دلایل و علائم بالا رفتن کراتینین خون چیست؟

فهرست مطالب

کراتینین نوعی مولکول زائد شیمیایی است که در نتیجه ی متابولیسم ماهیچه ای تولید می ‌شود. در این مقاله به بررسی علائم بالا بودن کراتینین و همچنین دلایل بالا رفتن کراتینین خون می پردازیم.

کراتینین حاصل مولکول بسیار مهمی به نام کراتین است که نقش به سزایی در تولید انرژی در ماهیچه ها دارد. هر روز تقریباً ۲ درصد از کراتین بدن به کراتینین تبدیل می ‌شود.

کراتینین توسط جریان خون به سمت کلیه ها حمل می ‌شود. کراتینین سپس توسط کلیه ها پاکسازی شده و از طریق ادرار دفع می ‌شود. به دلیل ثابت بودن حجم ماهیچه ها در بدن، تولید کراتینین در بدن نیز بدون تغییر خواهد ماند.

چرا میزان کراتینین خون باید بررسی شود؟

کلیه ها میزان کراتینین خون را در سطح نرمال نگه می دارند. از این‌ رو میزان کراتینین نمایانگر عملکرد کلیه ها است. بالا بودن میزان کراتینین حاکی از اختلال در عملکرد کلیه یا بیماری های کلیوی است.

آسیب به کلیه ها بنا به هر دلیلی باعث افزایش سطح کراتینین در خون خواهد شد. این امر به خاطر عدم دفع کراتینین توسط کلیه اتفاق می افتد. بالا بودن غیر طبیعی میزان کراتینین که به وسیله آزمایش خون مشخص می ‌شود، می ‌تواند حاکی از نارسایی های کلیه باشد.

میزان دقیق تر عملکرد کلیه از طریق محاسبه میزان کراتینین پاک‌ سازی شده بدن توسط کلیه، ارزیابی می ‌شود. دفع کراتینین را می ‌توان با استفاده از سطح کراتینین سرم، وزن و سن بیمار به کمک فرمول محاسبه کرد.

در این فرمول سن بیمار را از ۱۴۰ کم کرده و در وزن بیمار ضرب می کنیم (در زنان در ۰٫۸۵ ضرب می ‌شود)، سپس حاصل را بر ۷۲ تقسیم و در سطح کراتینین سرم به میلی گرم/ دسی لیتر ضرب می‌ کنیم.

دفع کراتینین همچنین از طریق جمع آوری نمونه ادرار در ۲۴ ساعت و سپس گرفتن نمونه خون به روش مستقیم نیز قابل ارزیابی است. دفع نرمال کراتینین در زنان ۱۲۸-۸۸ میلی گرم/ دقیقه است و در مردان بین ۹۷ الی ۱۳۷ میلی گرم/دقیقه است. البته سطح نرمال در آزمایشگاه های مختلف متغیر است.

سطح اوره نیتروژن خون نیز یکی دیگر از نمایانگر های عملکرد کلیه است. اوره یکی از فراورده های متابولیکی است. به طور کلی نسبت اوره به کراتینین در مقایسه با سطح کراتینین به تنهایی، اطلاعات دقیق تری در مورد عملکرد کلیه و علل اصلی آن ارائه می‌ دهد. دی هیدراته شدن بدن (کاهش میزان آب و مایعات بدن) نیز می ‌تواند باعث افزایش سطح اوره خون شود.

سطح نرمال کراتینین خون

سطح نرمال کراتینین خون در مردان حدود ۰٫۶ الی ۱٫۲ mg/ dL است، در حالی که این میزان در زنان حدود ۰٫۵ الی ۱٫۱ mg/ dL است. (در سيستم‌ متريک، هر میلی گرم برابر با یک هزارم گرم است و هر دسی لیتر نیز برابر با یک دهم لیتر است). سطح نرمال کراتینین در افرادی که دارای یک کلیه هستند حدود ۱٫۸ یا ۱٫۹ است.

آزمایش کراتینین

⚠ توجه

  • افزایش سطح کراتینین تا ۲٫۰ یا بیشتر در کودکان و ۵٫۰ یا بیشتر در بزرگسالان حاکی از اختلالات شدید کلیوی است.
  • استفاده از دستگاه دیالیز به منظور پاک‌ سازی خون به عوامل مختلفی از جمله سطح اوره، کراتینین و پتاسیم بستگی دارد.

علائم ناشی از سطح بالای کراتینین

علائماختلالات کلیوی بسیار متفاوت هستند و به طورکلی وابسته به سطح کراتینین خون نیست. آنها عموما با سطح کراتینین در خون ارتباط ندارند. در برخی افراد دیگر علائم مختلف بیماری های کلیوی بسته به علل بیماری ممکن است بروز کنند، که شامل موارد زیر می ‌شوند:

  • احساس دی هیدراته شدن
  • خستگی
  • ورم
  • نفس تنگی
  • سرگیجه
  • حالت تهوع و استفراغ
  • خشکی پوست

علل افزایش سطح کراتینین خون

هرگونه اختلال در عملکرد کلیه باعث افزایش سطح کراتینین می ‌شود. به همین دلیل تشخیص به موقع عامل اختلال کلیه بسیار مهم است و در نتیجه درمان آن راحت تر است.

فشار خون بالا و دیابت از مهم‌ ترین عوامل بیماری های کلیوی شدید در بزرگسالان هستند. برخی دیگر از عوامل افزایش سطح کراتینین خون عبارتند از:

  • برخی دارو ها مانند سايمتيدين‌
  • مصرف زیاد گوشت و لبنیات به صورت موقت باعث افزایش سطح کراتینین می ‌شود. از این رو مواد غذایی نیز در تغییر سطح کراتینین از نقش بسیار مهمی برخوردار است.
  • عفونت کلیه و همچنین عفونت مجاری ادراری

سطح کراتینین خون در چه کسانی بالا یا پایین است؟

  • سطح کراتینین خون در جوانان ورزشکار و افراد میان ‌سال نسبت به بقیه افراد بالاتر است.
  • سطح کراتینین خون در افراد پیر نسبت به سطح نرمال پایین تر است. در کودکان نیز سطح نرمال کراتینین بسته به رشد ماهیچه ها حدود ۰٫۲ یا بیشتر است.
  • در افراد مبتلا به سو تغذیه، کمبود وزن شدید و بیماری های طولانی هستند، ماهیچه ها به مرور زمان تحلیل می روند و به همین دلیل سطح کراتینین آن ‌ها نسبت به سنشان بسیار پایین خواهد بود.

 

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

متخصص ارولوژی و جراح کلیه، مجاری ادراری و تناسلی، عضو انجمن ارولوژی اروپا، عضو انجمن ارولوژی ایران و مدیر گروه ارولوژی بیمارستان آتیه.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کند و طبق قوانین امکان تجویز دارو وجود ندارد.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر پریا پنجشنبه ۱۹ فروردین ۰( 2 روز پیش) تعداد بازدید: 7 مشاهده پرسش
    با سلام
    اقای دکتر وقت شما به خیر
    پدر من 62 ساله بیماری دیابت دارند که در ازمایش قند 3 ماهه 200 شده است در صورتی که هر روز در تست خانگی ناشتا 150 الی 170 هستند. ایا ایشان در وضعیت مناسب هستند؟
    همچنین قرص فشار هم مصرف می کنند اما بعد از بیماری کرونا هر از گاهی فشار خون بدون دلیل بالا رفته و بی هوش می شوند و در ازمایش اخیرشان سطح کراتین خون 0/7 است که به گفته یک متخصص داخلی این وضع بسیار خطرناک است. لذا در صورت امکان تقاضا دارم شرایط عمومی ایشان را اعلام نمایید که چگونه ارزیابی می کنید. با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۹ فروردین ۰( 3 روز پیش)
      سلام کراتینین ایشان خوب است
    2. تصویر کاربر پریا پنجشنبه ۱۹ فروردین ۰( 3 روز پیش)
      با سلام تشکر می کنم اقای دکتر کراتینین ایشان 1/7 است.
    3. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۹ فروردین ۰( 2 روز پیش)
      کراتینین ۱/۷ بالا هست به پزشک مراجعه کنید و درمان شوید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر مسعود پنجشنبه ۱۲ فروردین ۰( 1 هفته پیش) تعداد بازدید: 11 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید اقای دکتر ببخشیر پدر مشکل مثانه داشت یه قسمتی شو برداشتن الان میخواستن عکس بگیرن ازش کراتینش رفته بالا وهالت تهوع پیدا کرده چی کار کنیم الان کراتینش بیاد پایین عکس ازش گرفته بشه
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۲ فروردین ۰( 1 هفته پیش)
      سلام لطفا با کلیه مدارک به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر مسعود سه شنبه ۱۰ فروردین ۰( 1 هفته پیش) تعداد بازدید: 10 مشاهده پرسش
    بنده نزدیک ده سال است دردی درناحیه شکم احساس میکنم دردبيشتراززير تایم شروع میشود به بیضه هام میزند واحسانفخ وسفتي درزيرشکم دارم تکررادراري خیلی زیاد دارم چندین ساله تحت نظر دکتر کلیه و مجاری هستم نتیجه ای نگرفتم دکتر داخلی رفتم دکتر ستون فقرات رفتم ونتيجه گیر ی دکتر داخلی گفت شايدمال کمرتون باشه دکتر کلیه گفت مال درد کمر هست دکتر ستون فقرات گفت مهره ۴و۳ديسکخفيف داره دارو گرفتم اماتاثيري نداشت الان نفخ دارم تکررادراردارم پرمایه احساس دردمیکنم درمثانه وبيضه درد دارم چکارکنم لطفا راهنمایی بفرمائید
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۱۰ فروردین ۰( 1 هفته پیش)
      سلام لطفا با کلیه مدارک به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر Elii دوشنبه ۹ فروردین ۰( 1 هفته پیش) تعداد بازدید: 10 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    عفونت شدید کلیه دارم هر 12ساعت یک نوبت پنی سیلین800 باید عصلانی بزنم میشه لطف بفرمایید راهنماییم کنید چه آنتی بیوتیک خوراکی میشه جایگزین کرد
    باسپاس
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۹ فروردین ۰( 1 هفته پیش)
      سلام تجویز دارو از طریق سایت امکانپذیر نیست
  • تصویر کاربر .. جمعه ۶ فروردین ۰( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 14 مشاهده پرسش
    من همسرم یک ماه پیش تبخال تناسلی زده اولین بار.
    و الان مجددا در همان قسمت باز تبخال ایجادشده .۵۰سال سن و آقاهستن.خواستم بپرسم چه دارویی باعث درمان قطعی میشه .مرسی
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۶ فروردین ۰( 2 هفته پیش)
      سلام تبخال تناسلی درمان قطعی ندارد اما می‌توان تعداد عود ها را کاهش داد
  • تصویر کاربر افشین شنبه ۷ فروردین ۰( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 15 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    پسر من 6 سال و 2 ماهه هست و ژیمناستیک کار میکنه در حواب آزمایش سطح کراتین خونش 0.64 اندازه گیری شده، می خواستم بدونم مشکلی نداره؟
    ممنون از راهنماییتون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۷ فروردین ۰( 2 هفته پیش)
      سلام لطفا با همکاران نفرولوژیست اطفال مشورت کنید
  • تصویر کاربر حصاری-ک سه شنبه ۱۰ فروردین ۰( 1 هفته پیش) تعداد بازدید: 9 مشاهده پرسش
    با سلام
    کراتین خون من 1.8 واوره 24 هست واینکه یک کیست ساده هم در یکی ازکلیه هام دارم خواستم ببینم چکار کنم تا دچار مشکل نشوم -نیاز به دارو دارم
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۱۰ فروردین ۰( 1 هفته پیش)
      سلام نیاز به دارو،رژیم و تغییر سبک زندگی دارید
  • تصویر کاربر نوشین چهارشنبه ۱۱ فروردین ۰( 1 هفته پیش) تعداد بازدید: 13 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    مامان من نزدیک به ۲۵ سال دیابت داره و با قرص و رژیم تونست قند خون را کنترل کنه. هفته پیش آزمایش داد کراتنین خون ۰.۹ بود. آیا کلیه مشکل داره؟ در ضمن داروی مربوط به فشارخون هم میخورن
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۱۱ فروردین ۰( 1 هفته پیش)
      سلام خیر گرچه بهتر ایت آزمایش ادرار ۲۴ ساعته هم انجام دهید
  • تصویر کاربر محسن جمعه ۸ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 56 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر
    من به صورت تصادفی آزمایش خون دادم ،، که کراتین خونم بالا بود ،،، حدود ۲۰ سال پیش عمل
    جراحی سنگ کلیه انجام دادم ،،،
    اکنون هیچ مشکلی ندارم ،،، نه دردی و نه مشکلی برای دفع ادرار ،،، لطفا راهنمایی فرمائید
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۸ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)
      سلام مصرف دارو،رژیم غذایی و سونوگرافی
  • تصویر کاربر مهدی جمعه ۱۷ بهمن ۹۹( 2 ماه پیش) تعداد بازدید: 48 مشاهده پرسش
    باسلام ببخشید یه مدتی هست مادرم بخاطر درد شدید افونت کلیه وکراتین حدود ۳ بستری شدن که بعد ازچندروز رسیدگی کراتین ۱ شد ولی بعضی وقتا ادارارشون خونی وبضی وقتا عادی میشه ولی الان درد در ناحیه شکم ومثانه دارن لطفا راهنمایی بفرمایید
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۱۷ بهمن ۹۹( 2 ماه پیش)
      سلام لطفا برای ویزیت آنلاین اقدام کنید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات پیشنهادی

آدرس مطب

تهران – جنب بیمارستان آتیه – ساختمان پزشکان آتیه – طبقه ۴

شماره تماس

در این مقاله مطالعه می‌کنید:

پرسش از دکتر