منو

روش گذاشتن سوند فولی + عوارض سوند ادراری

فهرست مطالب

کاتتر فولی (سوند فولی) لوله استریل نازکی است که به درون مثانه وارد می شود تا جریان ادرار را حفظ کند. به دلیل اینکه می تواند درون مثانه برای مدت زمانی جای گیرد و بماند، به آن کاتتر جای گیرنده ‏(Indwelling Catheter) نیز می گویند.

در انتهای سوند فولی یک بادکنک قرار دارد که با آب استریل پر می شود تا مانع از خارج شدن سوند فولی از مثانه شود. ادرار از طریق لوله کاتتر به درون کیسه ادراری تخلیه می شود.

سوند فولی در چه مواردی استفاده می شود؟

  • احتباس ادرار که منجر به تاخیر و یا توقف در شروع ادرار شود، فشار آوردن به منظور ادرار کردن، کاهش در سایز و فشار جریان ادراری، منقطع شدن جریان ادراری و احساس عدم خالی شدن مثانه.
  • انسداد پیشابراه به وسیله وضعیت آناتومیکالی که ادرار کردن را سخت نماید، مانند: هیپرتروفی و بزرگی پروستات، سرطان پروستات یا باریک شدن و تنگی پیشابراه.
  • کنترل دقیق خروجی ادراری در فرد بیمار یا مجروح
  • جمع آوری نمونه ادرار استریل به منظور تشخیص بیماری
  • اختلال مربوط به عصب مثانه، مانند پس از ضربه به ستون فقرات ( سوند فولی می تواند به طور مداوم به منظور کمک به ادرار کردن بیمار تعبیه شود)
  • مطالعات تصویربرداری از مجرای ادراری تحتانی
  • پس از جراحی بر روی غده پروستات
  • پس از جراحی در ناحیه تناسلی، مانند ترمیم شکستگی لگن یا هیسترکتومی
  • شرایطی که وضعیت ذهنی فرد را مختل کند مانند دمانس یا زوال عقل

آماده شدن برای سوند فولی

ناحیه تناسلی را کاملا تمیز نگاه دارید. از لباس های زیر نخی به نسبت گشاد استفاده کنید و از مواد شیمیایی سوزش آور در ناحیه تناسلی پیش از تعبیه کاتتر استفاده نکنید.

گذاشتن سوند فولی

چگونه کاتتر فولی تعبیه می شود؟

  • پیشابراه و نواحی اطراف آن به وسیله محلولی ضدعفونی شده و با گاز استریل پاک می شوند. پاک کردن به صورت دایره ای از مجرای خروجی ادرار شروع می شود و در نواحی اطراف ختم می شود.
  • سپس کاتتر به وسیله یک ژل لوبریکانت یا روان کننده که محلول در آب می باشد از طریق پیشابراه به داخل مثانه وارد می شود.
  • زمانی که کاتتر به طور کامل عبور داده شد، بالون درون مثانه قرار می گیرد و سپس به طور آرام به وسیله 10 سی سی آب مقطر با سرنگ پر می شود. باد شدن بالون به هیچ وجه دردناک نمی باشد.
  • در این هنگام ادرار در صورت وجود داشتن در مثانه از طریق لوله کاتتر به درون کیسه ادراری متصل به آن تخلیه می شود.

❇ کیسه ادراری

زمانی که در بیمارستان سوند فولی تعبیه شود، کیسه ادراری متصل به آن به وسیله یک قلاب به پایین تخت متصل می شود. در هنگام ترخیص از بیمارستان، اگر همچنان نیاز به سوند فولی باشد، کیسه ادراری با یک کیسه قابل حمل که به آن کیسه پایی نیز می گویند تعویض می شود. همچنین چسب چسبنده ای برای نگه داری کیسه در ناحیه ساق پا تعبیه می شود.

چگونه سوند فولی خارج می شود؟

برای خارج سازی سوند فولی ابتدا باید بالون پر شده با آب مقطر خالی گردد. به این منظور سرنگ خالی را به لوله کاتتر متصل کرده و آب مقطر خودبخود به وسیله فشار خود به داخل سرنگ بر میگردد. پس از اطمینان از خالی شدن کامل بالون، می توانید سوند فولی را آرام خارج کنید.

سوند فولی

مراقبت های لازم برای سوند فولی

  • همواره قبل و بعد از تعبیه سوند فولی دستان خود را بشوئید.
  • همواره مطمئن شوید که جریان ادراری از طریق لوله سوند به داخل کیسه ادراری برقرار است و همچنین نگذارید لوله کاتتر پیچ خورده و یا گرفته شود.
  • همواره سطح کیسه ادراری از سطح مثانه باید پایین تر باشد
  • همواره مطمئن شوید کیسه ادراری حاوی ادرار به لوله کاتتر فشار وارد نکند و آنرا به سمت پایین نکشد.
  • اگر منعی برای استحمام ندارید به راحتی می توانید وقتی سونداژ شده اید به حمام بروید.
  • حتما التهاب یا نشانه های عفونت در اطراف محل کاتتر را بررسی کنید. این علائم شامل خروج چرک یا پوست حساس، قرمز، متورم و آسیب دیده می باشد.
  • ناحیه اطراف کاتتر را با استفاده از آب و صابون روزی دو مرتبه تمیز کنید و سپس با یک حوله تمیز خشک کنید.
  • به هیچ وجه از پودر یا لوسیون در پوست اطراف محل کاتتر استفاده نکنید.
  • در هنگامی که کاتتر ادراری در مثانه قرار دارد، از نزدیکی پرهیز کنید.
  • هیچ گاه لوله سوند فولی را هنگامی که کیسه ادراری پر به آن وصل است نکشید و کیسه را با لوله متصل به آن بلند نکنید.
  • سوند فولی را هر ٢ هفته یکبار اما کیسه ادراری متصل به سوند (urine bag) را هر ٥ روز یکبار تعویض کنید.

عوارض استفاده از سوند فولی

  • کاتتر فولی ممکن است عفونت ادراری را به داخل مثانه منتقل کند و ریسک عفونت در ادرار به ازای روزهایی که کاتتر در داخل مجرا است افزایش باید.
  • اگر بالون قبل از اینکه کاتتر به طور کامل درون مجرا و مثانه قرار گیرد، باز شود، خونریزی، صدمه و حتی پارگی در مجرا ممکن است رخ دهد.
  • در بعضی افراد، تنگی های مجرا و اسکار و جای زخم بلندمدت و دائم مجرا رخ می دهد.
  • اسپاسم و گرفتگی مثانه می تواند در زمانی که کاتتر تعبیه می شود، رخ دهد. این گرفتگی، حس ناگهانی شدید برای ادرار کردن را به فرد دست می دهد و می تواند دردناک باشد. اغلب، ادرار از اطراف قسمت خارجی کاتتر، در هنگام اسپاسم نشت می کند. دارودرمانی می تواند برای اسپاسم مثانه تجویز شود.

چه زمانی نیاز به مراجعه به پزشک جهت عوارض سوند فولی داریم؟

1️⃣ هر گونه ادرار قرمز یا خونریزی واضح از طریق مجرا

2️⃣ هر علامتی که از بین نرود.

3️⃣ نشانه های عفونت که شامل موارد زیر می شوند:

  • احساس سوزش در هنگام ادرار
  • تکرر ادرار یا فوریت برای ادرار کردن
  • درد افزایش یابنده در زیر شکم
  • تب
  • ترشحات بدبو خارج شونده از مجرای خروجی ادراری یا از ناحیه تناسلی
  • قرمزی یا تورم در ناحیه تناسلی
  • درد در ناحیه پیشابراه یا ناحیه تناسلی

سوند فولی

اگر بیمار با سوند فولی از بیمارستان ترخیص شود یا در خانه سوند فولی تعبیه گردد، در صورت مشاهده هر کدام از موارد زیر به اورژانس مراجعه کند:

1️⃣ خونریزی واضح از طریق مجرا

2️⃣تهوع و استفراغ

3️⃣ سرگیجه

4️⃣ علائم عفونت ادراری که قبل تر ذکر شد

5️⃣ علائم احتباس ادراری که عبارتند از:

  • وقفه یا تاخیر در شروع ادرار
  • فشار آوردن به منظور ادرار
  • کاهش در سایز یا فشار در جریان ادرار
  • توقف در جریان ادرار
  • عدم جریان ادرار به داخل کیسه ادراری یا urine bag علیرغم گذشت بیش از ٦ ساعت زمان
  • احساس عدم تخلیه کامل مثانه

6️⃣ علائم تحریکی ادراری که عبارتند از:

  • تکرر ادرار
  • سوزش ادرار
  • درد یا فوریت
  • افزایش دفعات ادرار در شب و یا خیس کردن رختخواب در هنگام شب

توصیه پزشک

در انتها این نکته یاد آوری می شود که کاتتر ادراری (سوند فولی) خود یکی از عوامل افزایش ریسک عفونت ادراری بوده و نحوه درست مراقبت و حفاظت از آن حائز اهمیت فراوان است.

 

دکتر شهریار ناطق متخصص و جراح مجاری ادراری

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

متخصص ارولوژی و جراح کلیه، مجاری ادراری و تناسلی، عضو انجمن ارولوژی اروپا، عضو انجمن ارولوژی ایران و مدیر گروه ارولوژی بیمارستان آتیه.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کند و طبق قوانین امکان تجویز دارو وجود ندارد.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر alisan شنبه ۹ فروردین ۹۹( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 201 مشاهده پرسش
    سلام خدمت جناب دکتر مادرم ۷۱ ساله است و حدود ۴ساله که سوند دارند به دلیل بی اختیاری اوایل هر ۶ ماه یک بار عفونت شدید می گرفتند که بستری میشدند العان حدود ۵ ماه است که از کنار فولی ادرار نشت میکند دکتر قبلا بردم قرص مترونیدازول برای هرشب و سفکسیم برای ۳روز بعد از تعویض سوند دادند ولی العان مشکل نشت زیاد ادرار است سوند شماره ۱۶ استفاده میشود آیا داروی خواصی هست در زمن کم کاری کلیه هم دارند با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۷ فروردین ۹۹( 2 سال پیش)
    2. تصویر کاربر alisan شنبه ۹ فروردین ۹۹( 2 سال پیش)
      با عرض سلام و تشکر از پاسخ دادن میشه لطف کنید بگید چه نوع انتی کلوراژیک اگه درست گفته باشم باید مصرف بشه از داروخانه چه بگیرم فقط بگم انتی کلوراژیک ممنون
    3. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۹ فروردین ۹۹( 2 سال پیش)
      تجویز دارو از طریق سایت امکانپذیر نیست
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر محمد یکشنبه ۲۵ اسفند ۹۸( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 186 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید یک سوالی داشتم اگه جوابمو بدید ممنون میشم من هرجی سوند اداری میزاریم بعد خودش میاد بیرون یعنی همونی ک توی مسانه میمونه ک با سرنگ اب مقطر میریزم داخل دوباره پاره میشه
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۵ اسفند ۹۸( 2 سال پیش)
      جنس سوند ایراد دارد
  • تصویر کاربر جج جمعه ۲ اسفند ۹۸( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 184 مشاهده پرسش
    با سلام چند ماهی هست که هنگام دویدن و فوتبال بازی کردن یه درد همراه با سوزش در ناحیه زیر شکم متصل به کشاله پا بوجود میاد دکتر متخصص داخلی و ارتوپد رفتم، سنوگرافی، وآزمایش خون هم دادم ولی میگن چیزی نیست چکار باید بکنم؟ در ضمن 4سال پیش هم واریکوسل عمل کردم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲ اسفند ۹۸( 2 سال پیش)
      سلام،لطفا به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر مرتضی شنبه ۲۶ بهمن ۹۸( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 221 مشاهده پرسش
    فولی شماره ۱۶فیکس کردم ولی این میدهد
    دلیل این دادن سوند چیه ایت باید شماره ی بزرگتر بزنم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۲۶ بهمن ۹۸( 2 سال پیش)
      سلام،به دلیل انقباضات مثانه ناشی از اثر تحریکی سوند است ربطی به شماره بزرگتر ندارد بالون سوند را کم کرده و انتی کولینرژیک مصرف کنید
  • تصویر کاربر احمد شنبه ۲۶ بهمن ۹۸( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 241 مشاهده پرسش
    با سلام و خداقوت
    دكتر مادرم ٦٤ سالشه،دو هفته پيش بخاطر سرگيجه برديم بيمارستان،كه دو روز تو اي سي يو بود و ٢ روز تو بخش، اين مدت بهش سوند وصل كردن، بعد ٣ روز ك ملاقات داشتيم ميگفت ميسوزه و نصف ادرارشم خارج از سومد و مجراي تناسلي خارج ميشد نصفشم از طريق سوند....

    الان بعد دو هفته،
    سوزش و درد شديد اطراف شكم ،زير و پهلوي شكم داره
    تكرر إدرار
    خشكي دهان داره و گاهي تلخ ميشه
    دو روز هم تب ميكرد
    ازمايش إدرار هم داديم ميگفتن عفونت داره و پروتيين دفع ميكنه

    با توجه به اين علايم احتمال اسيب كليه هست؟ يا معده و روده؟ چه كار بايد كنيم؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۲۶ بهمن ۹۸( 2 سال پیش)
      سلام،عفونت ادراری دارند انرا درمان کنید
  • تصویر کاربر افروز دوشنبه ۷ مرداد ۹۸( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 564 مشاهده پرسش
    باسلام و عرض ادب
    برای خواهر اینجانب به مدت یک شب تا ظهر فردا،دربیمارستان سوند وصل شد.خواهرم به دلیل ایست قلبی و cpr در بیمارستان بستری شد.در سوند مقدار زیادی خون بود و بعد از خروج سوند نیز بعد از ادرار کردن خون بطورواضح دیده میشود و اختیار ادرار خود را از دست داده است و دکتر با وجود تمام این موارد، ایشان را از بیمارستان ترخیص نموده است.تنها توصیه دکتر خوردن مایعات بوده است.سوال اینجانب این است که چه باید کرد؟و آیا اختیار ادرار ایشان قابل برگشت است؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۷ مرداد ۹۸( 3 سال پیش)
      سلام،این اختلال معمولا گذرا بوده و بر اثر سونداژ است
  • تصویر کاربر Saeed4640 یکشنبه ۶ مرداد ۹۸( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 384 مشاهده پرسش
    من مجرای ادرار مسدود شده بود عمل کردم تا دوماه ادرار راحت وروان بود ولی دوباره ادرارم موقع تخلیه مثل قبل از عمل بافشار کمتری همراه باسوزش شده
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۶ مرداد ۹۸( 3 سال پیش)
      سلام،باید پس از عمل تنگی مجرا تا مدتی خودتان به خودتان سوند بزنید(CIC)تا تنگی دو مرتبه برگشت نکند
  • تصویر کاربر رضاه جمعه ۲۱ تیر ۹۸( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 210 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر بنده از افغانستان مزاحم تون شدم جناب دکتر برادرم از نواعی پاین ناف درد خفیف داره گاهی مواقع دردش شدید میشه بنظرتون چکار باید انجام بدم لطفا کمکم کنید ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۱ تیر ۹۸( 3 سال پیش)
      سلام،اگر این درد همراه با علائم ادراری مانند تکرر ادرار و سختی در دفع ادرار باشد بیشتر به نفع التهاب پروستات و اگر فاقد علائم همراه باشد به نفع اسپاسم و گرفتگی عضلانی است
  • تصویر کاربر Fgh جمعه ۲۱ تیر ۹۸( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 612 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر وقت شما بخیر. خواهر من به علت سرطان تخمدان حدود یک و ماه و نیم هست سوند فولی دارن و خیلی اذیت میشن و درد و سوزش دارن می خواستم بدونم سوزش و درد همراه با سوند هست و طبیعیه یا غیرعادی هست و علت خاصی داره که قابل رفع هست. ممنون میشم سوالمو جواب بدید.🙏
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۱ تیر ۹۸( 3 سال پیش)
      سلام،مایعات بیشتر مصرف کنند قرص فنازو پیریدین هر ۸ ساعت ۱ عدد مصرف کنند و از نظر عفونت ادراری بررسی شوند
  • تصویر کاربر محمد جمعه ۲۱ تیر ۹۸( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 239 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید
    ۱۹ سال سن دارم مجرای ادرار از بالای کیسه بیضه ینی پایین ترین نقطه آلت هستش.یه بار تو تقریبا نه یا ده سالگی عمل شدم برای همین موضوع.و در حالت نعوض الت کج است.
    عمل جراحی تا چه سنی انجام میشه؟و چه شرایطی داره؟اگ میشه یکم توضیح بدید.
    ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۱ تیر ۹۸( 3 سال پیش)
      سلام،.جراحی در شما الزامی است
      عمل در هر سنی قابل انجام است اما هر چه سن کمتر باشد قدرت ترمیم بالاتر و احتمال شکست عمل کمتر است
درحال دریافت اطلاعات
مقالات پیشنهادی

آدرس مطب

تهران – جنب بیمارستان آتیه – ساختمان پزشکان آتیه – طبقه ۴

شماره تماس

در این مقاله مطالعه می‌کنید:

پرسش از دکتر