روش گذاشتن سوند فولی + عوارض سوند ادراری

فهرست مطالب

کاتتر فولی (سوند فولی) لوله استریل نازکی است که به درون مثانه وارد می شود تا جریان ادرار را حفظ کند. به دلیل اینکه می تواند درون مثانه برای مدت زمانی جای گیرد و بماند، به آن کاتتر جای گیرنده ‏(Indwelling Catheter) نیز می گویند.

در انتهای سوند فولی یک بادکنک قرار دارد که با آب استریل پر می شود تا مانع از خارج شدن سوند فولی از مثانه شود. ادرار از طریق لوله کاتتر به درون کیسه ادراری تخلیه می شود.

سوند فولی در چه مواردی استفاده می شود؟

  • احتباس ادرار که منجر به تاخیر و یا توقف در شروع ادرار شود، فشار آوردن به منظور ادرار کردن، کاهش در سایز و فشار جریان ادراری، منقطع شدن جریان ادراری و احساس عدم خالی شدن مثانه.
  • انسداد پیشابراه به وسیله وضعیت آناتومیکالی که ادرار کردن را سخت نماید، مانند: هیپرتروفی و بزرگی پروستات، سرطان پروستات یا باریک شدن و تنگی پیشابراه.
  • کنترل دقیق خروجی ادراری در فرد بیمار یا مجروح
  • جمع آوری نمونه ادرار استریل به منظور تشخیص بیماری
  • اختلال مربوط به عصب مثانه، مانند پس از ضربه به ستون فقرات ( سوند فولی می تواند به طور مداوم به منظور کمک به ادرار کردن بیمار تعبیه شود)
  • مطالعات تصویربرداری از مجرای ادراری تحتانی
  • پس از جراحی بر روی غده پروستات
  • پس از جراحی در ناحیه تناسلی، مانند ترمیم شکستگی لگن یا هیسترکتومی
  • شرایطی که وضعیت ذهنی فرد را مختل کند مانند دمانس یا زوال عقل

آماده شدن برای سوند فولی

ناحیه تناسلی را کاملا تمیز نگاه دارید. از لباس های زیر نخی به نسبت گشاد استفاده کنید و از مواد شیمیایی سوزش آور در ناحیه تناسلی پیش از تعبیه کاتتر استفاده نکنید.

گذاشتن سوند فولی

چگونه کاتتر فولی تعبیه می شود؟

  • پیشابراه و نواحی اطراف آن به وسیله محلولی ضدعفونی شده و با گاز استریل پاک می شوند. پاک کردن به صورت دایره ای از مجرای خروجی ادرار شروع می شود و در نواحی اطراف ختم می شود.
  • سپس کاتتر به وسیله یک ژل لوبریکانت یا روان کننده که محلول در آب می باشد از طریق پیشابراه به داخل مثانه وارد می شود.
  • زمانی که کاتتر به طور کامل عبور داده شد، بالون درون مثانه قرار می گیرد و سپس به طور آرام به وسیله ۱۰ سی سی آب مقطر با سرنگ پر می شود. باد شدن بالون به هیچ وجه دردناک نمی باشد.
  • در این هنگام ادرار در صورت وجود داشتن در مثانه از طریق لوله کاتتر به درون کیسه ادراری متصل به آن تخلیه می شود.

❇ کیسه ادراری

زمانی که در بیمارستان سوند فولی تعبیه شود، کیسه ادراری متصل به آن به وسیله یک قلاب به پایین تخت متصل می شود. در هنگام ترخیص از بیمارستان، اگر همچنان نیاز به سوند فولی باشد، کیسه ادراری با یک کیسه قابل حمل که به آن کیسه پایی نیز می گویند تعویض می شود. همچنین چسب چسبنده ای برای نگه داری کیسه در ناحیه ساق پا تعبیه می شود.

چگونه سوند فولی خارج می شود؟

برای خارج سازی سوند فولی ابتدا باید بالون پر شده با آب مقطر خالی گردد. به این منظور سرنگ خالی را به لوله کاتتر متصل کرده و آب مقطر خودبخود به وسیله فشار خود به داخل سرنگ بر میگردد. پس از اطمینان از خالی شدن کامل بالون، می توانید سوند فولی را آرام خارج کنید.

سوند فولی

مراقبت های لازم برای سوند فولی

  • همواره قبل و بعد از تعبیه سوند فولی دستان خود را بشوئید.
  • همواره مطمئن شوید که جریان ادراری از طریق لوله سوند به داخل کیسه ادراری برقرار است و همچنین نگذارید لوله کاتتر پیچ خورده و یا گرفته شود.
  • همواره سطح کیسه ادراری از سطح مثانه باید پایین تر باشد
  • همواره مطمئن شوید کیسه ادراری حاوی ادرار به لوله کاتتر فشار وارد نکند و آنرا به سمت پایین نکشد.
  • اگر منعی برای استحمام ندارید به راحتی می توانید وقتی سونداژ شده اید به حمام بروید.
  • حتما التهاب یا نشانه های عفونت در اطراف محل کاتتر را بررسی کنید. این علائم شامل خروج چرک یا پوست حساس، قرمز، متورم و آسیب دیده می باشد.
  • ناحیه اطراف کاتتر را با استفاده از آب و صابون روزی دو مرتبه تمیز کنید و سپس با یک حوله تمیز خشک کنید.
  • به هیچ وجه از پودر یا لوسیون در پوست اطراف محل کاتتر استفاده نکنید.
  • در هنگامی که کاتتر ادراری در مثانه قرار دارد، از نزدیکی پرهیز کنید.
  • هیچ گاه لوله سوند فولی را هنگامی که کیسه ادراری پر به آن وصل است نکشید و کیسه را با لوله متصل به آن بلند نکنید.
  • سوند فولی را هر ٢ هفته یکبار اما کیسه ادراری متصل به سوند (urine bag) را هر ٥ روز یکبار تعویض کنید.

عوارض استفاده از سوند فولی

  • کاتتر فولی ممکن است عفونت ادراری را به داخل مثانه منتقل کند و ریسک عفونت در ادرار به ازای روزهایی که کاتتر در داخل مجرا است افزایش باید.
  • اگر بالون قبل از اینکه کاتتر به طور کامل درون مجرا و مثانه قرار گیرد، باز شود، خونریزی، صدمه و حتی پارگی در مجرا ممکن است رخ دهد.
  • در بعضی افراد، تنگی های مجرا و اسکار و جای زخم بلندمدت و دائم مجرا رخ می دهد.
  • اسپاسم و گرفتگی مثانه می تواند در زمانی که کاتتر تعبیه می شود، رخ دهد. این گرفتگی، حس ناگهانی شدید برای ادرار کردن را به فرد دست می دهد و می تواند دردناک باشد. اغلب، ادرار از اطراف قسمت خارجی کاتتر، در هنگام اسپاسم نشت می کند. دارودرمانی می تواند برای اسپاسم مثانه تجویز شود.

چه زمانی نیاز به مراجعه به پزشک جهت عوارض سوند فولی داریم؟

۱️⃣ هر گونه ادرار قرمز یا خونریزی واضح از طریق مجرا

۲️⃣ هر علامتی که از بین نرود.

۳️⃣ نشانه های عفونت که شامل موارد زیر می شوند:

  • احساس سوزش در هنگام ادرار
  • تکرر ادرار یا فوریت برای ادرار کردن
  • درد افزایش یابنده در زیر شکم
  • تب
  • ترشحات بدبو خارج شونده از مجرای خروجی ادراری یا از ناحیه تناسلی
  • قرمزی یا تورم در ناحیه تناسلی
  • درد در ناحیه پیشابراه یا ناحیه تناسلی

سوند فولی

اگر بیمار با سوند فولی از بیمارستان ترخیص شود یا در خانه سوند فولی تعبیه گردد، در صورت مشاهده هر کدام از موارد زیر به اورژانس مراجعه کند:

۱️⃣ خونریزی واضح از طریق مجرا

۲️⃣تهوع و استفراغ

۳️⃣ سرگیجه

۴️⃣ علائم عفونت ادراری که قبل تر ذکر شد

۵️⃣ علائم احتباس ادراری که عبارتند از:

  • وقفه یا تاخیر در شروع ادرار
  • فشار آوردن به منظور ادرار
  • کاهش در سایز یا فشار در جریان ادرار
  • توقف در جریان ادرار
  • عدم جریان ادرار به داخل کیسه ادراری یا urine bag علیرغم گذشت بیش از ٦ ساعت زمان
  • احساس عدم تخلیه کامل مثانه

۶️⃣ علائم تحریکی ادراری که عبارتند از:

  • تکرر ادرار
  • سوزش ادرار
  • درد یا فوریت
  • افزایش دفعات ادرار در شب و یا خیس کردن رختخواب در هنگام شب

توصیه پزشک

در انتها این نکته یاد آوری می شود که کاتتر ادراری (سوند فولی) خود یکی از عوامل افزایش ریسک عفونت ادراری بوده و نحوه درست مراقبت و حفاظت از آن حائز اهمیت فراوان است.

 

دکتر شهریار ناطق متخصص و جراح مجاری ادراری

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

متخصص ارولوژی و جراح کلیه، مجاری ادراری و تناسلی، عضو انجمن ارولوژی اروپا، عضو انجمن ارولوژی ایران و مدیر گروه ارولوژی بیمارستان آتیه.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر کریم شنبه ۶ دی ۹۹( 3 هفته پیش) تعداد بازدید: 14 مشاهده پرسش
    پدرم مشکل بزگی پروستات دارد و بهش وقت عمل دادن الانم سوند بهش وصل کردن اما خون میاد چیکار کنیم؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۶ دی ۹۹( 3 هفته پیش)
      مایعات بیشتر مصرف کنند انتی بیوتیک هم مصرف کنند
  • تصویر کاربر هنرمند شنبه ۲۹ آذر ۹۹( 4 هفته پیش) تعداد بازدید: 17 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر بنده دیروز عمل بالا کشیدن مثانه انجام دادم و بعد که به خونه اومدم از محل سوند خونریزی دارم و درد و احساس ادارار دارم ایا بایدبه پزشک مراجعه کنم؟ خانم هستم ۳۲ ساله
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۲۹ آذر ۹۹( 4 هفته پیش)
      سلام بله
  • تصویر کاربر سعید یکشنبه ۲۳ آذر ۹۹( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 14 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من الان یک هفته هستش که از سوند استفاده میکنم و به دلیل تنگی مجرا بعد از عملی که داشتم دکتر گفت باید ۱۰ روز سوند بزاری
    تو این دوشب گذشته تو خواب تحریک جنسی میشدم و از خواب بیدار میشدم
    تا امشب و قتی از خواب بیدار شدم دیدم تو خواب ارضا شدم و کل لباسام خیس شده
    میخواستم بگم تو این شرایط فعلی که من دارم ایا ارضا شدن تو خواب مشکلی برام ایجاد میکنه یا نه؟سپاس از لطف و وقتی که برای ما میزارید
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۳ آذر ۹۹( 1 ماه پیش)
      سلام خیر
  • تصویر کاربر جواهری یکشنبه ۲۳ آذر ۹۹( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 18 مشاهده پرسش
    موقع آزمایش آندوسکوپی از مجرای اداری بدلیل تشخیص پروستات و میزان حجم و خروجی ادرار و بعد از نصب سوند ظاهرا داخل مجرا صدمه دیده و هر بار با ادار خون مشاهده می‌شود راهنمایی بفرماید چه باید انجام دهم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۳ آذر ۹۹( 1 ماه پیش)
      سلام با پزشک خود مشورت کنید
  • تصویر کاربر جعفر جمعه ۱۶ آبان ۹۹( 2 ماه پیش) تعداد بازدید: 44 مشاهده پرسش
    من حدود ده روز پیش سقوط از ارتفاع داشته ام که یکی از مهره های کمرم دچار شکستگی شده و عمل جراحی موفقیت آمیزی نیز پشت سر گذاشتم. اکنون از بیمارستان مرخص شده ام به همراه سوند دائمی. در حال حاضر دچار بی اختیاری ادراری و دفع مزاج هستم. یک مقدار نیز از مجاری ادارام عفونت بیرون می آید. فعلا با پوشک بزرگسال زندگی رو سر میکنم. لطفا هم در خصوص عفونت ادراری و هم چگونگی بر طرف شدن بی اختیاری راهنمابی فرمایید.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۱۶ آبان ۹۹( 2 ماه پیش)
      سلام لطفا نوار مثانه انجام دهید
  • تصویر کاربر مازیار پنجشنبه ۱۵ آبان ۹۹( 2 ماه پیش) تعداد بازدید: 34 مشاهده پرسش
    برای تعویض سون احتیاجی به شستشو است الان مدت دومی سون داره به آخر میرسه که تعویض بشه اگر نیاز است به چه شکل باید این کار را انجام بدهم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۵ آبان ۹۹( 2 ماه پیش)
      سلام اگر دفع لخته یا گرفتگی سوند نباشد نیازی به شستشو نیست
  • تصویر کاربر نور پنجشنبه ۱۵ آبان ۹۹( 2 ماه پیش) تعداد بازدید: 39 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    چهار روزه بعد از سیستوسکوپی سوند گذاشتم همه چیز خوب بود تا اینکه دیروز کیسه ورین بگ رو جدا کردم و رفتم دوش گرفتم دوباره وصلش کرم الان یکم نشتی پیدا کرده و داخل سوند یکم هوا داره موقعی که زور بزنم از آلت هم ادار نشتی میکنه و میاد بیرون
    باید سوندو در بیارم از اول بزنم؟ یا هوا خود بخود برداشته میشه و درست میشه؟
    باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۵ آبان ۹۹( 2 ماه پیش)
      سلام بعید است مشکلی باشد
  • تصویر کاربر سحر یکشنبه ۴ آبان ۹۹( 2 ماه پیش) تعداد بازدید: 39 مشاهده پرسش
    سلام وقتتون بخیر
    من از بچگی کلا زیاد میرم برای دفع ادرار..اما چند وقتیه به خصوص شبها این موضوع برام آزار دهنده شده... تنبلی میکنم یا میگم الان میرم باز خوابم میبره نمیرم صبح فشار زیادی بهم وارد میشه...چن وقته این قضیه تکرار شده و انگار از بس نگه داشتم حس میکنم ماهیچه های مثانه ام گاهی کشیده و دردناک میشه... یکی دوبار حس کردم کلیه ام تیر میکشه یا شاید توهم بوده و ناشی از نشستن بوده نمیدونم... من وسواس فکری دارم و متاسفانه هی دارم به این قضیه فکر میکنم که اگه عفونت کنه یا سنگ تشکیل بده چی میشه... اما سوزش ادرار و علایم دگ ندارم...فقط تکرر ادرار و حس کشیدگی و دردناکی مثانه...ممکنه عفونت یا چیز بدی باشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۴ آبان ۹۹( 2 ماه پیش)
      سلام شما دچار مثانه تحریک پذیر هستید لطفا به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر علی شنبه ۲۴ آبان ۹۹( 2 ماه پیش) تعداد بازدید: 30 مشاهده پرسش
    سلام دکتر من یک هفته پیش بود مشکل تنگی مجراری ادرار داشتم رفتم پیش دکتر سوند سوند برام گذاشت الان سرعت ادرارم خوبه ولی مشکل اینکه تا ادرارم تمام میشه چند قطره خون میاد وبعد چند دقیقه خوب میشه بنظرتون چیکار کنم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۲۴ آبان ۹۹( 2 ماه پیش)
      سلام سوند را با ژل فراوان استفاده کنید
  • تصویر کاربر شاهرخ شنبه ۲۴ آبان ۹۹( 2 ماه پیش) تعداد بازدید: 41 مشاهده پرسش
    سلام
    پدر من عمل شکستگی لگن داشته براش سوند گذاشتیم الان که سوند رو برداشتیم دچار بی اختیاری ادراری شده لطفا راهنمایی کنید چکار کنیم بحالت نرمال برگرده،ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۲۴ آبان ۹۹( 2 ماه پیش)
      سلام لطفا از طریق فرم مشاوره آنلاین موجود در سایت برای ویزیت اقدام کنید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات پیشنهادی

آدرس مطب

تهران – جنب بیمارستان آتیه – ساختمان پزشکان آتیه – طبقه ۴

شماره تماس

در این مقاله مطالعه می‌کنید:

پرسش از دکتر