چگونه اسید اوریک و اوره خون را پایین بیاوریم؟

اوره یکی از مواد حاصل از سوخت و ساز پروتئین های بدن است که در کبد تولید شده و به طور کامل از کلیه ها دفع می شود. بنابراین میزان اوره خون به صورت غیرمستقیم بیانگر عملکرد کلیه ها است. در این مقاله به بررسی اوره و اسید اوریک خون می پردازیم.

هرگاه مقدار مصرف (سوخت و ساز) پروتئین افزایش یابد (مثلا در اثر افزایش میزان گوشت در رژیم غذایی و یا خونریزی گوارشی) یا فعالیت کلیه ها دچار اختلال شود و یا خون غلیظ گردد (مثلا در پی کاهش طولانی مدت میزان مایع مصرفی و یا دفع فراوان آب از بدن به علت اسهال طولانی و شدید)، میزان اوره هم افزایش می یابد.

هم چنین از ٥٠ سالگی به بعد، به ازای هر ١٠ سال، مختصری میزان اوره خون افزایش می یابد که به علت کاهش ذاتی عملکرد کلیه در اثر افزایش سن است.

مقدار طبیعی اوره خون در بالغین ۴۵-۱۵ mg/dl و در کودکان ۴۰-۱۰ mg/dl می باشد. بنابراین این آزمایش عمدتا بیانگر میزان آب بدن و تا حدی وضعیت عملکردی کلیه است.

‏ BUN یا میزان نیتروژن اوره خون نیز به صورت غیرمستقیم بیانگر میزان اوره می باشد. در واقع از ضرب مقادیر BUN در عدد ١/٨ میزان اوره خون مشخص می شود. برای مثال اگر در فردی میزان BUN ٢٠ باشد میزان اوره خون آن شخص ٣٦ است. میزان طبیعی BUN در بالغین حدودا ۲۰-۱۰ mg/dl است.

علت پایین بودن اوره خون

از علل کاهش سطح اوره خون (BUN) می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  •  میزان پروتئین دریافتی کم باشد. (سوء تغذیه)
  • سنتز و ساخت پروتئین مختل شود. (بیماری کبدی)
  • میزان دریافت مایعات بیش از حد لازم باشد. (هیدراتاسیون بیش از حد)

علل افزایش اوره ی خون

از علل افزایش اوره ی خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • اختلال کلیوی
  • از دست رفتن آب بدن
  • خونریزی گوارشی و یا خونریزی های داخلی بدن
  • مصرف برخی از داروها نظیر متوترکسات، کاربامازپین و انتی بیوتیک های آمینوگلیکوزیدی مانند جنتامایسین یا امیکاسین

از اختلالات کلیوی افزایش دهنده ی اوره خون می توان به دلایل پیش کلیوی (کاهش حجم مایعات بدن به علت کم آبی مفرط و یا خونریزی و از دست دادن حجم)، بیماری های درگیر کننده پارانشیم کلیه (سنگ کلیه بزرگ و متعدد، عفونت کلیه وسیع و یا بیماری های کیست کلیه) و یا علل بعد از کلیه (سنگ حالب انسدادی، تنگی شدید محل اتصال حالب به لگنچه کلیه و یا بزرگی پروستات انسدادی و مزمن) اشاره کرد.

نقرس

علل افزایش اسید اوریک خون

اسید اوریک ماده حاصل از سوخت و ساز مواد آلی به نام پورین ها (از ترکیبات اصلی هسته سلول ها) بوده که قسمت عمده آن توسط کلیه ها (ادرار) و مابقی توسط روده (مدفوع) دفع می شود.

میزان طبیعی اسید اوریک خون بین ۸٫۳-۳٫۶ میلی گرم در دسی لیتر است افزایش مختصر در میزان اسید اوریک معمولا بی علامت است ، اما افزایش واضح در میزان اسید اوریک خون سبب رسوب آن در بافت های نرم، نقرس، رسوب آن در کلیه و ایجاد سنگ کلیه اسید اوریکی می شود.

معمولا حملات نقرس خود را به صورت تورم، قرمزی و درد در مفصل انگشت شست پا، پس از مصرف یک وعده غذایی حاوی گوشت قرمز زیاد نشان می دهد.

هر گونه افزایش در میزان اسید اوریک خون، حاصل از افزایش در مصرف منابع حاوی اسید اوریک، اختلال در ساخت آن و یا اختلال در دفع آن (نارسایی کلیه) است. از علل افزایش اسید اوریک خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • مصرف داروهای ادرار آور
  • مصرف نوشیدنی های الکلی
    ژنتیک
  • کم کاری تیروئید
  • مصرف داروهای ضعیف کننده ی سیستم ایمنی
  • عفونت وسیع
  • چاقی
  • لوسمی
  • لنفوم
  • مصرف زیاد کافئین
  • جراحی وسیع
  • پرتو درمانی
  • از مهم ترین علل بالا بودن اوره، نارسایی کلیه و عدم توانایی کلیه برای دفع اسید اوریک می باشد.
‼ نکته: ورزش سنگین و فعالیت زیاد هم می تواند باعث افزایش اسید اوریک شود.

علل کاهش اسید اوریک خون

از علل کاهش اسید اوریک خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • بیماری ویلسون
  • سندرم فانکلیس
  • سندرم STIDH

رژیم غذایی

دشمن اسید اوریک و غذاهای کاهش اوره خون

اگر اسید اوریک بالایی دارید توصیه های غذایی برای کاهش اسید اوریک شامل کاهش مصرف پروتئین، کاهش مصرف گوشت قرمز، کاهش مصرف جگر، کاهش مصرف ماکیان و کاهش مصرف احشاء داخلی(کله پاچه، مغز و دنبلان) است. به طور کلی توصیه می شود که مواد غذایی حاوی پورین را در رژیم غذایی کاهش دهید.

هم چنین مصرف موادی مانند اسفناج، گل کلم، مارچوبه، ریواس، حبوبات و لوبیا، قارچ و عدس را محدود کنید. تخم مرغ حاوی میزان کم پورین بوده و سبب افزایش بارز در میزان اسید اوریک خون نمی شود اما به دلیل اسیدی کردن خون سبب افزایش دردهای ناشی از نقرس می شود.

توصیه می شود مصرف گوجه فرنگی، توت فرنگی و زرده تخم مرغ را به علت اسیدی کردن خون، محدود کنید. بهتر است به جای زرده از سفیده تخم مرغ استفاده کنید.

از آنجایی که چربی زیاد مانع دفع اسید اوریک می شود، بهتر است از مصرف غذاهای چرب خودداری کنید. توصیه می شود بیش از ٣٠٪؜ از انرژی روزانه از منابع چربی تامین نشود.
آب بیشتری مصرف کنید، رژیم غذایی را رعایت کنید و لاغر شوید. بهتر است روند کاهش وزن تدریجی و ملایم باشد چرا که رژیم غذایی سخت و کاهش وزن سریع، باعث افزایش اسید اوریک می شود.

از آنجایی که ورزش سنگین خود باعث افزایش میزان اسید اوریک خون می شود به بیماران توصیه می شود که هفته ای ٣ جلسه، هر بار به مدت ٣٠ دقیقه ورزش کنند. پیاده روی و شنا از گزینه های مناسب می باشند.

سنجش میزان اسید اوریک خون

  • برای آزمایش اسید اوریک توصیه می شود که ۴ ساعت قبل ناشتا بوده و از ۲ ساعت قبل از آن دارو مصرف نشود.
  • از داروهای افزایش دهنده یا کاهنده ی اسید اوریک قبل از آزمایش استفاده نشود.
  • از مصرف زیاد پروتئین قبل از آزمایش خودداری شود.
  • قبل از آزمایش به مدت چند روز رژیم غذایی عادی داشته باشید و مواد غذایی با حجم زیاد پروتئین مصرف نکنید.
  • برای آزمایش اوره ی خون نیازی به ناشتا بودن نمی باشد اما از چند روز قبل از آزمایش رژیم غذایی پر کربوهیدرات و پر پروتئین مصرف نشود.

دکتر شهریار ناطق جراح کلیه و متخصص ارولوژی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

برای گرفتن نوبت دکتر شهریار ناطق با شماره ۰۹۱۲۹۷۲۷۷۸۰ ، ٨٨٣٦٧٣٥٣  تماس بگیرید یا از طریق صفحه نوبت دهی اینترنتی اقدام نمائید.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر ابولفضل یکشنبه ۳۰ شهریور ۹۹( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    من اوره ام ۴۶ واسیداوریک ۳/۴ است چه غذاهایی پیشنهادمیکنیدبخورم وچه غذایی کمتربخورم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۳۰ شهریور ۹۹( 1 هفته پیش)
      سلام اسید اوریک شما نرمال است نیازی به رژیم غذایی ندارید
  • تصویر کاربر ali دوشنبه ۱۰ شهریور ۹۹( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام جوانی 22 ساله هستم اسید اوریکم 9.8 بود بعد دکتر برام قرص رزواستاتین نوشتن ایا نیاز به مصرف قرص دارم و اینکه ایا قرص رزواستاتین خوب هست؟؟!
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۱۰ شهریور ۹۹( 3 هفته پیش)
      سلام قرص رزواستاتین برای درمان چربی بوده و ربطی به اسید اوریک ندارد
  • تصویر کاربر کامرانی یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 4 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و احترام
    در ازمایش پسرم میزان اسید اوریک 7.7 می باشد لطفا خواهشمند است راهنمایی فرمایی برای کاهش ان چه موادی مصرف شود برای تکرار آزمایش چه شاریطی را باید رعایت نمود دکتر دارو برای کاهش اسید اوریک تجویز کرده است روزی یک عدد قرص.
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 4 هفته پیش)
      سلام ،از مصرف گوشت قرمز و حبوبات پرهیز کنند و سه ماه بعد آزمایش را تکرار کنند
  • تصویر کاربر هدایت یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 4 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام. جناب دکتر بنده ۵۴ سالمه آزمایش و چک آپ سالانه همین هفته انجام دادم .BUN بنده در آزمایش عدد 22 و کراتنین 1.3 نشان داده و این در حالیست که چربی خون 166و قند خونم 84 می‌باشد .( AST 13) و (ALT 28) می‌باشد .
    سوال : آیا bun بنده زیاد بالاست و باید چکار کرد .
    جسارتا ایراد از کبد یا کلیه و یا کیسه صفراست ؟
    سپاسگزارم بابت راهنمایی شما
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 4 هفته پیش)
      سلام آزمایشات شما نرمال است و نیازی به اقدام خاصی ندارد
  • تصویر کاربر محمود یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 4 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر
    خسته نباشی، شوهرم مدتی هست فشارش ازتنضیم افتاده، مدتب فشارش بالامیره، اوره شم کمی بالاست راهنمایی کنیدممنون میشم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 4 هفته پیش)
      سلام لطفا از طریق فرم مشاوره آنلاین موجود در سایت برای ویزیت اقدام‌کنید
  • تصویر کاربر ali یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 4 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام جوانی 22 ساله هستم اسید اوریکم 9.8هست که خیلی بالاست سوال دارم که الان با این عدد بالا دچار نقرس هستم؟؟!
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۹ شهریور ۹۹( 4 هفته پیش)
      سلام بله
  • تصویر کاربر لیلا سه شنبه ۲۱ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    در ازمایش چکاب اسید اوریک ۷.۸ نشان میدهد که بالاست و همچنین کلسترول ۲۵۷ ایا لازم میدونید دارو استفاده بشود. یا با رژیم غذایی قابل کنترل است؟
    سپاسگزارم .عکس ازمایش رو براتون میفرستم
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق سه شنبه ۲۱ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش)
      سلام،۳-۲ ماه دارو و رژیم پس از آن مجددا آزمایش،به شرط نرمال بودن آزمایش فقط رژیم
  • تصویر کاربر محمدى دوشنبه ۱۳ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام با عرض خسته نباشى من٢ سالى هست درگير خارش شديد و كهير و حرارت بالاى بدن ميباشم ووقتى نظرات شمارو راجب اسيد اوريك خوندم چقدر به مريضى و علام من نزديكه فكر كنم با زيادى اوره مواجهه هستم براى اطمينان چى مصرف كنم تا تغيراتو در زمان كوتا متوجه بشم با تشكر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق دوشنبه ۱۳ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش)
      سلام بهتر است در ابتدا آزمایش دهید
  • تصویر کاربر علیرضا جمعه ۲۷ تیر ۹۹( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من42 سال دارم و مدتی است آرنج دستم درد میکنه رفتم ازمایش دادم که نتیجه ازمایشات رو واستون میزارم اوره یکمی بالا هست و چربی ...بدلیل مصرف غذای رستورانی ....میخواستم ببینم باتوجه به شیوع کرونا یه وقت علت بالا رفت اوره نارسایی کلیه ناشی ازکرونا نباشه ....لطفا ازمایشاتمو ببینید و اگه مشکلی هست بگین لطفا
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق جمعه ۲۷ تیر ۹۹( 2 ماه پیش)
      سلام،فایل آزمایش ارسال نشده است
  • تصویر کاربر امید یکشنبه ۲۴ فروردین ۹۹( 5 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام .آقای دکتر نشانه های بالا بودن اوره در بدن چیست .مثلا درد شدید روی پاها و متورم شدن محدوده شست پاها و قرمز شدن این محدوده میتواند از علائم بالا بودن اوره باشد ؟با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر شهریار ناطق یکشنبه ۲۴ فروردین ۹۹( 5 ماه پیش)
      سلام،میتواند به خاطر اسید اوریک بالا باشد
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر