دلایل و علائم بالا رفتن کراتینین خون چیست؟

کراتینین نوعی مولکول زائد شیمیایی است که در نتیجه ی متابولیسم ماهیچه ای تولید می ‌شود. در این مقاله به بررسی علائم بالا بودن کراتینین و همچنین دلایل بالا رفتن کراتینین خون می پردازیم.

کراتینین حاصل مولکول بسیار مهمی به نام کراتین است که نقش به سزایی در تولید انرژی در ماهیچه ها دارد. هر روز تقریباً ۲ درصد از کراتین بدن به کراتینین تبدیل می ‌شود.

کراتینین توسط جریان خون به سمت کلیه ها حمل می ‌شود. کراتینین سپس توسط کلیه ها پاکسازی شده و از طریق ادرار دفع می ‌شود. به دلیل ثابت بودن حجم ماهیچه ها در بدن، تولید کراتینین در بدن نیز بدون تغییر خواهد ماند.

چرا میزان کراتینین خون باید بررسی شود؟

کلیه ها میزان کراتینین خون را در سطح نرمال نگه می دارند. از این‌ رو میزان کراتینین نمایانگر عملکرد کلیه ها است. بالا بودن میزان کراتینین حاکی از اختلال در عملکرد کلیه یا بیماری های کلیوی است.

آسیب به کلیه ها بنا به هر دلیلی باعث افزایش سطح کراتینین در خون خواهد شد. این امر به خاطر عدم دفع کراتینین توسط کلیه اتفاق می افتد. بالا بودن غیر طبیعی میزان کراتینین که به وسیله آزمایش خون مشخص می ‌شود، می ‌تواند حاکی از نارسایی های کلیه باشد.

میزان دقیق تر عملکرد کلیه از طریق محاسبه میزان کراتینین پاک‌ سازی شده بدن توسط کلیه، ارزیابی می ‌شود. دفع کراتینین را می ‌توان با استفاده از سطح کراتینین سرم، وزن و سن بیمار به کمک فرمول محاسبه کرد.

در این فرمول سن بیمار را از ۱۴۰ کم کرده و در وزن بیمار ضرب می کنیم (در زنان در ۰٫۸۵ ضرب می ‌شود)، سپس حاصل را بر ۷۲ تقسیم و در سطح کراتینین سرم به میلی گرم/ دسی لیتر ضرب می‌ کنیم.

دفع کراتینین همچنین از طریق جمع آوری نمونه ادرار در ۲۴ ساعت و سپس گرفتن نمونه خون به روش مستقیم نیز قابل ارزیابی است. دفع نرمال کراتینین در زنان ۱۲۸-۸۸ میلی گرم/ دقیقه است و در مردان بین ۹۷ الی ۱۳۷ میلی گرم/دقیقه است. البته سطح نرمال در آزمایشگاه های مختلف متغیر است.

سطح اوره نیتروژن خون نیز یکی دیگر از نمایانگر های عملکرد کلیه است. اوره یکی از فراورده های متابولیکی است. به طور کلی نسبت اوره به کراتینین در مقایسه با سطح کراتینین به تنهایی، اطلاعات دقیق تری در مورد عملکرد کلیه و علل اصلی آن ارائه می‌ دهد. دی هیدراته شدن بدن (کاهش میزان آب و مایعات بدن) نیز می ‌تواند باعث افزایش سطح اوره خون شود.

سطح نرمال کراتینین خون

سطح نرمال کراتینین خون در مردان حدود ۰٫۶ الی ۱٫۲ mg/ dL است، در حالی که این میزان در زنان حدود ۰٫۵ الی ۱٫۱ mg/ dL است. (در سيستم‌ متريک، هر میلی گرم برابر با یک هزارم گرم است و هر دسی لیتر نیز برابر با یک دهم لیتر است). سطح نرمال کراتینین در افرادی که دارای یک کلیه هستند حدود ۱٫۸ یا ۱٫۹ است.

آزمایش کراتینین

⚠ توجه

  • افزایش سطح کراتینین تا ۲٫۰ یا بیشتر در کودکان و ۵٫۰ یا بیشتر در بزرگسالان حاکی از اختلالات شدید کلیوی است.
  • استفاده از دستگاه دیالیز به منظور پاک‌ سازی خون به عوامل مختلفی از جمله سطح اوره، کراتینین و پتاسیم بستگی دارد.

علائم ناشی از سطح بالای کراتینین

علائماختلالات کلیوی بسیار متفاوت هستند و به طورکلی وابسته به سطح کراتینین خون نیست. آنها عموما با سطح کراتینین در خون ارتباط ندارند. در برخی افراد دیگر علائم مختلف بیماری های کلیوی بسته به علل بیماری ممکن است بروز کنند، که شامل موارد زیر می ‌شوند:

✅ احساس دی هیدراته شدن

✅ خستگی

✅ ورم

✅ نفس تنگی

✅ سرگیجه

✅ حالت تهوع و استفراغ

✅ خشکی پوست

علل افزایش سطح کراتینین خون

هرگونه اختلال در عملکرد کلیه باعث افزایش سطح کراتینین می ‌شود. به همین دلیل تشخیص به موقع عامل اختلال کلیه بسیار مهم است و در نتیجه درمان آن راحت تر است.

فشار خون بالا و دیابت از مهم‌ ترین عوامل بیماری های کلیوی شدید در بزرگسالان هستند. برخی دیگر از عوامل افزایش سطح کراتینین خون عبارتند از:

❇ برخی دارو ها مانند سايمتيدين‌

❇ مصرف زیاد گوشت و لبنیات به صورت موقت باعث افزایش سطح کراتینین می ‌شود. از این رو مواد غذایی نیز در تغییر سطح کراتینین از نقش بسیار مهمی برخوردار است.

عفونت های کلیوی و همچنین عفونت مجاری ادراری

سطح کراتینین خون در چه کسانی بالا یا پایین است؟

✔ سطح کراتینین خون در جوانان ورزشکار و افراد میان ‌سال نسبت به بقیه افراد بالاتر است.

✔ سطح کراتینین خون در افراد پیر نسبت به سطح نرمال پایین تر است. در کودکان نیز سطح نرمال کراتینین بسته به رشد ماهیچه ها حدود ۰٫۲ یا بیشتر است.

✔ در افراد مبتلا به سو تغذیه، کمبود وزن شدید و بیماری های طولانی هستند، ماهیچه ها به مرور زمان تحلیل می روند و به همین دلیل سطح کراتینین آن ‌ها نسبت به سنشان بسیار پایین خواهد بود.

 

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

برای گرفتن نوبت دکت شهریار ناطق با شماره ۰۹۱۲۹۷۲۷۷۸۰ ، ٨٨٣٦٧٣٥٣  تماس بگیرید یا از طریق صفحه نوبت دهی اینترنتی اقدام نمائید.


سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

پیگیری سوال قبل

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند. 

ثبت سوال جدید

امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیار سیستم

1
درد بیضه چپ

سلام اقای دکتر بیضه چپم چند وقت پیش یه ضربه ای وارد شد بهش الانم درد میکنه پای چپمم درد میکنه به نظر شما به دکتر مراجعه کنم؟ لطفا سوالمو جواب بدین مشاهده پاسخ دکتر
2
کیسه بیضه

سلام آقای دکتر خسته نباشید . من یه پسر پنج و نیم ساله دارم که بیضه هاش کمی بالاتر از کیسه قرار داره . لطفا راهنماییم کنید که آیا مشکلی داره یا نه ؟ مشاهده پاسخ دکتر
3
کیست کلیه

با سلام
در کلیه راستم یک کیست با ابعاد ۱۷*۱۹ در کورتکس تحتانی
و در کلیه چپ دو عددکیست با ابعاد ۱۲*۱۱ در قسمت میانی کلیه چپ وجود دارد. آیا خطرناکه
باید چکار کنم آقای دکتر خیلی نگرانم
مشاهده پاسخ دکتر
4
اندازه پروستات و تکرر ادرار

سلام خسته نباشید اگر اندازه پروستات یک فرد 30 ساله 33 سی سی باشد خوب است؟چون مشکلم اینه که یک ساعت بعد از تخلیه ادرار احساس ادرار خفیف دارم و برام ازاردهنده است لطفن بهم راهکار اراعه بدید مشاهده پاسخ دکتر
5
پروستات

.5 ماهه دچارتکررادرارواغلب خروج مایع سفیدهمراا ادرار شدم 6بارمتخصص رفتم دوبارسونوگرافی کردن .کلیه هامثانه پروستات سالم .باازمایش دست بیضه هاسالم.مجردم وتمتس جنسی هرگزنداشتم اما گاهی درناحیه مقعدیه حسی میادوبیضه هام مثل توپ میشن واونروزعلایمم شدیتره مشاهده پاسخ دکتر
6
پروستات

سلام مرد پنجاه ساله هستم ایادرد وکشاله ران پاه سمت و بیضه چپ از التهاب پروستااست یا بزرگی پروستات وپروستاتم با ابعاد 60میلی متر درسونوگرافی و آزمایش رویت گردید برایم روشن است که این درد ازعفونت است اگر انتی بیوتیک استفاده نمایم اشکالی دارد منتظر دستور جنابعالی هستم مشاهده پاسخ دکتر
7
پروستات

سلام
چند سال است که سنگ کلیه داشتم.دفع ناقصی داشتم چند ازمایش و سونو گرفتم.هر بار یک چیزی گفتند سنگ دفع شده بعد گفتند غده پروستات بزرگ شده.الان درحال حاضردر دو کلیه خصوصا کلیه سمت چپ احساس سوزش و درد دارم در ادرار چند ماهی است که در انتها با سوزش شدید و خون به صورت لخته دارم
مشاهده پاسخ دکتر
8
کراتینین

سلام جناب دکتر, خسته نباشید, منکارشناس علوم ازمایشگاهیم ......مادرم 86 سالش هست عفونت شدیدادراری همراه با تب داشتند اوره خونشان 48 و کراتینین 1.24 بود الان بعد از 10 روز عفونت بر طرف شده و اوره خون30 ولی کراتینین همچنان 1.24 هست خیلی نگرانشم یعنی نارسایی کلیه ایجاد شده مشاهده پاسخ دکتر
9
درد بیضه

سلام
همسر من بیضه ی سمت چپش درد می‌کنه.
و آزمایش پروستات هم داده اما دکترشون گفتن ازمایششون مشکلی نداشته.
میخواستم بدونم مشکلش چیه و به چه پزشکی مراجعه کنیم.
این نکته رو هم بگم که ایشون سمت چپ بدنش هنگام عصبانیت درد میگیره.آیا به این علت بیضه شون دچار درد میشه؟
مشاهده پاسخ دکتر
10
سونوگرافی بیضه

با عرض سلام وخسته نباشید خدمت اقای دکتر ناطق.
من چند تصویری را برای شما ارسال میکنم که در ان سونوگرافی بیضه انجام شده است.
ایا در این تصویر نشانه ای از غیر طبیعی بودن بیضه ها دیده میشود؟
مشاهده پاسخ دکتر
« قبلی 1 2 3 4 5 6 7 ... 29 بعدی »