چگونه اسید اوریک و اوره خون را پایین بیاوریم؟

اوره یکی از مواد حاصل از سوخت و ساز پروتئین های بدن است که در کبد تولید شده و به طور کامل از کلیه ها دفع می شود. بنابراین میزان اوره خون به صورت غیرمستقیم بیانگر عملکرد کلیه ها است. در این مقاله به بررسی اوره و اسید اوریک خون می پردازیم.

هرگاه مقدار مصرف (سوخت و ساز) پروتئین افزایش یابد (مثلا در اثر افزایش میزان گوشت در رژیم غذایی و یا خونریزی گوارشی) یا فعالیت کلیه ها دچار اختلال شود و یا خون غلیظ گردد (مثلا در پی کاهش طولانی مدت میزان مایع مصرفی و یا دفع فراوان آب از بدن به علت اسهال طولانی و شدید)، میزان اوره هم افزایش می یابد.

هم چنین از ٥٠ سالگی به بعد، به ازای هر ١٠ سال، مختصری میزان اوره خون افزایش می یابد که به علت کاهش ذاتی عملکرد کلیه در اثر افزایش سن است.

مقدار طبیعی اوره خون در بالغین ۴۵-۱۵ mg/dl و در کودکان ۴۰-۱۰ mg/dl می باشد. بنابراین این آزمایش عمدتا بیانگر میزان آب بدن و تا حدی وضعیت عملکردی کلیه است.

‏ BUN یا میزان نیتروژن اوره خون نیز به صورت غیرمستقیم بیانگر میزان اوره می باشد. در واقع از ضرب مقادیر BUN در عدد ١/٨ میزان اوره خون مشخص می شود. برای مثال اگر در فردی میزان BUN ٢٠ باشد میزان اوره خون آن شخص ٣٦ است. میزان طبیعی BUN در بالغین حدودا ۲۰-۱۰ mg/dl است.

علت پایین بودن اوره خون

از علل کاهش سطح اوره خون (BUN) می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  •  میزان پروتئین دریافتی کم باشد. (سوء تغذیه)
  • سنتز و ساخت پروتئین مختل شود. (بیماری کبدی)
  • میزان دریافت مایعات بیش از حد لازم باشد. (هیدراتاسیون بیش از حد)

علل افزایش اوره ی خون

از علل افزایش اوره ی خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • اختلال کلیوی
  • از دست رفتن آب بدن
  • خونریزی گوارشی و یا خونریزی های داخلی بدن
  • مصرف برخی از داروها نظیر متوترکسات، کاربامازپین و انتی بیوتیک های آمینوگلیکوزیدی مانند جنتامایسین یا امیکاسین

از اختلالات کلیوی افزایش دهنده ی اوره خون می توان به دلایل پیش کلیوی (کاهش حجم مایعات بدن به علت کم آبی مفرط و یا خونریزی و از دست دادن حجم)، بیماری های درگیر کننده پارانشیم کلیه (سنگ کلیه بزرگ و متعدد، عفونت کلیه وسیع و یا بیماری های کیست کلیه) و یا علل بعد از کلیه (سنگ حالب انسدادی، تنگی شدید محل اتصال حالب به لگنچه کلیه و یا بزرگی پروستات انسدادی و مزمن) اشاره کرد.

نقرس

علل افزایش اسید اوریک خون

اسید اوریک ماده حاصل از سوخت و ساز مواد آلی به نام پورین ها (از ترکیبات اصلی هسته سلول ها) بوده که قسمت عمده آن توسط کلیه ها (ادرار) و مابقی توسط روده (مدفوع) دفع می شود.

میزان طبیعی اسید اوریک خون بین ۸٫۳-۳٫۶ میلی گرم در دسی لیتر است افزایش مختصر در میزان اسید اوریک معمولا بی علامت است ، اما افزایش واضح در میزان اسید اوریک خون سبب رسوب آن در بافت های نرم، نقرس، رسوب آن در کلیه و ایجاد سنگ کلیه اسید اوریکی می شود.

معمولا حملات نقرس خود را به صورت تورم، قرمزی و درد در مفصل انگشت شست پا، پس از مصرف یک وعده غذایی حاوی گوشت قرمز زیاد نشان می دهد.

هر گونه افزایش در میزان اسید اوریک خون، حاصل از افزایش در مصرف منابع حاوی اسید اوریک، اختلال در ساخت آن و یا اختلال در دفع آن (نارسایی کلیه) است. از علل افزایش اسید اوریک خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • مصرف داروهای ادرار آور
  • مصرف نوشیدنی های الکلی
    ژنتیک
  • کم کاری تیروئید
  • مصرف داروهای ضعیف کننده ی سیستم ایمنی
  • عفونت وسیع
  • چاقی
  • لوسمی
  • لنفوم
  • مصرف زیاد کافئین
  • جراحی وسیع
  • پرتو درمانی
  • از مهم ترین علل بالا بودن اوره، نارسایی کلیه و عدم توانایی کلیه برای دفع اسید اوریک می باشد.
‼ نکته: ورزش سنگین و فعالیت زیاد هم می تواند باعث افزایش اسید اوریک شود.

علل کاهش اسید اوریک خون

از علل کاهش اسید اوریک خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • بیماری ویلسون
  • سندرم فانکلیس
  • سندرم STIDH

رژیم غذایی

توصیه های غذایی برای کاهش اسید اوریک خون

اگر اسید اوریک بالایی دارید توصیه های غذایی برای کاهش اسید اوریک شامل کاهش مصرف پروتئین، کاهش مصرف گوشت قرمز، کاهش مصرف جگر، کاهش مصرف ماکیان و کاهش مصرف احشاء داخلی(کله پاچه، مغز و دنبلان) است. به طور کلی توصیه می شود که مواد غذایی حاوی پورین را در رژیم غذایی کاهش دهید.

هم چنین مصرف موادی مانند اسفناج، گل کلم، مارچوبه، ریواس، حبوبات و لوبیا، قارچ و عدس را محدود کنید. تخم مرغ حاوی میزان کم پورین بوده و سبب افزایش بارز در میزان اسید اوریک خون نمی شود اما به دلیل اسیدی کردن خون سبب افزایش دردهای ناشی از نقرس می شود.

توصیه می شود مصرف گوجه فرنگی، توت فرنگی و زرده تخم مرغ را به علت اسیدی کردن خون، محدود کنید. بهتر است به جای زرده از سفیده تخم مرغ استفاده کنید.

از آنجایی که چربی زیاد مانع دفع اسید اوریک می شود، بهتر است از مصرف غذاهای چرب خودداری کنید. توصیه می شود بیش از ٣٠٪؜ از انرژی روزانه از منابع چربی تامین نشود.
آب بیشتری مصرف کنید، رژیم غذایی را رعایت کنید و لاغر شوید. بهتر است روند کاهش وزن تدریجی و ملایم باشد چرا که رژیم غذایی سخت و کاهش وزن سریع، باعث افزایش اسید اوریک می شود.

از آنجایی که ورزش سنگین خود باعث افزایش میزان اسید اوریک خون می شود به بیماران توصیه می شود که هفته ای ٣ جلسه، هر بار به مدت ٣٠ دقیقه ورزش کنند. پیاده روی و شنا از گزینه های مناسب می باشند.

سنجش میزان اسید اوریک خون

  • برای آزمایش اسید اوریک توصیه می شود که ۴ ساعت قبل ناشتا بوده و از ۲ ساعت قبل از آن دارو مصرف نشود.
  • از داروهای افزایش دهنده یا کاهنده ی اسید اوریک قبل از آزمایش استفاده نشود.
  • از مصرف زیاد پروتئین قبل از آزمایش خودداری شود.
  • قبل از آزمایش به مدت چند روز رژیم غذایی عادی داشته باشید و مواد غذایی با حجم زیاد پروتئین مصرف نکنید.
  • برای آزمایش اوره ی خون نیازی به ناشتا بودن نمی باشد اما از چند روز قبل از آزمایش رژیم غذایی پر کربوهیدرات و پر پروتئین مصرف نشود.

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

5+
برای گرفتن نوبت دکتر شهریار ناطق با شماره ۰۹۱۲۹۷۲۷۷۸۰ ، ٨٨٣٦٧٣٥٣  تماس بگیرید یا از طریق صفحه نوبت دهی اینترنتی اقدام نمائید.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

ثبت سوال جدید غیرفعال می‌باشد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر رامین جمعه ۲۰ اردیبهشت ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام. آقای دکتر بنده حدود یک سال پیش با درد شدید انگشت شست بعد آزمایش متوجه شدم اسید اوریک خونم 10.2 هست. دکتر قرص الپرینول و کلشی سین را تجویز کردند. طی این مدت 3بار دیگه ازمایش دادم و اسید اوریکم به 8 و سپس 6.6 و چند روز پیش هم 6.5 گزارش شد. چون در 6ماه گذشته دردی هم نداشتم کلشی سین را قطع کردم. اوره خونم البته درین مدت همواره حدود 30 گزارش شد (محدوده نرمال در کیت ازمایشم 17تا40 بوده) اما کراتینین خونم در ابتدا 1.6 بود (محدوده نرمال ازمایشم 0.7 تا 1.4 بوده) و طی این مدت رسید به 1.5 بعد 1.25 سپس 1.34 و الان 1.42. متخصص کلیه سونو کردم گفت سالمه. با توجه به قدم 186 و وزنم 98 و سنم35 ایشون گفتند 1.43 هم نرماله براتون. سئوالم اینه قرص الپرینول را تا کی باید مصرف کنم؟ چرا کراتینین خونم نمیاد روی مثلا 1 یا 1.1؟ درحالیکه آب زیاد میخورم اما گوشت قرمز قبلا میخوردم اما الان خیلی کمتر کردم ولی گوشت مرغ همچنان مصرف میکنم. با تشکر فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۰ اردیبهشت ۹۸( 1 ماه پیش)
      سلام،تغییرات جزئی در کراتینین طبیعی است اینکه تا کی باید الوپورینول را مصرف کنید کاملا بستگی به پاسخ دهی بدن شما به درمان و میزان پایبندی شما به رژیم غذایی دارد بد نیست برای خونرسانی بهتر به کلیه ها از پنتوکسی فیلین و اسید فولیکذهم استفاده کنید
  • تصویر کاربر قاسم جمعه ۲۰ اردیبهشت ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    مردی 62 ساله هستم در یگ آزمایش مقدار قند ناشتا 135 و اوره 44 واسید اوریک 4.5 و کراتین 1.5 وALT46 میباشد با این شرایط روزه هستم اگر ممکن است بفرمایید روزه برای من چگونه است ودر ظاهر امر سختی و مشکلی احساس نمی گنم با تشکر فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۰ اردیبهشت ۹۸( 1 ماه پیش)
      سلام،اسید اوریک و‌کراتینین شما خوب است راجع به قند خود با پزشک‌غدد مشورت کنید
  • تصویر کاربر بهمن دوشنبه ۱۶ اردیبهشت ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام و عرض ادب و احترام حضور محترم آقای دکتر ناطق
    بنده از ابتدای امسال دچار سرماخوردگی شدید شدم که اثرات هر چند کاهش شدید پیدا کرده با این حال گرفتگی بینی ادامه دارد علت آن را در فضای مجازی جستجو کردم که بسیار ناراحت کننده بود اشاره شده بود سیستم ایمنی ضعیف است . که میتواند ناشی از هپاتیت , HIV,و یا سرطان خون باشد بسیار نگران شدم . در تاریخ ۹۷/۱۰/۳۰ ازمایش خون داده بودم که مقدار BUN 21.7 میباشد در ضمن قبلا پروستات کمی بزرگ شده بود و نیز سوزش ادرار دارم . ۳روز است که بدنم مور مور میشود از حضرتعالی در خواست کمک دارم ، سن من هم ۶۱سال میباشد با عرض ارادت
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۱۶ اردیبهشت ۹۸( 1 ماه پیش)
      سلام،خیلی به گفته های اینترنت اتکا نکنید
      به جای فکرهای ترسناک به دکتر گوش و حلق و بینی مراجعه کنید
  • تصویر کاربر علی پنجشنبه ۱۲ اردیبهشت ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام . یکی از اقوام که آقای ۲۹ساله هستند با حال بسیار بد به پزشک مراجعه کردند و متوجه شدند که اوره خون ۵۰۰ شده و الان بستری هست و داره دیالیز میشه میخواستم بپرسم امیدی هست که کلیه ش دوباره کار کنه؟ و گفتن که کبدش هم درگیر شده، کبدش چطور میشه؟ توروخدا جواب بدید لطفا
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۱۲ اردیبهشت ۹۸( 1 ماه پیش)
      سلام،علت زمینه ای بیماری چیست؟
  • تصویر کاربر بانو جمعه ۶ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام،مادرم با 74سال سن،در ازمایش خون میزان کراتینین 1،5،اوره56و اسید آوریک7،8 ،بوده و باکتری به میزان 600-ضمنا قرص کنترل فشارخون ،و گاهی اوقات به دلیل پادرد شدید ایندومتاسین مصرف میکنن چون بقیه مسکن ها تاثیری نداره ،البته اضافه وزن هم دارن،خواستم سوال کنم این مقادیر نگران کننده س و اینکه دچار نارسایی کلیه شدن خدای ناکرده،ممنون میشم پاسخ بفرمایید
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۶ اردیبهشت ۹۸( 2 ماه پیش)
      سلام،لطفا عکس ازمایش را برایم ارسال کنید
  • تصویر کاربر فاضلی چهارشنبه ۲۸ فروردین ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام .من خانمی هستم 36ساله که مدتی است شصت پای راستم خیلی درد داره وقتی راه میرم در دآن خیلی بیشتر میشه آیا به نظر شما اوره دارم لطفاً راهنماییم کنید که چکار کنم باتشکر فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق چهارشنبه ۲۸ فروردین ۹۸( 2 ماه پیش)
      سلام،لطفا یک ازمایش اسید اوریک بدهید
  • تصویر کاربر حسین شنبه ۲۴ فروردین ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باسلام آیا مصرف ژلاتین اسید اوریک واوره خون رابالامیبرد ؟
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق شنبه ۲۴ فروردین ۹۸( 2 ماه پیش)
      سللم،بستگی به عملکرد پایه کلیه ها و میزان مصرف دارد
      مصرف در حد مجاز با اب فراوان در افراد با کلیه سالم مشکلی ایجاد نمیکند
  • تصویر کاربر علیسان پنجشنبه ۲۲ فروردین ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید.پسرمن 4سالش هست آزمایش اوره دادیم جوابش یک بار 42 و یک بار 37 اومده. این اندازه از اوره به نظرتون برای بچه 4 ساله نرمال هست یا نه؟
    ممنونم از راهنماییتون.
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۱۶ فروردین ۹۸( 2 ماه پیش)
      سلام،لطفا عکس ازمایش را برایم بفرستید
    2. تصویر کاربر علیسان شنبه ۱۷ فروردین ۹۸( 2 ماه پیش)
      با تشکر.
      ۲ تا عکس خدمتتان فرستادم.
    3. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق پنجشنبه ۲۲ فروردین ۹۸( 2 ماه پیش)
      سلام،مشکلی نیست
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر عارف یکشنبه ۲۶ اسفند ۹۷( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام من در سال ۸۵ به علت عفونت کلیه ها ... پیوند کلیه انجام دادم ولی از همان روز تا حال عفونت شدید اداری دارم با وجود مصرف انواع انتی بیوتیک ها حال چند وقتی اوره ام بالا میرود رسیده به ۸۱ وکراتنین ۲/۳۴ میتوانی راهنمای کنید (تحت نظر دکتر اریس هستم ) تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۶ اسفند ۹۷( 3 ماه پیش)
      سلام،لطفا با کلیه مدارک حضورا به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر کیوان یکشنبه ۲۳ دی ۹۷( 5 ماه پیش) مشاهده پرسش
    مادرم مشکل اوره خون داره مربوط به کدام دکتر هست باید ببرم واسه درمان
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۳ دی ۹۷( 5 ماه پیش)
      سلام،تخصص داخلي كليه(نفرولوژي)
درحال دریافت اطلاعات