چگونه اسید اوریک و اوره خون را پایین بیاوریم؟

فهرست مطالب

اوره یکی از مواد حاصل از سوخت و ساز پروتئین های بدن است که در کبد تولید شده و به طور کامل از کلیه ها دفع می شود. بنابراین میزان اوره خون به صورت غیرمستقیم بیانگر عملکرد کلیه ها است. در این مقاله به بررسی اوره و اسید اوریک خون می پردازیم.

هرگاه مقدار مصرف (سوخت و ساز) پروتئین افزایش یابد (مثلا در اثر افزایش میزان گوشت در رژیم غذایی و یا خونریزی گوارشی) یا فعالیت کلیه ها دچار اختلال شود و یا خون غلیظ گردد (مثلا در پی کاهش طولانی مدت میزان مایع مصرفی و یا دفع فراوان آب از بدن به علت اسهال طولانی و شدید)، میزان اوره هم افزایش می یابد.

هم چنین از ٥٠ سالگی به بعد، به ازای هر ١٠ سال، مختصری میزان اوره خون افزایش می یابد که به علت کاهش ذاتی عملکرد کلیه در اثر افزایش سن است.

مقدار طبیعی اوره خون در بالغین 45-15 mg/dl و در کودکان 40-10 mg/dl می باشد. بنابراین این آزمایش عمدتا بیانگر میزان آب بدن و تا حدی وضعیت عملکردی کلیه است.

‏ BUN یا میزان نیتروژن اوره خون نیز به صورت غیرمستقیم بیانگر میزان اوره می باشد. در واقع از ضرب مقادیر BUN در عدد ١/٨ میزان اوره خون مشخص می شود. برای مثال اگر در فردی میزان BUN ٢٠ باشد میزان اوره خون آن شخص ٣٦ است. میزان طبیعی BUN در بالغین حدودا 20-10 mg/dl است.

علت پایین بودن اوره خون

از علل کاهش سطح اوره خون (BUN) می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  •  میزان پروتئین دریافتی کم باشد. (سوء تغذیه)
  • سنتز و ساخت پروتئین مختل شود. (بیماری کبدی)
  • میزان دریافت مایعات بیش از حد لازم باشد. (هیدراتاسیون بیش از حد)

علل افزایش اوره ی خون

از علل افزایش اوره ی خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • اختلال کلیوی
  • از دست رفتن آب بدن
  • خونریزی گوارشی و یا خونریزی های داخلی بدن
  • مصرف برخی از داروها نظیر متوترکسات، کاربامازپین و انتی بیوتیک های آمینوگلیکوزیدی مانند جنتامایسین یا امیکاسین

از اختلالات کلیوی افزایش دهنده ی اوره خون می توان به دلایل پیش کلیوی (کاهش حجم مایعات بدن به علت کم آبی مفرط و یا خونریزی و از دست دادن حجم)، بیماری های درگیر کننده پارانشیم کلیه (سنگ کلیه بزرگ و متعدد، عفونت کلیه وسیع و یا بیماری های کیست کلیه) و یا علل بعد از کلیه (سنگ حالب انسدادی، تنگی شدید محل اتصال حالب به لگنچه کلیه و یا بزرگی پروستات انسدادی و مزمن) اشاره کرد.

نقرس

علل افزایش اسید اوریک خون

اسید اوریک ماده حاصل از سوخت و ساز مواد آلی به نام پورین ها (از ترکیبات اصلی هسته سلول ها) بوده که قسمت عمده آن توسط کلیه ها (ادرار) و مابقی توسط روده (مدفوع) دفع می شود.

میزان طبیعی اسید اوریک خون بین 8.3-3.6 میلی گرم در دسی لیتر است افزایش مختصر در میزان اسید اوریک معمولا بی علامت است ، اما افزایش واضح در میزان اسید اوریک خون سبب رسوب آن در بافت های نرم، نقرس، رسوب آن در کلیه و ایجاد سنگ کلیه اسید اوریکی می شود.

معمولا حملات نقرس خود را به صورت تورم، قرمزی و درد در مفصل انگشت شست پا، پس از مصرف یک وعده غذایی حاوی گوشت قرمز زیاد نشان می دهد.

هر گونه افزایش در میزان اسید اوریک خون، حاصل از افزایش در مصرف منابع حاوی اسید اوریک، اختلال در ساخت آن و یا اختلال در دفع آن (نارسایی کلیه) است. از علل افزایش اسید اوریک خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • مصرف داروهای ادرار آور
  • مصرف نوشیدنی های الکلی
    ژنتیک
  • کم کاری تیروئید
  • مصرف داروهای ضعیف کننده ی سیستم ایمنی
  • عفونت وسیع
  • چاقی
  • لوسمی
  • لنفوم
  • مصرف زیاد کافئین
  • جراحی وسیع
  • پرتو درمانی
  • از مهم ترین علل بالا بودن اوره، نارسایی کلیه و عدم توانایی کلیه برای دفع اسید اوریک می باشد.
‼ نکته: ورزش سنگین و فعالیت زیاد هم می تواند باعث افزایش اسید اوریک شود.

علل کاهش اسید اوریک خون

از علل کاهش اسید اوریک خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • بیماری ویلسون
  • سندرم فانکلیس
  • سندرم STIDH

رژیم غذایی

دشمن اسید اوریک و غذاهای کاهش اوره خون

اگر اسید اوریک بالایی دارید توصیه های غذایی برای کاهش اسید اوریک شامل کاهش مصرف پروتئین، کاهش مصرف گوشت قرمز، کاهش مصرف جگر، کاهش مصرف ماکیان و کاهش مصرف احشاء داخلی(کله پاچه، مغز و دنبلان) است. به طور کلی توصیه می شود که مواد غذایی حاوی پورین را در رژیم غذایی کاهش دهید.

هم چنین مصرف موادی مانند اسفناج، گل کلم، مارچوبه، ریواس، حبوبات و لوبیا، قارچ و عدس را محدود کنید. تخم مرغ حاوی میزان کم پورین بوده و سبب افزایش بارز در میزان اسید اوریک خون نمی شود اما به دلیل اسیدی کردن خون سبب افزایش دردهای ناشی از نقرس می شود.

توصیه می شود مصرف گوجه فرنگی، توت فرنگی و زرده تخم مرغ را به علت اسیدی کردن خون، محدود کنید. بهتر است به جای زرده از سفیده تخم مرغ استفاده کنید.

از آنجایی که چربی زیاد مانع دفع اسید اوریک می شود، بهتر است از مصرف غذاهای چرب خودداری کنید. توصیه می شود بیش از ٣٠٪؜ از انرژی روزانه از منابع چربی تامین نشود.
آب بیشتری مصرف کنید، رژیم غذایی را رعایت کنید و لاغر شوید. بهتر است روند کاهش وزن تدریجی و ملایم باشد چرا که رژیم غذایی سخت و کاهش وزن سریع، باعث افزایش اسید اوریک می شود.

از آنجایی که ورزش سنگین خود باعث افزایش میزان اسید اوریک خون می شود به بیماران توصیه می شود که هفته ای ٣ جلسه، هر بار به مدت ٣٠ دقیقه ورزش کنند. پیاده روی و شنا از گزینه های مناسب می باشند.

سنجش میزان اسید اوریک خون

  • برای آزمایش اسید اوریک توصیه می شود که 4 ساعت قبل ناشتا بوده و از 2 ساعت قبل از آن دارو مصرف نشود.
  • از داروهای افزایش دهنده یا کاهنده ی اسید اوریک قبل از آزمایش استفاده نشود.
  • از مصرف زیاد پروتئین قبل از آزمایش خودداری شود.
  • قبل از آزمایش به مدت چند روز رژیم غذایی عادی داشته باشید و مواد غذایی با حجم زیاد پروتئین مصرف نکنید.
  • برای آزمایش اوره ی خون نیازی به ناشتا بودن نمی باشد اما از چند روز قبل از آزمایش رژیم غذایی پر کربوهیدرات و پر پروتئین مصرف نشود.

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

متخصص ارولوژی و جراح کلیه، مجاری ادراری و تناسلی، عضو انجمن ارولوژی اروپا، عضو انجمن ارولوژی ایران و مدیر گروه ارولوژی بیمارستان آتیه.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

ثبت سوال جدید غیرفعال می‌باشد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر باران یکشنبه ۲۶ اسفند ۹۷( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 320 مشاهده پرسش
    وقت بخیر. بنده خانمی 35 ساله هستم که حدود 12سال پیش اولین زایمان و دوسال بعد هم دومین زایمانم بود که هردو به روش سزارین انجام شد. طی دو ماه اخیر در اثر سرفه های طولانی مدت، دچار ریزش ادرار شدم که حین سرفه اتفاق می افتاد و در ادامه در حال حاضر گاهی هم بی دلیل چند قطره ادرار خارج می شود. البته طی دو سه ماه گذشته هم ورزش های پرشی مثل پروانه و ایروبیک انجام می دادم که در حال حاضر به سبب درد زانو ورزش ها را قطع کردم و فقط پیاده روی می کنم. خودم فکر میکنم این ریزش ادرار هم ناشی از آسیب ورزشی است و هم در اثر سرفه های سنگین. اگر راهنمایی بفرمایید ممنون می شوم.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۶ اسفند ۹۷( 3 سال پیش)
      سلام،خیر،ریزش ادرار شما به علت افتادگی مثانه و شلی عضلات کف لگن است
      مقالات بنده در این مورد را در سایت ملاحظه بفرمایید و جهت درمان به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر عارف یکشنبه ۲۶ اسفند ۹۷( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 165 مشاهده پرسش
    سلام من در سال ۸۵ به علت عفونت کلیه ها ... پیوند کلیه انجام دادم ولی از همان روز تا حال عفونت شدید اداری دارم با وجود مصرف انواع انتی بیوتیک ها حال چند وقتی اوره ام بالا میرود رسیده به ۸۱ وکراتنین ۲/۳۴ میتوانی راهنمای کنید (تحت نظر دکتر اریس هستم ) تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۶ اسفند ۹۷( 3 سال پیش)
      سلام،لطفا با کلیه مدارک حضورا به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر سحر یکشنبه ۲۸ بهمن ۹۷( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 396 مشاهده پرسش
    با سلام.
    آقای دکتر در زمان ادرار حس میکنم قطر ادرار نازک شده است و گاهی اوقات در اخر با زور زدن به صورت قطره ای دفع میشود سابقه سوند گذاری داشته ام و سوند را به زور و با فشار وارد کردن درد بسیار زیاد داشتم اما خون از مجرا خارج نشد سونو انجام دادم باقیمانده ادرار طبیعی بود کشت ادرار طبیعی بود. ایا به تنگی مجرا مبتلا شده ام؟
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۲۴ بهمن ۹۷( 3 سال پیش)
      سلام،لطفا" يك عكس از مجرا(RUG)انجام دهيد
    2. تصویر کاربر سحر پنجشنبه ۲۵ بهمن ۹۷( 3 سال پیش)
      سلام.
      آقای دکتر تست RUG گفتن برای خانم ها انجام نمیشود.تست VCUG یک سال پیش انجام دادم و نرمال بود.دو هفته است ادرارم باریک شده است.
    3. تصویر کاربر سحر پنجشنبه ۲۵ بهمن ۹۷( 3 سال پیش)
      آقای دکتر آیا در سوند گذاری بدون خونریزی امکان آسیب به مجرا است؟
    4. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۸ بهمن ۹۷( 3 سال پیش)
      سلام،ببخشید من به اسم‌ شما دقت نکرده بودم
      خود پدیده سونداژ در بعضی موارد سبب تنگی مجرا میشود(به دلیل واکنش مجرا به سوند)
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر کیوان یکشنبه ۲۳ دی ۹۷( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 175 مشاهده پرسش
    مادرم مشکل اوره خون داره مربوط به کدام دکتر هست باید ببرم واسه درمان
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۳ دی ۹۷( 3 سال پیش)
      سلام،تخصص داخلي كليه(نفرولوژي)
  • تصویر کاربر منصوره پنجشنبه ۸ آذر ۹۷( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 382 مشاهده پرسش
    سلام من هفته ی 32 بارداری هستم چند روزی فشار خونم بالا بود ولی هیچ ورمی نداشتم، آزمایش دفع پروتیین 24 ساعته انجام دادم کراتینم 816 و پروتیینم 120بود ولی عدد urine volume بالاتر از رنج طبیعیه یعنی 2/400 بود. ممنون میشم راهنماییم کنید.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۸ آذر ۹۷( 3 سال پیش)
      سلام،سوال شما به همكاران نفرولوژيست(متخصص داخلي كليه)مربوط ميشود
  • تصویر کاربر شهناز یکشنبه ۲۰ آبان ۹۷( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 143 مشاهده پرسش
    سلام مادر من 81 سال سن دارد و در جواب آزمایش برای آوره ۱۰۴ نوشته شده که خیلی بالاست و دارو هم تجویز نشده براش چون سونوگرافی از کلیه رو هنوز انجام ندادیم این میتونه باعث هذیان گفتن مادر من بشه البته مشکل مغزی هم دارد
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۰ آبان ۹۷( 3 سال پیش)
      سلام،كراتينين چنده؟
  • تصویر کاربر ستایش یکشنبه ۱۳ آبان ۹۷( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 389 مشاهده پرسش
    سلام .
    بنده 60 سال سن دارم زن هستم . یک کیست بزرگ بر روی کلیه سمت راست دارم به انداره 8 سانت که 3 سال یک بار اب ان را می کشم . فشار خون بالا دارم . روزانه لوزارتان اچ 50 صبح یکی و شب یکی و کونکور 5 یکی در روز و در آزمایش امسال خود این نتیجه ها را داشتم به نظر شما کلیه کم کار شده نگران این نتیجه ها بودم لطفا راهنمایی کنید
    ازمایش خون دادم این نتایج رو داشت
    کراتین 1.2
    اسید اوریک 6.6
    میکروآلبومین 22
    12.1 C-Reactive protein
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۱۳ آبان ۹۷( 3 سال پیش)
      سلام،در ازمايش ادرار مختصري دفع پروتئين داريد كه بيشتر به نظر ميرسد در اثر فشار خون باشد و نه كيست كليه
  • تصویر کاربر بهار یکشنبه ۶ آبان ۹۷( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 373 مشاهده پرسش
    سلام صبحتون بخیر الان 24 سال سن دارم شب ادراری داخل خانواده ما ارثی هست هم از طرف مادر و هم از طرف پدر من بعضی از شبها شب اداری دارم هر کاریم میکنم خوب نمیشم از روش طب سنتی هم نتیجه نگرفتم میخواستم بدونم ایا روش درمان قطعی هست که من خوب بشم؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۶ آبان ۹۷( 3 سال پیش)
      بله،لطفا" به مطب مراجعه كنيد
  • تصویر کاربر محمدرضا یکشنبه ۱۷ تیر ۹۷( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 253 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید اقای دکترعزیز ببخشی مزاحم شما من شدم راستی ایا وازکتومی انجام دادن ایا اسپرم کجا جمع می شود وکجا دفع می شوداایا وازکتومی انجام دادن ایا اسپرم دفع دیگر نمی شد/ایا با وازکتومی انجام دادن مثل یک خانم سینه بزرگ دار می شویم وصورت بی مو می شویم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۱۷ تیر ۹۷( 3 سال پیش)
      سلام،بعد از وازكتومي اسپرم در بيضه توليد ميشود اما خارج نميشود
      وازكتومي عارضه خاصي براي شما ايجاد نميكند
      نگران نباشيد
درحال دریافت اطلاعات
مقالات پیشنهادی

آدرس مطب

تهران – جنب بیمارستان آتیه – ساختمان پزشکان آتیه – طبقه ۴

شماره تماس

در این مقاله مطالعه می‌کنید: