علت کوچک شدن بیضه ها چیست؟ [+ درمان]

فهرست مطالب

در این نوشتار به بررسی علل کوچک شدن بیضه در مردان از جمله ارکیت، واریکوسل، پیچش بیضه و …  می پردازیم و روش های درمان آن را بیان می کنیم.

بیضه چیست؟

بیضه ها دو غده واقع در کیسه بیضه و جز سیستم باروری مردانه می باشند. وظیفه اصلی کیسه بیضه یا اسکروتوم، تنظیم دمای اطراف بیضه ها بوده که این کار را به وسیله جمع شدن در پاسخ به هوای سرد و آزاد شدن و رها شدن در پاسخ به هوای گرم انجام می دهد. با این مکانیزم، افراد حس می کنند که بیضه های آنان از حد نرمال کوچکتر و یا بزرگتر شده است.
اگر چه تعریف دقیق آتروفی بیضه، شامل کوچک شدن و کاهش سایز در حجم بیضه ها است نه کیسه بیضه ها. آتروفی بیضه به چندین دلیل می تواند رخ دهد که از جمله آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
  • صدمه مستقیم
  • بیماری های زمینه ای
  • قرار گرفتن در معرض برخی مواد شیمیایی

علائم آتروفی بیضه

شاه علامت در آتروفی بیضه ها کوچک شدن یک یا هر دو بیضه می باشد، علائم دیگر بر اساس سن بیمار می تواند با آن همراه شود:

❇ علائم پیش از بلوغ

برای افرادی که هنوز به بلوغ نرسیده اند، علائم همراه آن شامل عدم وجود خصوصیات ثانویه جنسی مانند موی صورت، موی عانه، افزایش سایز آلت است.

❇ علائم پس از بلوغ

اگر فرد به بلوغ رسیده باشد علائمی چون کاهش میل و رانه جنسی، ناباروری، کاهش توده عضلانی، فقدان یا کاهش رشد موی صورت، فقدان یا کاهش رشد موی عانه و بیضه های نرم تر از حالت عادی دیده می شود.

کوچک شدن بیضه

علت کوچک شدن بیضه

❇ ارکیت

به التهاب بافت بیضه گفته می شود. شاه علامت در این بیماری، تورم و درد بیضه ها می باشد که می تواند با تب و تهوع همراه باشد. اگر چه در ابتدا تورم بیضه موجب بزرگتر دیده شدن بیضه ها می شود اما ارکیت در نهایت می تواند منجر به آتروفی بیضه شود. دو نوع اصلی ارکیت وجود دارد :
  • ویروسی

به طور معمول به وسیله ویروس اوریون ایجاد می شود. تقریبا یک سوم مردان که پس از بلوغ به اوریون مبتلا شده اند، درگیری به صورت ارکیت را تجربه کرده اند. غالبا ارکیت ویروسی، ۴ الی ۷ روز پس از ابتلا به اوریون رخ می دهد.
  •  باکتریایی

این نوع از ارکیت اغلب به علت عفونت های منتقله از راه جنسی مانند سوزاک یا کلامیدیا رخ می دهد. در برخی از موارد گزارش شده، از طریق التهاب مجاری ادرار (یورتریت ) یا عفونت منتقله از طریق سوندگذاری یا عبور وسایل جراحی از طریق مجرای ادراری بوجود می آید. از علل دیگر بوجود آورنده آتروفی می توان موارد زیر را ذکر کرد:

واریکوسل خفیف

❇ واریکوسل

به اتساع شبکه پامپینی فرم یا شبکه وریدی بیضوی واریکوسل گویند که به طور معمول بیضه سمت چپ را درگیر می کند و باعث آسیب به لوله های تولید کننده اسپرم در بیضه ها شده و در نهایت بیضه ها کوچک می شوند.

❇ سن

همانند زنان که در سیر سیکل باروری خود به سن یائسگی می رسند و تغییرات هورمونی را تجربه می کنند، برخی از مردان پروسه مشابهی به نام آندروپوز را تجربه می کنند که در آن سطح تستوسترون در بدن کاهش یافته و در نهایت آن، آتروفی بیضه ها رخ خواهد داد.

پیچ خوردگی بیضه

❇ پیچش (تورشن) بیضه

به حالتی که بیضه به دور طناب اسپرماتیک (که وظیفه خونرسانی به بیضه ها را بر عهده دارد) گردش کند و پیچ بخورد، تورشن یا پیج خوردگی بیضه اطلاق می شود. کاهش جریان خون می تواند باعث درد و تورم در بیضه شود. اگر در چندین ساعت اولیه پیچش (۴ الی ۶ ساعت اول) درمان صورت نگیرد، می تواند باعث از بین رفتن دائمی بافت بیضه شود.

❇ درمان جایگزینی تستوسترون (TRT)

برخی از مردان آتروفی بیضه را در طی درمان با تستوسترون تجربه می کنند. چون این درمان سبب توقف تولید هورمون آزادکننده گونادوتروپین(GnRH) می شود. (هورمونی که از هیپوتالاموس ترشح شده و بر هیپوفیز تاثیر گذاشته و باعث تولید هورمون LH می شود.)
بدون وجود GnRH غده هیپوفیز از تولید هورمون لوتئینی کننده (LH) دست برمی دارد و در صورت عدم وجود LH، بیضه ها دیگر تستوسترون تولید نخواهند کرد که در نهایت منجر به کوچک شدن بیضه ها می شود.

❇ استفاده از استروژن یا استروئید های آنابولیک

مکمل های آنابولیک استروئید یا استروژن می توانند اثری مانند TRT روی هورمون ها بگذارند و باعث کاهش تولید تستوسترون شوند.

❇ استفاده بیش از حد از الکل

استفاده بیش از حد الکل می تواند هم باعث کاهش تستوسترون و هم سبب آسیب بافتی شود که هر دو منجر به آتروفی بیضوی می شوند.

تشخیص کوچک شدن بیضه

به منظور یافتن علت زمینه ای ، پزشک از بیمار سوالاتی درباره شیوه زندگی (یافتن عادت های تغذیه ای خاص) و تاریخچه شخصی جنسی می پرسد. سپس با معاینه بیضه ها، اندازه، شکل، بافت و یا سفتی آنها معاینه می شود. بسته به نتایج معاینه، برخی از تست های زیر در خواست می شود:
  • سونوگرافی از بیضه ها
  • آزمایش کامل خون
  • تست سطح تستوسترون

درمان دارویی پروستات

درمان آتروفی بیضه ها

درمان مانند تمامی بیماری های دیگر، بستگی به عامل زمینه ای دارد. اگر آتروفی بیضه به علت عفونت های منتقله جنسی یا دیگر عفونت ها باشد، مصرف یک دوره آنتی بیوتیک نیاز می باشد.
در موارد دیگر مانند استفاده بیش از حد الکل، تغییر شیوه زندگی کمک کننده می باشد. در موارد حاد چون تورشن یا پیچش بیضه، درمان مناسب، جراحی می باشد. اگر چه حالت هایی که باعث آتروفی بیضه می شوند اغلب به راحتی درمان می شوند اما آتروفی به خودی خود همواره برگشت پذیر نیست.
در بسیاری از موارد، درمان زودرس و سریع احتمال برگشت پذیری آتروفی را افزایش می دهد. این مورد در حالت تورشن بیضه بسیار مشاهده می شود. 

توصیه پزشک

برای جلوگیری از آتروفی و کوچک شدن بیضه ها مراجعه به موقع به پزشک و دریافت درمان مناسب در زمان مناسب بسیار ضروری است چرا که در حال حاضر درمان طبیعی به منظور معکوس کردن روند آتروفی و از بین رفتن بیضه ها وجود ندارد.

 

دکتر شهریار ناطق جراح و متخصص کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

متخصص ارولوژی و جراح کلیه، مجاری ادراری و تناسلی، عضو انجمن ارولوژی اروپا، عضو انجمن ارولوژی ایران و مدیر گروه ارولوژی بیمارستان آتیه.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

ثبت سوال جدید غیرفعال می‌باشد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر Sina دوشنبه ۱۸ فروردین ۹۹( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 284 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر خسته نباشید
    اقای دکتر بعد از عمل جراحی واریکسل خود ارضایی ضرر داره؟
    و ایا بعد از عمل واریکسل تعداد اسپرم ها زیاد میشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۱۸ فروردین ۹۹( 2 سال پیش)
  • تصویر کاربر حسن پنجشنبه ۱۴ فروردین ۹۹( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 250 مشاهده پرسش
    آیا واریکوسل نیاز به درمان دارد ؟ از عوارض آن اختلال در آمیزش می تواند باشد ؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۴ فروردین ۹۹( 2 سال پیش)
  • تصویر کاربر مانستر پنجشنبه ۱۴ فروردین ۹۹( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 165 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید
    آقای دکتر من۲۱ سالمه و یه مدت احساس میکنم بیضم کوچیک تر از قبل شده شایدم اشتباه کنم ولی همچین حسی دارم بعد تو سرما بیضم ک جمع میشه طوری ک انگار یه بیضه داشته باشم و بیضیه سمت چپم انگار ندارم و موقعی ک گرم میشه دوباره بیضیه سمت چپم به حالت عادی خودش بر میگرد نه دردی دارمذنه چیزی عادیم فقط میخواستم بدونم مشکل دارهذیا اگ داره راه حلش چیه
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۴ فروردین ۹۹( 2 سال پیش)
      سلام،لطفا سونوگرافی انجام دهید
  • تصویر کاربر جدیدی پنجشنبه ۱۴ فروردین ۹۹( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 254 مشاهده پرسش
    سلام وعرض ادب خدمت جناب دکترمحترم، همسرمن بیضه سمت راستشون کمی کوچیک شد خودش میگه توده ای هم حس میشه دراون ناحیه، ضربه نخورده، ارثی نیست ودر انزال هم مشکل نداره به نظرشمامیتونه خطرناک باشه؟؟؟ ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۴ فروردین ۹۹( 2 سال پیش)
      سلام،سونوگرافی انجام دهید
  • تصویر کاربر N چهارشنبه ۱۳ فروردین ۹۹( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 186 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر خسته نباشید
    اقای دکتر جواب ازمایش اسپرم من قبل از عمل ۶۵ درصد بود ایا ۶۵ درصد باعث نگرانی میشه یا نه و همچنین بعد از عمل بیشتر میشه درصد اسپرمم بالا میره؟ ممنون میشم اگه جواب بدین
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۱۳ فروردین ۹۹( 2 سال پیش)
      سلام،سوالتان مبهم است
  • تصویر کاربر محمد پنجشنبه ۷ فروردین ۹۹( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 151 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من 10 سال پیش عمل واریکوسل دو طرفه انجام دادم اما اندازه بیضه چپم همچنان کوچیک میباشد سوالم اینه که در موقه استمناع حس میکنم بیضه ام چپم کوچیکتر میشه واینکه ایا نباید بعد عمل اندازه بیضه به حالت طبیعی برگرده ممنون میشم اگه جوابم رو بدین
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۷ فروردین ۹۹( 2 سال پیش)
      سلام،اگر واریکوسل سبب اتروفی بیضه شود اندازه بیضه بر نمیگردد
  • تصویر کاربر آقای چهارشنبه ۶ فروردین ۹۹( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 414 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت دکتر گرامی.بنده 24 سال سن دارم و مجرد هستم.مدت ها هست رگ های زیر بیضه سمت چپم انگار ورم کردن جوری که وقتی دست میزنم به راحتی قابل لمس هستن خواستم بدونم مشکل از چیست؟ درباره واریکوسل مطالعه کردم نوشته بود رگ های بالای بیضه ولی بنده رگ. های زیر بیضم ورم کرده هستن ایا مشکل خاصی هست؟مشکلی برای باروری و ازدواج پیش نمی آید؟
    باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۶ فروردین ۹۹( 2 سال پیش)
      سلام،سونوگرافی رنگی از عروق بیضه انجام دهید
  • تصویر کاربر N چهارشنبه ۲۱ اسفند ۹۸( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 138 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید 
    اقای دکتر من ۲۱ سالمه مجرد هستم، ۳ ماه پیش مهر ماه عمل واریکسل انجام دادم و قبل از عمل بیضه راستم درد میکرد و بیضه چپم اصلا درد نمیکرد رفتم سونو گرافی نشون داد ک واریکسل گرید۲ در بیضه چپم دارم و بیضه چپم نسبت به بیضه راستم کوچک تر شده بود و ازمایش اسپرم هم داده بودم ۶۵ هزار بود میخواستم اینو بدونم الان ۳ ماهه عمل کردم بیضم رشد نکرده آیا ب اندازه قبلی برمیگرده یا نه؟و آیا باعث ناباروری میشه؟و آیا واریکسل بیضه چپ باعث میشه بیضه راستم درد کنه؟
    ممنون میشم اگه جواب بدین
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۲۱ اسفند ۹۸( 2 سال پیش)
  • تصویر کاربر فرهاد چهارشنبه ۲۱ اسفند ۹۸( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 321 مشاهده پرسش
    با سلام
    دو سال است که میل جنس ام کم شده است و آزمایشات سطح تستسترون و سونوگرافی بیضه انجام دادم و مدت یکسال هفته ای دو بار آمپول HCGتزریق کردم ولی وضع بدتر شده است و بیضه هایم کوچکتر شده و اصلا میل جنسی ندارم لطفا راهنماییم نمایید با سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۲۱ اسفند ۹۸( 2 سال پیش)
      سلام،میزان تزریق HCG شما بسیار زیاد و غیر نرمال بوده است لطفا به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر محمد سه شنبه ۲۰ اسفند ۹۸( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 227 مشاهده پرسش
    سلام بیضه سمت چپ از سمت راست پایین تر است و بعضی اوقات درد دربیضه ها مثل گرفتن و ول کردن در چند ثانیه است
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۲۰ اسفند ۹۸( 2 سال پیش)
درحال دریافت اطلاعات
مقالات پیشنهادی

آدرس مطب

تهران – جنب بیمارستان آتیه – ساختمان پزشکان آتیه – طبقه ۴

شماره تماس

در این مقاله مطالعه می‌کنید: