کلیه پیوندی چند سال عمر میکند؟[ +عوارض پیوند کلیه ]

فهرست مطالب

بیشترین آمار پیوند اعضاء مربوط به پیوند کلیه است. در حال حاضر ایران در خاورمیانه رتبه ی اول از نظر تعداد عمل سالانه را دارد. در این مقاله به بررسی پس زدن کلیه و عوارض پیوند کلیه می پردازیم.

چرا پیوند کلیه انجام می شود؟

پیوند کلیه (Renal Transplantation ) عبارت است از کارگزاری کلیه ی انسان از شخصی به شخص دیگر. در اغلب موارد در حین پیوند نیازی به خارج کردن کلیه های اصلی شخص نبوده و کلیه پیوندی در محلی متفاوت کاشته می شود.

یک پیوند موفق می‌تواند عمر فرد دریافت کننده را طولانی کند و کیفیت زندگی این فرد را بسیار بهبود ببخشد. بیمار از محدودیت‌های دیالیز و از تظاهرات برگشت‌پذیر اورمی ( افزایش اوره خون و کراتینین ) خلاص می‌شود.

پیوند اعضا به خصوص پیوند کلیه در این دهه ی اخیر پیشرفت زیادی داشته است. اولین عمل پیوند کلیه موفق در جهان در سال ۱۹۵۴ در بوستون آمریکا بین یک ۲ قلو انجام شده است. اولین جراحی پیوند کلیه در ایران در شیراز در سال ۱۹۷۹ انجام شد.

جالب این می باشد که در حال حاضر ایران در خاورمیانه رتبه ی اول از نظر تعداد عمل سالانه را دارد. در حال حاضر کلیه پیوندی به طور متوسط ١٥-١٢ سال عمر می کند، بطوریکه در کشور ما بقاء یک ساله کلیه پیوندی٩٢٪؜ و بقاء ٣ ساله آن ٨٥٪؜ است. طبیعی است در شرایط یکسان، طول عمر کلیه پیوندی که از خویشاوند درجه یک گرفته شده باشد بیشتر از کلیه پیوندی غریبه می باشد.

نکته مثبت پیوند زدن کلیه داشتن طول عمر بیشتر نسبت به بیماران دیالیزی و هم چنین محدودیت غذایی کمتر نسبت به بیماران دیالیزی است، هر چند که بیماران پس از پیوند باید رژیم غذایی و سبک زندگی سالم را رعایت کنند. در مقابل در شخص پیوندی به علت مصرف داروهای سرکوب کننده ایمنی، امکان عفونت و بعضی از انواع بدخیمی ها افزایش می یابد.

پیوند کلیه

طبق تحقیقات، نتایج پیوند و طول عمر کلیه پیوندی در کسانی که عمل تعویض کلیه را قبل از شروع دیالیز انجام داده اند (Preemptive) و یا مدت زمان کوتاهی بعد از دیالیز پیوند زده اند، نسبت به کسانی که قبل از پیوند به مدت طولانی دیالیز شده اند، بالاتر و بهتر است. در ابتدا توضیح مختصری راجع به انواع پیوند در بدن می دهیم.

انواع پیوند

❇ اتوگراف یا اتو ترانس پلانت

یعنی پیوند یک بافت از بدن شخص به خودش

❇ ایزوگرافت یا ایزوترانس پلانت

مثل پیوند بین ۲ قلوهای تک تخمی

❇ آلو گرافت یا هوموترانس پلانت

مثل پیوند کلیه بین ۲ انسان

❇ زینوگرافت یا هتروترانس پلانت

مثل پیوند از یک حیوان به انسان

ارزیابی اهدا کننده کلیه

به ازای هر یک میلیون نفر جمعیت سالانه به ۸۰-۷۵ کلیه جایگزین نیاز بوده و از آنجا که این تعداد با دهنده های جسد قابل تامین نیست، این نیاز از دهندگان زنده که می تواند خویشاوند یا غیر خویشاوند باشد تامین می شود. قابل توجه می باشد که ایران دارای بیشترین تعداد پیوند کلیه از زنده ی غیر فامیل در جهان است.

چگونه دهنده ی زنده ارزیابی و انتخاب می شود؟

در ابتدا تمام دهندگان از لحاظ روانی و سپس از لحاظ گروه خونی مورد بررسی قرار می گیرند. قابل ذکر است که برای گروه خونی ناسازگاری ABO مهم می باشد و باعث پس زدن پیوند می شود. اما ناسازگاری RH یا همان مثبت و منفی بودن گروه خونی مهم نیست.

برای دهندگان کلیه مهم می باشد که بعد از برداشتن یک کلیه برای آنها مشکلی پیش نمی آید و برای آنها کلیه بهتر نگه داشته می شود. میزان مرگ و میر ناشی از اهدای کلیه۰٫۳% و ریسک عوارض تهدید کننده ی حیات یا نا توان کننده به صورت دائم ۲۳-۰ % می باشد.

در بعضی مراکز برای دهنده حد فوقانی سنی (۷۰-۶۵ سال) مشخص می شود. فیلتراسیون گلومرولی(GFR) بیشتر از ۸۰ به عنوان حد قابل قبول جهت اهدای کلیه مورد قبول می باشد. این نکته مهم می باشد که زندگی دهنده هیچگاه نباید به خاطر گیرنده به خطر بیافتد، حتی اگر دهنده خویشاوند بوده و برایش این موضوع مهم نباشد.

دهندگان خویشاوند از لحاظ بیماری های کلیوی موروثی باید به دقت بررسی شوند. آخرین مرحله در بررسی دهنده روش های تصویر برداری می باشد. معمولا کلیه چپ به علت طول ورید بلندتر، بیشتر برای پیوند انتخاب می شود. نهایی ترین تست ایمونولوژیک برای دهنده تست کراس مچ لنفوسیتی است.

عمل جراحی دهنده

عمل جراحی دهنده می تواند به صورت روش باز یا لاپاراسکوپیک باشد که در روش باز یک برش کوچک در پهلو داده می شود، سپس کلیه خارج شده در یخ گذاشته شده و پس از انتقال به بالین شخص گیرنده عمل پیوند شروع می شود.

همانگونه که در تصویر زیر مشاهده می شود در حین کاشتن کلیه پیوندی در فرد گیرنده، ابتدا یک برش مایل در قسمت تحتانی شکم داده شده و سپس به ترتیب شریان، ورید و حالب کلیه پیوندی، اناستوموز می شود.

پیوند کلیه

بررسی گیرنده ی پیوند کلیه

شایع ترین علت نارسایی کلیه عبارتند از :

  • دیابت
  • فشارخون
  • ریفلاکس های ادراری
  • کلیه پلی کیستیک

برای گیرنده های پیوند دانستن علت نارسایی کلیه بسیار مهم می باشد، چرا که با شناخت علت زمینه ای نارسایی کلیه، از نارسایی کلیه برای عضو جایگزین شده جلوگیری می شود.

گیرنده ی پیوند کلیه حتما باید از نظر بیماری های قلبی و عروقی، بیماری گوارشی، پانکراتیت، سنگ کیسه صفرا، بیماری های کبد و عفونت بررسی شود. هم چنین به علت اینکه گیرنده کلیه جدید تا مدتی داروهای سرکوب کننده ایمنی دریافت می کند افراد مبتلاء به ایدز، سرطان، هپاتیت B و یا بیماری فعال عفونی منع پیوند دارند.

در افرادی که نارسایی قلبی مقاوم، نارسایی تنفسی مزمن، بیماری پیشرفته ی کبدی و … دارند، عمل پیوند انجام نمی شود. کلیه پیوندی معمولا در سمت راست لگن گیرنده قرار می گیرد.

عوارض پیوند کلیه

از عوارض پیوند کلیه می توان به اختلال عملکرد کلیه پیوندی، خونریزی بعد از عمل، ترومبوز های بعد از پیوند، تنگی شریان کلیوی و پس زدگی پیوند اشاره کرد.

پس زدن پیوند مهمترین عارضه شخص گیرنده بوده که غالبا به علت ناسازگاری ژنتیک اتفاق می افتد. در واقع در صورتی که ناسازگاری ژنتیکی بین فرد اهدا کننده و فرد گیرنده کلیه وجود داشته باشد، سیستم ایمنی فرد گیرنده، کلیه پیوندی را به عنوان بافت مهاجم شناسایی کرده و پیوند را پس می زند.

علائم پس زدن پیوند کلیه

معمولا پس زدن پیوند خود را به صورت یکی از علائم زیر نشان می دهد.

  • سفت شدن کلیه پیوندی
  • تب
  • تورم بدن
  • افزایش وزن
  • افزایش فشار خون
  • کاهش ادرار
  • افزایش کراتینین خون

در صورتیکه پس زدن پیوند در روزهای اولیه پس از پیوند اتفاق بیافتد، کلیه پیوندی را خارج می کنند اما در صورتی که پس زدن به صورت مزمن اتفاق بیافتد (Chronic Rejection) نیازی به خارج سازی کلیه پیوندی نبوده مگر اینکه کلیه پیوندی عفونی شود و شخص دچار تب و لرز شود.

پیوند کلیه

مراقبت بعد از پیوند کلیه

قابل ذکر است که حداقل ۶ تا ۸ هفته بعد از عمل جراحی پیوند زدن کلیه اجازه ندهید بیمار جسم سنگینی را بلند کند و یا فعالیت بدنی شدید داشته باشد. مدت ۲ تا ۳ ماه بعد از عمل جراحی، بیمار نباید جسم سنگین تر از ۹ کیلوگرم را بلند کند و حداقل ۴ تا ۶ ماه بعد از جراحی نباید جسم سنگین تر از ۱۸ کیلو را بردارد.

شروع روابط جنسی ١ ماه پس از پیوند بلامانع است اما در خانمها تا ١ سال پس از پیوند بارداری ممنوع است. هم چنین به دلیل احتمال انتقال داروهای پیوندی از طریق شیر مادر، شیر دادن به فرزند نیز ممنوع می باشد. از بستن کمربندهای تنگ خودداری کنید.

برای کاهش شانس پس زدن پیوند در شخص گیرنده از داروهای سرکوب کننده ایمنی استفاده شده و در نتیجه شانس عفونت و بعضی از انواع بدخیمی ها در آن شخص افزایش می یابد. برای پیشگیری از عفونت، رعایت بهداشت محیط و بهداشت فردی بسیار حائز اهمیت می باشد.
هم چنین شستن مکرر دست ها برای پیشگیری از عفونت های احتمالی بسیار حائز اهمیت است. در بانوان پیوندی توصیه به انجام پاپ اسمیر منظم جهت تشخیص به موقع سرطان دهانه رحم می شود.

مراجعه فوری به پزشک

بیمارانی که عمل تعویض کلیه انجام داده اند باید توجه داشته باشند که در صورت بروز علائم زیر به پزشک مراجعه کنند:

  • اگر بیمار تب ۳۷/۳درجه سانتی گراد و بالاتر دارد.
  • اگر علائمی مشابه بیماری آنفلوآنزا دارد.
  • درد جدیدی در اطراف محل پیوند شروع شده است.
  • افزایش وزن ناگهانی داشته و یا طی ۲۴ ساعت ۱ کیلوگرم به وزن او اضافه شده است.
  • تجمع مایعات (آب آوردن) در بدن یا ادم و ورم دارد.
  • مقدار دفع ادرار به طور واضحی کم شده باشد.

دکتر شهریار ناطق متخصص و جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

متخصص ارولوژی و جراح کلیه، مجاری ادراری و تناسلی، عضو انجمن ارولوژی اروپا، عضو انجمن ارولوژی ایران و مدیر گروه ارولوژی بیمارستان آتیه.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کند و طبق قوانین امکان تجویز دارو وجود ندارد.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر Mohsen شنبه ۱۴ فروردین ۰( 1 هفته پیش) تعداد بازدید: 6 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید. کلیه پیوندی تا چه اندازه میتواند استعمال مواد و دخانیات را تحمل کند؟ یکی از دوستانم سال ۹۱ عمل پیوند انجام داده و الان سه سال است که اعتیاد دارد. لکه هایی روی پوستش زده شده و رنگ پوستشم تیره شده. آیا مربوط به کلیه است؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۱۴ فروردین ۰( 1 هفته پیش)
      سلام به هیچ وجه به هیچ وجه مصرف مواد توصیه نمی‌شود
  • تصویر کاربر اسلام یکشنبه ۸ فروردین ۰( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 13 مشاهده پرسش
    سلام براساس نوشته هایتان عمر کلیه پیوندی۱۵ ساله.داداشم سال۸۶پیوندزده وتاالنم مشکل خاصی نداشته یعنی بعد۱۵ یال یدفعه کلیش پس زده میشه؟واینکه ایا راهی نیست ک دارو نخورن واقعا از دارو خوردن خسته شده راه جدیدی نیومده؟باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۸ فروردین ۰( 2 هفته پیش)
      سلام اعداد ذکر شده تقریبی است و بسته به شرایط متفاوت است
  • تصویر کاربر ملیکا جمعه ۶ فروردین ۰( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 18 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید اقای دکتر میخواهستم بپرسم برام خواهستکار اومده ۸سال پیوند کلیه انجام داده برای بعدها در زندگی مشکلی ازجمله بارداری رابطه جنسی مشکلی پیش نمیاد لطفا راهنمایی کنید باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۶ فروردین ۰( 2 هفته پیش)
      سلام احتمالش هست
  • تصویر کاربر سید چهارشنبه ۱۱ فروردین ۰( 1 هفته پیش) تعداد بازدید: 6 مشاهده پرسش
    خدا قوت ،دکتر عزیز
    ببخشید وقت گرامی تان می گیرم.
    در زمان ادرار کمی سوزش همراه با در ضعیف و قطع و وصل شدن ادرا
    اگه یه لحظه قطع کنم کلا ضعیف یا قطع کامل میشه...اگه زیاد فشار نیارم آروم آروم تخلیه میشه..لطفا راهنمای کنید..
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۱۱ فروردین ۰( 1 هفته پیش)
      سلام ممکن است در اثر التهاب پروستات باشد
  • تصویر کاربر علی دوشنبه ۹ فروردین ۰( 1 هفته پیش) تعداد بازدید: 7 مشاهده پرسش
    آیا بلند کردن شخص هشتاد کیلویی هر روز برای بیمار پیوند کلیه مصر است یا نه
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۹ فروردین ۰( 1 هفته پیش)
      سلام بله
  • تصویر کاربر احمد دوشنبه ۹ فروردین ۰( 1 هفته پیش) تعداد بازدید: 10 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر خسته نباشید فردی دیابتی نوع ۲ هستم و ۳۹ سال سن دارم و حدود ۱۰ سال دیابت دارم چند روز پیش قرص سیدنافیل ۲۰ خوردم و بعد از ۳ ساعت مشروب استفاده کردم و شب کلیه هام و چشمام و معده ام درد شدید گرفتن به پزشک عمومی مراجعه کردم ازم آزمایش خون و ادرا ر گرفت و گفت که قند زده به کلیه هات میخاستم بدونم من الان چکار کنم به متخصص مراجعه کنم یا ژریم تغذیه بگیرم خوب میشم با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۹ فروردین ۰( 1 هفته پیش)
      سلام با جواب آزمایش ادرار ۲۴ ساعته به پزشک مراجعه کنید
  • تصویر کاربر مریم شنبه ۸ آذر ۹۹( 4 ماه پیش) تعداد بازدید: 73 مشاهده پرسش
    با سلام
    هزینه تزریق واکسن کارداسیل را می خواستم بدونم و اینکه این واکسن ساخت کدام کشور است؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۸ آذر ۹۹( 4 ماه پیش)
      سلام لطفا با منشی هماهنگ کنید ۸۸۳۶۷۳۵۳
  • تصویر کاربر مختار شنبه ۸ آذر ۹۹( 4 ماه پیش) تعداد بازدید: 50 مشاهده پرسش
    سلام ووقت بخیر
    پیوندکلیه درفرد اهداکننده زنده وفرد گیرنده همزمان انجام میشه
    اگراهدا کننده فوت کرده باشه زمان طلایی برا انتقال این کلیه تارسیدن به بدن فرد گیرنده چه مدته؟چه مدتی می توان کلیه را دریخ نگه داشت
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۸ آذر ۹۹( 4 ماه پیش)
      سلام در اهدا کننده زنده همزمان در پیوند از جسد تا ۶ ساعت می‌توان در یخ نگه داشت
  • تصویر کاربر حمید دوشنبه ۳ آذر ۹۹( 4 ماه پیش) تعداد بازدید: 69 مشاهده پرسش
    سالم پیوند کلیه شدم چند هفته پیش سوار ماشین شدم و ادرارم تخلیه نکردم و به مدت 4 ساعت توی ماشین بودم از اون روز به بعد ادرارم زرده و وقتی ادرارم میگیره مثانم درد میگیره کلیه پیوندی اسیبی ندیده؟ بنظرتون چه مشکلی پیش امده
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۳ آذر ۹۹( 4 ماه پیش)
      سلام بعید است محض اطمینان میتوانید آزمایش کراتینین بدهید
  • تصویر کاربر محمد دوشنبه ۳ آذر ۹۹( 4 ماه پیش) تعداد بازدید: 58 مشاهده پرسش
    سلام من7ساله پیوند کلیه کردم ولی چند روزیه ادرارم زرده و اب زیاد میخورم تو این7سال سابقه زرد شدن ادرار نداشتم مشکلی هست؟ احتمال پس زدن کلیه هست؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۲۹ آبان ۹۹( 4 ماه پیش)
      سلام ارتباطی ندارد
    2. تصویر کاربر محمد جمعه ۳۰ آبان ۹۹( 4 ماه پیش)
      ممنون انشالله به حق حضرت عباس عاقبت به خیر شین
    3. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۳ آذر ۹۹( 4 ماه پیش)
      مرسی🙏🙏🙏
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
مقالات پیشنهادی

آدرس مطب

تهران – جنب بیمارستان آتیه – ساختمان پزشکان آتیه – طبقه ۴

شماره تماس

در این مقاله مطالعه می‌کنید:

پرسش از دکتر