علائم واریکوسل خیفف یا گرید ۱ به همراه تصاویر واریکوسل

به طور کلی واریکوسل عبارتست از اتساع و بزرگ شدگی غیرطبیعی شبکه وریدی بالای بیضه ها. واریکوسل یک بیماری نسبتا شایع است که در ۸ تا ۲۰ درصد مردان دیده می شود.

این بیماری در اطفال زیر ۱۰ سال به ندرت دیده می شود. شیوع واریکوسل در مردان نازا بسیار بالاست و ۱/۳ بیماران نابارور مبتلا به واریکوسل هستند. میزان شیوع واریکوسل خفیف در بالغین جوان ۱۵% و در مردان نابارور ۲۰ تا ۴۰% می‌باشد. در کسانی که ناباروری ثانویه دارند (یعنی قبلاً بچه‌دار شده‌اند و اکنون توانای فرزند آوری ندارند) شیوع آن به ۷۰% می‌رسد.

واریکوسل چیست؟

بیضه ها درون اسکروتوم (کیسه بیضه) قراردارند.در واقع بیضه ها درون این کیسه توسط طناب اسپرماتیک(Spermatic Cord)آویزان می باشند.طناب اسپرماتیک شامل عروق لنفاوی،مجاری انتقالی اسپرم،شریان(سرخرگ) و وریدها (سیاهرگهای) بیضه می‌باشد.

در صورتیکه وریدهای بیضه دچار نارسایی شوند و خون وریدی به داخل بیضه برگردد واریکوسل رخ می دهد که در ظاهر به صورت گشادی وریدهای بیضه خصوصا در قسمت بالایی بیضه،ایجاد درد و سنگینی در بیضه و افتادگی بیضه خود را نشان می‌دهد.

بیماری واریکوسل

واریکوسل بیماری نسبتا شایعی است و حدود ۱۵٪ مردان مبتلا به آن می باشند(از هر ۶ مرد یک نفر واریکوسل دارد). نکته قابل توجه این است که واریکوسل شایعترین دلیل ناباروری در آقایان است طوریکه ۳۰٪ موارد ناباروری اولیه (شخص تا کنون قادر به تولید فرزند نبوده است)و ۷۰٪ موارد مربوط به ناباروری ثانویه(شخص صاحب یک فرزند بوده اما توانایی ایجاد بچه بعدی را ندارد) به علت واریکوسل است. علت اینکه واریکوسل بیشتر ناباروری ثانویه ایجاد میکند تا اولیه،آسیب پیشرونده واریکوسل و تاثیر مخرب آن روی بیضه ها در طول زمان است.

واریکوسل عمدتا بعد از بلوغ ایجاد میشود اما ممکن است شخص تا زمانیکه به علت ناباروری تحت بررسی قرار بگیرد متوجه وجود واریکوسل در خود نشود. توجه به این نکته ضروری است که به علت مسائل اناتومیک و نحوه تخلیه ورید های بیضه اساسا” واریکوسل در ۹۰٪ موارد در سمت چپ رخ داده و تنها در ۱۰٪ موارد بصورت ۲ طرفه می باشد.

علت واریکوسل

واریکوسل در ۹۰% موارد در سمت چپ دیده می شود و بقیه موارد دو طرفه و ندرتا هم واریکوسل سمت راست به طور تنها وجود دارد. چند توجیه اناتومیک یا ساختمانی برای این موضوع وجود دارد، از جمله علت های ایجاد واریکوسل:

⛔ طول بیشتر ورید اسپرماتیک سمت چپ است (وریدی که خون را از مجاری اسپرم ساز خارج می سازد) که حدود ۱۰ سانتی متر بلندتر از سمت مقابل بوده و با زاویه ۹۰ درجه به ورید کلیوی سمت چپ تخلیه می شود و تقریبا در ۴۰% موارد در کالبد شکافی ها عدم تشکیل دریچه دیده شده است ( دریچه ها در طول ورید ها از پس زدن خون به سمت عقب جلوگیری می کنند)

⛔ فشار نسبتا بالایی است که ورید کلیوی چپ ( که خون ورید اسپرماتیک چپ به آن می ریزد) به سبب قرار گرفتن بین شریان های آئورت و صفاقی فوقانی تحمل می کند. معمولا حرارت کیسه بیضه ها، ۲٫۵ درجه سانتیگراد کمتر از حرارت داخل رکتوم (مجرای انتهایی لوله گوارش) است. در صورت وجود واریکوسل این اختلاف به ۱ درجه می رسد. در هنگام جراحی، جراح  با بستن وریدهای اسپرماتیک باعث خنک شدن اسکروتوم می شود.

⛔ از موارد دیگری که باعث ایجاد واری کاسل می شود شامل نارسایی دریچه های وریدی است که باعث برگشت خون وریدی و مواد مضر به داخل لوله های اسپرم ساز می شود.

با توجه به مواردی که قبلا اشاره شد، شیوع در سمت راست به دلیل کوتاه تر بودن طول ورید اسپرماتیک سمت راست و زاویه حاده تری که به ورید اجوف فوقانی تخلیه می شود، بسیار کمتر است.

با توجه به اینکه تغییرات در این بیماری به صورت مزمن رخ می دهد، این تغییرات غالبا موجب تغییرات ساختمانی نمی شوند. تغییرات میکروسکوپی بیضه در اثر واریکوسل به صورت از بین رفتن لوله های منی ساز، رسوب مواد سفت و فیبروز و افزایش قطر در اطراف لوله های اسپرم ساز بوده که در مراحل اولیه باعث اختلاف در حرکت اسپرم های اولیه و سپس کاهش تعداد اسپرم ها و در نهایت اختلال شکل اسپرم های اولیه می شود.

اثرات واریکوسل به نوع واریکوسل و مدت زمان درگیری فرد مبتلا به آن وابسته می باشد که در نهایت منجر به تحلیل و از بین رفتن بیضه می شود.

واریکوسل خفیف یا گرید ۱

بیماری واریکوسل ساب کلینیکال به مواردی اطلاق می شود که در معاینه واریکوسل وجود ندارد و تنها با روش های تصویر برداری اعم از سونوگرافی رنگی و یا تصویر برداری از وریدهای بیضه تشخیص داده می شود. به علت عدم تاثیر واریکوسل ساب کلینیکال روی جریان اسپرم ساز جراحی و اصلاح واریکوسل ساب کلینیکال تاثیر چندانی بر باروری ندارد.

تصاویر واریکوسل

علائم بیماری واریکوسل خفیف

بیماری واریکوسل خفیف در اکثر موارد بی علامت است و معمولا در معاینات غربالگری یا بررسی علت ناباروری تشخیص داده می شود. در واریکوسل های پیشرفته شایع ترین تظاهر آن دردی است که با فعالیت تشدید می شود. در صورت بروز درد، ممکن است چندین نوع درد را بروز دهد که این دردها می توانند با ایستادن و یا فعالیت بیشتر شوند. درد می تواند به صورت تیز و قابل تمایز و یا غالبا به صورت مبهم باشد، ممکن است درد به هنگام دراز کشیدن به پشت کمر تیر بکشد و یا در طول روز افزایش یابد.

در واریکاسل نوع خفیف معمولا علامتی دیده نمی شود و در صورت پیشرفت بیماری علائم پر رنگ تر خواهد شد. میزان همراهی درد با واریکوسل بین ۵ الی ۱۰ درصد است. گزینه اول برای بهبود درد، درمان محافظه کارانه (تغییر سبک زندگی، نپوشیدن لباس زیر تنگ و چسبان، اجتناب از سرپا ایستادن طولانی مدت، خنک نگه داشتن بیضه و شستشوی آن با آب سرد)است. در صورت عدم پاسخ به درمان محافظه کارانه گزینه جراحی مطرح می شود. درد حاصل از واریکوسل با جراحی در ٥٠٪؜ موارد به طور کامل بهبود یافته و در ٤٠ الی ٢٥ درصد موارد به صورت نسبی بهتر می شود. پاسخ به درمان در افراد مبتلا به درد مبهم نسبت به کسانی که درد حاد و تیر کشنده دارند بهتر است.

تشخیص انواع واري كوسل

هنوز بهترین راه تشخیص واریکوسل، یک معاینه بالینی می باشد. هنگامی که شما به پزشک مراجعه می کنید در دو وضعیت بررسی می شوید: ایستاده و سپس در وضعیت خوابیده به پشت.

اگر در وضعیت ایستاده و بدون لمس، وریدهای پر شده شبکه وریدی بالای بیضه قابل دیدن باشند، در آن صورت واریکوسل پیشرفته و یا درجه ۳ وجود دارد.

در زمانی که واریکوسل فقط بوسیله لمس اما بدون استفاده از هر نوع مانوری ( یعنی سرفه کردن و زور زدن) ثابت شود واریکوسل متوسط و یا درجه ۲ نامیده می شود.

واریکوسل خفیف یا گرید ۱ زمانی مطرح می شود که تنها در بالا رفتن ناگهانی فشار داخل شکم مثلا توسط سرفه یا زور زدن، برگشت رو به عقب خون به شبکه وریدی بیضه قابل لمس باشد.

درمان واریکوسل چیست؟

جراحی واریکوسل به دو صورت انجام می شود :

  • جراحی میکروسکوپیک
  • جراحی لاپاروسکوپیک

درمان قطعی واریکوسل تنها عمل جراحی می باشد زیرا پروسه پیشرفت و مبتلا شدن، یک پروسه ساختاری و ساختمانی است و با دارو نمی توان یک نقص ساختمانی را ترمیم نمود. جراحی واریکوسل در میان تمام درمان های مرسوم برای ناباروری برای مرد، از همه امیدبخش تر است.

یک مورد مهم این است که تمام موارد واریکوسل نیاز به درمان جراحی نخواهند داشت. در موارد خفیف و متوسط که طبق آزمایش اسپرموگرام، باروری فرد تحت تاثیر قرار نگرفته و به خوبی صاحب فرزند خواهد شد، جراحی صورت نمی گیرد.

اما در واریکوسل شدید ( درجه یا گرید ۳ )، واریکوسلی که باعث از بین رفتن بیضه شده است، واریکوسلی که موجب اختلال در آزمایش نطفه و آنالیز اسپرم بیمار شده است و یا واریکوسلی که همراه با درد آزار دهنده در بیمار است، نیاز به جراحی وجود دارد.

کدام روش جراحی واریکوسل بهتر است؟

بیشتر موارد جراحی واریکوسل با میکروسکوپ انجام می گیرد که بسیار دقت بالاتری دارد اما در مواردی نیز از لاپاروسکوپی استفاده می شود که از مزایای آن بزرگنمایی بیشتر و راحت تر بودن حفظ شریان بیضه است که به خصوص در موارد جراحی واریکوسل دو طرفه، جراحی لاپاراسکوپیک واریکوسل ارجح است.

انواع روش های جراحی برای اصلاح واریکوسل وجود دارد که بر اساس این که ورید در کدام قسمت از مسیر خود بسته است، روش مناسب توسط پزشک معالج انتخاب می شود.

از عوارض جراحی می توان به آسیب به شریان اسپرماتیک داخلی که می تواند منجر به از بین رفتن بیضه شود و هیدروسل (تجمع مایع در اطراف بیضه) در اثر آسیب به سیستم لنفاوی پس از عمل جراحی اشاره کرد. میزان وقوع این عوارض در جراحی میکروسکوپی بسیار کم (در حدود ۱ الی ۲ درصد) بوده و این امر مزیت اصلی جراحی میکروسکوپی است.

مزایای عمل جراحی به عنوان تنها راه درمان در مقایسه با عوارض آن، بسیار پر رنگ می باشد و توصیه به انجام عمل جراحی در صورت وجود موارد ذکر شده، می شود. ۳ تا ۴ ماه پس از عمل ، آزمایش اسپرم داده می شود و تا یکسال پس ازجراحی و یا تا زمان وقوع باروری این آزمایش تکرار می شود.

◼ واریکوسل گرید ۱ و بارداري

تقریبا به طور قطع می توان گفت هر چه تشخیص واریکوسل در سن پایین تری باشد، شانس بهبودی و نتیجه گیری بالاتر است. آمارهای گرفته شده از مراکز درمانی درباره ی بیماران تحت عمل قرار گرفته نشان می دهد تقریبا ۸۰% بیماران کیفیت اسپرم بهتری پیدا می کنند و حداقل ۵۰ % آنان صاحب یک فرزند می گردند.

درد بعد از عمل واریکوسل

◼ آیا ترس از عمل واریکوسل منطقی است؟

بهترین نوع جراحی واریکوسل (درمان انتخابی) جراحی میکروسکوپی(میکرو سرجری) می باشد. از انجاییکه در طی جراحی جدا سازی وریدها از بافتهای اطراف و بستن آنها تحت دید میکروسکوپ است، احتمال عود و ایجاد عوارض در این جراحی بسیار کم است (کمتر از ۱٪).به علت زمان کوتاه جراحی(حدودا ۲۰ تا ۲۵ دقیقه در موارد یک طرفه و ۴۵ دقیقه در موارد دو طرفه) این جراحی توسط بی حسی موضعی و یا بیهوشی سبک قابل انجام است. از انجاییکه برش ناشی از این جراحی بسیار کوچک(کمتر از ۴-۳ سانتیمتر)است بیمار چند ساعت پس از جراحی قابل ترخیص بوده و نیازی به بستری در بیمارستان ندارد. عمدتا بیماران درد بسیار کمی را بعد از عمل تجربه میکنند که به راحتی با مسکن های خوراکی قابل کنترل است. بیمار پس از یک دوره نقاهت ۳ روزه می‌تواند فعالیت عادی خود را از سر گیرد.

درمان واریکوسل خفیف با دارو

توجه به این نکته ضروری است که درمان اصلی واریکوسل جراحی است اما این درمان غالباً در مواردی صورت می‌گیرد که واریکوسل عارضه دار شده باشد (ناباروری، درد شدید و غیر قابل تحمل بیضه که به درمان دارویی پاسخ نداده باشد و اتروفی یا تحلیل بیضه). در سایر موارد و مواردی که نیاز به جراحی نباشد می‌توان از تغییر سبک زندگی و درمان دارویی استفاده کرد.

✅ تغییر سبک زندگی

از انجاییکه عمده علائم واریکوسل ناشی از برگشت خون وریدی و احتقان بیضه است خنک نگه داشتن بیضه می‌تواند به کاهش علائم کمک کند. به بیمار توصیه میشود که لباس زیر تنگ نپوشد، از استحمام داغ و طولانی مدت اجتناب کند و حتی المقدور بیضه های خود را با آب سرد ماساژ دهد. مصرف میوه های قرمز (گیلاس، آلبالو، توت فرنگی و زغال اخته) نیز به دلیل انتی اکسیدان بالا توصیه می شود.

✅ درمان دارویی

داروهایی مانند ویتامین C، ویتامین E، پنتوکسی فیلین و Co Q10 به علت خاصیت انتی اکسیدانی بالا در درمان اثرات سو واریکوسل روی اسپرم سازی (خصوصا” بهبود تحرک اسپرم ها) مفید است.

هزینه عمل واریکوسل در سال ۹۹ چقدر است؟ برای آشنایی با هزینه ها بر روی لینک عمل بیضه کلیک کنید.

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

برای گرفتن نوبت دکتر شهریار ناطق با شماره ۰۹۱۲۹۷۲۷۷۸۰ ، ٨٨٣٦٧٣٥٣  تماس بگیرید یا از طریق صفحه نوبت دهی اینترنتی اقدام نمائید.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر حامد شنبه ۱۵ شهریور ۹۹( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام،من جوان ٣٧ساله و مجردهستم قبلاً گهگاهى دردبيضه داشتم و موقت بودولى الان مدتى ك دردبصورت مداوم و طولانى دربيضه مخصوصاًبيضه راستم دارم. حتى اندازه بيضه راست خيلى كوچكتر از چپ هستش،تابحال بابت اين قضيه دكتر نرفتم ك از طريق يكى از دوستانم بااين بيمارى آشناشدم و تمام علائمى ك من دارم شبيه ب واريكوسل هست،ضمناً احتمال ميدم در بارورى اسپرمهام تأثير گذاشته باشه و ضعيف يا حتى از بين رفته باشن😔
    شما اولين پزشكى هستيد ك دراين رابطه صحبت ميكنم لطفاً كمكم كنيدپدرومادرم جديداً متوجه شدند و خيلى نگران هستند
    تابحال هيچ آزمايش وسونوگرافى از بيضه انجام ندادم،حتى درخواست مشاوره آنلاين با شما دادم و هزينه ويزيت و پرداخت كردم و منتظر شنيدن صداى گرم و راه درمان براى اين موضوع هستم./ باتشكـر./
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۱۵ شهریور ۹۹( 2 هفته پیش)
      لطفا سونوگرافی رنگی از عروق بیضه و آزمایش اسپرم انجام دهید
  • تصویر کاربر مجتبی دوشنبه ۱۰ شهریور ۹۹( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر

    ببخشید من 23 سالمه گاهی اوقات یه حس مبهمی در بیضه ام احساس میکردم با توجه که در سن 14 سالگی عفونت کرده بود فک میکردم بابت اینه و زیاد جدی نیست و زود خوب میشه.

    ولی 10 روز هر روز 2 ساعت پیاده روی کردم متاسفانه درد بیضه ام جدی شد و حس بزرگی بیضه و حساس بودنش بهم دست داد و کشاله رانم درد کوفتگی داره.
    سونوگرافی دادم مشخص شد واریکوسل گرید 1 دارم و درهمی اسکروتوم با حداکثر دیامتر وریدی 2/2 میلیمتر. چند سوال داشتم بی زحمت اگه میشه پاسخ بدین.

    1- الان 3 روزه استراحت میکنم فقط کمی شدت دردم کاهش پیدا کرده ولی هنوز بیضه ام حساسه با توجه به درد نیاز به عمل داره؟

    2- آیا سونوگرافی ممکنه اشتباه کنه؟ و نقاطی رو بررسی نکنه مثلا من زیر بیضه هام خیلی حساسه و با برخورد با رونم احساس تیر خفیف بهم دست میده ممکنه نقاط زیر ببضه بررسی نکرده باشه؟

    3- زیاد احساس گرمی معمولا توی بیضه ام احساس میکنم و باعث میشه کیسه بیضه ام آویزون شه و درد بیشتر میشه آیا این دلیل میشه باشه نابارور باشم؟

    4- حتما باید عمل کنم؟

    ممنون میشم پاسخ بدید.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۱۰ شهریور ۹۹( 3 هفته پیش)
      سلام واریکوسل درجه یک خفیف است و معمولا نیاز به جراحی ندارد
  • تصویر کاربر جواد یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام خوبید دکتر
    من چن مدت خیلی بیضه هام درد میکنه البته گاهی وهنگام درد اسهال دارم مریضیم چیه و چکار باید بکنم ممنون میشم جواب بدید
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 3 هفته پیش)
      سلام اسهال ربطی به درد بیضه ندارد لطفا سونوگرافی انجام دهید
  • تصویر کاربر مشتی یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    چه داروهای استفاده کنم.چون دکتر خانمم با روش ivf نمیخواد به هیچ وجه حامله شه.فقط و فقط روش طبیعی.کمکم کن
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 3 هفته پیش)
      سلام،لطفا از طریق فرم مشاوره آنلاین موجود در سایت برای ویزیت اقدام کنید
  • تصویر کاربر محمدحسین یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر ببخشید واریکوسل درجه۱ دارم واحساس میکنم بیضه سمت چپم کوچک تر از بیضه راستم شده آیا باید عمل بشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 3 هفته پیش)
      سلام دررصورتیکه تفاوت سایز بین دو بیضه بیش از ۲۰٪ باشد نیاز به جراحی است
  • تصویر کاربر محمدحسین یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر بنده واریکوسل خفیف در سمت چپ دارم و احساس میکنم و انگار بیضه سمت چپم کوچک تر از بیضه سمت راستم شده چیکار کنم باید حتما عمل کنم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 3 هفته پیش)
      سلام اگر تفاوت سایز بین دو بیضه بیش از ۲۰٪ باشد نیاز به جراحی است
  • تصویر کاربر علیرضا یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من۱۶ سال سن دارم و واریکوسل خفیف در سمت چپ دارم میخواستم بدونم آیا امیدی به خوب شدن هست ودرآینده میتوان بچه دارشد؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 3 هفته پیش)
      سلام واریکوسل خفیف مشکلی برای باروری ایجاد نمیکند
  • تصویر کاربر محمدحسین شنبه ۲۵ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام ،خسته نباشید آقای دکتر، ببخشید بعضی موقع ها درد خفیف دارم اونو چیکار دارم
    واریکوسل خفیف داشتم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۲۵ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش)
      سلام لباس زیر تنگ نپوشید و بیضه خود را خنک نگه دارید
  • تصویر کاربر عرفان چهارشنبه ۲۲ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام بنده واریکوسل دارم و نزد پزشک هم مراجعه کردم و سنوگرافی هم کردم و نظر پزشک معالج بنده این بود که همه چی نرمال است و هیچ مشکلی نیست
    الان سوال بنده این هستش که در استخدامی نزاجا و نیروهای مسلح این واریکوسل برای بنده مشکل ساز خواهد شد یا نه
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۲۲ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش)
      سلام بله
  • تصویر کاربر محمدحسین سه شنبه ۲۱ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من ۱۵سال سن دارم و واریکوسل خفیف دارم شما به من گفتین احتیاجی به جراحی نیست ببخشید آقای دکتر پس من چیکار کنم میترسم آینده روی بچه دارشدن تاثیر بیاره خواهش میکنم راهنمایی ام کنید
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۲۱ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش)
      سلام لباس زیر تنگ نپوشید بیضه را خنک نگه دارید سالی یکبار آزمایش اسپرم بدهید در صورت نرمال بودن آزمایش اسپرم نیاز به انجام کاری نیست
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر