دلایل و علائم بالا رفتن کراتینین خون چیست؟

فهرست مطالب

کراتینین نوعی مولکول زائد شیمیایی است که در نتیجه ی متابولیسم ماهیچه ای تولید می ‌شود. در این مقاله به بررسی علائم بالا بودن کراتینین و همچنین دلایل بالا رفتن کراتینین خون می پردازیم.

کراتینین حاصل مولکول بسیار مهمی به نام کراتین است که نقش به سزایی در تولید انرژی در ماهیچه ها دارد. هر روز تقریباً ۲ درصد از کراتین بدن به کراتینین تبدیل می ‌شود.

کراتینین توسط جریان خون به سمت کلیه ها حمل می ‌شود. کراتینین سپس توسط کلیه ها پاکسازی شده و از طریق ادرار دفع می ‌شود. به دلیل ثابت بودن حجم ماهیچه ها در بدن، تولید کراتینین در بدن نیز بدون تغییر خواهد ماند.

چرا میزان کراتینین خون باید بررسی شود؟

کلیه ها میزان کراتینین خون را در سطح نرمال نگه می دارند. از این‌ رو میزان کراتینین نمایانگر عملکرد کلیه ها است. بالا بودن میزان کراتینین حاکی از اختلال در عملکرد کلیه یا بیماری های کلیوی است.

آسیب به کلیه ها بنا به هر دلیلی باعث افزایش سطح کراتینین در خون خواهد شد. این امر به خاطر عدم دفع کراتینین توسط کلیه اتفاق می افتد. بالا بودن غیر طبیعی میزان کراتینین که به وسیله آزمایش خون مشخص می ‌شود، می ‌تواند حاکی از نارسایی های کلیه باشد.

میزان دقیق تر عملکرد کلیه از طریق محاسبه میزان کراتینین پاک‌ سازی شده بدن توسط کلیه، ارزیابی می ‌شود. دفع کراتینین را می ‌توان با استفاده از سطح کراتینین سرم، وزن و سن بیمار به کمک فرمول محاسبه کرد.

در این فرمول سن بیمار را از ۱۴۰ کم کرده و در وزن بیمار ضرب می کنیم (در زنان در ۰٫۸۵ ضرب می ‌شود)، سپس حاصل را بر ۷۲ تقسیم و در سطح کراتینین سرم به میلی گرم/ دسی لیتر ضرب می‌ کنیم.

دفع کراتینین همچنین از طریق جمع آوری نمونه ادرار در ۲۴ ساعت و سپس گرفتن نمونه خون به روش مستقیم نیز قابل ارزیابی است. دفع نرمال کراتینین در زنان ۱۲۸-۸۸ میلی گرم/ دقیقه است و در مردان بین ۹۷ الی ۱۳۷ میلی گرم/دقیقه است. البته سطح نرمال در آزمایشگاه های مختلف متغیر است.

سطح اوره نیتروژن خون نیز یکی دیگر از نمایانگر های عملکرد کلیه است. اوره یکی از فراورده های متابولیکی است. به طور کلی نسبت اوره به کراتینین در مقایسه با سطح کراتینین به تنهایی، اطلاعات دقیق تری در مورد عملکرد کلیه و علل اصلی آن ارائه می‌ دهد. دی هیدراته شدن بدن (کاهش میزان آب و مایعات بدن) نیز می ‌تواند باعث افزایش سطح اوره خون شود.

سطح نرمال کراتینین خون

سطح نرمال کراتینین خون در مردان حدود ۰٫۶ الی ۱٫۲ mg/ dL است، در حالی که این میزان در زنان حدود ۰٫۵ الی ۱٫۱ mg/ dL است. (در سيستم‌ متريک، هر میلی گرم برابر با یک هزارم گرم است و هر دسی لیتر نیز برابر با یک دهم لیتر است). سطح نرمال کراتینین در افرادی که دارای یک کلیه هستند حدود ۱٫۸ یا ۱٫۹ است.

آزمایش کراتینین

⚠ توجه

  • افزایش سطح کراتینین تا ۲٫۰ یا بیشتر در کودکان و ۵٫۰ یا بیشتر در بزرگسالان حاکی از اختلالات شدید کلیوی است.
  • استفاده از دستگاه دیالیز به منظور پاک‌ سازی خون به عوامل مختلفی از جمله سطح اوره، کراتینین و پتاسیم بستگی دارد.

علائم ناشی از سطح بالای کراتینین

علائماختلالات کلیوی بسیار متفاوت هستند و به طورکلی وابسته به سطح کراتینین خون نیست. آنها عموما با سطح کراتینین در خون ارتباط ندارند. در برخی افراد دیگر علائم مختلف بیماری های کلیوی بسته به علل بیماری ممکن است بروز کنند، که شامل موارد زیر می ‌شوند:

  • احساس دی هیدراته شدن
  • خستگی
  • ورم
  • نفس تنگی
  • سرگیجه
  • حالت تهوع و استفراغ
  • خشکی پوست

علل افزایش سطح کراتینین خون

هرگونه اختلال در عملکرد کلیه باعث افزایش سطح کراتینین می ‌شود. به همین دلیل تشخیص به موقع عامل اختلال کلیه بسیار مهم است و در نتیجه درمان آن راحت تر است.

فشار خون بالا و دیابت از مهم‌ ترین عوامل بیماری های کلیوی شدید در بزرگسالان هستند. برخی دیگر از عوامل افزایش سطح کراتینین خون عبارتند از:

  • برخی دارو ها مانند سايمتيدين‌
  • مصرف زیاد گوشت و لبنیات به صورت موقت باعث افزایش سطح کراتینین می ‌شود. از این رو مواد غذایی نیز در تغییر سطح کراتینین از نقش بسیار مهمی برخوردار است.
  • عفونت کلیه و همچنین عفونت مجاری ادراری

سطح کراتینین خون در چه کسانی بالا یا پایین است؟

  • سطح کراتینین خون در جوانان ورزشکار و افراد میان ‌سال نسبت به بقیه افراد بالاتر است.
  • سطح کراتینین خون در افراد پیر نسبت به سطح نرمال پایین تر است. در کودکان نیز سطح نرمال کراتینین بسته به رشد ماهیچه ها حدود ۰٫۲ یا بیشتر است.
  • در افراد مبتلا به سو تغذیه، کمبود وزن شدید و بیماری های طولانی هستند، ماهیچه ها به مرور زمان تحلیل می روند و به همین دلیل سطح کراتینین آن ‌ها نسبت به سنشان بسیار پایین خواهد بود.

 

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

متخصص ارولوژی و جراح کلیه، مجاری ادراری و تناسلی، عضو انجمن ارولوژی اروپا، عضو انجمن ارولوژی ایران و مدیر گروه ارولوژی بیمارستان آتیه.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر شهاب یکشنبه ۵ مرداد ۹۹( 7 ماه پیش) تعداد بازدید: 33 مشاهده پرسش
    سلام مادرم 60سالشه کراتین 2/4هست قرص داده دکترش یک بسته ولی هنوز تنگی نفس خواب آلودگی داره به نظرتون چه داروی بخوره بهتره ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۵ مرداد ۹۹( 7 ماه پیش)
      سلام،تجویز دارو از طریق سایت امکانپذیر نیست
  • تصویر کاربر هادی پنجشنبه ۲۹ خرداد ۹۹( 8 ماه پیش) تعداد بازدید: 40 مشاهده پرسش
    اقای دکتر سلام و وقت بخیر
    مدتی هست در قسمت پایین کلاهک الت من پوسته پوسته میشه و به خارش میوفته و گاها لکه کوچک قرمز هم مینزنه خواهشا راهنمایی کنید اگر خطرناکه مزاحمتون بشم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۲۹ خرداد ۹۹( 8 ماه پیش)
      سلام،به علت اگزما هست به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر ستار سه شنبه ۷ مرداد ۹۹( 6 ماه پیش) تعداد بازدید: 34 مشاهده پرسش
    با عرض سلام نزدیک به ۱۵ سال است که کلیه هایم سالی یکی دوبار سنگ دفع می کند و سنگساز است آیا می توانم روزه بگیرم با این شرایط یا خیر ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۷ مرداد ۹۹( 6 ماه پیش)
      سلام قبل از ماه رمضان سونوگرافی انجام دهید اگر سنگ نداشتید میتوانید روزه بگیرید
  • تصویر کاربر محمدعلی چهارشنبه ۸ مرداد ۹۹( 6 ماه پیش) تعداد بازدید: 37 مشاهده پرسش
    با سلام و درود خدمت شما من به مدت ۲ساله که به شدت دچار گرفتگی مجاری ادراری هستم و سوزش شدید ادرار و خشکی انزال و سست بودن برای نزدیکی
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۸ مرداد ۹۹( 6 ماه پیش)
      سلام لطفا از طریق مشاوره آنلاین موجود در سایت برای ویزیت اقدام کنید
  • تصویر کاربر احمد چهارشنبه ۸ مرداد ۹۹( 6 ماه پیش) تعداد بازدید: 36 مشاهده پرسش
    دکترسلام اگه کراتین خون ۹باشه باید چکارکرد
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۸ مرداد ۹۹( 6 ماه پیش)
      سلام،حتما و حتما در اسرع وقت به پزشک نفرولوژیست مراجعه کنید
  • تصویر کاربر Elahe یکشنبه ۲۴ فروردین ۹۹( 10 ماه پیش) تعداد بازدید: 26 مشاهده پرسش
    سلام مادر من سه هست که عمل قلب باز انجام دادند (تعویض دریچه)هر ماه آزمایش خون میدن این دفعه پی تی خونشون ٣/۵ و میزان کراتین خونشون تو آزمایش بیشتر نشون داده هیچ دکتری هم برای پاسخ گویی نیست به نظر شما دلیل بالا بودن کراتین خونشون چیه
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۴ فروردین ۹۹( 10 ماه پیش)
      سلام،باید دارو مصرف کنند
  • تصویر کاربر اکبر دوشنبه ۱۸ فروردین ۹۹( 10 ماه پیش) تعداد بازدید: 38 مشاهده پرسش
    ایاقرص تریا مترن اچ باعث بالارفتن کراتین میشود؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۱۸ فروردین ۹۹( 10 ماه پیش)
      سلام،خیر
  • تصویر کاربر سعیدی پنجشنبه ۱۴ فروردین ۹۹( 10 ماه پیش) تعداد بازدید: 39 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر وقت بخیر
    پدرم فشار خون و ناراحتی قلبی داره، جدیدا دچار دردهای مقطعی در سمت راست نزدیک کلیه ش بود، آزمایش خون داده کراتینش 2 و اوره 121 بود شما چی امر میکنید؟ ضمنا قند خونش و چربی خونش کاهش پیدا کرده قندش 69 و چربی 97 بود.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۴ فروردین ۹۹( 10 ماه پیش)
      سلام،به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر زهرا پنجشنبه ۱۴ فروردین ۹۹( 10 ماه پیش) تعداد بازدید: 30 مشاهده پرسش
    سلام پدر من یک هفته است دربیمارستان بستری هستن به دلیل کراتین بالای خون که 4بوده و هردوکلیه شون از کار افتاده دیشب دیالیز داشتن و کراتین رسیده 2.9و امشب مجدد دیالیز دارن میخوام نظرتون رو بدونم خطرناک نیست.ممنون میشم جوابم رو بدین.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۴ فروردین ۹۹( 10 ماه پیش)
      سلام،بیماری زمینه ای ایشان چیست؟چرا کلیه به این وضع دچار شده است؟
  • تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۶ فروردین ۹۹( 11 ماه پیش) تعداد بازدید: 34 مشاهده پرسش
    با سلام و احترام، به پیوست نتیجه آزمایش خون پدرم برای شما ارسال می شود. خواهشمند است راههای کاهش کراتینین خون ایشان را برای اینجانب ارائه فرمائید. قبلا از راهنمای های شما سپاسگزارم.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۶ فروردین ۹۹( 11 ماه پیش)
      سلام،بیشتر بستگی به عامل زمینه ای دارد یکسری توصیه های تغذیه ای در سایت نوشته شده است اما تجویز دارو از طریق سایت امکانپذیر نیست
درحال دریافت اطلاعات
مقالات پیشنهادی

آدرس مطب

تهران – جنب بیمارستان آتیه – ساختمان پزشکان آتیه – طبقه ۴

شماره تماس

در این مقاله مطالعه می‌کنید:

پرسش از دکتر