روش گذاشتن سوند فولی + عوارض سوند ادراری

کاتتر فولی (سوند فولی) لوله استریل نازکی است که به درون مثانه وارد می شود تا جریان ادرار را حفظ کند. به دلیل اینکه می تواند درون مثانه برای مدت زمانی جای گیرد و بماند، به آن کاتتر جای گیرنده ‏(Indwelling Catheter) نیز می گویند.

در انتهای سوند فولی یک بادکنک قرار دارد که با آب استریل پر می شود تا مانع از خارج شدن سوند فولی از مثانه شود. ادرار از طریق لوله کاتتر به درون کیسه ادراری تخلیه می شود.

سوند فولی در چه مواردی استفاده می شود؟

  • احتباس ادرار که منجر به تاخیر و یا توقف در شروع ادرار شود، فشار آوردن به منظور ادرار کردن، کاهش در سایز و فشار جریان ادراری، منقطع شدن جریان ادراری و احساس عدم خالی شدن مثانه.
  • انسداد پیشابراه به وسیله وضعیت آناتومیکالی که ادرار کردن را سخت نماید، مانند: هیپرتروفی و بزرگی پروستات، سرطان پروستات یا باریک شدن و تنگی پیشابراه.
  • کنترل دقیق خروجی ادراری در فرد بیمار یا مجروح
  • جمع آوری نمونه ادرار استریل به منظور تشخیص بیماری
  • اختلال مربوط به عصب مثانه، مانند پس از ضربه به ستون فقرات ( سوند فولی می تواند به طور مداوم به منظور کمک به ادرار کردن بیمار تعبیه شود)
  • مطالعات تصویربرداری از مجرای ادراری تحتانی
  • پس از جراحی بر روی غده پروستات
  • پس از جراحی در ناحیه تناسلی، مانند ترمیم شکستگی لگن یا هیسترکتومی
  • شرایطی که وضعیت ذهنی فرد را مختل کند مانند دمانس یا زوال عقل

آماده شدن برای سوند فولی

ناحیه تناسلی را کاملا تمیز نگاه دارید. از لباس های زیر نخی به نسبت گشاد استفاده کنید و از مواد شیمیایی سوزش آور در ناحیه تناسلی پیش از تعبیه کاتتر استفاده نکنید.

گذاشتن سوند فولی

چگونه کاتتر فولی تعبیه می شود؟

  • پیشابراه و نواحی اطراف آن به وسیله محلولی ضدعفونی شده و با گاز استریل پاک می شوند. پاک کردن به صورت دایره ای از مجرای خروجی ادرار شروع می شود و در نواحی اطراف ختم می شود.
  • سپس کاتتر به وسیله یک ژل لوبریکانت یا روان کننده که محلول در آب می باشد از طریق پیشابراه به داخل مثانه وارد می شود.
  • زمانی که کاتتر به طور کامل عبور داده شد، بالون درون مثانه قرار می گیرد و سپس به طور آرام به وسیله ۱۰ سی سی آب مقطر با سرنگ پر می شود. باد شدن بالون به هیچ وجه دردناک نمی باشد.
  • در این هنگام ادرار در صورت وجود داشتن در مثانه از طریق لوله کاتتر به درون کیسه ادراری متصل به آن تخلیه می شود.

❇ کیسه ادراری

زمانی که در بیمارستان سوند فولی تعبیه شود، کیسه ادراری متصل به آن به وسیله یک قلاب به پایین تخت متصل می شود. در هنگام ترخیص از بیمارستان، اگر همچنان نیاز به سوند فولی باشد، کیسه ادراری با یک کیسه قابل حمل که به آن کیسه پایی نیز می گویند تعویض می شود. همچنین چسب چسبنده ای برای نگه داری کیسه در ناحیه ساق پا تعبیه می شود.

چگونه سوند فولی خارج می شود؟

برای خارج سازی سوند فولی ابتدا باید بالون پر شده با آب مقطر خالی گردد. به این منظور سرنگ خالی را به لوله کاتتر متصل کرده و آب مقطر خودبخود به وسیله فشار خود به داخل سرنگ بر میگردد. پس از اطمینان از خالی شدن کامل بالون، می توانید سوند فولی را آرام خارج کنید.

سوند فولی

مراقبت های لازم برای سوند فولی

  • همواره قبل و بعد از تعبیه سوند فولی دستان خود را بشوئید.
  • همواره مطمئن شوید که جریان ادراری از طریق لوله سوند به داخل کیسه ادراری برقرار است و همچنین نگذارید لوله کاتتر پیچ خورده و یا گرفته شود.
  • همواره سطح کیسه ادراری از سطح مثانه باید پایین تر باشد
  • همواره مطمئن شوید کیسه ادراری حاوی ادرار به لوله کاتتر فشار وارد نکند و آنرا به سمت پایین نکشد.
  • اگر منعی برای استحمام ندارید به راحتی می توانید وقتی سونداژ شده اید به حمام بروید.
  • حتما التهاب یا نشانه های عفونت در اطراف محل کاتتر را بررسی کنید. این علائم شامل خروج چرک یا پوست حساس، قرمز، متورم و آسیب دیده می باشد.
  • ناحیه اطراف کاتتر را با استفاده از آب و صابون روزی دو مرتبه تمیز کنید و سپس با یک حوله تمیز خشک کنید.
  • به هیچ وجه از پودر یا لوسیون در پوست اطراف محل کاتتر استفاده نکنید.
  • در هنگامی که کاتتر ادراری در مثانه قرار دارد، از نزدیکی پرهیز کنید.
  • هیچ گاه لوله سوند فولی را هنگامی که کیسه ادراری پر به آن وصل است نکشید و کیسه را با لوله متصل به آن بلند نکنید.
  • سوند فولی را هر ٢ هفته یکبار اما کیسه ادراری متصل به سوند (urine bag) را هر ٥ روز یکبار تعویض کنید.

عوارض استفاده از سوند فولی

  • کاتتر فولی ممکن است عفونت ادراری را به داخل مثانه منتقل کند و ریسک عفونت در ادرار به ازای روزهایی که کاتتر در داخل مجرا است افزایش باید.
  • اگر بالون قبل از اینکه کاتتر به طور کامل درون مجرا و مثانه قرار گیرد، باز شود، خونریزی، صدمه و حتی پارگی در مجرا ممکن است رخ دهد.
  • در بعضی افراد، تنگی های مجرا و اسکار و جای زخم بلندمدت و دائم مجرا رخ می دهد.
  • اسپاسم و گرفتگی مثانه می تواند در زمانی که کاتتر تعبیه می شود، رخ دهد. این گرفتگی، حس ناگهانی شدید برای ادرار کردن را به فرد دست می دهد و می تواند دردناک باشد. اغلب، ادرار از اطراف قسمت خارجی کاتتر، در هنگام اسپاسم نشت می کند. دارودرمانی می تواند برای اسپاسم مثانه تجویز شود.

چه زمانی نیاز به مراجعه به پزشک جهت عوارض سوند فولی داریم؟

۱️⃣ هر گونه ادرار قرمز یا خونریزی واضح از طریق مجرا

۲️⃣ هر علامتی که از بین نرود.

۳️⃣ نشانه های عفونت که شامل موارد زیر می شوند:

  • احساس سوزش در هنگام ادرار
  • تکرر ادرار یا فوریت برای ادرار کردن
  • درد افزایش یابنده در زیر شکم
  • تب
  • ترشحات بدبو خارج شونده از مجرای خروجی ادراری یا از ناحیه تناسلی
  • قرمزی یا تورم در ناحیه تناسلی
  • درد در ناحیه پیشابراه یا ناحیه تناسلی

سوند فولی

اگر بیمار با سوند فولی از بیمارستان ترخیص شود یا در خانه سوند فولی تعبیه گردد، در صورت مشاهده هر کدام از موارد زیر به اورژانس مراجعه کند:

۱️⃣ خونریزی واضح از طریق مجرا

۲️⃣تهوع و استفراغ

۳️⃣ سرگیجه

۴️⃣ علائم عفونت ادراری که قبل تر ذکر شد

۵️⃣ علائم احتباس ادراری که عبارتند از:

  • وقفه یا تاخیر در شروع ادرار
  • فشار آوردن به منظور ادرار
  • کاهش در سایز یا فشار در جریان ادرار
  • توقف در جریان ادرار
  • عدم جریان ادرار به داخل کیسه ادراری یا urine bag علیرغم گذشت بیش از ٦ ساعت زمان
  • احساس عدم تخلیه کامل مثانه

۶️⃣ علائم تحریکی ادراری که عبارتند از:

  • تکرر ادرار
  • سوزش ادرار
  • درد یا فوریت
  • افزایش دفعات ادرار در شب و یا خیس کردن رختخواب در هنگام شب

توصیه پزشک

در انتها این نکته یاد آوری می شود که کاتتر ادراری (سوند فولی) خود یکی از عوامل افزایش ریسک عفونت ادراری بوده و نحوه درست مراقبت و حفاظت از آن حائز اهمیت فراوان است.

 

دکتر شهریار ناطق متخصص و جراح مجاری ادراری

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

7+
برای گرفتن نوبت دکتر شهریار ناطق با شماره ۰۹۱۲۹۷۲۷۷۸۰ ، ٨٨٣٦٧٣٥٣  تماس بگیرید یا از طریق صفحه نوبت دهی اینترنتی اقدام نمائید.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر جوادمظاهری پنجشنبه ۹ مرداد ۹۹( 3 روز پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر خسته نباشید
    پدر من دارای تومور داخل مثانه هست که دوبار این تومور برداشته شد
    اما طبق سونوگرافی مجددا پیشرفت داشته

    ازتون عاجزانه خاهش میکنم
    کمک کنید ما واقعا نمیدونیم باید چکارکنیم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۹ مرداد ۹۹( 3 روز پیش)
      سلام لطفا جواب پاتولوژیهای قبلی را برایم بفرستید
  • تصویر کاربر محمد یکشنبه ۵ مرداد ۹۹( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام
    پدرم ۷۵سالش هست و ۱۰۰ کلیو وزن داره اخیرا رو بستر افتاده نمیتونه بلد شه و بعلت درد پشت و تنگی نفس نمیشه طولانی بشینه و نمیتونه بیشتر از جند دقیقه به پهلو بخوابه و به خواطر ادراش سوند نصب کردیم اما اکثرا ادارش با خون همراهه
    میشه راهنمایی کنین
    ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۵ مرداد ۹۹( 1 هفته پیش)
      سلام،نیاز به توضیحات تکمیلی است لطفا از طریق فرم مشاوره آنلاین موجود در سایت اقدام کنید
  • تصویر کاربر Abdy سه شنبه ۷ مرداد ۹۹( 5 روز پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر پدر من حدودا یکماه است که پروستات عمل کرده واز سوند در حال حاضر استفاده میکنه ولی از کنار آلتش و بغل لوله سوند ادرار خارج می‌شود دلیلش چه میتونه باشه ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۷ مرداد ۹۹( 5 روز پیش)
      سلام به علت اسپاسم و انقباض عضلات مثانه هست
  • تصویر کاربر مسعود دوشنبه ۱۸ فروردین ۹۹( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام آقای دکتر .
    پدر اینجانب دارای کانسر ریه هستن ، ده روز به علت عفونت در بیمارستان بستری شدن و شوند گزاشته شد بعد پانزده روز شوند رو تعویض کردیم امروز ، منتها درد شدید دارن و خون از لوله میاد و سوزش هم دارن، میشه راهنمایی کنید چیکار باید بکنم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۱۸ فروردین ۹۹( 3 ماه پیش)
      سلام،مسکن،انتی بیوتیک،مصرف مایعات فراوان
  • تصویر کاربر مهدی پنجشنبه ۱۴ فروردین ۹۹( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید من خواهرم ۳۵ سالش مشکله متانه و کلیه داره و سوند استفاده می‌کنه ماهی یکبار هم سوندش باید عوض بشه ولی یه مدتیه که آخرین بار سوندش و عوض کردیم این سری کلا با سریه قبل فرق کرده چون درد معده داره و همراه با استفراغ وتب و لرزم داره یه مدت کوتاهی هم چند روزه بستری شد ولی بهتره ولی بعضی اوقات درد معده و استفراغ داره و ده سالم سوند داره و یکی از کلیه هاش کار می‌کنه لطفاً راهنمایی بفرمایید؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۴ فروردین ۹۹( 4 ماه پیش)
      سلام،درد معده و استفراغ ربطی به سوند ندارد
  • تصویر کاربر عنایت دوشنبه ۱۱ فروردین ۹۹( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام شرمنده برای تعویض سوند فولی روی مثانه در شهر خرم اباد به کجا مراجعه کنیم ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۱۱ فروردین ۹۹( 4 ماه پیش)
      سلام،اطلاعی ندارم
  • تصویر کاربر زهره شنبه ۹ فروردین ۹۹( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام برای مادرم سوند فولی گذاشتم و بعد از ۱۵ روز دوباره تعویض کردیم ، ولی سیستوسل به نظرم اذیت میکرد ، ( ایشون دچار کانسر scc هستن و روند بیماری و ناتوان شدنشان و هوشیاری هم کم شده و غذا و قرص خوردن برایشان خیلی سخت و دشوار شده ) و دیشب با داشتن سوند ادرار بیرون ریخته شده بود و مجبور به خارج کردن سوند شدیم ولی از ساعت ۸ صبح تا ۸ شب هنوز ادرار نکرده ودر ضمن مایع مصرف نکرده و خوابه ممنون میشم چکار باید انجام دهیم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۹ فروردین ۹۹( 4 ماه پیش)
      سلام،دوباره سوند بگذارید اگر ادرار خارج نشد به پزشک مراجعه کنید
  • تصویر کاربر علی شنبه ۹ فروردین ۹۹( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام با عرض خسته نباشید بابام ۸۵سالشه تومور مستانه داشت دو بار تراشیده حال زده کلیه هاش را درگیر کرده حال برای دردش ترامادون تجویز شده تکرر اداری هر پنج دقیقه کلافه اش کرده خواهشمندم راهنمای کنید با تشکر.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۹ فروردین ۹۹( 4 ماه پیش)
      سلام،نیاز به مراجعه حضوری است چرا کلا مثانه را خارج نکردید؟اگر هم امکان جراحی ندارند باید کمو تراپی و رادیو تراپی شود
  • تصویر کاربر alisan شنبه ۹ فروردین ۹۹( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام خدمت جناب دکتر مادرم ۷۱ ساله است و حدود ۴ساله که سوند دارند به دلیل بی اختیاری اوایل هر ۶ ماه یک بار عفونت شدید می گرفتند که بستری میشدند العان حدود ۵ ماه است که از کنار فولی ادرار نشت میکند دکتر قبلا بردم قرص مترونیدازول برای هرشب و سفکسیم برای ۳روز بعد از تعویض سوند دادند ولی العان مشکل نشت زیاد ادرار است سوند شماره ۱۶ استفاده میشود آیا داروی خواصی هست در زمن کم کاری کلیه هم دارند با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۷ فروردین ۹۹( 4 ماه پیش)
    2. تصویر کاربر alisan شنبه ۹ فروردین ۹۹( 4 ماه پیش)
      با عرض سلام و تشکر از پاسخ دادن میشه لطف کنید بگید چه نوع انتی کلوراژیک اگه درست گفته باشم باید مصرف بشه از داروخانه چه بگیرم فقط بگم انتی کلوراژیک ممنون
    3. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۹ فروردین ۹۹( 4 ماه پیش)
      تجویز دارو از طریق سایت امکانپذیر نیست
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر محمد یکشنبه ۲۵ اسفند ۹۸( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید یک سوالی داشتم اگه جوابمو بدید ممنون میشم من هرجی سوند اداری میزاریم بعد خودش میاد بیرون یعنی همونی ک توی مسانه میمونه ک با سرنگ اب مقطر میریزم داخل دوباره پاره میشه
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۵ اسفند ۹۸( 4 ماه پیش)
      جنس سوند ایراد دارد
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر