دلایل و علائم بالا رفتن کراتینین خون چیست؟

فهرست مطالب

کراتینین نوعی مولکول زائد شیمیایی است که در نتیجه ی متابولیسم ماهیچه ای تولید می ‌شود. در این مقاله به بررسی علائم بالا بودن کراتینین و همچنین دلایل بالا رفتن کراتینین خون می پردازیم.

کراتینین حاصل مولکول بسیار مهمی به نام کراتین است که نقش به سزایی در تولید انرژی در ماهیچه ها دارد. هر روز تقریباً 2 درصد از کراتین بدن به کراتینین تبدیل می ‌شود.

کراتینین توسط جریان خون به سمت کلیه ها حمل می ‌شود. کراتینین سپس توسط کلیه ها پاکسازی شده و از طریق ادرار دفع می ‌شود. به دلیل ثابت بودن حجم ماهیچه ها در بدن، تولید کراتینین در بدن نیز بدون تغییر خواهد ماند.

چرا میزان کراتینین خون باید بررسی شود؟

کلیه ها میزان کراتینین خون را در سطح نرمال نگه می دارند. از این‌ رو میزان کراتینین نمایانگر عملکرد کلیه ها است. بالا بودن میزان کراتینین حاکی از اختلال در عملکرد کلیه یا بیماری های کلیوی است.

آسیب به کلیه ها بنا به هر دلیلی باعث افزایش سطح کراتینین در خون خواهد شد. این امر به خاطر عدم دفع کراتینین توسط کلیه اتفاق می افتد. بالا بودن غیر طبیعی میزان کراتینین که به وسیله آزمایش خون مشخص می ‌شود، می ‌تواند حاکی از نارسایی های کلیه باشد.

میزان دقیق تر عملکرد کلیه از طریق محاسبه میزان کراتینین پاک‌ سازی شده بدن توسط کلیه، ارزیابی می ‌شود. دفع کراتینین را می ‌توان با استفاده از سطح کراتینین سرم، وزن و سن بیمار به کمک فرمول محاسبه کرد.

در این فرمول سن بیمار را از 140 کم کرده و در وزن بیمار ضرب می کنیم (در زنان در 0.85 ضرب می ‌شود)، سپس حاصل را بر 72 تقسیم و در سطح کراتینین سرم به میلی گرم/ دسی لیتر ضرب می‌ کنیم.

دفع کراتینین همچنین از طریق جمع آوری نمونه ادرار در 24 ساعت و سپس گرفتن نمونه خون به روش مستقیم نیز قابل ارزیابی است. دفع نرمال کراتینین در زنان 128-88 میلی گرم/ دقیقه است و در مردان بین 97 الی 137 میلی گرم/دقیقه است. البته سطح نرمال در آزمایشگاه های مختلف متغیر است.

سطح اوره نیتروژن خون نیز یکی دیگر از نمایانگر های عملکرد کلیه است. اوره یکی از فراورده های متابولیکی است. به طور کلی نسبت اوره به کراتینین در مقایسه با سطح کراتینین به تنهایی، اطلاعات دقیق تری در مورد عملکرد کلیه و علل اصلی آن ارائه می‌ دهد. دی هیدراته شدن بدن (کاهش میزان آب و مایعات بدن) نیز می ‌تواند باعث افزایش سطح اوره خون شود.

سطح نرمال کراتینین خون

سطح نرمال کراتینین خون در مردان حدود 0.6 الی 1.2 mg/ dL است، در حالی که این میزان در زنان حدود 0.5 الی 1.1 mg/ dL است. (در سيستم‌ متريک، هر میلی گرم برابر با یک هزارم گرم است و هر دسی لیتر نیز برابر با یک دهم لیتر است). سطح نرمال کراتینین در افرادی که دارای یک کلیه هستند حدود 1.8 یا 1.9 است.

آزمایش کراتینین

⚠ توجه

  • افزایش سطح کراتینین تا 2.0 یا بیشتر در کودکان و 5.0 یا بیشتر در بزرگسالان حاکی از اختلالات شدید کلیوی است.
  • استفاده از دستگاه دیالیز به منظور پاک‌ سازی خون به عوامل مختلفی از جمله سطح اوره، کراتینین و پتاسیم بستگی دارد.

علائم ناشی از سطح بالای کراتینین

علائماختلالات کلیوی بسیار متفاوت هستند و به طورکلی وابسته به سطح کراتینین خون نیست. آنها عموما با سطح کراتینین در خون ارتباط ندارند. در برخی افراد دیگر علائم مختلف بیماری های کلیوی بسته به علل بیماری ممکن است بروز کنند، که شامل موارد زیر می ‌شوند:

  • احساس دی هیدراته شدن
  • خستگی
  • ورم
  • نفس تنگی
  • سرگیجه
  • حالت تهوع و استفراغ
  • خشکی پوست

علل افزایش سطح کراتینین خون

هرگونه اختلال در عملکرد کلیه باعث افزایش سطح کراتینین می ‌شود. به همین دلیل تشخیص به موقع عامل اختلال کلیه بسیار مهم است و در نتیجه درمان آن راحت تر است.

فشار خون بالا و دیابت از مهم‌ ترین عوامل بیماری های کلیوی شدید در بزرگسالان هستند. برخی دیگر از عوامل افزایش سطح کراتینین خون عبارتند از:

  • برخی دارو ها مانند سايمتيدين‌
  • مصرف زیاد گوشت و لبنیات به صورت موقت باعث افزایش سطح کراتینین می ‌شود. از این رو مواد غذایی نیز در تغییر سطح کراتینین از نقش بسیار مهمی برخوردار است.
  • عفونت کلیه و همچنین عفونت مجاری ادراری

سطح کراتینین خون در چه کسانی بالا یا پایین است؟

  • سطح کراتینین خون در جوانان ورزشکار و افراد میان ‌سال نسبت به بقیه افراد بالاتر است.
  • سطح کراتینین خون در افراد پیر نسبت به سطح نرمال پایین تر است. در کودکان نیز سطح نرمال کراتینین بسته به رشد ماهیچه ها حدود 0.2 یا بیشتر است.
  • در افراد مبتلا به سو تغذیه، کمبود وزن شدید و بیماری های طولانی هستند، ماهیچه ها به مرور زمان تحلیل می روند و به همین دلیل سطح کراتینین آن ‌ها نسبت به سنشان بسیار پایین خواهد بود.

 

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

متخصص ارولوژی و جراح کلیه، مجاری ادراری و تناسلی، عضو انجمن ارولوژی اروپا، عضو انجمن ارولوژی ایران و مدیر گروه ارولوژی بیمارستان آتیه.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کند و طبق قوانین امکان تجویز دارو وجود ندارد.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر میر دوشنبه ۱۷ خرداد ۰( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 12 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر ناطق.قبل از هر چیز بابت زحمتهای شما چه. در زمانی که زابل بودین کمال تشکرروداریم.اقا دکتر مادرم درد کلیه و حتی بعضی وقتها ادارش بند میشه.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۱۷ خرداد ۰( 2 هفته پیش)
      سلام لطفا سی تی اسکن شکم و لگن با و بدون تزریق انجام دهید
  • تصویر کاربر علی دوشنبه ۱۷ خرداد ۰( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 15 مشاهده پرسش
    سلام و خدا قوت
    مادر من 66 ساله،دیابت دارن و اخیرا هم فشار .دو سال پیش بیماری آنسفالیت درگیر بودن .چند ماهی است با توجه به ازمایشات و سونو متوجه بالابودن کراتین شدیم.الان دو ماه است آمپول ده روز یبار استفاده میکنه ولی چهار روز حالش خوبه چهار روزم استفراغ و وروم ماهیچه.متاسفانه با توجه به حالشون امکان جابجای زیاد ندارن.لطف کنید راهنمایی کنید ممنون میشم.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۱۷ خرداد ۰( 2 هفته پیش)
      سلام لطفا برای ویزیت آنلاین اقدام کنید
  • تصویر کاربر پ دوشنبه ۱۷ خرداد ۰( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 20 مشاهده پرسش
    با سلام
    می‌خواستم بپرسم آیا امکان انجام ختنه برای فرد سی ساله به صورت سرپایی و بدون نیاز به بیهوشی و بستری وجود دارد؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۱۷ خرداد ۰( 2 هفته پیش)
      سلام می‌توان از طریق خواب عمیق(Deep sedation)انجام داد
  • تصویر کاربر نفس شنبه ۱۵ خرداد ۰( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 13 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر مادر من الان ۵ روزه که شکمش باد داره و تنگی نفس داره و رنگشم میپره و زرد میشه خستگی و بی حال داشت همش کرونا گرفته بود ولی خوب شده بود تا یه ۲۰ روزی بعد از کرونا حالش خوب که شروع کرد به تب و ارز کردن
    حالا بهش گفتن کلیه هات کم کار شده و کراتین خونش بالا هست گفتن کلیه هات به قدری کم کار شده بوده که نزدیک بوده از کار بیفته
    گفتن کرونا زده به کلیه هاش میشه یه راهنمایی کنین
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۱۵ خرداد ۰( 2 هفته پیش)
      سلام لطفا با کلیه مدارک به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر Saeed70 یکشنبه ۱۶ خرداد ۰( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 13 مشاهده پرسش
    ایا کراتین بالا باعث عضله سوزی میشه؟اگه میشه باید چکار کرد
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۱۶ خرداد ۰( 2 هفته پیش)
      سلام خیر
  • تصویر کاربر مینا یکشنبه ۱۶ خرداد ۰( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 12 مشاهده پرسش
    سلام من سه ماهه باردارم آزمایشات بارداریمو انجام دادم سطح کراتین ۰/۹۱بود یک ماه بعد دوباره تکرار کردم شد ۱/۱۳ آیا خطری داره برای خودم و جنینم یا خیر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۱۶ خرداد ۰( 2 هفته پیش)
      سلام بعید است
  • تصویر کاربر یوسف یکشنبه ۱۶ خرداد ۰( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 16 مشاهده پرسش
    مصرف کراتین باعث بالا رفتن کراتینین خون میشود ؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۱۶ خرداد ۰( 2 هفته پیش)
      سلام‌ ممکن است
  • تصویر کاربر رضا یکشنبه ۱۶ خرداد ۰( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 14 مشاهده پرسش
    دکتر اصلا آب از بدنم خارج نمیشه خون کامل!
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۱۶ خرداد ۰( 2 هفته پیش)
      سلام احتمالا به علت عفونت پروستات هست
  • تصویر کاربر مهسا جمعه ۱۴ خرداد ۰( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 13 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر وقتتون بخیر
    من ۲۳ سالمه و طی یک سال گذشته کراتینین خونم ۰.۸ بوده و بعد از ۳ ماه آزمایش این مقدار به ۱.۰۸ رسیده
    این خطرناکه؟!
    افزایش وزن هم نداشتم اصلا!
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۱۴ خرداد ۰( 2 هفته پیش)
      سلام خیر
  • تصویر کاربر پریا پنجشنبه ۱۹ فروردین ۰( 2 ماه پیش) تعداد بازدید: 86 مشاهده پرسش
    با سلام
    اقای دکتر وقت شما به خیر
    پدر من 62 ساله بیماری دیابت دارند که در ازمایش قند 3 ماهه 200 شده است در صورتی که هر روز در تست خانگی ناشتا 150 الی 170 هستند. ایا ایشان در وضعیت مناسب هستند؟
    همچنین قرص فشار هم مصرف می کنند اما بعد از بیماری کرونا هر از گاهی فشار خون بدون دلیل بالا رفته و بی هوش می شوند و در ازمایش اخیرشان سطح کراتین خون 0/7 است که به گفته یک متخصص داخلی این وضع بسیار خطرناک است. لذا در صورت امکان تقاضا دارم شرایط عمومی ایشان را اعلام نمایید که چگونه ارزیابی می کنید. با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۹ فروردین ۰( 2 ماه پیش)
      سلام کراتینین ایشان خوب است
    2. تصویر کاربر پریا پنجشنبه ۱۹ فروردین ۰( 2 ماه پیش)
      با سلام تشکر می کنم اقای دکتر کراتینین ایشان 1/7 است.
    3. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۹ فروردین ۰( 2 ماه پیش)
      کراتینین ۱/۷ بالا هست به پزشک مراجعه کنید و درمان شوید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
مقالات پیشنهادی

آدرس مطب

تهران – جنب بیمارستان آتیه – ساختمان پزشکان آتیه – طبقه ۴

شماره تماس

در این مقاله مطالعه می‌کنید:

پرسش از دکتر