دلایل و علائم بالا رفتن کراتینین خون چیست؟

فهرست مطالب

کراتینین نوعی مولکول زائد شیمیایی است که در نتیجه ی متابولیسم ماهیچه ای تولید می ‌شود. در این مقاله به بررسی علائم بالا بودن کراتینین و همچنین دلایل بالا رفتن کراتینین خون می پردازیم.

کراتینین حاصل مولکول بسیار مهمی به نام کراتین است که نقش به سزایی در تولید انرژی در ماهیچه ها دارد. هر روز تقریباً ۲ درصد از کراتین بدن به کراتینین تبدیل می ‌شود.

کراتینین توسط جریان خون به سمت کلیه ها حمل می ‌شود. کراتینین سپس توسط کلیه ها پاکسازی شده و از طریق ادرار دفع می ‌شود. به دلیل ثابت بودن حجم ماهیچه ها در بدن، تولید کراتینین در بدن نیز بدون تغییر خواهد ماند.

چرا میزان کراتینین خون باید بررسی شود؟

کلیه ها میزان کراتینین خون را در سطح نرمال نگه می دارند. از این‌ رو میزان کراتینین نمایانگر عملکرد کلیه ها است. بالا بودن میزان کراتینین حاکی از اختلال در عملکرد کلیه یا بیماری های کلیوی است.

آسیب به کلیه ها بنا به هر دلیلی باعث افزایش سطح کراتینین در خون خواهد شد. این امر به خاطر عدم دفع کراتینین توسط کلیه اتفاق می افتد. بالا بودن غیر طبیعی میزان کراتینین که به وسیله آزمایش خون مشخص می ‌شود، می ‌تواند حاکی از نارسایی های کلیه باشد.

میزان دقیق تر عملکرد کلیه از طریق محاسبه میزان کراتینین پاک‌ سازی شده بدن توسط کلیه، ارزیابی می ‌شود. دفع کراتینین را می ‌توان با استفاده از سطح کراتینین سرم، وزن و سن بیمار به کمک فرمول محاسبه کرد.

در این فرمول سن بیمار را از ۱۴۰ کم کرده و در وزن بیمار ضرب می کنیم (در زنان در ۰٫۸۵ ضرب می ‌شود)، سپس حاصل را بر ۷۲ تقسیم و در سطح کراتینین سرم به میلی گرم/ دسی لیتر ضرب می‌ کنیم.

دفع کراتینین همچنین از طریق جمع آوری نمونه ادرار در ۲۴ ساعت و سپس گرفتن نمونه خون به روش مستقیم نیز قابل ارزیابی است. دفع نرمال کراتینین در زنان ۱۲۸-۸۸ میلی گرم/ دقیقه است و در مردان بین ۹۷ الی ۱۳۷ میلی گرم/دقیقه است. البته سطح نرمال در آزمایشگاه های مختلف متغیر است.

سطح اوره نیتروژن خون نیز یکی دیگر از نمایانگر های عملکرد کلیه است. اوره یکی از فراورده های متابولیکی است. به طور کلی نسبت اوره به کراتینین در مقایسه با سطح کراتینین به تنهایی، اطلاعات دقیق تری در مورد عملکرد کلیه و علل اصلی آن ارائه می‌ دهد. دی هیدراته شدن بدن (کاهش میزان آب و مایعات بدن) نیز می ‌تواند باعث افزایش سطح اوره خون شود.

سطح نرمال کراتینین خون

سطح نرمال کراتینین خون در مردان حدود ۰٫۶ الی ۱٫۲ mg/ dL است، در حالی که این میزان در زنان حدود ۰٫۵ الی ۱٫۱ mg/ dL است. (در سيستم‌ متريک، هر میلی گرم برابر با یک هزارم گرم است و هر دسی لیتر نیز برابر با یک دهم لیتر است). سطح نرمال کراتینین در افرادی که دارای یک کلیه هستند حدود ۱٫۸ یا ۱٫۹ است.

آزمایش کراتینین

⚠ توجه

  • افزایش سطح کراتینین تا ۲٫۰ یا بیشتر در کودکان و ۵٫۰ یا بیشتر در بزرگسالان حاکی از اختلالات شدید کلیوی است.
  • استفاده از دستگاه دیالیز به منظور پاک‌ سازی خون به عوامل مختلفی از جمله سطح اوره، کراتینین و پتاسیم بستگی دارد.

علائم ناشی از سطح بالای کراتینین

علائماختلالات کلیوی بسیار متفاوت هستند و به طورکلی وابسته به سطح کراتینین خون نیست. آنها عموما با سطح کراتینین در خون ارتباط ندارند. در برخی افراد دیگر علائم مختلف بیماری های کلیوی بسته به علل بیماری ممکن است بروز کنند، که شامل موارد زیر می ‌شوند:

  • احساس دی هیدراته شدن
  • خستگی
  • ورم
  • نفس تنگی
  • سرگیجه
  • حالت تهوع و استفراغ
  • خشکی پوست

علل افزایش سطح کراتینین خون

هرگونه اختلال در عملکرد کلیه باعث افزایش سطح کراتینین می ‌شود. به همین دلیل تشخیص به موقع عامل اختلال کلیه بسیار مهم است و در نتیجه درمان آن راحت تر است.

فشار خون بالا و دیابت از مهم‌ ترین عوامل بیماری های کلیوی شدید در بزرگسالان هستند. برخی دیگر از عوامل افزایش سطح کراتینین خون عبارتند از:

  • برخی دارو ها مانند سايمتيدين‌
  • مصرف زیاد گوشت و لبنیات به صورت موقت باعث افزایش سطح کراتینین می ‌شود. از این رو مواد غذایی نیز در تغییر سطح کراتینین از نقش بسیار مهمی برخوردار است.
  • عفونت کلیه و همچنین عفونت مجاری ادراری

سطح کراتینین خون در چه کسانی بالا یا پایین است؟

  • سطح کراتینین خون در جوانان ورزشکار و افراد میان ‌سال نسبت به بقیه افراد بالاتر است.
  • سطح کراتینین خون در افراد پیر نسبت به سطح نرمال پایین تر است. در کودکان نیز سطح نرمال کراتینین بسته به رشد ماهیچه ها حدود ۰٫۲ یا بیشتر است.
  • در افراد مبتلا به سو تغذیه، کمبود وزن شدید و بیماری های طولانی هستند، ماهیچه ها به مرور زمان تحلیل می روند و به همین دلیل سطح کراتینین آن ‌ها نسبت به سنشان بسیار پایین خواهد بود.

 

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

متخصص ارولوژی و جراح کلیه، مجاری ادراری و تناسلی، عضو انجمن ارولوژی اروپا، عضو انجمن ارولوژی ایران و مدیر گروه ارولوژی بیمارستان آتیه.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر روح جمعه ۲ اسفند ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 32 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    من 28 سالم هست و کراتینین 1.39 آیا مشکل خاصی در این خصوص وجود دارد؟ آزمایش نیز به پیوست می باشد
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲ اسفند ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،مساله ای نیست
  • تصویر کاربر مریم چهارشنبه ۳۰ بهمن ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 31 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید. خانمی ۲۴ ساله هستم و ۲۰ روزه که سزارین انجام دادم با بی حسی نخاعی و بیهوشی اختیاری. و پمپ درد هم استفاده کردم . بعد از عمل کلیه هام بدجور درد میگرفت طوری که فقط با شیاف دیکلوفناک آروم میشدم .۶ عدد هم استفاده کردن . بعد از ۵ روز آزمایش دادم سطح کراتین خونم ۲/۳ شده بود. ۲ روز در بیمارستان بستزی شدم سطحش به ۱/۴ رسید . مرخص شدم . ۵ روز بعد دوباره آزمایش دادم . با رژیم غذایی بدون گوشت قرمز و لبنیات و نمک.و استفاده مایعات زیا این بار سطح کراتینم شده بود ۱/۰۷ . میخواستم ببینم کلیه های من خوب میشن؟یا خدایی نکرده نیاز به دیالیز خواهم داشت؟و ابنکه گرم نگه داشتن کلیه کمکی به بهبودش میکنه یا خیر؟ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۳۰ بهمن ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،کلیه های شما سالم است نیازی به گرم نگه داشتن نیست
  • تصویر کاربر حسین جمعه ۲۵ بهمن ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 31 مشاهده پرسش
    با سلام علت بالا رفتن کراتین در عرض یه ماه چیه؟ یک ماه پیش از ۲ به ۳.۸ رسیده
    چاره و راه درمان چیه ،نوزاد یک ماهه هم دارن
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۵ بهمن ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،لطفا با کلیه ازمایشات و سونو به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر فراهانی پنجشنبه ۱۰ مرداد ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 33 مشاهده پرسش
    سلام خدمت شما اقلی دکتر سوال من در مورد کلیه است بیشتر مواقعدر دو پهلو احساس سنپینی میکنم وزمستونها باید پهلوهانو بببندم چون کلیه هام حساس هستند وبعدش هر وقت ازمایش کراتنیتن دازم عددش ۱.۴ بوده مشکلی نداره خانم هستم ۳۸ ساله
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۰ مرداد ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،شما مشکلی ندارید فقط همانطور که فرمودید کلیه های شما حساس است
  • تصویر کاربر نادر سه شنبه ۱۵ مرداد ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 48 مشاهده پرسش
    سلام جناب دكتر
    ازمايشي كه داشتم سطح كراتينين١/٢بود و اسيد اوريك٧/٤كه البته داروي الوپورينول ١٠٠ ميلي گرم حدود دو سال هست استفاده ميكنم و از جهتي بيماري مياستني گراويس دارم كه داروي مستينون روزي ٦ عدد استفاده ميشود و مدتي است كه كليه هام دچار درد كم و گهگاهي شده است
    ايا اسيب به كليه را اين دارو دچار ميشود و براي اوردن سطح پايين كراتينين و همچنين با توجه به پرهيز جدي لبنيا و گوشت قرمز كه اسيد اوريك پايبن نمي ايد مگر با دارو بايد چه كرد و نيازي به مراجعه خدمتتان هست؟
    ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۱۵ مرداد ۹۸( 1 سال پیش)
  • تصویر کاربر محسن دوشنبه ۷ مرداد ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 49 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر در آزمایش کراتین من 1.3 و اوره 20 هستش سنم هم 27 سال هستش آزمایش رو دکتر متخصص کلیه دیدن چیزی نگفتن آیا کراتین بالاست
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۷ مرداد ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،خیر
  • تصویر کاربر سم دوشنبه ۷ مرداد ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 59 مشاهده پرسش
    سلام لطفا آزمایش مادرم نگاه کنین راهنما کنین ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۷ مرداد ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،میزان اسید اوریک و کراتینین بالا است پس از انجام سونوگرافی کلیه و ازمایش ساده ادرار به پزشک مراجعه کنید
  • تصویر کاربر جلیل دوشنبه ۷ مرداد ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 56 مشاهده پرسش
    سلام..من ۴۰ سالمه..کرایتینین من حدود ۱.۵ رسیده و توی اون روزها حالت تعوع بهم دست میده....چند روز که گزنه و تریامترن اچ مصرف میکنم حالم بهتر میشه....ورزش هم میکنم....دوع و لبنیات هم زیاد مصرف نمیکنم ولی ماهی یه بار کراتینین من بالا میره....و با حالت تعوع و سرگیجه و درد کلیه متوجه این مساله میشم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۷ مرداد ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،لطفا با جواب ازمایش ادرار ۲۴ ساعته به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر الهام دوشنبه ۷ مرداد ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 45 مشاهده پرسش
    با سلام و عرض ادب، آیا کسی که 7 سال هست دیالیز می‌کند و هر دو کلیه اش را از دست داده است، عمل پیوند کلیه باعث بدست آوردن کامل سلامتی اش می‌گردد، واینکه بعد از پیوند کلیه آیا دیگر نیازی به دیالیز ندارد، و عمر این بیماران به چه صورت میباشد؟ بیمار مورد نظر 43 ساله و مرد میباشد و مدت 7 سال دیالیز انجام داده است. با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۷ مرداد ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،پیوند موفق سبب بهبودی کامل و عدم نیاز به دیالیز میشود
  • تصویر کاربر m.m یکشنبه ۶ مرداد ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 36 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید خدمت شما مجبور شدم سئوال مجدد مطرح کنم آقای دکتر من برای فشار بالا به متخصص داخلی مراجعه کردم که با دادن آزمایش گفتن کراتین و اوره بالا دارم میخواستم ببینم باید به متخصص کلیه هم مراجعه کنم یا نه وآیا دلیل بیحال بودن هنگام شب میتونه این باشه یا نه تو آزمایش کراتین1.10 اوره 45 و اوره اسید 6.8 بوده دارویی که استفاده میکنم لوزاتن متورال و هیدروکلروتیازید هستش سنم هم 43 با تشکر فراوان از شما.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۶ مرداد ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،ازمایشات شما نرمال است
درحال دریافت اطلاعات
مقالات پیشنهادی

آدرس مطب

تهران – جنب بیمارستان آتیه – ساختمان پزشکان آتیه – طبقه ۴

شماره تماس

در این مقاله مطالعه می‌کنید:

پرسش از دکتر