دلایل و علائم بالا رفتن کراتینین خون چیست؟

فهرست مطالب

کراتینین نوعی مولکول زائد شیمیایی است که در نتیجه ی متابولیسم ماهیچه ای تولید می ‌شود. در این مقاله به بررسی علائم بالا بودن کراتینین و همچنین دلایل بالا رفتن کراتینین خون می پردازیم.

کراتینین حاصل مولکول بسیار مهمی به نام کراتین است که نقش به سزایی در تولید انرژی در ماهیچه ها دارد. هر روز تقریباً ۲ درصد از کراتین بدن به کراتینین تبدیل می ‌شود.

کراتینین توسط جریان خون به سمت کلیه ها حمل می ‌شود. کراتینین سپس توسط کلیه ها پاکسازی شده و از طریق ادرار دفع می ‌شود. به دلیل ثابت بودن حجم ماهیچه ها در بدن، تولید کراتینین در بدن نیز بدون تغییر خواهد ماند.

چرا میزان کراتینین خون باید بررسی شود؟

کلیه ها میزان کراتینین خون را در سطح نرمال نگه می دارند. از این‌ رو میزان کراتینین نمایانگر عملکرد کلیه ها است. بالا بودن میزان کراتینین حاکی از اختلال در عملکرد کلیه یا بیماری های کلیوی است.

آسیب به کلیه ها بنا به هر دلیلی باعث افزایش سطح کراتینین در خون خواهد شد. این امر به خاطر عدم دفع کراتینین توسط کلیه اتفاق می افتد. بالا بودن غیر طبیعی میزان کراتینین که به وسیله آزمایش خون مشخص می ‌شود، می ‌تواند حاکی از نارسایی های کلیه باشد.

میزان دقیق تر عملکرد کلیه از طریق محاسبه میزان کراتینین پاک‌ سازی شده بدن توسط کلیه، ارزیابی می ‌شود. دفع کراتینین را می ‌توان با استفاده از سطح کراتینین سرم، وزن و سن بیمار به کمک فرمول محاسبه کرد.

در این فرمول سن بیمار را از ۱۴۰ کم کرده و در وزن بیمار ضرب می کنیم (در زنان در ۰٫۸۵ ضرب می ‌شود)، سپس حاصل را بر ۷۲ تقسیم و در سطح کراتینین سرم به میلی گرم/ دسی لیتر ضرب می‌ کنیم.

دفع کراتینین همچنین از طریق جمع آوری نمونه ادرار در ۲۴ ساعت و سپس گرفتن نمونه خون به روش مستقیم نیز قابل ارزیابی است. دفع نرمال کراتینین در زنان ۱۲۸-۸۸ میلی گرم/ دقیقه است و در مردان بین ۹۷ الی ۱۳۷ میلی گرم/دقیقه است. البته سطح نرمال در آزمایشگاه های مختلف متغیر است.

سطح اوره نیتروژن خون نیز یکی دیگر از نمایانگر های عملکرد کلیه است. اوره یکی از فراورده های متابولیکی است. به طور کلی نسبت اوره به کراتینین در مقایسه با سطح کراتینین به تنهایی، اطلاعات دقیق تری در مورد عملکرد کلیه و علل اصلی آن ارائه می‌ دهد. دی هیدراته شدن بدن (کاهش میزان آب و مایعات بدن) نیز می ‌تواند باعث افزایش سطح اوره خون شود.

سطح نرمال کراتینین خون

سطح نرمال کراتینین خون در مردان حدود ۰٫۶ الی ۱٫۲ mg/ dL است، در حالی که این میزان در زنان حدود ۰٫۵ الی ۱٫۱ mg/ dL است. (در سيستم‌ متريک، هر میلی گرم برابر با یک هزارم گرم است و هر دسی لیتر نیز برابر با یک دهم لیتر است). سطح نرمال کراتینین در افرادی که دارای یک کلیه هستند حدود ۱٫۸ یا ۱٫۹ است.

آزمایش کراتینین

⚠ توجه

  • افزایش سطح کراتینین تا ۲٫۰ یا بیشتر در کودکان و ۵٫۰ یا بیشتر در بزرگسالان حاکی از اختلالات شدید کلیوی است.
  • استفاده از دستگاه دیالیز به منظور پاک‌ سازی خون به عوامل مختلفی از جمله سطح اوره، کراتینین و پتاسیم بستگی دارد.

علائم ناشی از سطح بالای کراتینین

علائماختلالات کلیوی بسیار متفاوت هستند و به طورکلی وابسته به سطح کراتینین خون نیست. آنها عموما با سطح کراتینین در خون ارتباط ندارند. در برخی افراد دیگر علائم مختلف بیماری های کلیوی بسته به علل بیماری ممکن است بروز کنند، که شامل موارد زیر می ‌شوند:

  • احساس دی هیدراته شدن
  • خستگی
  • ورم
  • نفس تنگی
  • سرگیجه
  • حالت تهوع و استفراغ
  • خشکی پوست

علل افزایش سطح کراتینین خون

هرگونه اختلال در عملکرد کلیه باعث افزایش سطح کراتینین می ‌شود. به همین دلیل تشخیص به موقع عامل اختلال کلیه بسیار مهم است و در نتیجه درمان آن راحت تر است.

فشار خون بالا و دیابت از مهم‌ ترین عوامل بیماری های کلیوی شدید در بزرگسالان هستند. برخی دیگر از عوامل افزایش سطح کراتینین خون عبارتند از:

  • برخی دارو ها مانند سايمتيدين‌
  • مصرف زیاد گوشت و لبنیات به صورت موقت باعث افزایش سطح کراتینین می ‌شود. از این رو مواد غذایی نیز در تغییر سطح کراتینین از نقش بسیار مهمی برخوردار است.
  • عفونت کلیه و همچنین عفونت مجاری ادراری

سطح کراتینین خون در چه کسانی بالا یا پایین است؟

  • سطح کراتینین خون در جوانان ورزشکار و افراد میان ‌سال نسبت به بقیه افراد بالاتر است.
  • سطح کراتینین خون در افراد پیر نسبت به سطح نرمال پایین تر است. در کودکان نیز سطح نرمال کراتینین بسته به رشد ماهیچه ها حدود ۰٫۲ یا بیشتر است.
  • در افراد مبتلا به سو تغذیه، کمبود وزن شدید و بیماری های طولانی هستند، ماهیچه ها به مرور زمان تحلیل می روند و به همین دلیل سطح کراتینین آن ‌ها نسبت به سنشان بسیار پایین خواهد بود.

 

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

متخصص ارولوژی و جراح کلیه، مجاری ادراری و تناسلی، عضو انجمن ارولوژی اروپا، عضو انجمن ارولوژی ایران و مدیر گروه ارولوژی بیمارستان آتیه.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۶ فروردین ۹۹( 11 ماه پیش) تعداد بازدید: 36 مشاهده پرسش
    با سلام و احترام، به پیوست نتیجه آزمایش خون پدرم برای شما ارسال می شود. خواهشمند است راههای کاهش کراتینین خون ایشان را برای اینجانب ارائه فرمائید. قبلا از راهنمای های شما سپاسگزارم.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۶ فروردین ۹۹( 11 ماه پیش)
      سلام،بیشتر بستگی به عامل زمینه ای دارد یکسری توصیه های تغذیه ای در سایت نوشته شده است اما تجویز دارو از طریق سایت امکانپذیر نیست
  • تصویر کاربر الهه شنبه ۱۷ اسفند ۹۸( 11 ماه پیش) تعداد بازدید: 38 مشاهده پرسش
    با سلام اقای دکتر
    من حدود ۹ سال است که دیابت نوع ۱ دارم و الان باردارم بخاطر تعیین مسمومیت حاملگی آزمایش ادرار ۲۴ ساعته دادم که متوجه شدم کراتنین ادرارم ۲۳۷۰ و حجم ادرارم ۲۱۰۰ و پروتیین ادرارم ۱۲۰ است ولی کراتنین خونم ۰.۶۴ هست این یعنی کلیه هام مشکل پیدا کرده؟من ۲۷ سالم و توی ماه ششم بارداری ۹۴ کیلو شدم و قند سه ماهه ام ۵.۹ پنچ و نه دهم است
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۱۷ اسفند ۹۸( 11 ماه پیش)
      سلام،لطفا با همکاران نفرولوژیست مشورت کنید
  • تصویر کاربر مهين یکشنبه ۱۱ اسفند ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 34 مشاهده پرسش
    اگر سومين دوره واكسن اچ پي وي بعد از پنج ماه تزريق شود موثر است
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۱۱ اسفند ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،بهتر است ۶ ماه بعد از اولین تزریق،تزریق شود
  • تصویر کاربر زهرا جمعه ۹ اسفند ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 35 مشاهده پرسش
    با سلام،ما بندرعباس زندگي ميكنيم،برادر من ١٥ سالشه،يهويي احساس كمردرد و دلپيچه و حالت تهوع ميكنه،بعد از گذشت زمان كه ديديم دردش خوب نشد،با انجام مقدار زيادي ازمايش متوجه شديم كراتئينش شده ٢.٣ و بعد از اين كه بستريش كرديم بعد يك روز در تاريخ ٩٨/١٢/٣شد ١.٧٨،يك روز بعد كه ازمايش ازش گرفتيم در تاريخ٩٨/١٢/٤ شد ١.٥٨،و امروز در تاريخ ٩٨/١٢/٥از بيمارستان بندرعباس مرخصش كرديم و فرستاديمش تهران براي انجام بقيه درمانش،با توجه به اين كه در كراتئينش در بيمارستان بندرعباس سيرنزولي داشت،ايا جاي اميدواري هست كه اسيبي به كليه اش وارد نشه؟و اينكه به چه علت اينجوري شده؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۹ اسفند ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،باید مدارکش را ببینم
  • تصویر کاربر رمضانی جمعه ۲ اسفند ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 50 مشاهده پرسش
    باسلام خدمت آقای دکتر۵۷ ساله هستم ازسال ۹۷ سه نوبت به فاصله ۶ ماه آزمایش خون داده ام که کراتین خونم در هر ۳ نوبت ۱/۷ ثبت شده است ورزش بدنسازی می کنم هیچ دارو ویا پودر بدن سازی استفاده نمی کنم ولی در۱۷ سالگی به بیماری هنوخ مبتلا شده بودم ودر بیمارستان بستری شدم که فقط دستها وپاهایم جوشهای قرمز زده بود ودل درد شدید داشتم که باآمپولهای مسکن ونهایتا" با کورتون درمانم کردند لطفا"راهنمایی فرمایید باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲ اسفند ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،اطفا به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر ایرج جمعه ۲ اسفند ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 48 مشاهده پرسش
    سلام و ادب بنده در رشته ورزشی بدنسازی فعالیت دارم و بر حسب اتفاق برای بیمه آزمایش خون گرفتم که کراتین خون من بالا میباشد و دکتر بدلیل شک داشتن که بقیه آزمایشات خوب هست منو مجبور به تمدید مجدد ازمایش خون کرده که متاسفانه بازهم بالا بوده و تا حالا هیچ گونه مشکل کلوی نداشتم و مصرف مکمل ورزشی من فقط آمینو و کراتین و غذاهای روزی سه وعده گوشت و بوقلمون و مرغ و ماهی هست .لطفا راهنمایی فرمایید چه کاری باید انجام دهم .در ضمن مصرف اب من خیلی زیاد نیست و ادرار من بعضی وقتها پر رنگ میباشد .
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲ اسفند ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،مصرف مکملهای پروتئینی را قطع کنید به پزشک‌مراجعه و‌دارو مصرف کنید
  • تصویر کاربر حمیدرضا جمعه ۲ اسفند ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 50 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر
    سطح کراتین خون من در آزمایش خون گرفته شده ۱.۳۱ و سطح اوره خونم ۹.۴ می باشد با توجه به اینکه ورزشکار هستم و از مکمل ورزشی کراتین نیز استفاده میکنم آیا بالا بودن سطح کراتین خون ممکن است بخاطر مصرف مکمل باشد؟ متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲ اسفند ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،کراتینین شما نرمال است
  • تصویر کاربر محمد جمعه ۲ اسفند ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 34 مشاهده پرسش
    سلام :من آزمایش دادم کراتین خونم 1/35می باشد-سن 44سال -مرد-وزن 80کیلو-ورزش بدنسازی انجام میدم -آیامشکل حادمی باشدوبایداقدامی صورت گیرد؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲ اسفند ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،نرمال است
  • تصویر کاربر حسین جمعه ۲ اسفند ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 43 مشاهده پرسش
    سلام من 36 سال سن دارم و وزنم حدود 105 کیلو و قدم حدود 185 سانتی متر است
    چند روزی میشه که کلیه هام خوب کار نمیکنه دکتر رفتم و آزمایش دادم که عبارتند از
    اوره 56
    کراتین 1.58
    اوریک اسید 7. 7
    WBC 11. 78
    میشه راهنماییم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲ اسفند ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،کراتینین شما مختصری بالا است به پزشک مراجعه کنید
  • تصویر کاربر مصطفی جمعه ۲ اسفند ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 33 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید من مادرم کراتین خونش ۵ بود بعد بستری تو یه بیمارستان خوصوصی کراتینش اومد ۳ پایین تر نمیاد تمام آزمایش ها را انجام دادیم کلیه هاش سالم ضخامتش میزونه هیچ مریضی هم نداره فقد کراتینش پایین نمیاد اوره خونشم ۸۹ این از چی میتونه باشه
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲ اسفند ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،لطفا با کلیه مدارک به مطب مراجعه کنید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات پیشنهادی

آدرس مطب

تهران – جنب بیمارستان آتیه – ساختمان پزشکان آتیه – طبقه ۴

شماره تماس

در این مقاله مطالعه می‌کنید:

پرسش از دکتر