روش گذاشتن سوند فولی + عوارض سوند ادراری

فهرست مطالب

کاتتر فولی (سوند فولی) لوله استریل نازکی است که به درون مثانه وارد می شود تا جریان ادرار را حفظ کند. به دلیل اینکه می تواند درون مثانه برای مدت زمانی جای گیرد و بماند، به آن کاتتر جای گیرنده ‏(Indwelling Catheter) نیز می گویند.

در انتهای سوند فولی یک بادکنک قرار دارد که با آب استریل پر می شود تا مانع از خارج شدن سوند فولی از مثانه شود. ادرار از طریق لوله کاتتر به درون کیسه ادراری تخلیه می شود.

سوند فولی در چه مواردی استفاده می شود؟

  • احتباس ادرار که منجر به تاخیر و یا توقف در شروع ادرار شود، فشار آوردن به منظور ادرار کردن، کاهش در سایز و فشار جریان ادراری، منقطع شدن جریان ادراری و احساس عدم خالی شدن مثانه.
  • انسداد پیشابراه به وسیله وضعیت آناتومیکالی که ادرار کردن را سخت نماید، مانند: هیپرتروفی و بزرگی پروستات، سرطان پروستات یا باریک شدن و تنگی پیشابراه.
  • کنترل دقیق خروجی ادراری در فرد بیمار یا مجروح
  • جمع آوری نمونه ادرار استریل به منظور تشخیص بیماری
  • اختلال مربوط به عصب مثانه، مانند پس از ضربه به ستون فقرات ( سوند فولی می تواند به طور مداوم به منظور کمک به ادرار کردن بیمار تعبیه شود)
  • مطالعات تصویربرداری از مجرای ادراری تحتانی
  • پس از جراحی بر روی غده پروستات
  • پس از جراحی در ناحیه تناسلی، مانند ترمیم شکستگی لگن یا هیسترکتومی
  • شرایطی که وضعیت ذهنی فرد را مختل کند مانند دمانس یا زوال عقل

آماده شدن برای سوند فولی

ناحیه تناسلی را کاملا تمیز نگاه دارید. از لباس های زیر نخی به نسبت گشاد استفاده کنید و از مواد شیمیایی سوزش آور در ناحیه تناسلی پیش از تعبیه کاتتر استفاده نکنید.

گذاشتن سوند فولی

چگونه کاتتر فولی تعبیه می شود؟

  • پیشابراه و نواحی اطراف آن به وسیله محلولی ضدعفونی شده و با گاز استریل پاک می شوند. پاک کردن به صورت دایره ای از مجرای خروجی ادرار شروع می شود و در نواحی اطراف ختم می شود.
  • سپس کاتتر به وسیله یک ژل لوبریکانت یا روان کننده که محلول در آب می باشد از طریق پیشابراه به داخل مثانه وارد می شود.
  • زمانی که کاتتر به طور کامل عبور داده شد، بالون درون مثانه قرار می گیرد و سپس به طور آرام به وسیله ۱۰ سی سی آب مقطر با سرنگ پر می شود. باد شدن بالون به هیچ وجه دردناک نمی باشد.
  • در این هنگام ادرار در صورت وجود داشتن در مثانه از طریق لوله کاتتر به درون کیسه ادراری متصل به آن تخلیه می شود.

❇ کیسه ادراری

زمانی که در بیمارستان سوند فولی تعبیه شود، کیسه ادراری متصل به آن به وسیله یک قلاب به پایین تخت متصل می شود. در هنگام ترخیص از بیمارستان، اگر همچنان نیاز به سوند فولی باشد، کیسه ادراری با یک کیسه قابل حمل که به آن کیسه پایی نیز می گویند تعویض می شود. همچنین چسب چسبنده ای برای نگه داری کیسه در ناحیه ساق پا تعبیه می شود.

چگونه سوند فولی خارج می شود؟

برای خارج سازی سوند فولی ابتدا باید بالون پر شده با آب مقطر خالی گردد. به این منظور سرنگ خالی را به لوله کاتتر متصل کرده و آب مقطر خودبخود به وسیله فشار خود به داخل سرنگ بر میگردد. پس از اطمینان از خالی شدن کامل بالون، می توانید سوند فولی را آرام خارج کنید.

سوند فولی

مراقبت های لازم برای سوند فولی

  • همواره قبل و بعد از تعبیه سوند فولی دستان خود را بشوئید.
  • همواره مطمئن شوید که جریان ادراری از طریق لوله سوند به داخل کیسه ادراری برقرار است و همچنین نگذارید لوله کاتتر پیچ خورده و یا گرفته شود.
  • همواره سطح کیسه ادراری از سطح مثانه باید پایین تر باشد
  • همواره مطمئن شوید کیسه ادراری حاوی ادرار به لوله کاتتر فشار وارد نکند و آنرا به سمت پایین نکشد.
  • اگر منعی برای استحمام ندارید به راحتی می توانید وقتی سونداژ شده اید به حمام بروید.
  • حتما التهاب یا نشانه های عفونت در اطراف محل کاتتر را بررسی کنید. این علائم شامل خروج چرک یا پوست حساس، قرمز، متورم و آسیب دیده می باشد.
  • ناحیه اطراف کاتتر را با استفاده از آب و صابون روزی دو مرتبه تمیز کنید و سپس با یک حوله تمیز خشک کنید.
  • به هیچ وجه از پودر یا لوسیون در پوست اطراف محل کاتتر استفاده نکنید.
  • در هنگامی که کاتتر ادراری در مثانه قرار دارد، از نزدیکی پرهیز کنید.
  • هیچ گاه لوله سوند فولی را هنگامی که کیسه ادراری پر به آن وصل است نکشید و کیسه را با لوله متصل به آن بلند نکنید.
  • سوند فولی را هر ٢ هفته یکبار اما کیسه ادراری متصل به سوند (urine bag) را هر ٥ روز یکبار تعویض کنید.

عوارض استفاده از سوند فولی

  • کاتتر فولی ممکن است عفونت ادراری را به داخل مثانه منتقل کند و ریسک عفونت در ادرار به ازای روزهایی که کاتتر در داخل مجرا است افزایش باید.
  • اگر بالون قبل از اینکه کاتتر به طور کامل درون مجرا و مثانه قرار گیرد، باز شود، خونریزی، صدمه و حتی پارگی در مجرا ممکن است رخ دهد.
  • در بعضی افراد، تنگی های مجرا و اسکار و جای زخم بلندمدت و دائم مجرا رخ می دهد.
  • اسپاسم و گرفتگی مثانه می تواند در زمانی که کاتتر تعبیه می شود، رخ دهد. این گرفتگی، حس ناگهانی شدید برای ادرار کردن را به فرد دست می دهد و می تواند دردناک باشد. اغلب، ادرار از اطراف قسمت خارجی کاتتر، در هنگام اسپاسم نشت می کند. دارودرمانی می تواند برای اسپاسم مثانه تجویز شود.

چه زمانی نیاز به مراجعه به پزشک جهت عوارض سوند فولی داریم؟

۱️⃣ هر گونه ادرار قرمز یا خونریزی واضح از طریق مجرا

۲️⃣ هر علامتی که از بین نرود.

۳️⃣ نشانه های عفونت که شامل موارد زیر می شوند:

  • احساس سوزش در هنگام ادرار
  • تکرر ادرار یا فوریت برای ادرار کردن
  • درد افزایش یابنده در زیر شکم
  • تب
  • ترشحات بدبو خارج شونده از مجرای خروجی ادراری یا از ناحیه تناسلی
  • قرمزی یا تورم در ناحیه تناسلی
  • درد در ناحیه پیشابراه یا ناحیه تناسلی

سوند فولی

اگر بیمار با سوند فولی از بیمارستان ترخیص شود یا در خانه سوند فولی تعبیه گردد، در صورت مشاهده هر کدام از موارد زیر به اورژانس مراجعه کند:

۱️⃣ خونریزی واضح از طریق مجرا

۲️⃣تهوع و استفراغ

۳️⃣ سرگیجه

۴️⃣ علائم عفونت ادراری که قبل تر ذکر شد

۵️⃣ علائم احتباس ادراری که عبارتند از:

  • وقفه یا تاخیر در شروع ادرار
  • فشار آوردن به منظور ادرار
  • کاهش در سایز یا فشار در جریان ادرار
  • توقف در جریان ادرار
  • عدم جریان ادرار به داخل کیسه ادراری یا urine bag علیرغم گذشت بیش از ٦ ساعت زمان
  • احساس عدم تخلیه کامل مثانه

۶️⃣ علائم تحریکی ادراری که عبارتند از:

  • تکرر ادرار
  • سوزش ادرار
  • درد یا فوریت
  • افزایش دفعات ادرار در شب و یا خیس کردن رختخواب در هنگام شب

توصیه پزشک

در انتها این نکته یاد آوری می شود که کاتتر ادراری (سوند فولی) خود یکی از عوامل افزایش ریسک عفونت ادراری بوده و نحوه درست مراقبت و حفاظت از آن حائز اهمیت فراوان است.

 

دکتر شهریار ناطق متخصص و جراح مجاری ادراری

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

متخصص ارولوژی و جراح کلیه، مجاری ادراری و تناسلی، عضو انجمن ارولوژی اروپا، عضو انجمن ارولوژی ایران و مدیر گروه ارولوژی بیمارستان آتیه.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کند و طبق قوانین امکان تجویز دارو وجود ندارد.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر ش.یزد پنجشنبه ۱۹ فروردین ۰( 3 روز پیش) تعداد بازدید: 9 مشاهده پرسش
    پس از عمل بد خیم تومور مثانه و شیمی درمانی 6 هفته و دچار کجی آلت بهنگام نعوذ شدم. لطفا راهنمایی حل مشکل بفرمایید.با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۹ فروردین ۰( 3 روز پیش)
      سلام باید معاینه شوید
  • تصویر کاربر محمد جمعه ۶ فروردین ۰( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 15 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر پدرم بزرگی پروستات دارند اگر دارو تاموسلسین مصرف نکند نمی تواند ادرار کند وسوند فولی وصل کردم آیا داروی هست از بزرگی پروستات جلوگیری کند
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۶ فروردین ۰( 2 هفته پیش)
      سلام لطفا با کلیه مدارک به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر ستاره سه شنبه ۳ فروردین ۰( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 15 مشاهده پرسش
    سلام . سال نو مبارک . پدرم ۳۰ روزه عمل قلب انجام داده و حدود ۶ روز توی بیمارستان سوند بهش وصل کرده بودن . الان بعد از گذشت ۳۰ روز هنوز بی اختیاری ادرار داره و نمیتونه خودش رو کنترل کته و از ایزی لایف داره استفاده میکنه . البته سوزش هم داشت که با مصرف دارو کمتر شده . اگر ممکنه ممنون میشم برای درمان بی اختیاری راهنمایی بفرمایید.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۳ فروردین ۰( 2 هفته پیش)
      سلام لطفا برای مشاوره آنلاین اقدام کنید
  • تصویر کاربر _ دوشنبه ۹ فروردین ۰( 1 هفته پیش) تعداد بازدید: 12 مشاهده پرسش
    با سلام چندین بار است که برای پدر سوند فولی کار می گذاریم ولی بعد از یکی دو روز کارکردن عدم تخلیه مشاهده میشود و از اطراف مجاری ادراری به بیرون نشت میکند لطفا راهنمایی بفرمایید مشکل از کجا پیش می آید .
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۹ فروردین ۰( 1 هفته پیش)
      سلام به علت انقباضات مثانه و تحریک سوند است
  • تصویر کاربر یونس سه شنبه ۱۰ فروردین ۰( 1 هفته پیش) تعداد بازدید: 10 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر ممنون میشم جواب بدید
    پدر من سه ماه پیش نمیتونست ادرار کنه بردیم بیمارستان گفتن کراتینش رفته بالا سوند وصل کردن بعد دیالیز شد بعد از ناحیه دیالیز لخته خون آورد مجبور بستری کردیم یک ماه دکتر گفتن ادرار نکردنش به خاطر سنگ مثانه هست که اول تو ‌کلیه بوده مجاری ادراریشو مسدود کرده بعد افتاده داخل مثانه الان به خاطر لخته پاش دو ماه گذشته و ما مجبورا ترخیص کردیم همه دکترا به خاطر وارفارین گرفتنش حاضر نشدن سنگ مثانه شو عمل کنن الان ما ترخیص کردیم تو خونه سوند بهش وصله به نظر شما چکار کنیم کم کم احساس میکنم سوندش عفونت هم آورده خواهشا کمکمون کنید.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۱۰ فروردین ۰( 1 هفته پیش)
      سلام لطفا با کلیه مدارک به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر حجت چهارشنبه ۱۱ فروردین ۰( 1 هفته پیش) تعداد بازدید: 6 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید من سه روز پیش عمل جراحی شکستگی الت داشتم و از بیمارستان مرخص شدم میخواستم بدونم سوند تا چه مدت باید وصل باشه والتم وپایین التم بد جور سیاه شدهاین سیاهی خوب مشه یا مشکلی واسم پیش میاره؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۱۱ فروردین ۰( 1 هفته پیش)
      سلام بهتر است با جراح خود مشورت کنید
  • تصویر کاربر مهدی پنجشنبه ۲۳ بهمن ۹۹( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 33 مشاهده پرسش
    بیماری نخایی هستم .فولی استفاده میکنم میخام بدونم ترشحاتی ک از کنار فولی میاد بیرون چی هستن؟ عفونت یا منی ادم؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۲۳ بهمن ۹۹( 1 ماه پیش)
      سلام امکان هر دو هست گرچه شانس عفونت بیشتر است
  • تصویر کاربر سعید جمعه ۱۷ بهمن ۹۹( 2 ماه پیش) تعداد بازدید: 36 مشاهده پرسش
    پدر من شش ماه پیش تمور نزدیک نخاع بود که عمل کردن برداشتن و الان شش ماه سوند داره ولی الان بشدت سوزش داره - خونم کمی میاد - شکمش نفخ میکنه ادارار قطع میشه وقتی نفخش میشکنه ادرارش باز میشه --دیروز از کنار سوند ادرار میومد این یعنی چی؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۱۷ بهمن ۹۹( 2 ماه پیش)
      سلام به علت تحریک سوند و انقباض مثانه هست
  • تصویر کاربر محمد سه شنبه ۳۰ دی ۹۹( 2 ماه پیش) تعداد بازدید: 51 مشاهده پرسش
    با سلام و احترام خدمت پزشک محترم
    بعلت داشتن تومور نخاعی و احتباس ادرار مجبور به استفاده از سوند فولی شدم و پس از جراحی نیز بعلت مشکل راه رفتن سوند ماندنی شد و الان بیش از یکسال است که از سوند استفاده کرده و مرتبا ننیز تعویض میکنیم ولی پس از بازکردن سوند و انتظار چند ساعته ادرار بدون سوند تخلیه نمیشود و به اجبار با سوند تخلیه میشود و عفونت نسبتا زیادی نیز از طریق لوله به کیسه وارد میشود و الان نوک آلتم هم نسبتا گشاد شده لطفا راهنمایی فرمایید که اندازه نوک دوباره برخواهد شد یا خیر؟ با تتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۳۰ دی ۹۹( 2 ماه پیش)
      سلام بهتر است CIC کنید
  • تصویر کاربر علی یکشنبه ۲۸ دی ۹۹( 2 ماه پیش) تعداد بازدید: 49 مشاهده پرسش
    سلام من چهار روز پیش عمل بسته تنگی مجرا انجام‌دادم و بهم سوند وصل کردن برای مدت یک هفته بعضی اوقات از داخل لوله و از اول مجرای ادرار که سوند وارد میشه خون خارج‌میشه که دکتر گفته تا یک هفته ای که سوند دائم وصله اشکال نداره ولی دیشب وسط خواب احساس سوزش ادرار میکردم و بلند شدم نشستم یکمی که سوزش کم شد دوباره خوابیدم ولی دوباره اون سوزش برگشت خواستم ببینم مشکل مهمه یا نه؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۸ دی ۹۹( 2 ماه پیش)
      سلام خیر مصرف مایعات را بیشتر کنید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات پیشنهادی

آدرس مطب

تهران – جنب بیمارستان آتیه – ساختمان پزشکان آتیه – طبقه ۴

شماره تماس

در این مقاله مطالعه می‌کنید:

پرسش از دکتر