تصویر کاربر لاله شنبه ۹ فروردین ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 77 مشاهده پرسش
    سلام ، من در هفته ٣١ بارداري هستم ، آزمايش دو هفته قبل دفع پروتئين با عدد ٣٥٠ در آزمايش ٢٤ ساعته ادرار داشتم، هفته بعد به ٤٥٦ رسيد و امروز به ٤٧٤، اوره خون از ٥.١ امروز به ٦ رسيد ، فشار خون كنترل شده با متيل دو پا دارم، بقيه فاكتورها هم خوب بودن، آيا نياز هست زايمان زود رس داشته باشم و آيا كليه من در خطره؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۹ فروردین ۹۹( 1 سال پیش)
      سلام،با همکاران نفرولوژیست مشورت کنید
  • تصویر کاربر سید یکشنبه ۲۵ اسفند ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 75 مشاهده پرسش
    با سلام مدتی هست بعضی از وقت ها شصت پام به شدت تیر میکشه .آیا این نشانه اوره خون می باشد.در این زمان ادرارم پر رنگ هست.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۵ اسفند ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،بعید است ولی محض اطمینان میتوانید ازمایش اسید اوریک انجام دهید
  • تصویر کاربر ملیحه سه شنبه ۲۰ اسفند ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 110 مشاهده پرسش
    سلام من یه خانوم ۳۹ ساله ام که امروز جواب آزمایشمو گرفتم همه چیز نرمال بود جز اینکه اوره ی خونم ۱۰ بود و اسید اوریکم مثبت ۲ هست..این نشون دهنده ی چیه؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۲۰ اسفند ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،لطفا عکس ازمایش خود را ارسال کنید
  • تصویر کاربر کامیل جمعه ۲ اسفند ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 91 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید دکتر عزیز و ارجمند .
    بنده برابر آزمایش در مورخه 26 بهمن امسال 98 به آزمایش رفتم و اوره بنده 81 میباشد . لطفن بنده چه دارویی مصرف کنم تا اوره ام پایین بیاید ضمن اینکه دیابت نوع 2 دارم و در حالت کنترل میباشد. خیلی ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲ اسفند ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،تجویز دارو از طریق سایت امکانپذیر نیست
  • تصویر کاربر سالار چهارشنبه ۳۰ بهمن ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 177 مشاهده پرسش
    سلام ! میخواستم بدونم مصرف سیر چه ترشی سیر چه سیر خام برای کسی که اوره بالا دارد خوب هست یا نباید مصرف بشود ؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۳۰ بهمن ۹۸( 1 سال پیش)
      ترشی سیر به علت نمک بالا خوب نیست
  • تصویر کاربر مهدیان شنبه ۲۶ بهمن ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 104 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر مربی ورزش هستم یک شاگرد دارم اوره توی خونش بالا هست زیر نظر متخصص تغذیه هست اضافه وزن زیاد داره ۱۵ ساله ایا تمرین با شدت بالا برای ایشان مشکلی ایجاد نمی کنه؟ سپاس گذارم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۲۶ بهمن ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،اگر این تمرین موجب کم ابی بدن،اسیب به عضلات و لیز انها شود میزان اوره را بالا میبرد
درحال دریافت اطلاعات
مقالات پیشنهادی

آدرس مطب

تهران – جنب بیمارستان آتیه – ساختمان پزشکان آتیه – طبقه ۴

شماره تماس

در این مقاله مطالعه می‌کنید:

پرسش از دکتر