چگونه اسید اوریک و اوره خون را پایین بیاوریم؟

فهرست مطالب

اوره یکی از مواد حاصل از سوخت و ساز پروتئین های بدن است که در کبد تولید شده و به طور کامل از کلیه ها دفع می شود. بنابراین میزان اوره خون به صورت غیرمستقیم بیانگر عملکرد کلیه ها است. در این مقاله به بررسی اوره و اسید اوریک خون می پردازیم.

هرگاه مقدار مصرف (سوخت و ساز) پروتئین افزایش یابد (مثلا در اثر افزایش میزان گوشت در رژیم غذایی و یا خونریزی گوارشی) یا فعالیت کلیه ها دچار اختلال شود و یا خون غلیظ گردد (مثلا در پی کاهش طولانی مدت میزان مایع مصرفی و یا دفع فراوان آب از بدن به علت اسهال طولانی و شدید)، میزان اوره هم افزایش می یابد.

هم چنین از ٥٠ سالگی به بعد، به ازای هر ١٠ سال، مختصری میزان اوره خون افزایش می یابد که به علت کاهش ذاتی عملکرد کلیه در اثر افزایش سن است.

مقدار طبیعی اوره خون در بالغین 45-15 mg/dl و در کودکان 40-10 mg/dl می باشد. بنابراین این آزمایش عمدتا بیانگر میزان آب بدن و تا حدی وضعیت عملکردی کلیه است.

‏ BUN یا میزان نیتروژن اوره خون نیز به صورت غیرمستقیم بیانگر میزان اوره می باشد. در واقع از ضرب مقادیر BUN در عدد ١/٨ میزان اوره خون مشخص می شود. برای مثال اگر در فردی میزان BUN ٢٠ باشد میزان اوره خون آن شخص ٣٦ است. میزان طبیعی BUN در بالغین حدودا 20-10 mg/dl است.

علت پایین بودن اوره خون

از علل کاهش سطح اوره خون (BUN) می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  •  میزان پروتئین دریافتی کم باشد. (سوء تغذیه)
  • سنتز و ساخت پروتئین مختل شود. (بیماری کبدی)
  • میزان دریافت مایعات بیش از حد لازم باشد. (هیدراتاسیون بیش از حد)

علل افزایش اوره ی خون

از علل افزایش اوره ی خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • اختلال کلیوی
  • از دست رفتن آب بدن
  • خونریزی گوارشی و یا خونریزی های داخلی بدن
  • مصرف برخی از داروها نظیر متوترکسات، کاربامازپین و انتی بیوتیک های آمینوگلیکوزیدی مانند جنتامایسین یا امیکاسین

از اختلالات کلیوی افزایش دهنده ی اوره خون می توان به دلایل پیش کلیوی (کاهش حجم مایعات بدن به علت کم آبی مفرط و یا خونریزی و از دست دادن حجم)، بیماری های درگیر کننده پارانشیم کلیه (سنگ کلیه بزرگ و متعدد، عفونت کلیه وسیع و یا بیماری های کیست کلیه) و یا علل بعد از کلیه (سنگ حالب انسدادی، تنگی شدید محل اتصال حالب به لگنچه کلیه و یا بزرگی پروستات انسدادی و مزمن) اشاره کرد.

نقرس

علل افزایش اسید اوریک خون

اسید اوریک ماده حاصل از سوخت و ساز مواد آلی به نام پورین ها (از ترکیبات اصلی هسته سلول ها) بوده که قسمت عمده آن توسط کلیه ها (ادرار) و مابقی توسط روده (مدفوع) دفع می شود.

میزان طبیعی اسید اوریک خون بین 8.3-3.6 میلی گرم در دسی لیتر است افزایش مختصر در میزان اسید اوریک معمولا بی علامت است ، اما افزایش واضح در میزان اسید اوریک خون سبب رسوب آن در بافت های نرم، نقرس، رسوب آن در کلیه و ایجاد سنگ کلیه اسید اوریکی می شود.

معمولا حملات نقرس خود را به صورت تورم، قرمزی و درد در مفصل انگشت شست پا، پس از مصرف یک وعده غذایی حاوی گوشت قرمز زیاد نشان می دهد.

هر گونه افزایش در میزان اسید اوریک خون، حاصل از افزایش در مصرف منابع حاوی اسید اوریک، اختلال در ساخت آن و یا اختلال در دفع آن (نارسایی کلیه) است. از علل افزایش اسید اوریک خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • مصرف داروهای ادرار آور
  • مصرف نوشیدنی های الکلی
    ژنتیک
  • کم کاری تیروئید
  • مصرف داروهای ضعیف کننده ی سیستم ایمنی
  • عفونت وسیع
  • چاقی
  • لوسمی
  • لنفوم
  • مصرف زیاد کافئین
  • جراحی وسیع
  • پرتو درمانی
  • از مهم ترین علل بالا بودن اوره، نارسایی کلیه و عدم توانایی کلیه برای دفع اسید اوریک می باشد.
‼ نکته: ورزش سنگین و فعالیت زیاد هم می تواند باعث افزایش اسید اوریک شود.

علل کاهش اسید اوریک خون

از علل کاهش اسید اوریک خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • بیماری ویلسون
  • سندرم فانکلیس
  • سندرم STIDH

رژیم غذایی

دشمن اسید اوریک و غذاهای کاهش اوره خون

اگر اسید اوریک بالایی دارید توصیه های غذایی برای کاهش اسید اوریک شامل کاهش مصرف پروتئین، کاهش مصرف گوشت قرمز، کاهش مصرف جگر، کاهش مصرف ماکیان و کاهش مصرف احشاء داخلی(کله پاچه، مغز و دنبلان) است. به طور کلی توصیه می شود که مواد غذایی حاوی پورین را در رژیم غذایی کاهش دهید.

هم چنین مصرف موادی مانند اسفناج، گل کلم، مارچوبه، ریواس، حبوبات و لوبیا، قارچ و عدس را محدود کنید. تخم مرغ حاوی میزان کم پورین بوده و سبب افزایش بارز در میزان اسید اوریک خون نمی شود اما به دلیل اسیدی کردن خون سبب افزایش دردهای ناشی از نقرس می شود.

توصیه می شود مصرف گوجه فرنگی، توت فرنگی و زرده تخم مرغ را به علت اسیدی کردن خون، محدود کنید. بهتر است به جای زرده از سفیده تخم مرغ استفاده کنید.

از آنجایی که چربی زیاد مانع دفع اسید اوریک می شود، بهتر است از مصرف غذاهای چرب خودداری کنید. توصیه می شود بیش از ٣٠٪؜ از انرژی روزانه از منابع چربی تامین نشود.
آب بیشتری مصرف کنید، رژیم غذایی را رعایت کنید و لاغر شوید. بهتر است روند کاهش وزن تدریجی و ملایم باشد چرا که رژیم غذایی سخت و کاهش وزن سریع، باعث افزایش اسید اوریک می شود.

از آنجایی که ورزش سنگین خود باعث افزایش میزان اسید اوریک خون می شود به بیماران توصیه می شود که هفته ای ٣ جلسه، هر بار به مدت ٣٠ دقیقه ورزش کنند. پیاده روی و شنا از گزینه های مناسب می باشند.

سنجش میزان اسید اوریک خون

  • برای آزمایش اسید اوریک توصیه می شود که 4 ساعت قبل ناشتا بوده و از 2 ساعت قبل از آن دارو مصرف نشود.
  • از داروهای افزایش دهنده یا کاهنده ی اسید اوریک قبل از آزمایش استفاده نشود.
  • از مصرف زیاد پروتئین قبل از آزمایش خودداری شود.
  • قبل از آزمایش به مدت چند روز رژیم غذایی عادی داشته باشید و مواد غذایی با حجم زیاد پروتئین مصرف نکنید.
  • برای آزمایش اوره ی خون نیازی به ناشتا بودن نمی باشد اما از چند روز قبل از آزمایش رژیم غذایی پر کربوهیدرات و پر پروتئین مصرف نشود.

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

متخصص ارولوژی و جراح کلیه، مجاری ادراری و تناسلی، عضو انجمن ارولوژی اروپا، عضو انجمن ارولوژی ایران و مدیر گروه ارولوژی بیمارستان آتیه.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

ثبت سوال جدید غیرفعال می‌باشد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر مهدیان شنبه ۲۶ بهمن ۹۸( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 199 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر مربی ورزش هستم یک شاگرد دارم اوره توی خونش بالا هست زیر نظر متخصص تغذیه هست اضافه وزن زیاد داره ۱۵ ساله ایا تمرین با شدت بالا برای ایشان مشکلی ایجاد نمی کنه؟ سپاس گذارم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۲۶ بهمن ۹۸( 2 سال پیش)
      سلام،اگر این تمرین موجب کم ابی بدن،اسیب به عضلات و لیز انها شود میزان اوره را بالا میبرد
  • تصویر کاربر ZB جمعه ۲۵ بهمن ۹۸( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 332 مشاهده پرسش
    سلام
    چرا خونریزی گوارشی منجر به افزایش اوره ی خون میشود ؟!
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۵ بهمن ۹۸( 2 سال پیش)
      سلام،به دلیل کم خونی و افزایش غلظت خون
  • تصویر کاربر احمد پنجشنبه ۲۴ بهمن ۹۸( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 150 مشاهده پرسش
    سلام ؛ کلیه های من سنگ زا هستن و هر از چند گاهی وچار گرفتگی عضلات ناحیه پشت از کتف ها گرفته تا پایین کمر میشم. آیا علتش زیادی اوره در خون است؟ لطفا راه درمانش را بفرمایید. متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۲۴ بهمن ۹۸( 2 سال پیش)
      سلام،ارتباطی ندارد به نظر میرسد دچار اسپاسم عضلانی شده اید از مسکن و شل کننده عضلانی استفاده کنید
  • تصویر کاربر وهابی دوشنبه ۷ مرداد ۹۸( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 287 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر پدر من ۶ماه پیش عمل قلب انجام دادن و بعد اون دو بار بیمارستان بستری شدن بار اول برای ریتم نامنظم قلب بار دوم برای بالا رفتن اوره و کراتین ،و بزرگی پروستتات پیدا کردن قرص مصرف میکنن،دفعه پیش اوره شون ۴۵و کراتینشون ۱.۵ بوده،که اومد پایین و مرخص شدن ۴ماهه پیش الان دوباره چکاپ دادن و اوره شون۸۲و کراتین خونشون ۱.۸هست آب خیلی کم میخورن دستشویی هم کم میرن خوابشون زیاد شده و توی قرصاشون آسپرین مصرف میکنن،قبلا تریاک مصرف میکردن الان بصورت خوراکی به گفته پزشک قلبشون و‌کمتر هست،امروز جواب ازمایششونو گرفتم و خیلی نگرانم میخواستم نظرتتونو بدونم؟
    سنسون ۶۳ و وزنشون حدود ۶۰کیلو
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۷ مرداد ۹۸( 2 سال پیش)
      سلام،لطفا یک سونوگرافی کلیه،مثانه،وزن پروستات و بررسی تخلیه مثانه انجام داده و با جواب ان به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر نشاط پنجشنبه ۲۷ تیر ۹۸( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 603 مشاهده پرسش
    همسر من ساعت 4 صبح به علت درد قفسه سینه به اورژانس رفتیم و آزش آزمایش گرفتند و آنزیم های کبدی و کرانتین رو بالا زده بودن، اما شبش ساعت 11 شام خوردیم و مرغ و سوسیس بود ، میخوام بدونم باید تکرار کنم. یا این آزمایش بدون ناشتایی درسته؟ ممنونم از شما . مشکل قلبی هم بعد از اکو و سیتی آنژیو نداشتند
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۲۷ تیر ۹۸( 2 سال پیش)
      سلام،ازمایش کراتینین ناشتایی نمیخواهد فقط شب قبلش نباید گوشت قرمز مصرف کرده باشید با این وجود بهتر است یک بار دیگر تکرار شود
  • تصویر کاربر حمیرا جمعه ۲۱ تیر ۹۸( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 131 مشاهده پرسش
    بعد از ازدواج متوجه برآمدگی های ریز روی دستگاه تناسلی خودم شدم، به دکتر مراجعه کردم، گفتند زگیل تناسلی است... دارو دادن و برطرف شد... اما دوباره ظاهر شده و انگار زیاد میشود... چگونه برای همیشه برطرفشون کنم... خیلی ازشون بدم میاد...
    احتمالا از همسرم گرفتم یا لیزر میرفتم...
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۱ تیر ۹۸( 2 سال پیش)
      سلام،زگیل تناسلی درمان قطعی ندارد با کرایو(فریز) ضایعات و استفاده از داروهای تقویت کننده سیستم ایمنی احتمال عود ضایعات کمتر میشود
      با تزریق واکسن و انجام پاپ اسمیر های منظم خطر سرطان دهانه رحم کاهش می یلبد
  • تصویر کاربر حمید جمعه ۲۱ تیر ۹۸( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 297 مشاهده پرسش
    سلام.من ۳۴ سالمه از اصفهان و از ختنه آلتم ناراضی هستم.یک قسمت از پوست آلتم بدلیل ختنه بد جمع شده و تو رفتگی به اندازه نوک خودکار دارم که باعث خارش میشه.وبرای شستن آلتم باید اون قسمت رو خوب دست بکشم تا مایع صابون یا شامپو خوب شسته بشه..لطفا راهنماییم کنید که چطور باید عیب رو رفع کنم به کحا مراجعه کنم..ممنون میشم جواب رو توی تلگرام یا واتساپ به این شماره بفرستید ،با تشکر
    09332261120
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۱ تیر ۹۸( 2 سال پیش)
      سلام،نخست باید معاینه شوید در صورت نیاز جراحی اصلاح خننه برای شما انجام میشود
  • تصویر کاربر لی یکشنبه ۲۲ اردیبهشت ۹۸( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 165 مشاهده پرسش
    با سلام و عرض ادب
    آقای دکتر بنده پسرم 8 ساله دارم و تا الان سه بار به خاطر اینکه بیضه ش در کیسه بیضه نیست جراحی شده .چند روز پیش دوباره متوجه شدم که همون حالت پیش از جراحی پیش آمده و همچنین بیضه و آلت تناسلی پسرم بسیار کوچک ودر حد ی نوزاد مانده خواهشا منو راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۲ اردیبهشت ۹۸( 3 سال پیش)
      سلام،لطفا با مدارک مربوط به جراحی قبلی به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر رامین جمعه ۲۰ اردیبهشت ۹۸( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 1497 مشاهده پرسش
    با سلام. آقای دکتر بنده حدود یک سال پیش با درد شدید انگشت شست بعد آزمایش متوجه شدم اسید اوریک خونم 10.2 هست. دکتر قرص الپرینول و کلشی سین را تجویز کردند. طی این مدت 3بار دیگه ازمایش دادم و اسید اوریکم به 8 و سپس 6.6 و چند روز پیش هم 6.5 گزارش شد. چون در 6ماه گذشته دردی هم نداشتم کلشی سین را قطع کردم. اوره خونم البته درین مدت همواره حدود 30 گزارش شد (محدوده نرمال در کیت ازمایشم 17تا40 بوده) اما کراتینین خونم در ابتدا 1.6 بود (محدوده نرمال ازمایشم 0.7 تا 1.4 بوده) و طی این مدت رسید به 1.5 بعد 1.25 سپس 1.34 و الان 1.42. متخصص کلیه سونو کردم گفت سالمه. با توجه به قدم 186 و وزنم 98 و سنم35 ایشون گفتند 1.43 هم نرماله براتون. سئوالم اینه قرص الپرینول را تا کی باید مصرف کنم؟ چرا کراتینین خونم نمیاد روی مثلا 1 یا 1.1؟ درحالیکه آب زیاد میخورم اما گوشت قرمز قبلا میخوردم اما الان خیلی کمتر کردم ولی گوشت مرغ همچنان مصرف میکنم. با تشکر فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۰ اردیبهشت ۹۸( 3 سال پیش)
      سلام،تغییرات جزئی در کراتینین طبیعی است اینکه تا کی باید الوپورینول را مصرف کنید کاملا بستگی به پاسخ دهی بدن شما به درمان و میزان پایبندی شما به رژیم غذایی دارد بد نیست برای خونرسانی بهتر به کلیه ها از پنتوکسی فیلین و اسید فولیکذهم استفاده کنید
  • تصویر کاربر قاسم جمعه ۲۰ اردیبهشت ۹۸( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 178 مشاهده پرسش
    مردی 62 ساله هستم در یگ آزمایش مقدار قند ناشتا 135 و اوره 44 واسید اوریک 4.5 و کراتین 1.5 وALT46 میباشد با این شرایط روزه هستم اگر ممکن است بفرمایید روزه برای من چگونه است ودر ظاهر امر سختی و مشکلی احساس نمی گنم با تشکر فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۰ اردیبهشت ۹۸( 3 سال پیش)
      سلام،اسید اوریک و‌کراتینین شما خوب است راجع به قند خود با پزشک‌غدد مشورت کنید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات پیشنهادی

آدرس مطب

تهران – جنب بیمارستان آتیه – ساختمان پزشکان آتیه – طبقه ۴

شماره تماس

در این مقاله مطالعه می‌کنید: