دلایل و علائم بالا رفتن کراتینین خون چیست؟

فهرست مطالب

کراتینین نوعی مولکول زائد شیمیایی است که در نتیجه ی متابولیسم ماهیچه ای تولید می ‌شود. در این مقاله به بررسی علائم بالا بودن کراتینین و همچنین دلایل بالا رفتن کراتینین خون می پردازیم.

کراتینین حاصل مولکول بسیار مهمی به نام کراتین است که نقش به سزایی در تولید انرژی در ماهیچه ها دارد. هر روز تقریباً ۲ درصد از کراتین بدن به کراتینین تبدیل می ‌شود.

کراتینین توسط جریان خون به سمت کلیه ها حمل می ‌شود. کراتینین سپس توسط کلیه ها پاکسازی شده و از طریق ادرار دفع می ‌شود. به دلیل ثابت بودن حجم ماهیچه ها در بدن، تولید کراتینین در بدن نیز بدون تغییر خواهد ماند.

چرا میزان کراتینین خون باید بررسی شود؟

کلیه ها میزان کراتینین خون را در سطح نرمال نگه می دارند. از این‌ رو میزان کراتینین نمایانگر عملکرد کلیه ها است. بالا بودن میزان کراتینین حاکی از اختلال در عملکرد کلیه یا بیماری های کلیوی است.

آسیب به کلیه ها بنا به هر دلیلی باعث افزایش سطح کراتینین در خون خواهد شد. این امر به خاطر عدم دفع کراتینین توسط کلیه اتفاق می افتد. بالا بودن غیر طبیعی میزان کراتینین که به وسیله آزمایش خون مشخص می ‌شود، می ‌تواند حاکی از نارسایی های کلیه باشد.

میزان دقیق تر عملکرد کلیه از طریق محاسبه میزان کراتینین پاک‌ سازی شده بدن توسط کلیه، ارزیابی می ‌شود. دفع کراتینین را می ‌توان با استفاده از سطح کراتینین سرم، وزن و سن بیمار به کمک فرمول محاسبه کرد.

در این فرمول سن بیمار را از ۱۴۰ کم کرده و در وزن بیمار ضرب می کنیم (در زنان در ۰٫۸۵ ضرب می ‌شود)، سپس حاصل را بر ۷۲ تقسیم و در سطح کراتینین سرم به میلی گرم/ دسی لیتر ضرب می‌ کنیم.

دفع کراتینین همچنین از طریق جمع آوری نمونه ادرار در ۲۴ ساعت و سپس گرفتن نمونه خون به روش مستقیم نیز قابل ارزیابی است. دفع نرمال کراتینین در زنان ۱۲۸-۸۸ میلی گرم/ دقیقه است و در مردان بین ۹۷ الی ۱۳۷ میلی گرم/دقیقه است. البته سطح نرمال در آزمایشگاه های مختلف متغیر است.

سطح اوره نیتروژن خون نیز یکی دیگر از نمایانگر های عملکرد کلیه است. اوره یکی از فراورده های متابولیکی است. به طور کلی نسبت اوره به کراتینین در مقایسه با سطح کراتینین به تنهایی، اطلاعات دقیق تری در مورد عملکرد کلیه و علل اصلی آن ارائه می‌ دهد. دی هیدراته شدن بدن (کاهش میزان آب و مایعات بدن) نیز می ‌تواند باعث افزایش سطح اوره خون شود.

سطح نرمال کراتینین خون

سطح نرمال کراتینین خون در مردان حدود ۰٫۶ الی ۱٫۲ mg/ dL است، در حالی که این میزان در زنان حدود ۰٫۵ الی ۱٫۱ mg/ dL است. (در سيستم‌ متريک، هر میلی گرم برابر با یک هزارم گرم است و هر دسی لیتر نیز برابر با یک دهم لیتر است). سطح نرمال کراتینین در افرادی که دارای یک کلیه هستند حدود ۱٫۸ یا ۱٫۹ است.

آزمایش کراتینین

⚠ توجه

  • افزایش سطح کراتینین تا ۲٫۰ یا بیشتر در کودکان و ۵٫۰ یا بیشتر در بزرگسالان حاکی از اختلالات شدید کلیوی است.
  • استفاده از دستگاه دیالیز به منظور پاک‌ سازی خون به عوامل مختلفی از جمله سطح اوره، کراتینین و پتاسیم بستگی دارد.

علائم ناشی از سطح بالای کراتینین

علائماختلالات کلیوی بسیار متفاوت هستند و به طورکلی وابسته به سطح کراتینین خون نیست. آنها عموما با سطح کراتینین در خون ارتباط ندارند. در برخی افراد دیگر علائم مختلف بیماری های کلیوی بسته به علل بیماری ممکن است بروز کنند، که شامل موارد زیر می ‌شوند:

  • احساس دی هیدراته شدن
  • خستگی
  • ورم
  • نفس تنگی
  • سرگیجه
  • حالت تهوع و استفراغ
  • خشکی پوست

علل افزایش سطح کراتینین خون

هرگونه اختلال در عملکرد کلیه باعث افزایش سطح کراتینین می ‌شود. به همین دلیل تشخیص به موقع عامل اختلال کلیه بسیار مهم است و در نتیجه درمان آن راحت تر است.

فشار خون بالا و دیابت از مهم‌ ترین عوامل بیماری های کلیوی شدید در بزرگسالان هستند. برخی دیگر از عوامل افزایش سطح کراتینین خون عبارتند از:

  • برخی دارو ها مانند سايمتيدين‌
  • مصرف زیاد گوشت و لبنیات به صورت موقت باعث افزایش سطح کراتینین می ‌شود. از این رو مواد غذایی نیز در تغییر سطح کراتینین از نقش بسیار مهمی برخوردار است.
  • عفونت کلیه و همچنین عفونت مجاری ادراری

سطح کراتینین خون در چه کسانی بالا یا پایین است؟

  • سطح کراتینین خون در جوانان ورزشکار و افراد میان ‌سال نسبت به بقیه افراد بالاتر است.
  • سطح کراتینین خون در افراد پیر نسبت به سطح نرمال پایین تر است. در کودکان نیز سطح نرمال کراتینین بسته به رشد ماهیچه ها حدود ۰٫۲ یا بیشتر است.
  • در افراد مبتلا به سو تغذیه، کمبود وزن شدید و بیماری های طولانی هستند، ماهیچه ها به مرور زمان تحلیل می روند و به همین دلیل سطح کراتینین آن ‌ها نسبت به سنشان بسیار پایین خواهد بود.

 

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

متخصص ارولوژی و جراح کلیه، مجاری ادراری و تناسلی، عضو انجمن ارولوژی اروپا، عضو انجمن ارولوژی ایران و مدیر گروه ارولوژی بیمارستان آتیه.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر نازنین جمعه ۲۰ اردیبهشت ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 30 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    مرد34 ساله که به صورت ژنتیکی قشار خون بالا ذاره و همین امر به مرور باعث کراتین بالا و عدم عملکرد صحیح کلیه شده
    دکتر یه سری دارو داده تا یک ماه مصرف کنه بعد دوباره ازمایش و سونوگرافی بده
    خواهش میکنم شما بفرمایید چیکار کنیم مشکلش تا چه حد جدی هست ؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،وقتی سونوگرافی،ازمایش و داروهای مصرفی را برایم نفرستاده اید چطور میتونم قضاوت کنم؟؟؟؟
    2. تصویر کاربر نازنین پنجشنبه ۱۹ اردیبهشت ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام بله حق با شماست میفرستم خدمتتون
    3. تصویر کاربر نازنین پنجشنبه ۱۹ اردیبهشت ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام آقای دکتر نازنین هستم عکس آزمایش و داروهایی که استفاده میشه
      جم فیبروزیل ۳۰۰ - هر ۱۲ ساعت ۱ عدد
      لیور گل ۷۰ - هر ۱۲ ساعت ۱ عدد
      ایویژل ۴۰۰ - روزی ۱ عدد
      گلوتازون ۳۰ - ظهرها ۱ عدد
      ۳ عدد آمپول D3 - هفته ای ۱ عدد
    4. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۹ اردیبهشت ۹۸( 1 سال پیش)
      کراتینین یک دهم بالاتر است اما دفع پروتئین از ادرار ندارید.فشار خون را کنترل کنید و تحت نظر مستقیم دکتر نفرولوژیست(داخلی کلیه)باشید
    5. تصویر کاربر نازنین پنجشنبه ۱۹ اردیبهشت ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام آقای دکتر ممنون از راهنمایی تون.
      فقط بفرمائید که اگه کامل تحت نظر باشه عملکرد کلیه درست میشه،جای نگرانی نیست!!؟
      ممنون میشم بفرمائید!!
    6. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۰ اردیبهشت ۹۸( 1 سال پیش)
      بله
    7. نمایش سایر 5 پاسخ
  • تصویر کاربر مهدي سه شنبه ۱۷ اردیبهشت ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 29 مشاهده پرسش
    سلام
    يكي از بستگان دچار بيماري كليه شده و كراتين10 و هموگلوبين 7 هست و علي رغم دياليز و بستري شدن در بيمارستان به وضعيت ثابت نميرسه آيا مشكلش با پيوند كليه حل ميشه؟ ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۱۷ اردیبهشت ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،اگر شرایط پیوند کلیه را داشته باشند بله
  • تصویر کاربر K1 یکشنبه ۱۵ اردیبهشت ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 33 مشاهده پرسش
    با عرض سلام
    جناب آقای دکتر ناطق پدر من بعد از عمل جراحی و تخلیه پروستات دچار بی اختیاری ادرار شده آیا راه حل و درمان دارد چه توصیه ای دارید لطفا راهنمایی بفرمایید؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۱۵ اردیبهشت ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،لطفا با کلیه مدارک مربوط به جراحی و سونوگرافی کلیه،مثانه،وزن پروستات و تعیین حجم ادرار قبل و بعد از تخلیه به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر رامین پنجشنبه ۱۲ اردیبهشت ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 30 مشاهده پرسش
    سلام جنال آقای دکتر
    پدر من سرطان مثانه داشته سال گذشته مثاته رو در آورده اما بعدش کراتینش رفته بالا
    برای دو کلیه اسفند ماه و فروردین لوله دبل جی گذاشتن اما امروز جواب آزمایش رو گرفتیم کراتین شده ۲.۸
    سنش هم ۶۵ سال هست
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۲ اردیبهشت ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،احتمالا دچار تنگی محل اناستوموز حالب شدهاند.لطفا یک MRU انجام دهید
  • تصویر کاربر نرگی یکشنبه ۱ اردیبهشت ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 33 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید
    من پیوند کلیه کردم 1ماه پیش کراتین خونم 0.9بود اما الان شده1ایا مشکلی داره یانه؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۱ اردیبهشت ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،خیر
  • تصویر کاربر حسین دوشنبه ۲۶ فروردین ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 69 مشاهده پرسش
    اقای دکتر سلام
    بنده دوماه قبل به خاطر تکرر ادرار به پزشک مراجعه کردم گفتند عفونت است و داروهای سانتی بیوتیک دادند بعد از 10 روز فرقی نکردم
    به متخصص کلیه و مجاری ادرار مراجعه کردم در طول یک ماه دو بار سونوگرافی مثانه و کلیه و مجاری ادرار و سه بار هم ازمایش کامل خون و ادرار و کشت نداشتند همه سالم بود البته کراتین خونم 1.2 و اوره 16 بود
    همانوع تشخیصی برایم دادند از سنگ کلیه و مثانه تا بزرگی پروستات و برای هر کدام هم دارو و ازمایش ولی هیچ نتیجه ای نگرفته ام
    الان هم دائم احساس ادرار دارم و ادرار شفاف نیست و حالت ابری دارد
    خسته و درمانده شده ام شما چه دستوری می دهید
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۲۶ فروردین ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،احتمالا شما دچار تحریک پذیری اعصاب مثانه(مثانه عصبی)هستید
      لطفا یک نوار مثانه انجام دهید
  • تصویر کاربر ابوالفضل شنبه ۱۰ فروردین ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 29 مشاهده پرسش
    آیا اگر کراتینین بالاباشد برروی پوست بغیر از خشکی تاثیر دیگری دارد
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۱۰ فروردین ۹۸( 1 سال پیش)
      سلام،بله باعث تغییر رنگ پوست میشود
  • تصویر کاربر مهران یکشنبه ۲۶ اسفند ۹۷( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 33 مشاهده پرسش
    علت ناتوانی جنسی بعدپیوند کلیه چیست یابدلیل روشنترزودانرالی جنسی یاناتوانی جنسی
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۶ اسفند ۹۷( 1 سال پیش)
      سلام،مصرف داروهایی که بعد عمل پیوند کلیه مصرف میشود
  • تصویر کاربر محمد شنبه ۱۸ اسفند ۹۷( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 28 مشاهده پرسش
    عرض سلام خدمت آقای دکترناطق ،پدربنده دچار بیماری کانسر کلیه چپ شده بود و۱سال ازنفروکتومی ایشون میگذره الان ۲دوره ازقرص های سویتنیب استفاده کرده؛هم دیابت داره هم فشارخون،یک هفته قبل متاسفانه ازشون سی تی اسکن گرفتن وحالا سطح کراتینین خونش به ۶رسیده؛اوره درحدود۱۱۲هستش؛حالت تهوع جزئی داشت ولی توقسمت چشم ودست وپا ورم پیدا کرده بود،میخواستم بدونم احتمال آسیب کلیه وازبین رفتن اون چقدرهستش واینکه بجزتست کراتینین روش دیگری جهت تاییدنارسایی کلیه هستش ممنون میشم راهنمایی بفرمایید.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۱۸ اسفند ۹۷( 1 سال پیش)
      سلام،کراتینین ۶ کاملا بالا است اما ممکن است بصورت موقت و بر اساس تزریق ماده حاجب باشد
      کراتینین را دوباره چک‌کنید،ازمایش ساده ادرار از نظر میزان دفع پروتیین بدهید و با همکاران نفرولوژیست
      (فوق تخصص داخلی کلیه)مشورت کنید
  • تصویر کاربر نامو پنجشنبه ۹ اسفند ۹۷( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 38 مشاهده پرسش
    سلام استاد ارجمند
    ما یک بیمار کلیەای داریم با بیماری پرووێین رویی ، کراتنین خونش 5/8 شدە علایم تهوع و استفراق و خارش ندارە اما وزنش کم شدە . اشتهاش هم خیلی تغیر نکردە، مدت دە سال هم هست تحت نظر دکتر مخدومی ارومیه هستش، بنظرتون اگه چند جلسه ای دیالیز انجام بده کراتنینش پایین بیاد امکان داره کلیه هاش توان تنظیم دوباره را بدست بیارند؟ دکتر گفته میزان کارکرد کلیه هاش زیر 10درصده
    ممنون بابت جوابتون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۹ اسفند ۹۷( 1 سال پیش)
      سلام،خیر
درحال دریافت اطلاعات
مقالات پیشنهادی

آدرس مطب

تهران – جنب بیمارستان آتیه – ساختمان پزشکان آتیه – طبقه ۴

شماره تماس

در این مقاله مطالعه می‌کنید:

پرسش از دکتر