دلایل و علائم بالا رفتن کراتینین خون چیست؟

کراتینین نوعی مولکول زائد شیمیایی است که در نتیجه ی متابولیسم ماهیچه ای تولید می ‌شود. در این مقاله به بررسی علائم بالا بودن کراتینین و همچنین دلایل بالا رفتن کراتینین خون می پردازیم.

کراتینین حاصل مولکول بسیار مهمی به نام کراتین است که نقش به سزایی در تولید انرژی در ماهیچه ها دارد. هر روز تقریباً ۲ درصد از کراتین بدن به کراتینین تبدیل می ‌شود.

کراتینین توسط جریان خون به سمت کلیه ها حمل می ‌شود. کراتینین سپس توسط کلیه ها پاکسازی شده و از طریق ادرار دفع می ‌شود. به دلیل ثابت بودن حجم ماهیچه ها در بدن، تولید کراتینین در بدن نیز بدون تغییر خواهد ماند.

چرا میزان کراتینین خون باید بررسی شود؟

کلیه ها میزان کراتینین خون را در سطح نرمال نگه می دارند. از این‌ رو میزان کراتینین نمایانگر عملکرد کلیه ها است. بالا بودن میزان کراتینین حاکی از اختلال در عملکرد کلیه یا بیماری های کلیوی است.

آسیب به کلیه ها بنا به هر دلیلی باعث افزایش سطح کراتینین در خون خواهد شد. این امر به خاطر عدم دفع کراتینین توسط کلیه اتفاق می افتد. بالا بودن غیر طبیعی میزان کراتینین که به وسیله آزمایش خون مشخص می ‌شود، می ‌تواند حاکی از نارسایی های کلیه باشد.

میزان دقیق تر عملکرد کلیه از طریق محاسبه میزان کراتینین پاک‌ سازی شده بدن توسط کلیه، ارزیابی می ‌شود. دفع کراتینین را می ‌توان با استفاده از سطح کراتینین سرم، وزن و سن بیمار به کمک فرمول محاسبه کرد.

در این فرمول سن بیمار را از ۱۴۰ کم کرده و در وزن بیمار ضرب می کنیم (در زنان در ۰٫۸۵ ضرب می ‌شود)، سپس حاصل را بر ۷۲ تقسیم و در سطح کراتینین سرم به میلی گرم/ دسی لیتر ضرب می‌ کنیم.

دفع کراتینین همچنین از طریق جمع آوری نمونه ادرار در ۲۴ ساعت و سپس گرفتن نمونه خون به روش مستقیم نیز قابل ارزیابی است. دفع نرمال کراتینین در زنان ۱۲۸-۸۸ میلی گرم/ دقیقه است و در مردان بین ۹۷ الی ۱۳۷ میلی گرم/دقیقه است. البته سطح نرمال در آزمایشگاه های مختلف متغیر است.

سطح اوره نیتروژن خون نیز یکی دیگر از نمایانگر های عملکرد کلیه است. اوره یکی از فراورده های متابولیکی است. به طور کلی نسبت اوره به کراتینین در مقایسه با سطح کراتینین به تنهایی، اطلاعات دقیق تری در مورد عملکرد کلیه و علل اصلی آن ارائه می‌ دهد. دی هیدراته شدن بدن (کاهش میزان آب و مایعات بدن) نیز می ‌تواند باعث افزایش سطح اوره خون شود.

سطح نرمال کراتینین خون

سطح نرمال کراتینین خون در مردان حدود ۰٫۶ الی ۱٫۲ mg/ dL است، در حالی که این میزان در زنان حدود ۰٫۵ الی ۱٫۱ mg/ dL است. (در سيستم‌ متريک، هر میلی گرم برابر با یک هزارم گرم است و هر دسی لیتر نیز برابر با یک دهم لیتر است). سطح نرمال کراتینین در افرادی که دارای یک کلیه هستند حدود ۱٫۸ یا ۱٫۹ است.

آزمایش کراتینین

⚠ توجه

  • افزایش سطح کراتینین تا ۲٫۰ یا بیشتر در کودکان و ۵٫۰ یا بیشتر در بزرگسالان حاکی از اختلالات شدید کلیوی است.
  • استفاده از دستگاه دیالیز به منظور پاک‌ سازی خون به عوامل مختلفی از جمله سطح اوره، کراتینین و پتاسیم بستگی دارد.

علائم ناشی از سطح بالای کراتینین

علائماختلالات کلیوی بسیار متفاوت هستند و به طورکلی وابسته به سطح کراتینین خون نیست. آنها عموما با سطح کراتینین در خون ارتباط ندارند. در برخی افراد دیگر علائم مختلف بیماری های کلیوی بسته به علل بیماری ممکن است بروز کنند، که شامل موارد زیر می ‌شوند:

✅ احساس دی هیدراته شدن

✅ خستگی

✅ ورم

✅ نفس تنگی

✅ سرگیجه

✅ حالت تهوع و استفراغ

✅ خشکی پوست

علل افزایش سطح کراتینین خون

هرگونه اختلال در عملکرد کلیه باعث افزایش سطح کراتینین می ‌شود. به همین دلیل تشخیص به موقع عامل اختلال کلیه بسیار مهم است و در نتیجه درمان آن راحت تر است.

فشار خون بالا و دیابت از مهم‌ ترین عوامل بیماری های کلیوی شدید در بزرگسالان هستند. برخی دیگر از عوامل افزایش سطح کراتینین خون عبارتند از:

❇ برخی دارو ها مانند سايمتيدين‌

❇ مصرف زیاد گوشت و لبنیات به صورت موقت باعث افزایش سطح کراتینین می ‌شود. از این رو مواد غذایی نیز در تغییر سطح کراتینین از نقش بسیار مهمی برخوردار است.

عفونت های کلیوی و همچنین عفونت مجاری ادراری

سطح کراتینین خون در چه کسانی بالا یا پایین است؟

✔ سطح کراتینین خون در جوانان ورزشکار و افراد میان ‌سال نسبت به بقیه افراد بالاتر است.

✔ سطح کراتینین خون در افراد پیر نسبت به سطح نرمال پایین تر است. در کودکان نیز سطح نرمال کراتینین بسته به رشد ماهیچه ها حدود ۰٫۲ یا بیشتر است.

✔ در افراد مبتلا به سو تغذیه، کمبود وزن شدید و بیماری های طولانی هستند، ماهیچه ها به مرور زمان تحلیل می روند و به همین دلیل سطح کراتینین آن ‌ها نسبت به سنشان بسیار پایین خواهد بود.

 

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

برای گرفتن نوبت دکتر شهریار ناطق با شماره ۰۹۱۲۹۷۲۷۷۸۰ ، ٨٨٣٦٧٣٥٣  تماس بگیرید یا از طریق صفحه نوبت دهی اینترنتی اقدام نمائید.

سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند. 
امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربرس جمعه ۲۰ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۴۴( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام.33 سالمه.سونوگرافی اندازه پروستاتمو 24سی سی 31*37*40 اعلام کرده میخواستم بدونم چه مشکلاتی داره
    1. تصویر کاربرجمعه ۲۰ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۴۴( 1 هفته پیش)
      سلام،اين اندازه نرمال هست
      نگران نباشيد
  • تصویر کاربرمصطفی جمعه ۲۰ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۴۴( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام،آقای دکتر وقت بخیر ، خسته نباشید، ببخشید میخواستم بدونم برای بزرگی آلت تناسلی مردان روشی وجود دارد؟من با جستجو در اینترنت و اطلاع از اندازه های آلت آقایان به طور قطع احساس می کنم که آلت بنده کوچک است.
    1. تصویر کاربرجمعه ۲۰ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۴۴( 1 هفته پیش)
      سلام،خيلي از مطالب اينترنت در اين زمينه خلاف واقع هست
      اگر بخواهيد طول الت خود را بيشتر كنيد تنها روش عملي،جراحي است كه با توجه به عوارض ان فقط در موارديكه طول الت واقعا" كوتاه باشد توصيه ميشود
  • تصویر کاربرافراسیاب چهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۷( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    پس از سونوگرافی مشخص شد هم کیست اپیدیدیمال به دیامتر 10mm و هم واریکوسل گرید 1 و هیدروسل جزئی در هر دوطرف .مشهود است. یک هفته داکسی سیکلین خوردم اما هنوز از ناحیه بیضه احساس درد میکنم .اگر زالو درمانی کنم از درد و گرفتگی درد کاسته میشود و یا باعث عفونت و بی تاثیر هست؟
    1. تصویر کاربرچهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۷( 1 هفته پیش)
      سلام،زالو درماني هيچ مبناء علمي ندارد
  • تصویر کاربرعلی چهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۷( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    به من خبر دادن خواهرم سرطان مثانه داره رحم هم درگیره میخام بدونم عمل جراحی خطرناکه و اینکه چقد دیگه زنده میمونه؟ممنون
    1. تصویر کاربرچهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۷( 1 هفته پیش)
      سلام،ابتدا بايد شيمي درماني شوند
      ميزان بقاء ايشان بستگي به پاسخ ايشان به شيمي درماني دارد
  • تصویر کاربرمهدی چهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۵( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام
    می خواستم بپرسم شما ختنه نوزاد رو در چند ماهگی توصیه می فرمایید؟
    1. تصویر کاربرچهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۵( 1 هفته پیش)
      سلام،٦ ماهگي
  • تصویر کاربربهزاد چهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۵( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    اینجانب با سن 47 سال با توجه به انجام سونوگرافی و آزمایش خون ( شهریور 97 ) متوجه شدم حجم پروستات در حدود 14 سی سی و میزان psa بمقدار .53/ . می باشد .آیا این مقادیر می تواند خطرناک باشد؟
    1. تصویر کاربرچهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۵( 1 هفته پیش)
      سلام،.خير
  • تصویر کاربربشدادی چهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۵( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    من 46ساله ام پس از انجام سونوگرافی اعلام شد که حجم پروستان 12cc است آیا این اندازه طبیعی میباشد لطفا راهنمایی فرمایید.
    1. تصویر کاربرچهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۵( 1 هفته پیش)
      سلام،بله
  • تصویر کاربربابک چهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۴( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    Tiny superficial fragments of high grade papillary urothelial carcinoma of WHO/ISUP Classification corresponding to transitional carcinoma,grade 3 of WHO three grading system.
    البته پدر من دوسال پیش توی لگنچه کلیه اش تومور دیده شده بود که همون موقع کلیه راست و حالبش رو برداشتن .آیا امیدی به بهبودی پدرم هست؟؟
    1. تصویر کاربریکشنبه ۱۵ مهر ۱۳۹۷ ۲۰:۴۴( 1 هفته پیش)
      اين جواب پاتولوژي كامل نيست اولا" عمق نفوذ تومور را مشخص نكرده ثانيا" يك سي تي اسكن شكم و لگن با و بدون تزريق انجام دهيد
    2. تصویر کاربربابکدوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ۱۰:۱۲( 1 هفته پیش)
      من با دکترشون که صحبت کردم گفتن که خیلی سطحی هستش اون چیزی که من با سیستوسکوپ دیدم و بعد از turb و برداشتن نمونه برداری از نمونه تراشیده شده میشه عمق نفوذ رو مشخص کرد.
    3. تصویر کاربرچهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ۲۳:۱۴( 1 هفته پیش)
      سلام،باز هم تاكيد ميكنم،موارديكه ذكر كردم الزامي است
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربراسکندری یکشنبه ۱۵ مهر ۱۳۹۷ ۲۰:۴۲( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام
    همسرم بخاطردردهای شکمی سونوگرافی انجام دادن و هرنی اینگوینال راست و واریکوسل چپ نشان داده
    سونو رو براتون فرستادم
    البته ناگفته نماند همسرم در کودکی یکبار جراحی فتق انجام دادن و یبوست هم دارن
    ممنون میشم راهنمایی کنید که چکار کنیم
    1. تصویر کاربریکشنبه ۱۵ مهر ۱۳۹۷ ۲۰:۴۲( 1 هفته پیش)
      واريكوسل خفيف هست و نياز به درمان ندارد اما هرني را بايد از طريق جراحي ترميم كنيد
  • تصویر کاربرنيلو یکشنبه ۱۵ مهر ۱۳۹۷ ۲۰:۴۱( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام و ارادت،
    در مثانه ي پدرم يه سنگ 33 ميلي متري مشاهده شده پدرم سابقه ي دفع سنگ كليه داره و پروستاتش هم بزرگ شده آيا امكان داره اين سنگ بدون نياز به جراحي دفع بشه يا ابعادش خيلي بزرگه؟ تشكر فراوان و آرزوي موفقيت و سلامتي
    1. تصویر کاربریکشنبه ۱۵ مهر ۱۳۹۷ ۲۰:۴۱( 1 هفته پیش)
      ميتوانيد سنگ شكن برون اندامي هم بكنيد ولي راه علمي اين است كه در يك جلسه پروستات و سنگ با هم عمل شوند
      دليل ايجاد اين سنگ بزرگ در مثانه،بزرگي پروستات هست و اگر درمان نشود باز هم امكان تشكيل مجدد سنگ هست
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر