دلایل و علائم بالا رفتن کراتینین خون چیست؟

فهرست مطالب

کراتینین نوعی مولکول زائد شیمیایی است که در نتیجه ی متابولیسم ماهیچه ای تولید می ‌شود. در این مقاله به بررسی علائم بالا بودن کراتینین و همچنین دلایل بالا رفتن کراتینین خون می پردازیم.

کراتینین حاصل مولکول بسیار مهمی به نام کراتین است که نقش به سزایی در تولید انرژی در ماهیچه ها دارد. هر روز تقریباً 2 درصد از کراتین بدن به کراتینین تبدیل می ‌شود.

کراتینین توسط جریان خون به سمت کلیه ها حمل می ‌شود. کراتینین سپس توسط کلیه ها پاکسازی شده و از طریق ادرار دفع می ‌شود. به دلیل ثابت بودن حجم ماهیچه ها در بدن، تولید کراتینین در بدن نیز بدون تغییر خواهد ماند.

چرا میزان کراتینین خون باید بررسی شود؟

کلیه ها میزان کراتینین خون را در سطح نرمال نگه می دارند. از این‌ رو میزان کراتینین نمایانگر عملکرد کلیه ها است. بالا بودن میزان کراتینین حاکی از اختلال در عملکرد کلیه یا بیماری های کلیوی است.

آسیب به کلیه ها بنا به هر دلیلی باعث افزایش سطح کراتینین در خون خواهد شد. این امر به خاطر عدم دفع کراتینین توسط کلیه اتفاق می افتد. بالا بودن غیر طبیعی میزان کراتینین که به وسیله آزمایش خون مشخص می ‌شود، می ‌تواند حاکی از نارسایی های کلیه باشد.

میزان دقیق تر عملکرد کلیه از طریق محاسبه میزان کراتینین پاک‌ سازی شده بدن توسط کلیه، ارزیابی می ‌شود. دفع کراتینین را می ‌توان با استفاده از سطح کراتینین سرم، وزن و سن بیمار به کمک فرمول محاسبه کرد.

در این فرمول سن بیمار را از 140 کم کرده و در وزن بیمار ضرب می کنیم (در زنان در 0.85 ضرب می ‌شود)، سپس حاصل را بر 72 تقسیم و در سطح کراتینین سرم به میلی گرم/ دسی لیتر ضرب می‌ کنیم.

دفع کراتینین همچنین از طریق جمع آوری نمونه ادرار در 24 ساعت و سپس گرفتن نمونه خون به روش مستقیم نیز قابل ارزیابی است. دفع نرمال کراتینین در زنان 128-88 میلی گرم/ دقیقه است و در مردان بین 97 الی 137 میلی گرم/دقیقه است. البته سطح نرمال در آزمایشگاه های مختلف متغیر است.

سطح اوره نیتروژن خون نیز یکی دیگر از نمایانگر های عملکرد کلیه است. اوره یکی از فراورده های متابولیکی است. به طور کلی نسبت اوره به کراتینین در مقایسه با سطح کراتینین به تنهایی، اطلاعات دقیق تری در مورد عملکرد کلیه و علل اصلی آن ارائه می‌ دهد. دی هیدراته شدن بدن (کاهش میزان آب و مایعات بدن) نیز می ‌تواند باعث افزایش سطح اوره خون شود.

سطح نرمال کراتینین خون

سطح نرمال کراتینین خون در مردان حدود 0.6 الی 1.2 mg/ dL است، در حالی که این میزان در زنان حدود 0.5 الی 1.1 mg/ dL است. (در سيستم‌ متريک، هر میلی گرم برابر با یک هزارم گرم است و هر دسی لیتر نیز برابر با یک دهم لیتر است). سطح نرمال کراتینین در افرادی که دارای یک کلیه هستند حدود 1.8 یا 1.9 است.

آزمایش کراتینین

⚠ توجه

  • افزایش سطح کراتینین تا 2.0 یا بیشتر در کودکان و 5.0 یا بیشتر در بزرگسالان حاکی از اختلالات شدید کلیوی است.
  • استفاده از دستگاه دیالیز به منظور پاک‌ سازی خون به عوامل مختلفی از جمله سطح اوره، کراتینین و پتاسیم بستگی دارد.

علائم ناشی از سطح بالای کراتینین

علائماختلالات کلیوی بسیار متفاوت هستند و به طورکلی وابسته به سطح کراتینین خون نیست. آنها عموما با سطح کراتینین در خون ارتباط ندارند. در برخی افراد دیگر علائم مختلف بیماری های کلیوی بسته به علل بیماری ممکن است بروز کنند، که شامل موارد زیر می ‌شوند:

  • احساس دی هیدراته شدن
  • خستگی
  • ورم
  • نفس تنگی
  • سرگیجه
  • حالت تهوع و استفراغ
  • خشکی پوست

علل افزایش سطح کراتینین خون

هرگونه اختلال در عملکرد کلیه باعث افزایش سطح کراتینین می ‌شود. به همین دلیل تشخیص به موقع عامل اختلال کلیه بسیار مهم است و در نتیجه درمان آن راحت تر است.

فشار خون بالا و دیابت از مهم‌ ترین عوامل بیماری های کلیوی شدید در بزرگسالان هستند. برخی دیگر از عوامل افزایش سطح کراتینین خون عبارتند از:

  • برخی دارو ها مانند سايمتيدين‌
  • مصرف زیاد گوشت و لبنیات به صورت موقت باعث افزایش سطح کراتینین می ‌شود. از این رو مواد غذایی نیز در تغییر سطح کراتینین از نقش بسیار مهمی برخوردار است.
  • عفونت کلیه و همچنین عفونت مجاری ادراری

سطح کراتینین خون در چه کسانی بالا یا پایین است؟

  • سطح کراتینین خون در جوانان ورزشکار و افراد میان ‌سال نسبت به بقیه افراد بالاتر است.
  • سطح کراتینین خون در افراد پیر نسبت به سطح نرمال پایین تر است. در کودکان نیز سطح نرمال کراتینین بسته به رشد ماهیچه ها حدود 0.2 یا بیشتر است.
  • در افراد مبتلا به سو تغذیه، کمبود وزن شدید و بیماری های طولانی هستند، ماهیچه ها به مرور زمان تحلیل می روند و به همین دلیل سطح کراتینین آن ‌ها نسبت به سنشان بسیار پایین خواهد بود.

 

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

متخصص ارولوژی و جراح کلیه، مجاری ادراری و تناسلی، عضو انجمن ارولوژی اروپا، عضو انجمن ارولوژی ایران و مدیر گروه ارولوژی بیمارستان آتیه.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کند و طبق قوانین امکان تجویز دارو وجود ندارد.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر زهرا پنجشنبه ۳۱ تیر ۰( 2 ماه پیش) تعداد بازدید: 54 مشاهده پرسش
    باسلام و احترام خدمت شما پزشک محترم
    دکتر من چند روز پیش آزمایش دادم که درآن کمی کراتین بالا نشان داده سونو هم رفتم که گفتم کمی دیواره ی کلیه ها نازک شده خواستم بپرسم علت چیست.لطفا راهنماییم کنین
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۳۱ تیر ۰( 2 ماه پیش)
      سلام علل مختلفی دارد فشار خون،دیابت و ...
  • تصویر کاربر مجید پنجشنبه ۳۱ تیر ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 52 مشاهده پرسش
    سلام .جناب دکتر ازمایش دادم کراتینین خونم ۱/۴ شده بنظرتون مشکلی چیزی هست . من خودم ورزش قدرتی هم کار میکنم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۳۱ تیر ۰( 1 ماه پیش)
      سلام نیاز به دارو و رژیم دارید
  • تصویر کاربر شکرپور جمعه ۱ مرداد ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 48 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    خانمی 80 ساله حدود 5 ماه دچار عفونت شدید کلیه و مجاری ادراری شده است بعد از بستری در بیمارستان و دریافت انتی بیوتیک مشخص شد که کراتنین خون بالا دارن و در اخرین ازمایش عدد ان را4.48 نشان داده است لطفا راهنمایی کنید که یرای کاهش ان چه دارویی مصرف شود و چه رژیم غذایی رعایت شود.ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۱ مرداد ۰( 1 ماه پیش)
      سلام تجویز دارو از طریق سایت امکانپذیر نیست
  • تصویر کاربر علی جمعه ۱ مرداد ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 63 مشاهده پرسش
    با سلام و عرض ادب حدود سه ماه شده که دو طرف ران دچار زخم میشود ابتدا تاول هست بعد زخم میشود مدتی زخم خوب شده دوباره ازهمان نقطه تاول میزند البته دیابت هم دارند اما به توصیه دکتر زخم دیابتی نیست با آزمایش انجام شده مشخص شد اوره ۹۴وکراتنین۱.۹واسید او ۱۱.۱ هست فرد ۸۴ ساله است لطفا راهنمایی بفرمایید باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۱ مرداد ۰( 1 ماه پیش)
      سلام لطفا برای ویزیت آنلاین اقدام کنید
  • تصویر کاربر مهرپور جمعه ۱ مرداد ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 25 مشاهده پرسش
    سلام مادرم 71 ساال سن دارن و البته بیماری قلبی چندین سنگ تو کلیه دارن که بزرگترینش 29 میلیمتر بود که گفتن عمل PLانجام بدن اما دقیقا روز عمل بخاطر کراتین بالا و مشکل قلبی عمل کنسل شدبرای دکتر قلب اقدام کردیم اما نگران وضعیت کلیه ایشون هستیم چیکار باید بکنیم اقای دکتر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۱ مرداد ۰( 1 ماه پیش)
      سلام لطفا برای ویزیت آنلاین اقدام کنید
  • تصویر کاربر رضا جمعه ۱ مرداد ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 41 مشاهده پرسش
    آقای دکتر بنده با علائمت خستگی های مکرر و کاهش انرژی بدن به دکتر مراجعه و چکاب دادم... میزان کراتینین خون ۱.۶ و در ازمایش ادرار ۲۴ساعته کراتینین۲۱۵۰، پروتیین ادرار۲۴ساعته عدد۶۳و اوره عدد۱۰۰۰رو نشون میداد..در ادرار هم دفع پروتئین مشاهده نشد!

    باتوجه به اینکه ۲۵ساله میباشم علتش چیه؟؟ ایا کاهش کارکرد کلیه پیدا کردم؟
    سه ماه پیش هم قرص بیوتین۸۰۰به مدت یکماه مصرف کردم.. هفته ۳شب دوچرخه سواری ملایم میرم...
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۱ مرداد ۰( 1 ماه پیش)
      سلام درجاتی از کاهش عملکرد کلیه دارید با تغییر سبک زندگی و دارو خوب میشوید
  • تصویر کاربر میر دوشنبه ۱۷ خرداد ۰( 3 ماه پیش) تعداد بازدید: 45 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر ناطق.قبل از هر چیز بابت زحمتهای شما چه. در زمانی که زابل بودین کمال تشکرروداریم.اقا دکتر مادرم درد کلیه و حتی بعضی وقتها ادارش بند میشه.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۱۷ خرداد ۰( 3 ماه پیش)
      سلام لطفا سی تی اسکن شکم و لگن با و بدون تزریق انجام دهید
  • تصویر کاربر علی دوشنبه ۱۷ خرداد ۰( 3 ماه پیش) تعداد بازدید: 66 مشاهده پرسش
    سلام و خدا قوت
    مادر من 66 ساله،دیابت دارن و اخیرا هم فشار .دو سال پیش بیماری آنسفالیت درگیر بودن .چند ماهی است با توجه به ازمایشات و سونو متوجه بالابودن کراتین شدیم.الان دو ماه است آمپول ده روز یبار استفاده میکنه ولی چهار روز حالش خوبه چهار روزم استفراغ و وروم ماهیچه.متاسفانه با توجه به حالشون امکان جابجای زیاد ندارن.لطف کنید راهنمایی کنید ممنون میشم.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۱۷ خرداد ۰( 3 ماه پیش)
      سلام لطفا برای ویزیت آنلاین اقدام کنید
  • تصویر کاربر پ دوشنبه ۱۷ خرداد ۰( 3 ماه پیش) تعداد بازدید: 68 مشاهده پرسش
    با سلام
    می‌خواستم بپرسم آیا امکان انجام ختنه برای فرد سی ساله به صورت سرپایی و بدون نیاز به بیهوشی و بستری وجود دارد؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۱۷ خرداد ۰( 3 ماه پیش)
      سلام می‌توان از طریق خواب عمیق(Deep sedation)انجام داد
  • تصویر کاربر نفس شنبه ۱۵ خرداد ۰( 3 ماه پیش) تعداد بازدید: 65 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر مادر من الان ۵ روزه که شکمش باد داره و تنگی نفس داره و رنگشم میپره و زرد میشه خستگی و بی حال داشت همش کرونا گرفته بود ولی خوب شده بود تا یه ۲۰ روزی بعد از کرونا حالش خوب که شروع کرد به تب و ارز کردن
    حالا بهش گفتن کلیه هات کم کار شده و کراتین خونش بالا هست گفتن کلیه هات به قدری کم کار شده بوده که نزدیک بوده از کار بیفته
    گفتن کرونا زده به کلیه هاش میشه یه راهنمایی کنین
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۱۵ خرداد ۰( 3 ماه پیش)
      سلام لطفا با کلیه مدارک به مطب مراجعه کنید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات پیشنهادی

آدرس مطب

تهران – جنب بیمارستان آتیه – ساختمان پزشکان آتیه – طبقه ۴

شماره تماس

در این مقاله مطالعه می‌کنید:

پرسش از دکتر