سندرم نفروتیک + علائم و درمان

فهرست مطالب

سندرم نفروتیک، به مجموعه ای از علائم گفته می شود که نشان دهنده آسیب کلیوی است. این موارد شامل موارد زیر می باشد:

  • آلبومینوری: وجود مقدار زیادی پروتئین در ادرار
  • چربی خون: بالاتر بودن میزان چربی و کلسترول خون از حد طبیعی
  • ادم یا تورم: معمولاً در پا (ساق، مچ و کف پا) و کمتر در دست یا صورت
  • هیپوآلبومینمی: پایین بودن سطوح آلبومین در خون
 

سندرم نفروتیک چیست؟

آلبومین، پروتئینی است که مانند یک اسفنج عمل کرده و مایع اضافی را از بافت های بدن به جریان خون می کشاند تا توسط کلیه ها دفع شود. با نشت آلبومین به ادرار، خون توانایی جذب مایعات اضافی از بافت های بدن را از دست می دهد و ادم ایجاد می گردد.     

سندرم نفروتیک، به دلیل وجود مشکل در بخشی از کلیه، به نام گلومرول، ایجاد می شود که همانند یک فیلتر عمل می نماید. گلومرول ها، رگ های خونی کوچکی در کلیه هستند که مواد زائد و مایعات اضافی را از خون خارج کرده و به صورت ادرار به مثانه می فرستند.

با عبور خون از کلیه سالم، گلومرول ها مواد زائد را فیلتر کرده و به خون اجازه می دهند سلول ها و پروتئین های مورد نیاز بدن را در خود نگه دارد. با این حال، وقتی گلومرول ها آسیب ببینند، پروتئین های خون، مانند آلبومین، می توانند به ادرار وارد شوند. در سندرم نفروتیک، بیش از 3 گرم پروتئین، طی 24 ساعت، از گلومرول ها وارد ادرار می گردد؛ این مقدار پروتئین نشت شده، تقریبا 20 برابر بیشتر از حد مجاز است.

سندروم نفروتیک در بزرگسالان

علت بروز سندرم نفروتیک

سندرم نفروتیک، می تواند به دلیل ابتلا به بیماری هایی که فقط کلیه ها را تحت تأثیر قرار می دهند، مانند گلومرولواسکلروز بخش مرکزی (FSGS) یا نفروپاتی غشایی، ایجاد گردد. بیماری هایی که فقط کلیه ها را تحت تأثیر قرار می دهند، عامل اولیه بروز سندرم نفروتیک می باشند. معمولاً در این بیماری ها، آسیب گلومرولی به دلایل ناشناخته ایجاد می گردد. 

در FSGS، شایع ترین علت بروز سندرم نفروتیک، قسمت هایی از گلومرول، دچار اسکار (زخم) می شوند. در نفروپاتی غشایی، مولکول های ایمنی، رسوبات مضری روی گلومرول ها ایجاد می کنند. سندرم نفروتیک، همچنین می تواند در اثر ابتلا به بیماری های سیستمیک، مانند لوپوس، ایجاد شود؛ بیماری هایی که بسیاری از بخش های بدن را تحت تاثیر قرار می دهند. 

بیماری های سیستمیکی که کلیه ها را تحت تأثیر قرار می دهند، علل ثانویه بروز سندرم نفروتیک می باشند. بیش از 50 درصد از موارد ابتلا به سندرم نفروتیک در بزرگسالان، ناشی از علل ثانویه هستند که شایع ترین آن ها دیابت است.

علائم و نشانه های سندرم نفروتیک

علاوه بر آلبومینوری، هیپرلیپیدمی، ادم و کاهش مقدار آلبومین، افراد مبتلا به سندرم نفروتیک ممکن است دچار عوارض زیر گردند:

عوارض سندرم نفروتیک

از دست دادن پروتئین های بدن، می تواند منجر به بروز عوارض مختلفی در افراد مبتلا به سندرم نفروتیک شود. برخی از پروتئین های موجود در خون، از لخته شدن آن جلوگیری می کنند، دفع این پروتئین ها به ادرار، می تواند سبب ایجاد لخته گردد. لخته های خونی می توانند جریان خون و اکسیژن را در رگ ها مسدود کنند. 

از دست دادن ایمونوگلوبولین ها، پروتئین های مرتبط با سیستم ایمنی که در مبارزه با بیماری ها و عفونت ها نقش دارند، منجر به افزایش خطر ابتلا به عفونت هایی مانند: 

  • ذات الریه (عفونت ریه)
  • سلولیت (عفونت پوستی)
  • پریتونیت (عفونت شکمی مرتبط با صفاق)
  • مننژیت (عفونت مرتبط با مغز و ستون فقرات)
علائم سندروم نفروتیک در بزرگسالان

داروهای تجویز شده برای درمان سندرم نفروتیک نیز می توانند خطر ابتلا به این عفونت ها را افزایش دهند. سایر عوارض سندرم نفروتیک عبارتند از:

تشخیص سندروم نفروتیک در بزرگسالان

تشخیص سندرم نفروتیک

نمونه گیری از ادرار، برای تشخیص ابتلا به سندرم نفروتیک انجام می گردد. سندرم نفروتیک با وجود مقدار زیادی پروتئین در ادرار تشخیص داده می شود. بخش عمده پروتئین های از دست رفته را آلبومین تشکیل می دهد، اگرچه بسیاری از پروتئین های مهم دیگر نیز در این بیماری از دست می روند.

درمان سندرم نفروتیک

درمان سندرم نفروتیک، شامل درمان علت زمینه ای و همچنین اقدامات لازم برای کاهش فشار خون، ادم، کلسترول و خطر ابتلا به عفونت است. درمان این عارضه معمولاً به کمک داروها و تغییر رژیم غذایی صورت می گیرد.

1_ داروهای کاهنده فشار خون

می توانند از پیشرفت بیماری کلیوی، که باعث بروز سندرم نفروتیک می شود، نیز به طور قابل توجهی جلوگیری کنند. دو گروه از داروهای کاهنده فشار خون، با کاهش فشار درون گلومرول ها و در نتیجه کاهش آلبومینوری، در کاهش سرعت پیشرفت بیماری کلیوی موثر بوده اند؛ این داروها شامل مهارکننده های آنزیم تبدیل کننده آنژیوتانسین (ACE) و مسدود کننده های گیرنده آنژیوتانسین (ARB) می باشند. 

بسیاری از افراد، برای کنترل فشار خون خود، به دو یا چند دارو نیاز دارند. علاوه بر مهار کننده های ACE یا ARB، دیورتیک ها (داروهایی که به افزایش دفع مایعات از کلیه کمک می کنند) نیز می تواند در کاهش فشار خون و همچنین ادم مفید باشند. مسدود کننده های بتا، مسدود کننده های کانال کلسیمی و سایر داروهای فشار خون نیز می توانند مورد استفاده قرار گیرند. از استاتین ها نیز می توان برای کاهش کلسترول خون استفاده نمود. 

2_ تزریق واکسن 

افراد مبتلا به سندرم نفروتیک، حتما باید واکسن پنوموکوک (نوعی باکتری ایجادکننده عفونت) و واکسن سالانه آنفلوانزا را دریافت کنند.

3_ داروهای رقیق کننده خون 

داروهای رقیق کننده خون نیز معمولاً، فقط برای آن دسته از بیمارانی تجویز می گردند که دچار لخته خون شده اند. این داروها به عنوان یک اقدام پیشگیرانه استفاده نمی شوند.

4_ درمان سندروم نفرروتیک با رژیم غذایی

می دانیم که رژیم غذایی، تغذیه و مواد مغذی دریافتی، در ایجاد یا پیشگیری از سندرم نفروتیک در بزرگسالان نقش دارد. افراد مبتلا به این عارضه، بهتر است برای کاهش میزان ادم، سدیم دریافتی بدن (عموما از نمک و مایعات خوراکی) را کاهش دهند. همچنین، برای کنترل هایپرلیپیدمی، بهتر است از رژیم غذایی استفاده گردد که محوای چربی اشباع و کلسترول کمی دارد.

دکتر شهریار ناطق متخصص اورولوژی

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در email

متخصص ارولوژی و جراح کلیه، مجاری ادراری و تناسلی، عضو انجمن ارولوژی اروپا، عضو انجمن ارولوژی ایران و مدیر گروه ارولوژی بیمارستان آتیه.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کند و طبق قوانین امکان تجویز دارو وجود ندارد.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
مقالات پیشنهادی

آدرس مطب

تهران – جنب بیمارستان آتیه – ساختمان پزشکان آتیه – طبقه ۴

شماره تماس

در این مقاله مطالعه می‌کنید:

پرسش از دکتر